ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP: 1.. Dãy đồng đẳng ankan: - Ankan hay parafin là những hidrocabon no không có mạch vòng.. - Đánh số thứ tự cacbon mạch chính bắt từ phía gần nhánh hơn.. V
Trang 1Chương 5 HIDROCACBON NO
A LÝ THUYẾT
ANKAN
I ĐỒNG ĐẲNG, ĐỒNG PHÂN, DANH PHÁP:
1 Dãy đồng đẳng ankan:
- Ankan (hay parafin) là những hidrocabon no không có mạch vòng.
- CH4, C2H6, C3H8, C4H10…lập thành dãy đồng đẳng ankan (hay parafin).
- CTC: C n H 2n+2 (n ≥ 1)
2 Đồng phân:
Ankan từ C4H10 trở lên mới có đồng phân mạch cacbon
VD: Viết CTCT các đồng phân của ankan C4H10,C5H12
*C4H10:
CH3 - CH2 - CH2 - CH3
CH3 - CH(CH3)CH3
*C5H12:
CH3 - CH2 - CH2 - CH2 - CH3
CH3 - CH(CH3)CH2 - CH3
CH3 - C(CH3)2CH3
* Các nguyên tử cacbon trong phân tử ankan (trừ C2H6) không cùng nằm trên một đường thẳng
*Bậc của cacbon:
Bậc của một nguyên tử C ở phân tử ankan bằng số nguyên tử cacbon liên kết trực tiếp với nó
C C
I II III IV
C C C C C
C
3 Danh pháp:
a) Ankan không phân nhánh
CnH2n + 2 →- H CnH2n+1
Ankan gốc ankyl
Tên ankan = tên mạch cacbon chính + an Tên gốc ankyl = tên mạch cacbon chính + yl b) Ankan phân nhánh: Số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + tên mạch chính + an
* Cách gọi tên:
- Chọn mạch cacbon dài nhất và có nhiều nhánh hơn làm mạch chính
- Đánh số thứ tự cacbon mạch chính bắt từ phía gần nhánh hơn
- Gọi tên: số chỉ vị trí nhánh + tên nhánh + tên mạch chính + an.
VD: CH3CH2CH2CH(CH3)2: 2-mêtyl pentan
* Chú ý:
- Nếu có nhiều nhánh giống nhau ta thêm tiếp đầu ngữ: đi (2 nhánh), tri (3 nhánh), tetra (4 nhánh),… trước tên nhánh
- Nếu có halogen thì ưu tiên gọi halogen trước
- Nếu có nhiều nhánh ankyl khác nhau ta gọi theo trình tự: a,b,c…
VD: CH3CH2CH(CH3)CH(CH3)CH3 : 2,3-đimêtyl pentan
CH3CH(CH3)CH(C2H5)CH2CH3: 3-êtyl-2-mêtyl petan
II- TÍNH CHẤT VẬT LÍ
- Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi và khối lượng riêng của ankan tăng theo khối lượng phân tử
-Trạng thái:ở điều kiện thường,các ankan:
+ Từ C1 đến C4 ở trạng thái khí
+ Từ C5 đến khoảng C17 ở trạng thái lỏng
+ Từ C18 trở lên ở trạng thái rắn
- Ankan nhẹ hơn nước, không tan tan nước
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC:
Khi đun nóng hay chiếu sáng, các ankan dễ tham gia các phản ứng thế, phản ứng tách hidro và phản ứng cháy
1 Phản ứng thế của halogen (phản ứng halogen hóa):
*Thế clo vào metan: clo có thể thay thế lần lượt từng nguyên tử H trong phân tử metan.
as
Clometan(metyl clorua)
1