Giải phẫu sinh lý và các hội chứng lớn của mũi xoang

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

GIẢI PHẪU, SINH LÝ

CÁC HỘI CHỨNG LỚN CỦA MŨI XOANG

Ths Đào Trung Dũng

Bộ môn Tai Mũi Họng Trường Đại học Y Hà Nội

Mục tiêu

• Viết ra được các đặc điểm cơ bản về giải phẫu và

sinh lí ứng dụng trong triệu chứng học mũi xoang

• Trình bày được các đặc điểm và nguyên nhân của

các hội chứng chính

• Kể ra được hướng xử trí của một số hội chứng

• Tư vấn phòng bệnh về một số bệnh mũi xoang

Tài liệu học tập

Giải phẫu mũi xoang

Giải phẫu mũi

Liên quan giải phẫu

Niêm mạc mũi xoang

Niêm mạc mũi xoang

Niêm mạc cuốn dưới

Biểu mô khứu giác

Đặc điểm bệnh mũi xoang

• Liên quan bệnh lí: môi trường, lối sống, cơ địa

• Yếu tố nguy cơ và nguyên nhân mang đặc tính của nhiễm khuẩn đường hô hấp trên

• Biến chứng thường xảy ra, vùng TMH và đường hô hấp trên, dưới

• Vệ sinh phòng bệnh mang tính chất cá nhân, gia đình

và xã hội

Hội chứng ngạt tắc mũi

• Triệu chứng

– Chủ quan

• Không thở được bằng mũi, phải há miệng

• Ngủ ngáy, nói giọng mũi tắc

• Giảm hoặc mất ngửi (ngạt hai bên)

• Khô rát họng, hay viêm họng, viêm thanh khí quản

• Ù tai, nghễnh ngãng, đau đầu, không tập trung, mệt mỏi – Khách quan

• Soi mũi

• Gương Glatzen, đo trở kháng mũi

Hội chứng ngạt tắc mũi

• Nguyên nhân

– Sơ sinh: tịt lỗ mũi bẩm sinh, viêm mũi, …

– Trẻ em: VA quá phát, dị vật mũi, viêm mũi xoang, u xơ vòm mũi họng

– Người lớn: viêm mũi xoang, polyp mũi, khối u, chấn thương

Hội chứng ngạt tắc mũi

Hội chứng chảy mũi

• Chảy mũi trong

– Dịch trong như nước lã, không làm hoen ố khăn tay (≠ DNT) – Do viêm mũi dị ứng, giai đoạn đầu viêm mũi cấp

• Chảy mũi nhày

– Dịch nhờn, sánh, trắng đục

– Do viêm mũi xoang, VA mạn tính, giai đoạn sau viêm mũi cấp

Hội chứng chảy mũi

• Chảy mũi mủ

– Dịch xanh vàng, mùi hôi hoặc thối, làm hoen ố khăn tay – Viêm mũi xoang cấp, mạn, nấm, dị vật, viêm mũi teo, …

• Chảy máu mũi

– Ra mũi trước hoặc xuống họng

– Tại chỗ: giãn điểm mạch Kiesselbach, chấn thương, khối u lành và ác tính, …

– Toàn thân: THA, bệnh máu, …

Hội chứng chảy mũi

Hội chứng rối loạn ngửi

Hội chứng rối loạn ngửi

Hướng điều trị

• Nguyên tắc: khôi phục thông khí và dẫn lưu mũi xoang

• Nội khoa

– Hướng dẫn rửa mũi, xì mũi

– Thuốc chống phù nề, giảm xuất tiết, chống viêm, nhiễm trùng – Giải mẫn cảm đối với viêm mũi dị ứng

• Ngoại khoa

– Phẫu thuật mũi xoang

– Cầm máu mũi: nhét meche, đông cầm máu, thắt động mạch – Mổ khối u kết hợp hóa xạ trị đối với ung thư mũi xoang