PPDH một số bài học điển hình về đề tài theo định hướng dạy học tập trung vào người học, áp dụng cho đề tài 6. • Bài học xây dựng định luật Vật lý (ĐL Bôilơ – Marioot)[r]
Trang 1Chiến lược dạy học vật lý ở trường phổ thông
Chuyên đề dành cho học viên Cao học
chuyên ngành Lý luận và PPDH Vật lý
PGS.TS Phạm Thị Phú - ĐH Vinh
Trang 2Mục tiêu chuyên đề
Kiến thức: HV trả lời được các câu hỏi
• Mục tiêu Chương trình Vật lý phổ thông mới có
Trang 3Kỹ năng
• Xây dựng được sơ đồ cấu trúc lôgic của
chương, phần bất kỳ thuộc chương trình VLPT
• Xác định được kiến thức khoa học và kiến thức dạy học của các đề tài trọng tâm của chương trình Vẽ được “cây” nội dung của những đề tài cốt lõi
• Vạch được định hướng tiến trình dạy học một
số đề tài cốt lõi theo quan điểm lấy học sinh
làm trung tâm
Trang 4Thái độ
• Có cái nhìn tổng quan về toàn bộ
chương trình VLPT để phân tích những nội dung chi tiết.
• Coi nội dung cốt lõi của VLPT là chiến
lược làm nền tảng cho việc thực hiện các mục tiêu của dạy học VLPT.
Trang 5Phương pháp nghiên cứu chuyên đề
• Dạy học dự án: nhóm 2 - 3 HV chọn
ngẫu nhiên 01 dự án trong danh mục, cử nhóm trưởng phân công và thực hiện
nhiệm vụ cá nhân, nhiệm vụ nhóm.
• Bài giảng trên lớp
• Viết và bảo vệ tiểu luận nhóm
Trang 6Tài liệu
• SGK, SGV vật lý 6 -12
• Cơ sở vật lý (Hallday) tập 1-5
• Lương Duyên Bình Vật lý đại cương T1,2,3
• Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thay sách
• Tư liệu vật lý cấp II, cấp III
• Vũ Quang Các thuyết vật lý ở trường phổ thông NXBGD 1986.
• Trĩnh Xuân Thuận Những con đường của ánh sáng NXBGD 2009 T1, T2.
• Tạp chí: Giáo dục, Vật lý và Tuổi trẻ, Vật lý trong nhà trường (Tiếng Nga)
• Các lực trong tự nhiên (V.Grigôriev, G Miakisev)
• Website:
- http://www.giaovien.net
- http://www.thuvienvatly
Trang 8Cấu trúc bản thiết kế
• Tên chuyên đề
• Mục tiêu chuyên đề (kiến thức, kỹ năng , thái độ)
• Đối tượng thụ hưởng
• Thời gian thực hiện
• Nội dung chuyên đề
• Phương pháp và hình thức thực hiện
• Kiểm tra đánh giá
Trang 9Nội dung chuyên đề
• N1 Nội dung khoa học kiến thức cần dạy
• N2 Nội dung dạy học của đề tài
• N2.1 Grap sự phát triển nội dung của đề tài trong
toàn bộ chương trình
• N2.2 Tường minh nội dung các kiến thức cần dạy
• N3 Vị trí của đề tài trong cấu trúc chương trình VLPT
• N4 Phương pháp dạy học một số bài học điển hình
về đề tài theo định hướng dạy học tập trung vào
người học: bài học XD khái niệm, định luật , bài tập,
ôn tập tổng kết.
Trang 10Phương pháp triển khai dự án
• Thảo luận xây dựng kế hoạch gồm:
- Phân công chuẩn bị theo các nội dung
- Thời gian làm việc cá nhân, thảo luận nhóm để đảm bảo tính lôgic và khoa học khi gép các nội dung thành sản phẩm hoàn chỉnh
• Triển khai thực hiện kế hoạch, trình bày sản
phẩm;
• Đánh giá sản phẩm
Trang 11Yêu cầu của bản thiết kế
• Nội dung: Đầy đủ theo 4 N, đảm bảo tính KH và phản ánh đúng chương trình, SGK VLPT đổi mới.
• Hình thức: sử dụng CNTT trình bày sản phẩm (Power point or Macromedia Flash)
• Thời gian hoàn thành: 4 tuần
• Trình bày sản phẩm, thảo luận: 4 ngày; (GV đánh giá điểm
chuẩn bị, trình bày của mỗi nhóm và cá nhân);
• Hoàn thiện sản phẩm: 1 tuần
• Nạp file dữ liệu, bản in theo nhóm, nói rõ nhiệm vụ (nội dung) mỗi thành viên trong nhóm đảm nhận Đánh giá 1 con điểm tiểu luận chuyên đề cho mỗi cá nhân.
Trang 12Kế hoạch trình bày sản phẩm CH17
ĐH S ài Gòn
TT Tên chủ đề Nhóm thực
hiện Thời gian trình bày sản phẩm
1 Khái niệm khối
lượng
Nhóm VI (Thịnh NT)
Buổi 1(sáng22/7)
2 Khái niệm lực Nhóm IV
(Hiếu NT)
Buổi 2 (chiều22/7)
3 Khái niệm năng
lượng Nhóm II (Hiến NT) Buổi 3 (sáng 23/7)
4 Các thuyết cáu trúc
vật chất
Nhóm V (Ngân NT)
Buổi 4,5 (chiều 23/7, sáng 24/7)
5 Trường vật lý Nhóm III
(Nga)
Buổi 5,6 (sáng 24/7, chiều 24/7)
6 Ánh sáng Nhóm VI
(Đạo NT)
Buổi 6,7 (chiều 24/7, sáng 25/7)
Trang 13Một số ví dụ triển khai Nội dung bản thiết kế
Trang 14VD1 Nội dung khoa học khái niệm lực
1.1 Định nghĩa lực
Lực là đại lượng vật lý đặc trưng cho tác
dụng giữa vật này và vật khác, kết quả là
gây ra gia tốc cho vật hoặc cho một phần
của vật.
Biểu thức: F ma
Trang 15VD1 Nội dung khoa học khái niệm lực
1.2 Các lực tự nhiên: 4 loại tương tác tương ứng 4 loại lực:
• Tương tác hấp dẫn - Lực Hấp dẫn
• Tương tác điện từ - Lực điện từ
• Tương tác hạt nhân - Lực hạt nhân
• Tương tác yếu - Lực tương tác yếu
Trang 16Lực hấp dẫn
• Là lực hút giữa tất cả các vật có khối lượng
(vạn vật hấp dẫn)
• Tuân theo định luật vạn vật hấp dẫn của
Niuton (cho chất điểm)
• Lực hấp dẫn có cường độ yếu hơn rất nhiều
so với lực điện (lực hấp dẫn giữa hạt nhân và
electron nhỏ hơn lực hút điện giữa chúng
• Bán kính tác dụng là vô hạn.
• Lực hấp truyền đi thông qua trường hấp dẫn,
không có màn chắn đối với trường hấp dẫn.
Trang 1710
Trang 18• Sóng hấp dẫn: Có tồn tại lực hấp dẫn mà ko
có nguồn khối lượng ko? Điều gì xẩy ra khi một quả cầu KL lớn đang đứng yên bị đấy ra xa với vận tốc cực lớn? Điều gì xẩy ra khi quả cầu ấy dao động?
Trang 20Lực điện từ là gì?
• Là lực sinh ra do tương tác giữa các hạt
cơ bản mang điện Tương tác đó truyền
đi thông qua trường điện từ Tên gọi là
“lực điện từ”.
Trang 21Lực điện từ cơ sở
* Tương tác tĩnh điện: đối với điện tích điểm tuân theo định luật Culong (so sánh lực Culong với lực vạn vật hấp dẫn về hướng, độ lớn, tính phổ biến)
• Tương tác từ: là tương tác giữa các hạt mang điện chuyển động; tuân theo định luật Ampe (so sánh lực
từ và lực điện về các thông số phụ thuộc, tính xuyên tâm, cường độ, vai trò trong tự nhiên và trong kỹ
thuật?)
Tương tác điện truyền đi thông qua điện trường và
tương tác từ truyền thông qua từ trường
Nguồn gốc và tính chất của điện trường và từ trường?Liên quan giữa điện trường và từ trường? Trường điện
từ là gì?
Trang 22Biểu hiện của lực điện từ
• Lực Van der Walls
Trang 23Vì sao lực điện từ lại là lực tự
nhiên phổ biến nhất?
• Sự hiện diện phổ biến của điện tích âm (electron),
dương (hạt nhân) trong cấu trúc nguyên tử của mọi vật
• Lực điện từ ko những phụ thuộc khoảng cách mà còn phụ thuộc tốc độ chuyển động của các điện tích
• Khi gia tốc một vật mang điện xuất hiện sóng điện từ; tương tác còn phụ thuộc gia tốc
• Trong các khối vật chất lực điện từ chiếm ưu thế (lực hấp dẫn quá yếu, lực hạt nhân chỉ tác dụng ở k/c bên trong hạt nhân)
Trang 25VD2 Nội dung dạy học của đề tài (N2 của đề tài Khối lượng)
• N2.1 Grap sự phát triển nội dung đề tài “khối lượng” trong toàn bộ chương trình VLPT
• N2.2 Tóm tắt nội dung dạy học đề tài “khối lượng” VLPT
Trang 26Grap phát triển nội dung đề tài “khối lượng” trong
chương trình VLPT
Công thức Anhstanh E mc2
Độ hụt khối Năng lượng hạt nhân
1 2 2
Khối lượng và năng lượng E d 12mv2 E t mgh
Lớp 12 Khối lượng và năng lượng
Trang 27N2.2 Tóm tắt nội dung dạy học đề tài khối
lượng
• Thuyết minh các nội dung kiến thức trong grap N2.1 như thế nào?
Trang 28VD3 Vị trí của đề tài trong cấu trúc chương trình (áp dụng cho đề tài “năng lượng”)
Trang 29VD3 Vị trí của đề tài trong cấu trúc chương trình (áp dụng cho đề tài “năng lượng”)
•Từ vi mô đến vĩ mô
•Công CH, công suất Cơ năng
Chuyển hóa bảo toàn CN
•Nhiệt năng Nhiệt lượng
Phương trình cân bằng nhiệt Năng suất tỏa nhiệt
Bảo toàn NL trong quá trình
Cơ, Nhiệt Động cơ nhiệt.
•Công, công suất
•Năng lượng, chuyển hóa NL.
•ĐLBTNL.
•Sản xuất điện năng: nhiệt điện, thủy điện, phong điện, điện mặt trời, điện hạt nhân
•Năng lượng điện trường
Điện năng
Năng lượng từ trường
•NL DĐ, công suất điện xoay chiều
•NLHN
Trang 30VD4 về N4 PPDH một số bài học điển hình về đề tài theo định hướng dạy học tập trung vào người học, áp dụng cho đề tài 6
• Bài học xây dựng định luật Vật lý (ĐL
Bôilơ – Marioot)
• Bài học xây dựng khái niệm VL (Lực đàn
hồi của lò xo)
• Bài học về ứng dụng kỹ thuật của vật lý:
máy biến áp
Trang 31Định hướng thiết kế bài học
• Xác định mục tiêu DH theo tiếp cận hướng vào người học (tiếp cận đầu ra)
• Xây dựng tiến trình bài học theo tinh thần
Trang 32Xác định mục tiêu dạy học theo bậc nhận thức Bloom
• Cám ơn sự chú ý theo dõi của các bạn, chúc các bạn thực hiện tốt dự án của
nhóm theo đúng kế hoạch Có khó khăn
gì trao đổi qua Email cô Phú
• Phudhvinh@gmail.com