Sau TK XX, tình hình bất ổn: ĐNÁ, Trung Đông bị các nước đế quốc xâm lược trỏ lại, nội chiến p/t phong trào li khai, khủng bố dã man. + Tëng thua chay ra §µi Loan.. Sau khi giành đ[r]
Trang 1Chương Hoàn cảnh Diễn biến Thành tựu – Kết quả Nguyờn nhõn – í
nghĩa
(II)Bài
3
-Chiến tranh thế giới
2 kết thỳc phe phỏt
xớt đại bại
-Liờn Xụ giỳp cỏc
nước Đụng Âu giành
chớnh quyền và đi
lờn xõy dựng
XHCN
-Thỏng 4-1974 diễn
ra cuộc nội chiến ở
Bồ Đào Nha, trả độc
lập cho cỏc nước:
Ăng-gụ-la, Ghi-nờ
Bớt-xao
,Mụ-dăm-bớch
-Các nớc khởi nghĩa
vũ trang thành lập
chính quyền cách
mạng
- Lan sang Nam á
và Bắc Phi và Mĩ La
Tinh
I / Giai đoạn từ những năm 1945 đến giữa những năm 90 của thế kỉ XX
- Châu Á : + Indonẽia tuyên bố độc lập ngày 17/8 / 1945 + Việt Nam ng y 2/9/1945 à
+ Lào ngày 12/10 /1945 + ấn Độ ( từ năm 1946 – 1950 ) , I rắc năm 1958
- Châu phi : + Ai cập năm 1952 + An gie ry ( năm 1954 – 1962 ) + 17 nớc châu phi giành độc lập năm 1960
- Mĩ La Tinh : Cu Ba ( 1959 ) , đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX hệ thống thuộc địa của CNĐQ bị sụp đổ
II / Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX :
- Đầu năm những 60 nd một số nớc châu phi giành độc lập , thoát khỏi ách thồng trị chua Bồ Đào Nha Ví dụ : Mô - Dam Bịch tháng 6 / 1975 , Ang Go La tháng 11 năm 1975
III / Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm
90 của thế kỉ XX :
- Chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dới hình thức chủ nghiac phân biệt chủng tộc ( A Pac Thai )
- Nhân dân các nớc châu phi giành đc chính quyền + Rô - Đê – Di –A năm 1980
+ Tây nam phi năm 1980 + Cộng hoà nam phi năm 1993
- Sau khi hệ thống thuộc địa sụp đổ các nớc á , phi , Mĩ la tinh nhân dân đã đấu tranh kiên trì củng cố độc lập
- Xây dựng phát triển đất nớc
Từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX, phần lớn cỏc nước thuộc địa Á, Phi, Mỹ La-tinh đó giành độc lập
Chính quyền của ngời
da đen đơc thành lập
* Thể hiện sức mạnh đoàn kết chiến đấu vỡ quyền độc lập tự do của cỏc dõn tộc bị thực dõn đụ hộ
* Hệ thống thuộc địa
đó sụp đổ, thu hẹp, chỉ cũn lại ở 1 phõn chõu Phi
*Khụng chỉ giành được chỡnh quyền dõn chủ bỡnh đẳng, chấm dứt sự bất cụng tàn bạo tồn tại hơn 3 thế kỷ ở chõu Phi
Trang 2(II) bài
4
Trước CTTH 2 cỏc
nước chõu Á đều là
thuộc địa của cỏc
nước đế quốc Sau
TK XX, tỡnh hỡnh bất
ổn: ĐNÁ, Trung
Đụng bị cỏc nước đế
quốc xõm lược trỏ
lại, nội chiến p/t
phong trào li khai,
khủng bố dó man
Tuy nhiờn, một số
nước ở chõu Á đó đạt
được những thành
tựu to lớn về KH-KT
-1946-1949 nội chiến kéo dài
+ Tởng thua chay ra Đài Loan
+ 01/10/1949 Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thành lập
-12/1978 thực hiện đờng lối cải cách-mở cửa
-Nhật Bản: trở thành cường cuốc CN thứ 2 sau Mỹ -Hàn Quốc: sx mỹ phẩm, ụ tụ tải, điện ảnh, dịch vụ giải trớ nổi tiếng chõu Á
-Ấn Độ: cường quốc về CN, phần mềm, KH-KT -Thỏi Lan: Du lịch, xuất khẩu gạo
-Trung Quốc: chiếm lĩnh thị trường TG về may mặc, điện tử, KH, vũ trụ
Sau 20 năm mở cửa, nền kinh tế TQ đó phỏt triển nhanh chúng , đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất thế giới Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng trung bỡnh hằng năm 9.6%, đạt gia trị 8740.4 tỉ NDT đứng thứ 7 TG Tổng giỏ trị xuất nhập khẩu năm
1997 lờn tới 325.06 tỉ USD Năm 1997 cú 145 nghỡn doanh nghiệp nước ngoài đang HĐ ở TQ và đầu tư hơn 521 tỉ USD Đời sống nhõn dõn được nõng cao rừ rệt: từ 1978-1997 ở
nụng thụn :133.6->2090.1 NDT thành thị : 343.4->5160.3NDT Đối nội : thu được nhiều KQ, củng cố địa vị trờn TG
Đối ngoại: Thu nhiều kết quả
Trung Quốc:
-Kết thỳc hàng trăm năm nụ dịch của đế quốc và hang nghỡn năm chế độ phong kiến
-Bước vào kỉ nguyờn độc lập tự do
-Hệ thống XHCN nối liền từ chõu Âu sang chõu Á
(II) bài
5
* Đông Nam á trớc
1945: Hầu hết đều là
- Đế quốc xâm lợc trở lại, nhân dân
đứng lên chống xâm lợc
- Do yêu cầu phát triển kinh tế xã hội
- 8/8/1967 ASEAN ra đời gồm 5 nớc:
Trang 3thuộc địa của đế quốc
(trừ Thái Lan)
* Sau chiến tranh thế
giới hai: Các nớc
nhanh chóng giành
chính quyền
Nhu cầu hợp tỏc phỏt
triển trong khu vực
Hạn chế ảnh hưởng
của cỏc cường quốc
ngoài khu vực
- Mĩ, Anh trao trả độc lập cho Pilíppin, Miến Điện, Ma Lai
- Giữa những năm 1950 các nớc Đông Nam á đều độc lập
- Đông Nam á căng thẳng
- 9/1954 Mĩ thành lập khối quân sự
Đông Nam á (SEATO) và gây chiến tranh xâm lợc
* Mục đích:
- Ngăn chặn XHCN
- Đẩy lùi phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc
Inđônêxia, Thái Lan, Malayxia, Philíppin, Sinhgapo
- Phát triển kinh tế, văn hoá
* Nguyên tắc:
- Tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào nội bộ của nhau
- Giải quyết mọi tranh chấp bằng phơng pháp hoà bình
- Hợp tác và phát triển
* Quan hệ giữa Việt Nam và ASEAN:
- Trớc 1979 là quan hệ Đối đầu “ ”
- Cuối thập kỷ 80 là quan hệ Đối thoại“ ” hợp tác cùng tồn tại, hoà bình và phát triển
- Tháng 1/1984 Brunây gia nhập ASEAN
- 7/1995 Việt Nam
- 9/1997 Lào và Myanma
- 4/1999 Căm phu chia
- Hiện nay ASEAN có 10 nớc
* Hoạt động:
- Hợp tác kinh tế, xây dựng Đông Nam á hoà bình, ổn định phát triển phồn vinh
- 1992 khu vực mậu dịch chung Đông Nam
á ra đời
- Lịch sử Đông Nam á bớc sang thời kỳ mới
Trang 46
*)Trước năm 1945 hầu hết là
thuộc địa của đế quốc Sau năm
1945-thập niờn 90 (gồm 3 giai
đoạn: 1945->những năm 60 của
thế kỉ XX; những năm 60->
những năm 70 của thế kỉ XX;
những năm 70->giữa những năm
90 của thế kỉ XX) hầu hết đó
giành được độc lập Sau khi giành
độc lập chõu Phi bắt tay vào x/d
p/t đất nước Nhưng đó gặp nhiều
khú khăn: đúi nghốo, bệnh tật, nợ
nước ngoài xung đột
*)Cộng hoà Nam Phi:
Đầu XVII, Nam Phi là thuộc địa
của Hà Lan Đầu XIX, Nam Phi
là thuộc địa của Anh 1961, cộng
hũa Nam Phi ra đời nhưng chỉ là
danh nghĩa nhưng bị chế độ
A-pỏc-thai thống trị
Lónh đạo: tổ chức "Đại hội dõn tộc Phi" (ANC)
Mục tiờu: xoỏ bỏ chế độ A-pac-thai(1993) Trả lại tự do cho lónh tụ ANC Nen-xơ-man-đờ-la sau 27 năm cầm từ
Hỡnh thức:đấu tranh chớnh trị
vũ trang
*1961 cộng hoà Nam phi tuyên bố độc lập
Tháng 4/1994 tiến hành bầu cử
*Chế độ A-pỏc-thai bị xoỏ bỏ .Nen-xơn-man-đờ-la trở thành tổng thống
da đen đầu tiờn trong lịch sử nước này(5-1994)
*Chiến lược phỏt triển kinh tế:
"Chiến lược kinh tế vĩ mụ"(6-1996)
với tờn gọi là "Tăng trưởng, việc làm và phõn phối lại" nhằm phất triển sx, giải quyết việc làm, cải thiện mức sống của người da đen, xoỏ bỏ "chế độ A-pỏc-thai về kinh tế" vốn cũn tồn tại đối với người da đen
* 5- 1994 : Nen –XƠn –Man - đê – La trở thành tổng thống đầu tiên của cộng hoà Nam Phi
*Nam Phi là nớc có thu nhập trung bình trên thế giới
ý nghĩa: Chế độ phân biệt chủng tộc bị xoá bỏ ngay tại sào huyệt sau hơn 3 thế kỷ tồn tại
- Tháng 6/1996 chính quyền mới đa ra chiến lợc kinh tế vĩ mô
* Mục đích: Phát triển sản xuất, cải thiện mức sống của ngời da đen, xoá bỏ
Chế độ Apácthai về kinh
“
tế” còn tồn tại với ngời da
đen
Trang 5(II) bài
7
Cu-ba:sau chiến tranh
TG2phong trào đấu
tranh giải phong sdân
tộc phát triển mạnh
-Mĩ tìm cách đàn áp
thiết lập chế độ độc
tài Batixta xoá bỏ
hiến pháp ,bắt giam
hàng chục vạn ngời
-Ngày 26/7/1953quân CM tấn công trại lính Môn ca đa ,mở đầu thời kì khởi nghĩa vũ trang
-Phi đen Ca-tơ -rô bị bắt -Năm 1955Phi đen bịbắt và trục xuất sang Mê hi cô
Tháng 11/1956Phi đen trở về tiếp tục lãnh đạo CM Cuối năm 1958lực lợng
CM lớn mạnh 1/1/1959chế độ độc tài Ba tix ta bị sụp
đổ CM Cu ba thắng lợi
CM dân chủ :cải cách ruộng đất ,quốc hữu hoá các xí nghiệp t bản của nớc ngoài
-xây dựng chính quyền mứi ,phát triển giáo dục
-4/1961 tuyên bố tiến lên chủ nghĩa xã
hội
- Nhiều nc đã giành đc độc lập từ những thập niên đậu TK XIX :
Braxin,Achentina,Pê ru, Vê-nê –zua na
- Từ sau ctranh TG 2 đến nay CM Mĩ La Tinh có nhiều chuyển biến
+ Mở đầu CM Cu Ba (1959) + Đầu năm 80 của TK XX ptrào đấu tranh bồng nổ ở khu vực gọi là “ Lục địa bùng cháy “
*,+ Chính quyền độc tài nhiều nc bị lật
đổ + Chính quyền dân chủ nhân dân đc thiết lập
*Công cuộc xd và pt đc của M ĩ La Tinh
- Thành tựu : + Củng cố đlập chủ quyền + Dân chủ hoá chính trị + Cải cách KT
+ Cải cách KT + Các tổ chức liên minh khu vực để phát triển kt đc thành lập
+ đầu 90 tình hình KT , Ctrị khó khăn
- Hiện nay các nc Mĩ La Tinh đang tìm cách khắc phục và đi lên
*Xây dựng công nghiệp có cơ cấu hợp
lý
*Nông nghiệp đa dạng
Mở ra kỉ nguyờn mới độc lập dõn tộc gắn liền với CNXH
và là lỏ cờ đầu trong phong trào đỳa tranh giải phúng dõn tộc, cắm mốc đầu tiờn của CNXH ở Tõy bỏn cầu