Đáp án tự luận Mô đun 3 môn Vật lý THPT Câu 1. Trình bày quan điểm của thầy cô về thuật ngữ “kiểm tra và đánh giá”? Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập thông tin, phân tích và xử lý thông tin, giải thích thực trạng việc đạt mục tiêu giáo dục, tìm hiểu nguyên nhân, ra những quyết định sư phạm giúp HS học tập ngày càng tiến bộ. Thầy cô hãy cho ý kiến nhận xét của mình về sơ đồ hình sau: ● Đánh giá truyền thống: Người học thụ động tiếp nhận kiến thức do giáo viên hoặc giáo trình đưa đến. ● Đánh giá hiện đại: Người học là người chủ động tham gia, lập kế hoạch và giải quyết vấn đề. Câu 2. Theo thầycô năng lực học sinh được thể hiện như thế nào, biểu hiện ra sao?
Trang 1Đáp án tự luận Mô đun 3 môn Vật lý THPT
Câu 1 Trình bày quan điểm của thầy / cô về thuật ngữ “kiểm tra và đánh giá”?
Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập thông tin, phân tích và xử lýthông tin, giải thích thực trạng việc đạt mục tiêu giáo dục, tìm hiểu nguyênnhân, ra những quyết định sư phạm giúp HS học tập ngày càng tiến bộ
Thầy cô hãy cho ý kiến nhận xét của mình về sơ đồ hình sau:
● Đánh giá truyền thống: Người học thụ động tiếp nhận kiến thức do giáo viên hoặc giáo trình đưa đến.
● Đánh giá hiện đại: Người học là người chủ động tham gia, lập kế hoạch và giải quyết vấn đề.
Câu 2 Theo thầy/cô năng lực học sinh được thể hiện như thế nào, biểu hiện
- Giáo viên cần phải biết rõ những hạn chế của từng công cụ đánh giá để sử
Trang 2dụng chúng có hiệu quả.
- Khi đánh giá, giáo viên phải biết nó là phương tiện để đi đến mục đích, chứbản thân không phải là mục đích Mục đích đánh giá là để có những quyết địnhđúng đắn, tối ưu nhất cho quá trình dạy học
- Đánh giá bao giờ cũng gắn với việc học tập của người học, nghĩa là trước tiênphải chú ý đến việc học tập của người học Sau đó mới kích thích sự nỗ lực họctập của người học, cuối cùng mới đánh giá bằng chuẩn đạt hay không đạt
Câu 4 Tại sao có thể nói quy trình 7 bước kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh tạo nên vòng tròn khép kín?
Trên cơ sở kết quả thu được, người giáo viên sử dụng để điều chỉnh hoạt độngdạy học, giáo dục nhằm phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, thúc đẩy hstiến bộ (bước 7) Như vậy từ bước 7 trong quy trình đánh giá sẽ trở thành mụctiêu về phẩm chất, năng lực chung, năng lực đặc thù (bước ) trong quy trìnhđánh giá tiếp theo
Câu 5 Thầy, cô hiểu thế nào là đánh giá thường xuyên?
Đánh giá thường xuyên hay còn gọi là đánh giá quá trình là hoạt động đánh giádiễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt động giảng dạy môn học, cung cấp thôngtin phản hồi cho GV và HS nhằm mục tiêu cải thiện hoạt động giảng dạy, họctập Đánh giá thường xuyên chỉ những hoạt động kiểm tra đánh giá được thựchiện trong quá trình dạy học, có ý nghĩa phân biệt với những hoạt động kiểm trađánh giá trước khi bắt đầu quá trình dạy học một môn học nào đó (đánh giá đầunăm/đánh giá xếp lớp) hoặc sau khi kết thúc quá trình dạy học môn học này(đánh giá tổng kết) Đánh giá thường xuyên được xem là đánh giá vì quá trìnhhọc tập hoặc vì sự tiến bộ của HS
Câu 6 Thầy, cô hiểu như thế nào là đánh giá định kì?
● Đánh giá định kì là đánh giá kết quả giáo dục của HS sau một giai đoạn
Trang 3học tập, rèn luyện, nhằm xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của HS so với yêu cầu cần đạt so với qui định trong chương trình giáo dục phổ thông và sự hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất HS.
● Mục đích chính của đánh giá định kì là thu thập thông tin từ HS để đánh giá thành quả học tập và giáo dục sau một giai đoạn học tập nhất định Dựa vào kết quả này để xác định thành tích của HS, xếp loại HS và đưa
ra kết luận giáo dục cuối cùng
● Đánh giá mức độ thành thạo của HS ở các yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực sau một giai đoạn học tập (giữa kì)/ cuối kì
● Phần phương pháp viết có TNKQ (hẹn clip sau)
Câu 7 Thầy cô hãy cho biết câu hỏi tự luận có những dạng nào? Đặc điểm của mỗi dạng đó?
Câu tự luận thể hiện ở hai dạng:
● Thứ nhất là câu có sự trả lời mở rộng, là loại câu có phạm vi rộng và
khái quát HS tự do biểu đạt tư tưởng và kiến thức
● Thứ hai là câu tự luận trả lời có giới hạn, các câu hỏi được diễn đạt chi
tiết, phạm vi câu hỏi được nêu rõ để người trả lời biết được phạm vi và độdài ước chừng của câu trả lời Bài kiểm tra với loại câu này thường có nhiều câu hỏi hơn so với bài kiểm tra tự luận có câu hỏi mở rộng Nó đề cập tới những vấn đề cụ thể, nội dung hẹp hơn nên đỡ mơ hồ hơn đối với người trả lời; do đó việc chấm điểm dễ hơn và có độ tin cậy cao hơn
Câu 8 Thầy, cô thường sử dụng phương pháp đánh giá bằng quan sát trong dạy học như thế nào?
Trong quá trình dạy học, tôi thường sử dụng phương pháp đánh giá bằng quansát trong các tình huống sau đây:
- Chú ý đến những biểu hiện hành vi của Hs
Trang 4- Sự tập trung trong giờ học (nói chuyện riêng, làm việc riêng…)
- Thái độ, tâm tư, tình cảm của học sinh mặt căng thẳng, lo lắng, lúng túng, )hay sự tích cực trong học tập( hào hứng giơ tay phát biểu trong giờ học, ngồi imthụ động hoặc không ngồi yên được quá ba phút )
● Chú ý đến những biểu hiện hành vi của Hs
● Sự tập trung trong giờ học ( nói chuyện riêng, làm việc riêng…
● Thái độ, tâm tư, tình cảm của học sinh ( mặt căng thẳng, lo lắng, lúng túng, ) hay sự tích cực trong học tập( hào hứng giơ tay phát biểu trong giờ học, ngồi im thụ động hoặc không ngồi yên được quá ba phút )
GV có thể yêu cầu đưa thêm lời nhận xét của cha mẹ vào phần tự suy ngẫm của
HS Cha mẹ có thể cùng chọn bài mẫu đưa vào hồ sơ và giúp HS suy ngẫm vềbài làm của mình
Trang 5Câu 10 Theo thầy/cô sử dụng phương pháp đánh giá sản phẩm có thể đánh giá được năng lực chung và phẩm chất của học sinh không?
Cần có các tiêu chí phù hợp và rõ ràng để đánh giá sản phẩm trong hồ sơ họctập của HS Các tiêu chí này cũng giống như các tiêu chí dùng trong bảng kiểmhay rubric Tuy nhiên, ở đây GV có thể cho phép HS cùng tham gia thảo luậncác tiêu chí dùng để đánh giá việc làm của họ Điều đó tạo cho HS cảm giác
“làm chủ” công việc và giúp họ hiểu bản chất nội dung của hồ sơ học tập mà họtạo ra Đối với đánh giá toàn bộ hồ sơ thì việc xây dựng tiêu chí sẽ phức tạphơn GV phải xây dựng các tiêu chí tổng quát so sánh các bài làm trước và sau
nó để có thể đánh giá tổng thể các sản phẩm trong đó
Cần có các trao đổi ý kiến giữa GV và HS về bài làm, sản phẩm của họ GVhướng dẫn HS suy ngẫm và tự đánh giá, từ đó xác định những yếu tố HS cần cảithiện ở bài làm tiếp theo
Câu 11 Theo thầy/cô sử dụng phương pháp đánh giá sản phẩm có thể đánh giá được năng lực chung và phẩm chất của học sinh không?
Cần có các tiêu chí phù hợp và rõ ràng để đánh giá sản phẩm trong hồ sơ họctập của HS Các tiêu chí này cũng giống như các tiêu chí dùng trong bảng kiểmhay rubric Tuy nhiên, ở đây GV có thể cho phép HS cùng tham gia thảo luậncác tiêu chí dùng để đánh giá việc làm của họ Điều đó tạo cho HS cảm giác
“làm chủ” công việc và giúp họ hiểu bản chất nội dung của hồ sơ học tập mà họtạo ra Đối với đánh giá toàn bộ hồ sơ thì việc xây dựng tiêu chí sẽ phức tạphơn GV phải xây dựng các tiêu chí tổng quát so sánh các bài làm trước và sau
nó để có thể đánh giá tổng thể các sản phẩm trong đó
Cần có các trao đổi ý kiến giữa GV và HS về bài làm, sản phẩm của họ GVhướng dẫn HS suy ngẫm và tự đánh giá, từ đó xác định những yếu tố HS cần cảithiện ở bài làm tiếp theo
Câu 12 Về mục tiêu đánh giá; căn cứ đánh giá; phạm vi đánh giá; đối
Trang 6tượng đánh giá theo chương trình GDPT cũ với chương trình GDPT 2018
có gì khác nhau?
Phương thức đánh giá bảo đảm độ tin cậy, khách quan, phù hợp với từng lứatuổi, từng cấp học, không gây áp lực lên học sinh, hạn chế tốn kém cho ngânsách nhà nước, gia đình học sinh và xã hội
Mục tiêu đánh giá kết quả giáo dục là cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, cógiá trị về mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình và sự tiến bộ củahọc sinh để hướng dẫn hoạt động học tập, điều chỉnh các hoạt động dạy học,quản lí và phát triển chương trình, bảo đảm sự tiến bộ của từng học sinh và nângcao chất lượng giáo dục
Căn cứ đánh giá là các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được quy địnhtrong chương trình tổng thể và các chương trình môn học, hoạt động giáo dục.Phạm vi đánh giá bao gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, mônhọc và chuyên đề học tập lựa chọn và môn học tự chọn Đối tượng đánh giá làsản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của học sinh
Câu 13 Hãy tóm lược lại “Định hướng đánh giá kết quả giáo dục trong dạy học môn Vật lí theo Chương trình GDPT 2018” theo cách hiểu của thầy, cô?
Mục tiêu đánh giá kết quả giáo dục là cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, cógiá trị về mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình và sự tiến bộ củahọc sinh để hướng dẫn hoạt động học tập, điều chỉnh các hoạt động dạy học,quản lí và phát triển chương trình, bảo đảm sự tiến bộ của từng học sinh và nângcao chất lượng giáo dục
Căn cứ đánh giá là các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được quy địnhtrong chương trình tổng thể và các chương trình môn học, hoạt động giáo dục.Phạm vi đánh giá bao gồm các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, mônhọc và chuyên đề học tập lựa chọn và môn học tự chọn Đối tượng đánh giá là
Trang 7sản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của học sinh.
Kết quả giáo dục được đánh giá bằng các hình thức định tính và định lượngthông qua đánh giá thường xuyên, định kì ở cơ sở giáo dục, các kì đánh giá trêndiện rộng ở cấp quốc gia, cấp địa phương và các kì đánh giá quốc tế Cùng vớikết quả các môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc, các môn học và chuyên đềhọc tập lựa chọn, kết quả các môn học tự chọn được sử dụng cho đánh giá kếtquả học tập chung của học sinh trong từng năm học và trong cả quá trình họctập
Câu 14 Theo thầy/cô với mỗi chủ đề/bài học có cần phải xác định được cả 3 thành phần năng lực Vật lí hay không? Tại sao?
Không cần xác định đủ 3 năng lực Vật Lý mà tùy vào chủ đề bài học
Trong đánh giá phát triển năng lực HS, GV phải ghi nhận sự tiến bộ của HSthông qua việc thu thập, mô tả, phân tích, giải thích các hành vi đạt được của
HS theo các mức độ từ thấp đến cao và đối chiếu nó với các mức độ thuộc cácthành tố của mỗi năng lực cần đo (yêu cầu cần đạt của mỗi năng lực trongChương trình GDPT 2018)
Câu 15 Thầy/cô hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình về việc xây dựng đề kiểm tra?Xây dựng đề kiểm tra cần đảm bảo các tính sau:
Trang 8mức ưu tiên cao hơn công cụ và tiến trình đánh giá.
2 Đảm bảo tính tin cậy
● Công cụ đánh giá đo lường cho kết quả tương tự ở mỗi lần nó được sử dụng
● Đảm bảo giáo viên được tập huấn về phương pháp chấm điểm, tiêu chí chấm để kết quả đánh giá giữa các giáo viên là tương đồng
3 Đảm bảo tính công bằng
● Hình thức đánh giá quen thuộc với học sinh tham gia đánh giá
● Lượng kiến thức kĩ năng cần kiểm tra phù hợp với năng lực và trình độ của học sinh, không chứa hàm ý đánh đố học sinh, giúp học sinh vận dụng phát triển kiến thức và kĩ năng đã học
● Giáo viên tiến hành đánh giá bài làm, sản phẩm của học sinh tuân thủ đúng qui trình, đảm bảo không thiên vị bất kì học sinh nào
4 Đảm bảo tính chân thực
● Hoạt động và nội dung đánh giá phản ánh thực tế học tập và sử dụng kiếnthức, kỹ năng cần đánh giá của học sinh trong chương trình học
● Hoạt động và nội dung đánh giá gắn với thực tế đời sống xã hội
5 Đảm bảo tính thực tế và hiệu quả
● Hoạt động đánh giá phù hợp với điều kiện về cơ sở vật chất và nhân lực của cơ sở giáo dục
6 Đảm bảo tính tác động
● Kết quả đánh giá có tính ảnh hưởng/tác động tới thực tế giảng dạy của giáo viên, giúp giáo viên đánh giá được hiệu quả của công tác giảng dạy, đồng thời có những điều chỉnh cho phù hợp với năng lực của học sinh
Trang 9Câu 16 Thầy, cô hiểu như thế nào về câu hỏi "tổng hợp" và câu hỏi "đánh giá"?
Câu hỏi tổng hợp dùng để HS hiểu được kiến thức và thực hành được Giáo viên
là trọng tâm để dẫn dắt tình huống, kiến thức cần đạt được
Câu hỏi đánh giá giúp GV đánh giá sự tiến bộ của HS, đánh giá năng lực vậndụng, năng lực hành động thực tiễn, kích thích động cơ, hứng thú học tập cho
HS, phát huy tính tích tự lực, ý thức trách nhiệm, sáng tạo, phát triển năng lựcgiải quyết vấn đề phức hợp, phát triển năng lực cộng tác làm việc, rèn luyện tínhbền bỉ, kiên nhẫn, phát triển năng lực đánh giá cho HS
Câu 17 Thầy, cô hãy đặt 3 câu hỏi cho mục tiêu khai thác kiến thức trong dạy học môn Vật lí?
1 Các em hãy làm việc nhóm để tìm mối quan hệ giữa áp suất và nhiệt độ tuyệt đối khi thể tích không đổi?
2 Tìm ví dụ minh họa cho biết áp suất tăng thì nhiệt độ tăng khi thể tích không đổi
3 Các em hãy trao đổi trong 2-3 phút khi đổ nước sôi vào thì áp kế thay đổi như thế nào?
Câu 18 Thầy, cô hãy đặt 2 câu hỏi nhằm thu hút sự chú ý của HS vào bài học?
● Hãy nhắc lại nhận xét mà bạn…vừa phát biểu
● Cô muốn biết ý kiến của các em về câu chuyện mà cô sẽ kể sau đây
Câu 19 Thầy, cô hãy trình bày hiểu biết của mình về việc xây dựng bài tập tình huống?
Trong dạy học, để rèn luyện kĩ năng xử lí các tình huống cho học sinh, cần phảixác định được cách thức và biện pháp phù hợp Cách thức để rèn luyện kĩ năng
xử lí tình huống cho học sinh là sự kết hợp một cách có hiệu quả trong quá trình
Trang 10dạy học thực hành ở các tiết thực hành và các lý thuyết; giải pháp để rèn luyệncho học sinh là dựa trên cơ sở các tình huống thu nhận được, giáo viên thiết kếthành các bài tập tình huống để đưa vào quá trình dạy học.
Câu 20 Hãy trình bày mục đích sử dụng sản phẩm học tập trong kiểm tra đánh giá?
Sử dụng các sản phẩm học tập để đánh giá sau khi HS kết thúc một quá trìnhthực hiện các hoạt động học tập ở trên lớp, trong phòng thí nghiệm hay trongthực tiễn GV sử dụng sản phẩm học tập để đánh giá sự tiến bộ của HS và khảnăng vận dụng kiến thức, kĩ năng, thái độ vào trong các hoạt động thực hành,thực tiễn
Câu 21 Hãy trình bày cách sử dụng sản phẩm học tập trong kiểm tra đánh giá?
Để việc đánh giá sản phẩm được thống nhất về tiêu chí và các mức độ đánh giá,
GV có thể thiết kế thang đo Thang đo sản phẩm là một loạt mẫu sản phẩm cómức độ chất lượng từ thấp đến cao Khi đánh giá, GV so sánh sản phẩm của HSvới những sản phẩm mẫu chỉ mức độ trên thang đo để tính điểm
GV có thể thiết kế Rubric định lượng và Rubric định tính để đánh giá sản phẩmhọc tập của HS
Câu 22 Thầy cô hãy cho biết quan điểm của mình về mục đích sử dụng hồ
sơ học tập?
Để thực hiện được một đánh giá thành công thông qua hồ sơ học tập, đòi hỏigiáo viên phải bỏ nhiều công sức chứ không chỉ đơn giản là tập hợp các sảnphẩm của học sinh lại với nhau
Đánh giá qua hồ sơ học tập là một dạng của đánh giá qua hoạt động, vì vậy, nóphụ thuộc và 4 yếu tố: Mục đích rõ ràng, tiêu chí hoạt động phù hợp, bối cảnhphù hợp và cách thức chấm điểm
Trang 11Giáo viên cần trả lời một số câu hỏi khi đánh giá hồ sơ học tập, như: Mục đíchđánh giá? Cần đánh giá qua những tài liệu, sản phẩm gì, bỏ đi những tài liệu,sản phẩm gì? Hồ sơ học tập này sẽ được đánh giá như thế nào?
Câu 23 Theo thầy, cô hồ sơ học tập nên quản lý thế nào?
Hồ sơ học tập dùng để theo dõi sự tiến bộ của học sinh, đánh giá học sinh, do
đó, các sản phẩm đưa vào hồ sơ phải được lưu giữ một cách khoa học, đảm bảotiện lợi cho việc cập nhật và sử dụng Cần có nơi để lưu giữ, đảm bảo an toàn,nhưng giáo viên và học sinh vẫn có thể dễ dàng tiếp cận
Hồ sơ học tập không phải là một cái kho chứa tất cả những sản phẩm học tập.Thay vào đó, mỗi hồ sơ học tập đều có mục đích cụ thể, rõ ràng, phản ánh mụctiêu học tập
Do mục đích rõ ràng này nên các sản phẩm được đưa vào hồ sơ học tập rất tậptrung Trong hồ sơ học tập không thể có những tập hợp sản phẩm sắp xếp mộtcách lộn xộn, không liên quan đến nhau
“Cần trả lời một số câu hỏi khi lưu giữ hồ sơ học tập như: Lưu giữ để làm gì?Lưu giữ ở đâu và như thế nào? Ai là người chịu trách nhiệm chính trong việclưu giữ? Có được bổ sung, loại bỏ hồ sơ không? Giáo viên, học sinh, phụhuynh có thể tiếp cận hồ sơ như thế nào? Thời gian lưu giữ bao lâu? ”
Câu 24 Thầy, cô hãy trình bày hiểu biết của mình về bảng kiểm?
Bảng kiểm là một danh sách ghi lại các tiêu chí (về các hành vi, các đặc điểm…mong đợi) có được biểu hiện hoặc được thực hiện hay không
Dưới đây là ví dụ về một bảng kiểm đánh giá kĩ năng diễn đạt bằng lời nói trongkhi thuyết trình của HS:
Bảng kiểm thường chỉ rõ sự xuất hiện hay không xuất hiện (có mặt hay không
có mặt, được thực hiện hay không được thực hiện) các hành vi, các đặc điểm