thực trạng ngân hàng thương mại Việt Nam 2019 những con số đáng chú ý trong ngành ngân hàng dồn dập chính sách điều chỉnh lãi suất lộ trình siết vốn cho vay ngắn hạn và dài hạn siết cho vay tiêu dùng đưa công nghệ số vào ngân hàng ngân hàng Việt Nam đầu tiên hiện diện tại Mỹ
Trang 1Những dấu ấn quan trọng của ngành Ngân hàng
năm 2019 Dồn dập chính sách điều chỉnh lãi suất
Tháng Chín, Ngân hàng Nhà nước “nổ phát súng” đầu tiên bằng quyết định hạ lãi suất điều hành lần đầu kể từ năm 2017 Theo đó, lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6,25% xuống 6%/năm, lãi suất tái chiết khấu giảm từ 4,25% xuống 4%/năm Không lâu sau, đến tháng 11, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục có thay đổi đối với trần lãi suất huy động và lãi suất cho vay Ngày 18/11, Ngân hàng Nhà nước bất ngờ phát đi thông báo điều chỉnh lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không
kỳ hạn và có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng giảm từ 5,5%/năm xuống 5%/năm Cùng với đó, lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi không kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tại quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô giảm
từ 6% xuống 5,5%/năm
Chính sách tiếp theo liên quan đến lãi suất trong năm 2019 của Ngân hàng Nhà nước là việc giảm lãi suất tiền gửi dự trữ bắt buộc của các tổ chức tín dụng có hiệu lực từ 1/12/2019 Cụ thể, lãi suất đối với tiền gửi dự trữ bắt buộc bằng VND là 0,8%/năm Lãi suất đối với tiền gửi vượt dự trữ bắt buộc bằng VND là 0%/năm Lãi suất đối với tiền gửi dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ là 0%/năm Lãi suất đối với tiền gửi vượt dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ là 0,05%/năm
Nhà chức trách cũng quy định mức lãi suất tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng Nhà nước đối với tiền gửi bằng đồng Việt Nam là 1%/năm, đối với ngoại tệ là 0,05%/năm
Công bố lộ trình siết vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn
Trong năm 2019, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ đảm bảo an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài Theo lộ trình của Ngân hàng Nhà nước,
tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tại các tổ chức tín dụng sẽ giảm dần
từ mức 40% hiện nay xuống 30% trong 3 năm
Cụ thể, từ 1/1/2020 - 30/9/2020 tỷ lệ này là 40%; 1/10/2020 - 30/9/2020 là 37%; 1/10/2021 - 30/9/2022 là 34% và kể từ 1/10/2022 sẽ giảm xuống còn 30% Bên cạnh việc giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, Ngân hàng Nhà nước còn tăng hệ số rủi ro khi kinh doanh bất động sản từ 150% lên 200% Những quy định này, phần nào cho thấy sự quyết tâm Ngân hàng Nhà nước trong việc siết tín dụng dành cho lĩnh vực rủi ro như bất động sản Liên quan đến vấn đề này, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước chia sẻ trên 50% vốn trung, dài
Trang 2hạn cho nền kinh tế phụ thuộc ngân hàng, tạo rủi ro và sức ép lớn cho hệ thống
tổ chức tín dụng Do đó, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho rằng cần giảm dần
lệ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đặc biệt là nhu cầu vốn trung, dài hạn bằng việc phát triển kênh huy động vốn khác như thị trường chứng khoán
Với tác động điều chỉnh sâu rộng đến hoạt động của hệ thống, Thông tư 22 được xem là một trong những chính sách quan trọng nhất để các tổ chức tín dụng và thị trường từng bước thích nghi theo lộ trình từ năm 2020
Siết cho vay tiêu dùng
Tại Thông tư 18/2019, Ngân hàng Nhà nước quy định lộ trình giảm tỷ lệ dư nợ cho vay tiêu dùng giải ngân trực tiếp cho khách hàng tại công ty tài chính so với tổng dư nợ tín dụng tiêu dùng
Theo đó, từ 1/1/2021 đến 31/12/2021 tỷ lệ này là 70% và giảm còn 60% trong giai đoạn 1/1/2022-31/12/2022 Từ 1/1/2023-31/12/2023, con số trên là 50% và sau 1/1/2024 là 30%
Hiện nay, thị trường cho vay tiêu dùng tập trung trong tay các công ty như FE Credit chiếm tới hơn 47% thị phần, Home Credit (gần 17%), HDSaigon (10%), MCredit (5%), Toyota Finance (5%)
Theo đánh giá của các chuyên gia Công ty Chứng khoán SSI, tác động của thông tư này đối với hoạt động cho vay của các công ty tài chính nhẹ hơn khá nhiều so với dự thảo thông tư trước đây Việc đưa ra một lộ trình sẽ giúp các công ty tài chính tái cấu trúc danh mục cho vay, tránh ảnh hưởng đột ngột đến biên lãi ròng và lợi nhuận
“Tuýt còi” cuộc đua lãi suất
Cuối tháng Tám, Ngân hàng Nhà nước phát đi công văn số 6669/NHNN-CSTT
“chỉnh đốn” các ngân hàng đua lãi suất huy động ở một số kỳ hạn dài
Theo cơ quan quản lý, động thái tăng lãi suất làm tiềm ẩn nhiều rủi ro ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển lành mạnh của hệ thống ngân hàng, tạo ra diễn biến tâm lý tiêu cực trên thị trường, có nguy cơ dẫn đến cuộc đua về lãi suất huy động giữa các tổ chức tín dụng, gây bất ổn thị trường tiền tệ
Do đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng chấp hành quy định về lãi suất tiền gửi đối với khách hàng, tăng cường kiểm soát tín dụng
về tỷ lệ đảm bảo an toàn, giới hạn cáp tín dụng đối với khách hàng và người có liên quan; thực hiện kiểm soát tốt chất lượng tài sản có, phân loại và trích lập dự phòng đầy đủ theo các quy định của pháp luật
Trang 3Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ theo dõi sát việc triển khai giải pháp
về lãi suất và tín dụng của các tổ chức tín dụng và sẽ có biện pháp xử lý nghiêm trường hợp vi phạm quy định của pháp luật và chỉ đạo của cơ quan quản lý, trong đó gồm cả biện pháp thu hẹp chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng của tổ chức ngân hàng vi phạm
Cảnh báo này đã có tác động rõ rệt lên thị trường khi ngay sau đó khi không còn thấy mức lãi suất trên 8% ở một số ngân hàng như trước
Đưa công nghệ số vào hệ thống ngân hàng
Trong năm 2019, các ngân hàng đẩy mạnh cải tiến, ứng dụng công nghệ của cuộc cách mạng 4.0 vào nghiệp vụ và hoạt động tín dụng Đó là việc chuyển đổi thẻ chip, kết hợp với phát triển các ứng dụng di động, hướng đến thanh toán không dùng tiền mặt được đẩy mạnh
Sự bùng nổ công nghệ kéo theo sự phát triển của doanh nghiệp fintech tham gia vào lĩnh vực tài chính như trung gian thanh toán, cho vay trực tuyến
Bên cạnh đó, đầu tháng 11 Ngân hàng Nhà nước đã lấy ý kiến dự thảo về tiền di động, thanh toán không dùng tiền mặt, ví điện tử Nhiều ví điện tử xuất hiện như Smartnet, Moca, PAYTECH, Monpay, Momo, Zalopay chiếm đến 80% thị phần thanh toán
Dự thảo cũng quy định, tiền di động (mobile money) là loại tiền điện tử do tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán kinh doanh dịch vụ viễn thông phát hành và định danh khách hàng thông qua cơ sở dữ liệu thuê bao di động Sau khi được Ngân hàng Nhà nước cấp phép dịch vụ mobile money, các thuê bao di động của Việt Nam có thể tham gia thanh toán điện tử
Ngoài ra, mô hình cho vay ngang hàng (P2P Lending) phát triển nhanh trong khi chưa có hành lang pháp lý khiến thị trường tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người đi vay, người cho vay Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện dự thảo quy định về cho vay ngang hàng tại Việt Nam
Ngân hàng Việt Nam đầu tiên hiện diện tại Mỹ
Ngày 01/11, tại thành phố New York, Mỹ, Vietcombank đã chính thức khai trương hoạt động Văn phòng đại diện tại Mỹ Đây là văn phòng đại diện đầu tiên của một ngân hàng thương mại Việt Nam được chính thức hiện diện tại thị trường này
Chủ tịch Hội đồng quản trị Vietcombank Nghiêm Xuân Thành nhấn mạnh, việc một ngân hàng thương mại của Việt Nam vượt qua được những điều kiện khắt
Trang 4khe để được các cơ quan quản lý Hoa Kỳ cấp phép hoạt động cho thấy hệ thống ngân hàng Việt Nam đã thực sự hội nhập và đáp ứng nhiều chuẩn mực quốc tế Năm 2019 cũng là năm Vietcombank dự kiến đạt lợi nhuận trước thuế gần 1 tỷ USD, thiết lập kỷ lục mới cho ngành ngân hàng Việt Nam Nhiều công ty chứng khoán dự báo, Vietcombank đang đi đúng tiến độ trở thành doanh nghiệp niêm yết đầu tiên tiếp cận với mức lợi nhuận trước thuế là 2 tỷ USD vào năm 2022
Những con số nổi bật của ngành ngân hàng năm 2019
1,89% là tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống tính đến cuối tháng 12/2019 Con
số này đã giảm khá mạnh so với mức 2,46% cuối năm 2016 Tuy không mấy thay đổi so với một năm trước (cuối năm 2018), nhưng vẫn dưới mốc 2%
mà Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu kiểm soát
Một chuyển động khá tích cực là cho tới thời điểm hiện tại, đã có 11 ngân hàng thương mại công bố tất toán xong trước hạn nợ xấu bán sang Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) trước đây
305,7 nghìn tỷ đồng là con số nợ xấu ước tính toàn hệ thống đã xử ký được xác
định theo Nghị quyết 42 (không bao gồm sử dụng dự phòng rủi ro và khoản bán
nợ cho VAMC thông qua phát hành trái phiếu đặc biệt) trong khoảng thời gian
từ 15/8/2017 đến cuối tháng 12/2019
Tính trung bình, mỗi tháng toàn hệ thống xử lý được khoảng 10,5 nghìn tỷ đồng, cao hơn mức 4,9 nghìn tỷ đồng so với kết quả xử lý nợ xấu trung bình từ
2012 – 2017 trước khi Nghị quyết 42 có hiệu lực
13% là tỷ lệ tăng trưởng tín dụng ước tính cả năm 2019, thấp hơn 1 điểm phần
trăm so với chỉ tiêu đưa ra đầu năm là 14% Đây cũng là năm có tốc độ tăng trưởng tín dụng thấp nhất kể từ năm 2013 (12,52%)
Ứng với mức tăng trưởng trên, tổng dư nợ của hệ thống các tổ chức tín dụng đối với nền kinh tế kết năm 2019 đã trên mức 8,1 triệu tỷ đồng
13,994 tỷ USD là thặng dư của cán cân thanh toán tổng thể tính đến hết quý
III/2019 Hiện con số của quý IV/2019 vẫn chưa được công bố, tuy nhiên, với việc Ngân hàng Nhà nước liên tục mua vào ngoại tệ trong quý cuối cùng của năm, dự báo 2019 sẽ là năm cán cân thanh toán tổng thể đạt thặng dư kỷ lục
79 tỷ USD là mức dự trữ ngoại hối của Việt Nam tính đến cuối năm 2019 Đây
cũng là mức dự trữ ngoại hối cao nhất từ trước tới nay Trong đó, riêng trong năm 2019, Ngân hàng Nhà nước đã mua vào 20 tỷ USD
Trang 50,99% là mức tăng bình quân năm 2019 của chỉ số giá đô la Mỹ so với năm
2018, theo số liệu của Tổng cục Thống kê Đây cũng được xem là một trong những kết quả nổi bật của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành và giữ ổn định
tỷ giá năm qua
8,48% là mức tăng của tổng tài sản của các tổ chức tín dụng tính đến 30/9/2019
so với cuối năm 2018; tổng quy mô theo đó đã vượt 12 triệu tỷ đồng
Trong đó, tổng tài sản có của khối ngân hàng thương mại nhà nước (gồm
Agribank, VietinBank, Vietcombank, BIDV, Ngân hàng Xây dựng, Dầu khí Toàn cầu, ngân hàng Đại Dương) vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất (43,4%), đạt hơn 5,2 triệu tỷ đồng
Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tổng tài sản của nhóm này chỉ đạt 7,12%, thấp hơn khá nhiều so với tốc độ tăng trưởng của nhóm ngân hàng thương mại cổ phần là 9,06% (đạt gần 5 triệu tỷ đồng) và nhóm ngân hàng liên doanh nước ngoài là 11,36% (đạt gần 1,3 triệu tỷ đồng)
12,02% là tỷ lệ an toàn vốn (CAR) của toàn hệ thống tính đến 30/9/2019, tiếp
tục giảm so với mức 12,14% hồi cuối năm 2018
Trong đó, CAR của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước tiếp tục ở mức thấp nhất, đạt 9,78%, nhích nhẹ so với mức 9,52% hồi cuối năm ngoái
https://bizlive.vn/ngan-hang/ngan-hang-viet-nam-2019-qua-nhung-con-so-3531700.html
https://www.vnba.org.vn/index.php?
option=com_k2&view=item&id=12864:nhung-dau-an-quan-trong-cua-nganh-ngan-hang-nam-2019&Itemid=241&lang=vi