Bọng tinh được coi như ống dẫn tinh phân hóa thành từ một chồi bên, làm thành một ống cuộn khúc có nhiệm vụ trữ tinh trước khi phóng, ngoài ra còn làm nhiệm vụ của một trong những tuyến [r]
Trang 1I/ CƠ QUAN SINH DỤC NAM
A – TINH HOÀN (testis)
B– ĐƯỜNG DẪN TINH
1.Ống dẫn tinh (duc-tus deferens) trang 2
2.Bọng tinh (vesiculae seminales) trang 2
3.Ống phóng tinh (ductus) .trang 2
C CÁC TUYẾN SINH DỤC PHỤ
1 Tuyến tiền liệt: (Prostate) trang 2
2 Tuyến hành: trang 3
D.DƯƠNG VẬT
II Cơ Quan Sinh Dục Nữ
1.Buồng trứng: trang 5
2.Ống dẫn trứng : trang 5
3 Dạ con (Uterus) trang 6
4.Âm đạo (Vagina) trang 6
5 Các bộ phận cấu tạo bên ngoài của cơ quan sinh dục nữ… trang 7
a Âm vật.
b Môi lớn
c Môi bé
d Hành tiền đình
e Tuyến tiền đình
f Màng trinh
Trang 2I/ CƠ QUAN SINH DỤC
NAM
Cơ quan sinh dục nam bao gồm tinh
hoàn, ống dẫn tinh, các tuyến sinh dục
phụ và dương vật (h.138)
A – TINH HOÀN (testis)
Tinh hoàn là một dôi tuyến hình trứng
nằm trong bìu (Scrotum) nặng chừng
20– 30g , vừa làm nhiệm vụ sinh tinh
vừa có chức năng nội tiết
Tinh hoàn được bao một bao liên kết rất chắc màu trắng đục ( tunica albuginca ) gồm 2 lớp: lớp ngoài là một màng liên kết sợi chắc, lớp trong là màng liên kết sợi xốp có nhiều mạch máu
Bao này dày lên ở bờ sau tinh hoàn và từ đó phát sinh ra các vách ngăn chia tinh hoàn thành nhiều thùy ( lobuli testis) Số lượng thùy trong mỗi tinh hoàn có tới 250 – 300, trong đó có các ống sinh tinh uốn khúc (tubuli seniniferi ) có chức năng sản sinh tinh trùng
Mỗi ống sinh tinh dài độ 50 – 80 cm, nhưng tổng các ống có thể lên tới 200 – 300 m Các ống sinh tinh nối với các ống thẳng, khi đi qua khỏi thùy nối tiếp với nhau tạo nên mạng tinh (rele testis) (còn gọi là mạng lưới Ha-le) nằm trong trung thất tinh hoàn (thể Haimo Highmore)
Từ mạng này tập hợp thành 15 – 20 ống đi (duc-tus efferens) đi vào mào tinh hoàn (epididymis) nằm ở trên về phía sau tinh hoàn Mỗi ống đi trong mào tinh hoàn cũng là một ống uốn khúc
Tất cả đổ vào một ống chung gọi là ống
thụ tinh (ductuscpididymidiy) cũng nằm
trong mào tinh ống này uốn khúc rất nhiều
nên dài tới 6 – 7m và tiếp với ống dẫn tinh
(ductus deferens)
Thành của ống sinh tinh được cấu tạo ở
phía ngoài bởi một lớp cơ trơn Trong là
một lớp tế bào đặc biệt có khả năng sản
sinh tinh trùng Ở các ống đi và ống thụ
tinh, tinh trùng được sản sinh đi vào ống
dẫn tinh
Như vậy, tinh hoàn có nhiệm vụ sản sinh
ra tế bào sinh dục (h.139) Ngoài ra tinh
hoàn còn làm nhiệm vụ của tuyến nội tiết,
tiết hoocmon sinh dục nam, có tác dụng trong sự hình thành các đặc điểm nam tính
Trang 3B– ĐƯỜNG DẪN TINH
Tinh trùng được sản sinh trong tinh hoàn, qua các ống thụ tinh ở mào tinh hoàn sẽ theo ống dẫn tinh đi vào bóng tinh từ đó qua ống phóng tinh và mượn đường niệu đạo để ra ngoài qua mỗi lần phóng tinh khi
giao hợp
1.Ống dẫn tinh (duc-tus deferens)
dài chừng 40-45cm, đi trong thừng
tinh (funifuniculuf fpermaticus) cùng
với các động mạch, tĩnh mạch, và dây
thần kinh liên quan tới tinh hoàn
Thừng tinh đi qua ống bẹn để vào ổ
bụng
2.Bọng tinh (vesiculae seminales)
nằm sau bóng đái, trên tuyến tiền liệt
và bên ngoài phần tận cùng của ống
dẫn tinh Bọng tinh được coi như ống
dẫn tinh phân hóa thành từ một chồi
bên, làm thành một ống cuộn khúc có
nhiệm vụ trữ tinh trước khi phóng,
ngoài ra còn làm nhiệm vụ của một
trong những tuyến phụ sinh dục, tiết
ra một chất dịch nhớt hòa trộn với
tinh trùng thành tinh dịch, có tác
dụng kích thích sự hoạt động của tinh
trùng
3.Ống phóng tinh (ductus- ejaculatorius) gồm 2 ống dài 2cm tiếp với ống dẫn tinh
Đoạn này đi trong tuyến tiền liệt, đầu trên nhận lỗ đổ vào của bọng tinh, đầu dưới đổ vào đoạn đầu của niệu đạo Tinh trùng từ bọng tinh qua ống phóng tinh, vào niệu đạo để ra ngoài trong lúc phóng tinh khi giao hợp
C CÁC TUYẾN SINH DỤC PHỤ
1 Tuyến tiền liệt: (Prostate)
- Bladder: bàng quang
- Prostate: tuyến tiền liệt -Urethra: niệu đạo Tuyến tiền liệt là một khối hình nón mà đáy ở trên, đỉnh ở dưới Tuyến rộng 4 cm, cao 3 cm và dày 2,5 cm, nặng trung bình 15-20 g (ở người lớn
độ tuổi 30-40); ở sau tuổi 45, tuyến thường to ra Tuyến tiền liệt nằm ở dưới bàng quang và bao quanh phần đầu niệu đạo và các ống phóng tinh
Trang 4vách chia tuyến thành nhiều ô Dịch tiết của tuyến tiền liệt đóng góp khoảng 25% thể tích tinh dịch và góp phần vào sự vận động và sức sống của tinh trùng Dịch tiết của tuyến tiền liệt được đổ vào niệu đạo tiền liệt
Tuyến tiền liệt: (Prostate)
Bên cạnh chức năng của một tuyến tiết, tuyến tiền liệt còn làm nhiệm vụ của một tổ chức
cơ vì trong đó có các cơ vòng niệu đạo góp phần sự bài xuất nước tiểu trong lúc xuất tinh khiến nước tiểu và tinh dịch không bị hòa trộn
2 Tuyến hành: còn gọi là tuyến Cowper
Có hai tuyến hành nằm ở hai bên niệu đạo gần tuyến tiền liệt.Mỗi tuyến to bằng hạt ngô
và đổ dịch tiết vào niệu đạo hành xốp bằng một ống tiết Dịch tiết của tuyến là một chất kiềm có tác dụng trung hòa dịch acid của nước tiểu trong niệu đạo, qua đó bảo vệ cho tinh trùng Tuyến cũng tiết ra dịch nhờn để bôi trơn đầu dương vật và niêm mạc niệu đạo, thường tiết nhiều trước lúc giao hợp làm cho dễ dàng khi giao hợp
D Dương vật:
Dương vật hình trụ tròn tận cùng bởi quy đầu Qui đầu dương vật được bao bọc trong một nếp nửa da nửa niêm mạc có thể di động được gọi là bao qui đầu Ở đỉnh quy đầu có
lỗ niệu đạo ngoài Dương vật là cơ quan niệu-sinh dục ngoài vừa để dẫn nước tiểu vừa để phóng tinh dịch
Về mặt cấu tạo dương vật gồm ba ống hình
tròn nằm song song với nhau, cấu tạo bằng các mô cương, trong đó có hai ống thể hang
và một ống thể xốp được bao xung quanh bởi ba lớp: lớp cân sâu (cân Buck), lớp mô dưới da và lớp da
- Thể hang
Thể hang là ống có mô cương gồm nhiều khoảng trống như hang động, chạy dọc theo chiều dài và nằm phía lưng của dương vật, bao quanh bởi những lớp cân trắng Buck cách nhau bằng một màng chắn
Mô cương là những chỗ phình ra của động mạch xoắn, bao bọc bằng các sợi cơ trơn co dãn được Hệ thống mô cương và sợi
cơ trơn này co dãn để có thể bơm, chứa máu
Trang 5- Thể xốp
Thể xốp là một ống khác chứa bên trong nó là niệu đạo, phần cuối ống nở ra tạo thành đầu dương vật hay qui đầu.
Thể hang cũng như thể xốp đều được bao ngoài bằng một bao thở rất đàn hồi bao này phân vách vào trong chia thể nang và thể xốp thành nhiều ô, chứa các tổ chức cương cứng Đó là một dạng biến đổi của hệ mạch có khả năng giãn nở rất mạnh Khi chứa đầy
máu thì làm các vật cương cứng căng ra và lớn lên
E BÌU
Bìu là một túi da rất sẫm màu do các lớp của thành bụng trĩu xuống tạo thành Nó được chia thành hai lớp ngăn, mỗi ngăn chứa một tinh hoàn và một mào tinh Trong bìu có lớp có Dartos được tạo nên bởi sợi cơ trơn, sợi đàn hồi
và sợi liên kết, tương tự như một cơ Bìu cùng với dương vật là các bộ phận ngoài của cơ quan sinh dục nam
II Cơ Quan Sinh Dục Nữ
.Là một hệ thống sinh lý trong cơ thể nữ giới với nhiều chức năng phức tạp: giao hợp, tiếp nhận tinh trùng, thụ tinh, cấy thai, nuôi thai và sinh con
Các cơ quan chính trong bộ phận sinh dục phụ
nữ nằm trong phần dưới cùng của bụng xuống đến đáy chậu, dưới ruột, trước hậu môn
Khác với cơ quan sinh dục bên ngoài ở nam phô bày rõ rệt, những cơ quan sinh dục bên ngoài ở nữ thường nằm khuất phía dưới, được che kín bởi lông hạ bộ và khi đứng thẳng, bởi phần trên của hai đùi
Gồm 2 phần
- Phần trong: Buồng trứng,dạ con, âm đạo
- Phần ngoài: Âm vật, các môi lớn, môi bé và các tuyến phụ sinh dục
1.Buồng trứng:
Gồm 1 đôi hình bầu dục, vừa làm nhiệm vụ ngoại tiết (sản xuất ra trứng) vừa làm nhiệm vụ nội tiết (tiết nội tiết
tố nữ)
Buồng trứng nằm ở hai phía của tử cung, trong ổ bụng dưới (hố chậu bé),
áp sát vào thành chậu hông và được
cố định bởi các dây chằng
Mỗi buồng trứng có kích thước
3 x 1,5 x 1cm, nặng 5 - 6 g, được bọc trong màng liên kết sợi có phần vỏ và phần tủy
Trang 6Trong thời kỳ phôi thai, hai buồng trứng có khoảng 6 triệu bọc trứng non, khi sinh còn lại 1 triệu và chỉ còn 40.000 khi tới tuổi dậy thì Khi dậy thì, dưới tác dụng của hormone sinh sản, trứng theo chu kỳ phát triển, chín và rụng Trong cả đời người nữ, chỉ
có 400 trứng hoàn thành chu kỳ và rụng, những trứng khác thường teo nhỏ rồi tan biến Ngoài ra, buồng trứng còn có chức năng tạo ra các hormone điều hòa sinh lý
2.Ống dẫn trứng : Ống dẫn trứng(hay vòi trứng)- fallopian tubes nối tử cung với buồng trứng (mối bên có một ống dẫn trứng) và được treo bởi dây chằng tử cung buồng trứng.Ống dẫn trứng có chiều dài khoảng 10
cm và nhỏ hơn sợi mỳ
Nó thực hiện hai nhiệm vụ: (1) là đường di chuyển của trứng và tinh trùng, (2) nơi xảy ra sự gặp gỡ của tinh trùng từ ngoài đi vào và trứng
từ buồng trứng đi ra
Ống dẫn trứng dài khoảng 10 -12cm, rộng 0,5 - 2 cm, xuất phát từ 2 góc của tử cung, hướng sang 2 bên hố chậu, đính với hố chậu nhờ dây chằng
Mỗi ống có đầu thông với tử cung bằng lỗ hẹp có đường kính 2mm, đầu còn lại loe ra hình phễu để đón trứng rụng
Thành ống dẫn trứng có 4 lớp: lớp ngoài là màng tiết, lớp giữa là các sợi cơ trơn, lớp dưới niêm mạc và trong cùng là niêm mạc (màng nhày)
3 Dạ con (Uterus)
Tử cung nằm trong chậu hông, sau bàng quang, trước trực tràng, trên âm đạo
Tử cung là một túi cơ hình quả lê, hơi dẹt trước sau, hơi cong và ngã về phía trước, đính với hố chậu nhờ các dây chằng tử cung
Tử cung là nơi để thai làm tổ và phát triển, đồng thời có tác dụng co bóp đẩy thai
ra ngoài khi sinh đẻ
Khi không mang thai tử cung dài khoảng 6 - 7,5 cm, chỗ rộng nhất 4 cm và nặng khoảng 50 - 60 g Kích thước và hình dạng của tử cung thay đổi tùy thuộc vào đặc điểm cấu tạo của cơ thể, vào tuổi và số lần sinh đẻ của người phụ nữ
Tử cung gồm 3 phần: phần thân, phần eo và phần cổ tử cung
+ Phần thân rộng nhất, nơi chứa thai + Phần eo là phần nhỏ nhất của tử cung, chỉ rộng khoảng 1 cm
+ Phần cổ tử cung nối liền với âm đạo Thành của tử cung được cấu tạo bởi 4 lớp: ngoài là tổ chức liên kết mỏng
Giữa là lớp cơ trơn rất dày Các sợi cơ trơn đan chen vào nhau theo hướng dọc, hướng xoắn và hướng xiên làm cho tử cung rất bền chắc
Ngoài ra còn có mô liên kết sợi đàn hồi giúp cho tử cung co giãn để chứa thai nhi ; Lớp dưới
Trang 7niêm mạc và trong cùng là lớp niêm mạc nhẵn, có nhiều mạch máu để nuôi thai, có nhiều tuyến tiết dịch
4.Âm đạo (Vagina)
Thông với tử cung, là cơ quan giao hợp dẫn tinh dịch tới tử cung
Âm đạo là một ống cơ dài khoảng 8-10 cm, hơi dẹt theo hướng trước sau, có khả năng
co dãn đàn hồi rất lớn Thành của âm đạo được cấu tạo bởi 2 lớp cơ rất phát triển: lớp
cơ dọc ở bên ngoài và lớp cơ vòng xoắn ở bên trong Ngoài
ra còn có các mô liên kết, các sợi đàn hồi và các mạch máu
Đầu dưới của âm đạo được giới hạn với âm hộ bằng màng trinh
Màng trinh có những lỗ nhỏ để máu hành kinh chảy qua
5 Các bộ phận cấu tạo bên ngoài của cơ quan sinh dục nữ
a Âm vật
b Môi lớn
c Môi bé
d.Hành tiền đình
e Tuyến tiền đình
f.Màng trinh
Âm vật :Là cơ quan sinh dục rất đặc biệt, cơ quan này không có một chức năng gì
khác ngoài việc cung cấp khoái cảm tình dục,có kích thước chỉ bằng hạt đậu, nằm
gép trong một nếp mô, ở chỗ hai môi bé gặp nhau
Môi lớn và môi nhỏ
Chỉ cần một cái gương nhỏ bạn có thể nhìn thấy rõ cơ quan sinh dục của
mình.Khu vực sinh dục bên ngoài gọi là âm hộ Nhìn vào đây bạn thấy cặp môi lớn, bên trong là cặp môi nhỏ Môi lớn và môi nhỏ che chở cho hệ sinh dục
Hành tiền đình: là hai thể xốp ở hai bên cửa vào âm đạo Khi giao hợp nó căng đầy máu và cũng có chức phận như âm vật
Tuyến tiền đình: là đôi tuyến chùm nằm ở cuối hành tiền đình, có lỗ đổ ra mặt trong các môi bé, tiết dịch nhờn khi bị kích thích
Màng trinh có nhiều loại hình khác nhau Nó là một nếp niêm mạc mọc ra từ chung quanh âm môn, che phủ lỗ ngoài của âm đạo, nhưng không phải kín bưng như tang trống Màng trinh có lỗ để máu kinh hàng tháng thoát ra Tùy theo hình dáng của lỗ mà màng trinh có hình dạng khác nhau: lỗ hình tròn nhỏ hay trái xoan,
lỗ hình nửa vòng tròn, hoặc lỗ hình lá, hình bầu dục Ở lớp niêm mạc màng trinh
có những mao mạch
6.Tuyến sữa
Bên trong vú là hệ thống sinh sữa gồm các khoang sinh sữa trông như chùm nho
và các ống dẫn hình cây nối vào ống dẫn chính đưa ra đầu vú
Khi bạn gái dậy thì, hệ thống tạo sữa bắt đầu phát triển nhưng chưa sản xuất sữa Khi mang thai, hệ thống này phát triển hoàn thiện để sau khi sinh nở, sữa từ các khoang sinh sữa đổ vào các ống dẫn để em bé bú
Trang 8Giải phẩu Người – Trần Xuân Nhĩ – Nguyễn Quang Vinh
http://vi.wikipedia.org/wiki/B%E1%BB%99_ph%E1%BA%ADn_sinh_d
%E1%BB%A5c_ph%E1%BB%A5_n%E1%BB%AF
http://www.ykhoanet.com/tinhduc_gioitinh/sachtinhduc/7d3e.htm
http://mocxi.vn/product/cau-tao-cua-bo-phan-sinh-duc-nu-cau-tao-am-dao-phu-nu/ http://www.dthu.edu.vn/bgdt/BG/Pham%20Van
%20Hap/BaigiangGP-SLN/C9/Cautaohesinhduc.htm#2
http://www.google.com.vn/imglanding?
q=uterus&imgurl=http://www.clarian.org/ADAM/doc/graphics/images/en/19263.j pg&imgrefurl=http://www.clarian.org/ADAM/doc/WomenCenter/2/19263.htm&u sg= rV_IPI_Oa_hAwW4RRLEYhhfI3HY=&h=320&w=400&sz=22&hl=vi&um
=1&itbs=1&tbnid=zjT2V43jM6aHJM:&tbnh=99&tbnw=124&prev=/images%3Fq
%3Duterus%26um%3D1%26hl%3Dvi%26tbs
%3Disch:1&um=1&tbs=isch:1&start=0#tbnid=zjT2V43jM6aHJM&start=0
(utirus)
http://www.google.com.vn/imglanding?
q=ovarium&imgurl=http://www.freewebs.com/minano/preparati/cit/ovarium.jpg&i mgrefurl=http://www.freewebs.com/minano/cit.html&usg= ZLDlBpIbPDfGQfj4 MfPh45Yicro=&h=312&w=400&sz=50&hl=vi&um=1&itbs=1&tbnid=qHt0-JwrjeDMSM:&tbnh=97&tbnw=124&prev=/images%3Fq%3Dovarium%26um
%3D1%26hl%3Dvi%26tbs
rium)