Bai 20 CAN BANG NOI MOI

Nêu các thành phần tham gia tiếp nhận kích thích, điều khiển và thực hiện trả lời kích thích.. Trung ương thần kinh.[r]

TRUNG TÂM GDTX NAM SÁCH

Kiểm tra bài cũ

1 T¹i sao tim t¸ch khái c¬ thÓ vÉn co bãp nhÞp nhµng ?

Nót xoang nhÜ

Nót nhÜ thÊt

Bã His

M¹ng Pu«ckin

Do hệ dẫn truyền tim

2 Trình bày khái niệm huyết áp, huyết áp cao?

- Huyết áp là áp lực của máu lên thành mạch.

Người bình thường: Huyết áp tối đa: 110 - 120 mmHg

Huyết áp tối thiểu:70 - 80 mmHg

- Huyết áp cao là trường hợp chỉ số huyết áp cao hơn bình thường, cao hơn 140/90 mmHg

B ài 20: CÂN BẰNG NỘI

MễI

I.Khỏi niệm và ý nghĩa của cõn bằng nội mụi

1 Khái niệm

- Nội mụi chớnh là mụi trường trong cơ thể, bao g ồ m máu, bạch huyết và n ớc m

máu, bạch huyết và n ớc mô - là mụi trường mà tế bào

trao đổi chất

- Cõn bằng nội mụi: Là sự duy trì ổn định của môi tr ờng trong cơ thể.

- Mất cân bằng nội môi: Khi các điều kiện lí hoá của môi tr ờng trong thay đổi và không duy trì đ ợc sự ổn

định bình th ờng thì gây ra hiện t ợng mất cân bằng nội môi.

Ví dụ: Nồng độ NaCl trong máu cao gây ra bệnh cao

huyết áp

Em hiểu thế nào là nội môi?

Em hiểu thế nào là cân bằng nội môi?

Nêu ví dụ minh hoạ?

Ví dụ: Điều kiện để các hoạt động sinh lí trong cơ thể ng ời

xảy ra bình th ờng Về thân nhiệt là 36,70C

Về nồng độ glucôzơ trong máu là 1%

Khi nào xảy ra mất cân bằng nội môi?

2 ý nghĩa

Tạo ra điều kiện ổn định và phự hợp cho cỏc họat động của cơ thể

Vậy cân bằng nội môi có ý nghĩa nh thế

nào đối với cơ thể sinh vật?

B ài 20: CÂN BẰNG NỘI MÔI

Kích thích Bộ phận tiếp nhận

kích thích

II Sơ đồ khái quát cơ chế duy trì cân bằng nội môi

Có những thành phần nào tham gia cơ chế cân bằng nội môi? Nêu các thành phần tham gia tiếp nhận kích thích, điều khiển

và thực hiện trả lời kích thích?

Trung ương thần kinh

tuyến nội tiết

Thận, gan, tim, phổi…

Khi nào xảy ra liên hệ ngược? Ý nghĩa của liên hệ ngược ?

Giúp cơ thể

liên tục điều

chỉnh cân

bằng

Nếu thiếu một trong các bộ phận trên sẽ gây

mất cân bằng nội môi.

Bộ phận thực hiện

Các thụ thể, cơ quan thụ cảm

B ài 20: CÂN BẰNG NỘI MÔI

Huyết áp tăng cao

Huyết áp bình thường

Bài tập: Điền các bộ phận thích hợp vào các ô hình chữ nhật trên

sơ đồ cơ chế điều hoà huyết áp dưới đây.

Thụ thể áp lưc

ở mạch máu

Tim và mạch máu

Trung khu điều hoà tim mạch ở hành não

B ài 20: CÂN BẰNG NỘI MÔI

III Vai trò của thận và gan trong cân bằng áp suất thẩm thấu

1.Vai trò của thận

Thận thải nước khi cơ thể thừa nước, tái hấp thu nước khi cơ thể thiếu nước; tăng cường tái hấp thu Na+, khi nồng độ Na+ trong máu giảm; thải các chất H+, HCO3-, urê, axit uric

2 Vai trò của gan

Gan điều hoà nồng độ các chất trong huyết tương (điều hoà glucôzơ, prôtêin…)

Ví dụ: - Glucôzơ trong máu cao:

- Glucôzơ trong máu thấp:

Theo em thận đã hoạt động như thế nào

để duy trì áp suất thẩm thấu trong máu?

Gan có vai trò gì trong việc duy trì

áp suất thẩm thấu trong máu?

Glucôzơ trong máu Insulin Glicôgen trong gan

Glucôzơ trong máu

Glucagôn Glicôgen trong gan

Gan điều hoà nồng độ glucôzơ trong máu như thế nào?

B ài 20: CÂN BẰNG NỘI MÔI

IV Vai trò của hệ đệm trong cân bằng pH nội môi

1 Hệ đệm

Có 3 hệ đệm: + Hệ đệm bicacbonat: H2CO3/NaHCO3.

+ Hệ đệm phôtphat: NaH2PO4/NaHPO4 + Hệ đệm prôtêin (Mạnh nhất)

2 Vai trò của hệ đệm

Hệ đệm duy trì pH ổn định do chúng có khả năng lấy đi H+ hoặc

OH- khi các iôn này xuất hiện trong máu

* Ngoài hệ đệm, phổi và thận cũng đóng vai trò quan trọng trong điều hoà cân bằng pH nội môi

Có mấy hệ đệm trong máu?

Là những hệ đệm nào?

Hệ đệm có vai trò gì trong cân bằng nội môi?

+ Khi H + tăng: Máu có xu hướng chuyển về axit thì muối kiềm của đôi đệm có tác dụng làm giảm H+ trong máu

+ Khi OH - tăng: Máu có xu hướng chuyển sang kiềm tính thì axit của đôi đệmcó tác dụng làm giảm OH- trong máu

Ngoài hệ đệm còn cơ quan nào có thể tham gia điều hoà pH nội môi?

Củng cố

1-Thế nào là cân bằng nội môi?

2-Sự biến đổi nội môi có tác động ngược trở lại bộ phân

tiếp nhận kích thích gọi là gì?

3-Những cơ quan nào cân bằng áp suất thẩm thấu?

4-Các hệ đệm làm gì để cân bằng nội môi?

5-Có những thành phần nào trong 1 hệ đệm?

-Liên hệ ngược -Thận, gan…

-Điều chỉnh độ pH

- Axit yếu và 1 muối bazơ mạnh