Bài viết thảo luận về những thuận lợi và thách thức với các ngân hàng thương mại Việt nam trong qúa trình triển khai Hiệp ước Basel II. Để nắm chi tiết nội dung nghiên cứu mời các bạn cùng tham khảo bài viết.
Trang 1hïơ thöịng ngín hađng thûúng maơi Viïơt Nam
Nùm 1994, Uyê ban Basel vïì giaâm saât ngín hađng
(Basel Committee on Banking supervision - BCBS)
ặúơc thađnh líơp búêi möơt nhoâm caâc Ngín hađng Trung
ûúng vađ cú quan giaâm saât cuêa 10 nûúâc phaât triïín
(G10) taơi thađnh phöị Basel, Thuơy Syô nhùìm tòm caâch
ngùn chùơn sûơ suơp ăöí hađng loaơt cuêa caâc ngín hađng
vađo thíơp kyê 80. UÊy ban nađy khöng coâ bíịt kyđ möơt cú
quan giaâm saât nađo vađ nhûông kïịt luíơn cuêa uêy ban
cuông khöng coâ tñnh phaâp lyâ. Thay vađo ăoâ, uêy ban
Basel chó xíy dûơng vađ cöng böị nhûông tiïu chuíín,
nhûông hûúâng díîn giaâm saât röơng raôi cho caâc Töí chûâc
tñn duơng (TCTD). Do ăoâ vađo nùm 1998, UÊy ban ăaô
quýịt ắnh giúâi thiïơu möơt khung ruêi ro tñn duơng (Basel
I) xaâc ắnh caâc tiïu chuíín vïì vöịn ăïí haơn chïị ruêi ro
kinh doanh cuêa caâc ngín hađng vađ tùng cûúđng giaâm
saât hïơ thöịng tađi chñnh. Basel I khöng chó ặúơc aâp
duơng phöí biïịn trong caâc quöịc gia thađnh viïn mađ cođn
ặúơc aâp duơng phöí biïịn úê caâc nûúâc khaâc coâ hïơ thöịng
ngín hađng hoaơt ăöơng quöịc tïị. Ăûúơc sûêa ăöíi vađo líìn
ăíìu tiïn vađo nùm 1996 vađ tiïịp ăïịn lađ nùm 1999 nhûng Basel I víîn böơc löơ khaâ nhiïìu haơn chïị. Ăïí ăaâp ûâng nhûông ýu cíìu phaât triïín liïn tuơc trong ngađnh ngín hađng, ngađy 26/6/2004, baên hiïơp ûúâc vïì vöịn múâi Basel II ặúơc ban hađnh vađ coâ hiïơu lûơc tûđ thaâng
1 nùm 2007
1.1 Hiïơp ûúâc vöịn Basel II vađ löơ trònh aâp duơng trong hïơ thöịng NHTM Viïơt Nam
Hiïơp ûúâc vöịn Basel II ặúơc xíy dûơng trïn cú súê
ba truơ cöơt: Truơ cöơt 1 lađ caâc quy ắnh vïì vöịn kïịt húơp caê ruêi ro hoaơt ăöơng vađo cöng thûâc tñnh vöịn töịi thiïíu, truơ cöơt 2 liïn quan ăïịn hoaơt ăöơng thanh tra giaâm saât, truơ cöơt 3 lađ caâc nguýn tùưc kó luíơt thõ trûúđng
Truơ cöơt 1: Liïn quan ăïịn vöịn bùưt buöơc cuêa ngín
hađng, theo ăoâ tyê lïơ vöịn bùưt buöơc töịi thiïíu (CAR) víîn lađ 8% giöịng nhû Basel I. Tuy nhiïn, ruêi ro ặúơc tñnh toaân trïn 3 loaơi ruêi ro chñnh mađ ngín hađng phaêi ăöịi mùơt, ăoâ lađ: ruêi ro tñn duơng; ruêi ro víơn hađnh (ruêi ro hoaơt ăöơng) vađ ruêi ro thõ trûúđng. So vúâi Basel I, chi
TRÍÌN ẰNH VÍN - TRÍÌN THÕ KIM LIÏN*
Ngađy nhíơn:01/03/2018
Ngađy phaên biïơn:20/03/2018
Ngađy duýơt ăùng:13/04/2018
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng Ăoađn
Toâm tùưt: Theo löơ trònh Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam xíy dûơng, tûđ cuöịi 2015 mûúđi ngín hađng thûúng maơi úê Viïơt Nam seô thñ ăiïím thûơc hiïơn quaên trõ vöịn vađ ruêi ro theo tiïu chuíín cuêa Hiïơp ûúâc vöịn Basel II. Quaâ trònh thñ ăiïím seô hoađn thađnh vađo nùm
2018, sau ăoâ triïín khai aâp duơng cho caâc ngín hađng thûúng maơi. Theo nhiïìu chuýn gia, löơ trònh triïín khai thûơc hiïơn caâc quy ắnh, tiïu chuíín cuêa Basel II seô mang ăïịn nhûông cú höơi vađ caê thaâch thûâc ăöịi vúâi caâc ngín hađng thûúng maơi Viïơt Nam. Bađi viïịt thaêo luíơn vïì nhûông thuíơn lúơi vađ thaâch thûâc vúâi caâc ngín hađng thûúng maơi Viïơt Nam trong quaâ trònh triïín khai Hiïơp ûúâc Basel II
Tûđ khoâa: Basel II, taâc ăöơng, ngín hađng thûúng maơi, thaâch thûâc
APPLYING BASEL II IN VIETNAMESE COMMERCIAL BANKS AND CHELLENGES Abstract: Since the end of 2015, ten commercial banks will apply experimentally the Basel II according to the strategy developed by the State Bank of Vietnam. This process will be completed by 2018, then applied to commercial banks in Vietnam
According to experts, the pilot implementing regulations and standards of Basel II will create opportunities and challenges for commercial banks in Vietnam. The paper discusses about advantages and challenges for Vietnamese commercial banks during the implementation of the Basel II
Keywords: Basel II, impact, commercial banks, challenges
Trang 2troơng söị ruêi ro cuêa Basel II bao göìm nhiïìu mûâc vađ
seô phuơ thuöơc vađo xïịp haơng tñn duơng cuêa tûđng khaâch
hađng. Ăùơc biïơt Basel II ăaô ăïì cíơp ăïịn ruêi ro víơn
hađnh trong hoaơt ăöơng ngín hađng
Truơ cöơt 2: Xíy dûơng nhûông hûúâng díîn múâi vïì
quaên trõ ruêi ro, kiïím tra sûâc chõu ặơng, hoaơt ăöơng
líơp kïị hoaơch vöịn ruêi ro caâc tađi saên ngoaơi baêng vađ ruêi
ro danh tiïịng liïn quan, quaên trõ caâc ruêi ro liïn quan
ăïịn chûâng khoaân hoâa vađ ăaânh giaâ giaâm saât hoaơt
ăöơng ắnh giaâ cuêa ngín hađng
Truơ cöơt 3: Caâc ngín hađng cíìn cöng khai thöng
tin möơt caâch thñch ăaâng nhùìm thûơc thi quy tùưc thõ
trûúđng möơt caâch coâ hiïơu quaê. Caâc thöng tin buöơc
caâc ngín hađng phaêi cöng khai bao göìm: thöng tin vïì
cú cíịu vöịn; mûâc ăöơ ăíìy ăuê vöịn; mûâc ăöơ nhaơy caêm
cuêa ngín hađng vúâi caâc loaơi ruêi ro
Nhû víơy, Hiïơp ûúâc nađy seô taơo ra möơt bûúâc tiïịn
múâi trong quaâ trònh caêi tiïịn chíịt lûúơng quaên lyâ caâc
ắnh chïị tađi chñnh, öín ắnh hïơ thöịng ngín hađng vađ
trïn hïịt lađ tùng tñnh hiïơu quaê hoaơt ăöơng cuêa hïơ thöịng
ngín hađng trong nïìn kinh tïị. Ăùơc biïơt, ăöịi vúâi möơt
quöịc gia coâ hïơ thöịng ngín hađng ăang úê giai ăoaơn
phaât triïín nhû Viïơt Nam, viïơc aâp duơng Hiïơp ûúâc Basel
II gùơp khöng ñt khoâ khùn, thaâch thûâc. Tuy nhiïn,
trûúâc nhûông ăođi hoêi ngađy cađng cao cuêa ýu cíìu öín
ắnh kinh tïị vô mö, tùng trûúêng bïìn vûông cuông nhû
tiïịn trònh tûơ do hoâa tađi chñnh vađ höơi nhíơp quöịc tïị,
viïơc aâp duơng aâp duơng tiïu chuíín Hiïơp ûúc Basel II
taơi Viïơt Nam lađ möơt ýu cíìu tíịt ýịu
Do víơy, sau möơt thúđi gian cín nhùưc kyô lûúông,
NHNN ăaô coâ nhûông ắnh hûúâng roô rađng vïì viïơc triïín
khai Basel II taơi Viïơt Nam khi ban hađnh Cöng vùn
1601/NHNN-TTGSNH ngađy 17/3/2014 vïì viïơc thûơc
hiïơn Hiïơp ûúâc vöịn Basel II. Theo löơ trònh ăaô ặúơc
phï duýơt, ăïịn cuöịi nùm 2015, 10 ngín hađng ặúơc
chó ắnh thñ ăiïím theo tiïu chuíín Basel II ăaâp ûâng
tuín thuê caâc chuíín mûơc vöịn cuêa Basel II theo phûúng
phaâp chuíín hoâa. Ăïịn cuöịi nùm 2018, caâc ngín hađng
ặúơc choơn thûơc hiïơn caâc chuíín mûơc vöịn cuêa Basel
II theo phûúng phaâp níng cao. Sau nùm 2018, caâc
chuíín mûơc cuêa Basel II seô ặúơc aâp duơng vađo toađn
böơ caâc ngín hađng trong hïơ thöịng. NHNN Viïơt Nam
thađnh líp Ban chó ăaơo triïín khai Basel II coâ sûơ tham
gia vađ phöịi húơp cuêa laônh ăaơo cao cíịp cuêa 10 ngín
hađng. Ăöìng thúđi thiïịt líơp ăöơi nguô triïín khai Basel II
caâc töí cöng taâc cuêa caân böơ thanh tra cuêa Cú quan
thanh tra giaâm saât ngín hađng vađ caâc caân böơ ăaơi diïơn cuêa ngín hađng ặúơc choơn. Dûơa trïn baâo caâo ăaânh giaâ khoaêng caâch cuêa caâc ngín hađng, NHNN vađ caâc NHTM ăaô xíy dûơng giaêi phaâp vađ ăùơt ra caâc kïị hoaơch thu heơp khoaêng caâch cho caâc ngín hađng, xíy dûơng kïị hoaơch thûơc hiïơn Basel II theo quy löơ trònh ăaô ặúơc Thöịng ăöịc NHNN Viïơt Nam phï duýơt. Cuơ thïí theo löơ trònh cuêa NHNN, ăïịn cuöịi nùm 2015 seô coâ 10 ngín hađng thñ ăiïím thûơc hiïơn phûúng phaâp quaên trõ vöịn vađ ruêi ro theo tiïu chuíín Basel II, bao göìm BIDV, VietinBank, Vietcombank, Techcombank, ACB, VPBank, MB, Maritime Bank, Sacombank vađ VIB
Vađ ăïịn nùm 2018, caê 10 ngín hađng trïn seô hoađn thađnh viïơc thñ ăiïím nađy, sau ăoâ seô múê röơng aâp duơng Basel II vúâi caâc ngín hađng thûúng maơi khaâc trong nûúâc. Taơi 10 NH nađy, viïơc thûơc hiïơn Basel II ặúơc coi lađ giaêi phaâp ăöơt phaâ vïì quaên lyâ ruêi ro, phín böí vöịn húơp lyâ theo ruêi ro
1.2 Thûơc traơng thûơc hiïơn caâc quy ắnh vïì vöịn, ruêi ro tñn duơng, quy ắnh vïì thanh tra giaâm saât vađ quy ắnh vïì minh baơch hoâa thöng tin trong hïơ thöịng ngín hađng Viïơt Nam qua caâc giai ăoaơn theo chuíín Basel II
o Thûơc traơng thûơc hiïơn caâc quy ắnh vïì vöịn cuêa caâc ngín hađng thûúng maơi Viïơt Nam trïn cú súê ăöịi chiïịu vúâi chuíín Basel II
Vïì phña cú quan quaên lyâ Nhađ nûúâc, NHNN Viïơt Nam ăaô ban hađnh Quýịt ắnh söị 457/2005/NHNN ngađy 19 thaâng 4 nùm 2005 vađ thöng tû söị 13/2010/
TT-NHNN ngađy 20 thaâng 5 nùm 2010 quy ắnh vïì caâc tyê lïơ ăaêm baêo an toađn trong hoaơt ăöơng cuêa TCTD
Gíìn ăíy nhíịt, ăïí ăaêm baêo löơ trònh aâp duơng Hiïơp ûúâc Basel II, NHNN ăaô ban hađnh thöng tû 36/2014/
TT-NHNN ngađy 20 thaâng 11 nùm 2014 quy ắnh caâc giúâi haơn, tyê lïơ ăaêm baêo an toađn trong hoaơt ăöơng cuêa TCTD, chi nhaânh ngín hađng nûúâc ngoađi vađ coâ hiïơu lûơc tûđ ngađy 1/2/2015. Cuơ thïí thöng tû nađy ăaô böí sung quy ắnh xaâc ắnh giaâ trõ thûơc cuêa vöịn ăiïìu lïơ, vöịn ặúơc cíịp, caâc cíịu phíìn vöịn, phûúng phaâp vađ caâch tñnh, böí sung quy ắnh vïì tyê lïơ dûơ trûô thanh khoaên Tiïịp ăoâ, vađo thaâng 12 nùm 2016, NHNN ăaô ban hađnh Thöng tû 41/2016/TT-NHNN quy ắnh tyê lïơ an toađn vöịn ăöịi vúâi ngín hađng, chi nhaânh ngín hađng nûúâc ngoađi. Theo ăoâ caâc nöơi dung cuêa Thöng
tû ăaô hûúâng saât theo chuíín Basel II vađ coâ nhiïìu ăiïím thay ăöíi so vúâi caâc Thöng tû trûúâc nhû: ăiïìu chónh hïơ söị CAR tûđ 9% xuöịng 8%, ăùơc biïơt böí sung
Trang 3Thöng tû nađy coâ hiïơu lûơc thi hađnh tûđ ngađy 1/1/2020
Nhû víơy, hiïơn nay khi chûa aâp duơng Thöng tû 41 thò
sûơ an toađn vöịn cuêa hïơ thöịng ngín hađng thûúng maơi
(NHTM) Viïơt Nam cíìn xem xeât laơi
Söị liïơu úê baêng 1 cho thíịy, kïí tûđ nùm 2012 ăïịn
nùm 2016, hïơ söị CAR cuêa caê hïơ thöịng NHTM ăïìu
ăaêm baêo quy ắnh lúân hún 9% vađ coâ xu hûúâng tùng
lïn. Ăöìng thúđi coâ sûơ phín hoâa roô rïơt taơi caâc NHTM
lúân vađ NHTM nhoê. Cuơ thïí, caâc NHTM lúân nhû BIDV,
CTG coâ hïơ söị CAR thíịp chó ăùơt mûâc ýu cíìu trïn
9%, cođn caâc NHTM nhoê nhû NCB, EIB coâ hïơ söị
CAR ăaơt gíìn 20%. Tuy nhiïn, ăiïìu nađy chûa thïí
hiïơn ặúơc mûâc ăuê vöịn cuêa hïơ thöịng NHTM. Búêi thûâ
nhíịt, phíìn míîu söị theo quy ắnh cuêa caâc Thöng tû
trûúâc ăoâ múâi chó xaâc ắnh ruêi ro tñn duơng chûâ chûa
tñnh ăïịn ruêi ro thõ trûúđng vađ ruêi ro hoaơt ăöơng (ruêi ro
víơn hađnh). Nhû víơy, nïịu tñnh thïm ruêi ro thõ trûúđng
vađ ruêi ro hoaơt ăöơng thò hïơ söị CAR cuêa caâc ngín
hađng seô giaêm xuöịng do nïịu tñnh thïm hai loaơi ruêi ro
nađy seô chiïịm trung bònh 1,5 ăïịn 2% hïơ söị CAR
Mùơc khaâc, trïn thûơc tïị tyê lïơ an toađn vöịn cuêa hïơ
thöịng NHTM úê Viïơt Nam víîn chûa phaên aânh trung thûơc tònh hònh hoaơt ăöơng cuêa caâc ngín hađng do tònh traơng giíịu giïịm núơ xíịu vađ chûa tuín thuê chùơt cheô viïơc trñch líơp dûơ phođng ruêi ro. Nïịu so saânh tyê lïơ nađy vúâi caâc trong khu vûơc thò mûâc ăöơ an toađn vöịn cuêa caâc NHTM Viïơt Nam cođn úê mûâc thíịp
Roô rađng, khi kinh tïị xuíịt hiïơn nhûông bíịt öín, caâc NHTM coâ thïí gùơp nhûông khoâ khùn hún ríịt nhiïìu so vúâi trong giai ăoaơn bònh thûúđng cuêa nïìn kinh tïị. Viïơc níng cao mûâc an toađn vöịn tûúng tûơ nhû möơt “tíịm ăïơm” giuâp caâc NHTM chöịng caâc “cuâ söịc” tûđ möi trûúđng kinh doanh biïịn ăöơng
o Quaên trõ ruêi ro tñn duơng
Tûđ 2008 ăïịn cuöịi 2015, tyê lïơ núơ xíịu toađn hïơ thöịng ngín hađng tùng tûđ 2,17% (2008) ăïịn 2,72% (2015), nùm 2012 tyê lïơ nađy lađ cao nhíịt 4,08%
Caâc ngín hađng ăaô ăaânh giaâ laơi chíịt lûúơng tađi saên, khaê nùng thu höìi, giaâ trõ núơ xíịu, tùng cûúđng trñch líơp dûơ phođng, chuýín núơ xíịu thađnh vöịn goâp; rađ soaât laơi caâc khoaên ăíìu tû, giaêm ăíìu tû vađo lônh vûơc ruêi ro, chuýín dõch mö hònh kinh doanh theo hûúâng
ăa daơng hoâa saên phíím, dõch vuơ ngín hađng, tíơp trung níng cao chíịt lûúơng dõch vuơ ngín hađng truýìn thöịng vađ phaât triïín nhanh caâc dõch vuơ ngín hađng hiïơn ăaơi
o Cöng taâc thanh tra, giaâm saât
NHNN Viïơt Nam vûđa thûơc hiïơn chûâc nùng thûơc thi chñnh saâch tiïìn tïơ vûđa giaâm saât hoaơt ăöơng caâc NHTM. Trong böịi caênh höơi nhíơp kinh tïị vađ thûơc hiïơn löơ trònh múê cûêa thõ trûúđng dõch vuơ tađi chñnh, NHNN ăaô vađ ăang cuêng cöị, hoađn thiïơn cú chïị giaâm saât tađi chñnh theo caâc chuíín mûơc quöịc tïị. Tuy nhiïn, ăöịi chiïịu vúâi 25 nguýn tùưc giaâm saât cuêa Basel II hoaơt ăöơng thanh tra giaâm saât caâc ngín hađng úê Viïơt Nam múâi chó ăaâp ûâng ặúơc möơt söị ñt caâc nguýn tùưc
o Minh baơch vađ cöng böị thöng tin
Baêng 1: Hïơ söị CAR húơp nhíịt cuêa caâc NHTM
cöí phíìn niïm ýịt úê Viïơt Nam
Nguöìn: Hoađng Thõ Thu Hûúđng, 2017
Biïíu ăöì 1: Tyê lïơ núơ xíịu cuêa caâc NHTM nùm 2015
Nguöìn: Baâo caâo tađi chñnh caâc NHTM
TCTD Viïơt Nam 11,13%
TCTD nûúâc ngoađi 28,58%
Trung Quöịc 11,8%
Philippines 16,7%
Baêng 2: Hïơ söị an toađn vöịn hïơ thöịng caâc TCTD
taơi Viïơt Nam vađ möơt söị quöịc gia trïn thïị giúâi
Nguöìn: Ăõnh hûúâng vađ giaêi phaâp cú cíịu laơi hïơ
thöịng ngín hađng Viïơt Nam giai ăoaơn 2011 - 2015
Trang 4söị liïơu chûa ặúơc theo doôi trïn hïơ thöịng; chíịt lûúơng
thöng tin cođn thíịp, söị liïơu chûa ăíìy ăuê, kõp thúđi,
chûa minh baơch, chíịt lûúơng thöng tin cođn nhiïìu haơn
chïị so vúâi ýu cíìu theo thöng lïơ quöịc tïị
Víịn ăïì cöng khai thöng tin tađi chñnh víîn chûa
ặúơc thûơc hiïơn síu röơng, do tñnh phaâp chïị chûa
nghiïm nïn khöng taơo sûơ rùn ăe; hïơ thöịng kïị toaân
vađ kiïím toaân cođn nhiïìu bíịt cíơp chûa ăaơt chuíín mûơc
quöịc tïị; cú súê haơ tíìng haơn chïị nïn hïơ thöịng thöng
tin chûa ăöìng böơ; tím lyâ che díịu thöng tin cođn phöí
biïịn; trònh ăöơ ûâng duơng CNTT cuêa caâc NHTM cođn
nhiïìu bíịt cíơp vađ thiïịu ăöìng böơ
2. Nhûông taâc ăöơng cuêa hiïơp ûúâc Basel II ăïịn
hïơ thöịng Ngín hađng thûúng maơi Viïơt Nam
2.1 Nhûông taâc ăöơng tñch cûơc
Trong hiïơp ûúâc Basel II, caâc cöng cuơ vađ phûúng
phaâp quaên lyâ ruêi ro tiïn tiïịn ặúơc triïín khai ăaêm baêo
cho nhûông ngín hađng coâ hïơ thöịng quaên trõ ruêi ro töịt
giaêm thiïíu chi phñ, tíơp trung phaât triïín caâc maêng
nghiïơp vuơ kinh doanh múâi vađ hiïơu quaê hún trong
phín böí nguöìn vöịn kinh doanh
Triïín khai Basel II giuâp caâc ngín hađng hoaơt ăöơng
an toađn hún do trònh ăöơ quaên trõ ruêi ro ặúơc tùng
cûúđng, mö hònh ruêi ro vađ xïịp haơng nöơi böơ ặúơc chuê
ăöơng aâp duơng. Ăùơc biïơt trong lônh vûơc tñn duơng ăođi
hoêi caâc ngín hađng phaêi chuâ troơng viïơc ăaânh giaâ mûâc
ăöơ tñn nhiïơm cuêa khaâch hađng thay vò dûơa chuê ýịu
vađo tađi saên ăaêm baêo
Sau khi triïín khai Basel II vúâi caâc ýu cíìu vïì vöịn
vađ thanh khoaên, quaên trõ ruêi ro ăaơt chuíín quöịc tïị seô
giuâp caâc ngín hađng coâ cú höơi höơi nhíơp vúâi thõ trûúđng
quöịc tïị, nhíịt lađ khi múê cuêa thõ trûúđng tađi chñnh,
ăöìng thúđi caâc ngín hađng khöng chó thu huât ặúơc caâc
nhađ ăíìu tû nûúâc ngoađi mađ seô tûơ mònh thím nhíơp
vađo caâc thõ trûúđng phaât triïín, thu huât vöịn tûđ caâc thõ
trûúđng nađy
2.2 Nhûông thaâch thûâc ăùơt ra vúâi ngín hađng
thûúng maơi Viïơt Nam
o Víịn ăïì níng cao nùng lûơc quaên trõ ruêi ro
Xu hûúâng höơi nhíơp ăođi hoêi caâc NHTM Viïơt Nam
phaêi ăaâp ûâng ặúơc ýu cíìu quaên trõ vađ quaên trõ ruêi
ro noâi riïng theo chuíín mûơc quöịc tïị, ăöìng thúđi múê
ra cú höơi tiïịp cíơn nhanh vađ gíìn hún vúâi caâc chuíín
mûơc ăoâ. Hiïơn nay bïn caơnh nöî lûơc giaêi quýịt núơ
xíịu tûđ caâc khoaên cho vay trong quaâ khûâ, caâc ngín
hađng ăaô tûđng bûúâc xíy dûơng hïơ thöịng quaên trõ ruêi
ro tiïn tiïịn nhùìm phođng ngûđa ruêi ro. Kïịt quaê “Khaêo saât vïì ngađnh Ngín hađng Viïơt Nam 2013” cuêa KPMG
80% ngín hađng ăaô nùưm bùưt ặúơc viïơc NHNN líơp kïị hoaơch thûơc hiïơn khung giaâm saât theo Hiïơp ûúâc Basel II. NHNN ăaô tađi trúơ caâc khoâa ăađo taơo giúâi thiïơu yâ nghôa cuêa Basel II cho caâc ngín hađng nhûng chûa ặa ra hûúâng díîn khi nađo caâc quy ắnh múâi ặúơc ban hađnh. Khoaêng 57% ăöịi tûúơng tham gia khaêo saât cho rùìng, víịn ăïì quaên trõ ruêi ro hoaơt ăöơng lađ ăaâng Basel II. Hai khoâ khùn chung ặúơc nhùưc ăïịn nhiïìu nhíịt lađ chi phñ triïín khai Hiïơp ûúâc Basel
II (85%) vađ thiïịu dûô liïơu lõch sûê (78%)
o Yïu cíìu vïì hïơ thöịng dûô liïơu tin cíơy vađ chñnh xaâc cao
Thu thíơp vađ lûu trûô dûô liïơu ríịt quan troơng trong dûơ aân triïín khai Basel II. Theo nhiïìu chuýn gia, caên trúê lúân nhíịt ăöịi vúâi ăa söị ngín hađng nûúâc ta khi triïín khai Basel II lađ cú súê dûô liïơu. Hïơ thöịng cöng nghïơ ngín hađng loôi (core banking system) taơi caâc ngín hađng coâ nhiïìu hïơ thöịng khaâc nhau ăang cuđng ặúơc ăíìu tû nhû Flexcube cuêa Oracle, T24 cuêa Temenos thíơm chñ coâ ngín hađng cođn coâ kho dûô liïơu khaâc ngoađi core nhû excel, file höì sú nïn díîn ăïịn caâc baâo caâo kiïịt xuíịt rúđi raơc, khöng chñnh xaâc, khöng ặúơc kiïím duýơt vađ cíơp nhíơt thûúđng xuýn
Dûô liïơu ăaô khöng ặúơc caâc ngín hađng chuâ troơng thu thíơp vađ quaên trõ möơt caâch coâ hïơ thöịng trong suöịt thúđi gian dađi trong khi ýu cíìu töịi thiïíu ăöơ dađi dûô liïơu cho möơt söị mö hònh phín tñch lađ 3 nùm (ngoaơi trûđ phûúng phaâp tiïu chuíín khöng ýu cíìu thúđi gian lõch sûê dûô liïơu). Do ăoâ, viïơc xíy dûơng hïơ thöịng vađ thu thíơp dûô liïơu seô cíìn thúđi gian, cöng sûâc, tiïìn baơc cuêa caâc ngín hađng trûúâc khi triïín khai
o Yïu cíìu vïì chi phñ tađi chñnh
Möơt thaâch thûâc khaâc lađ chi phñ triïín khai Basel II
Caâc ýu cíìu vïì tuín thuê Basel II dûơ kiïịn ban hađnh trong thúđi gian túâi ăođi hoêi chi phñ triïín khai lúân, tíơp trung vađo chi phñ ăíìu tû hïơ thöịng cöng nghïơ thöng tin, chi phñ thú tû víịn vađ chi phñ nguöìn nhín lûơc, dûơ kiïịn seô tùng trong tûúng lai vađ chó nhûông ngín hađng coâ khaê nùng chi traê múâi coâ thïí töìn taơi
Hiïơn nay, chûa coâ ngín hađng nađo cöng böị thöng tin vïì chi phñ cíìn cho viïơc triïín khai Basel II, tuy nhiïn, theo kinh nghiïơm cuêa möơt söị töí chûâc tñn duơng ăaô triïín khai dûơ aân Basel II taơi khu vûơc chíu AÂ thò töíng chi phñ seô dao ăöơng tûđ 15 ăïịn 40 triïơu USD. Chi phñ nađy phuơ thuöơc vađo quy mö, phaơm vi hoaơt ăöơng,
Trang 5ngín hađng phaêi coâ sûơ tñnh toaân cho chi phñ cuêa tûđng
giai ăoaơn thûơc hiïơn trong löơ trònh aâp duơng, ăïí khöng
gíy phaât sinh quaâ lúân
o Quy ắnh cuêa cuêa NHNN vïì hoaơt ăöơng ngín
hađng phuđ húơp vúâi löơ trònh triïín khai Basel II
Theo ăaânh giaâ vïì tñnh khaê thi khi ýu cíìu caâc
NHTM tuín thuê chuíín Basel II, E&Y Viïơt Nam cho
rùìng, muơc tiïu hûúâng túâi chuíín Basel II vađo nùm
2018 khöng phaêi quaâ xa vúđi. Viïơc ban hađnh caâc quy
tùưc tñnh toaân vöịn theo phûúng phaâp tiïu chuíín cuêa
Basel II khöng phûâc taơp, mađ khoâ úê chöî xaâc ắnh mûâc
phuđ húơp cuêa caâc hïơ söị ruêi ro cíìn ặúơc thiïịt líơp úê
Viïơt Nam. Thaâch thûâc lúân nhíịt hiïơn nay lađ viïơc NHNN
kõp thúđi ban hađnh caâc vùn baên ăïí caâc NHTM aâp duơng
vađ thiïịt líơp caâc tyê lïơ an toađn nhû thïị nađo ăïí phuđ húơp
vúâi mùơt bùìng caâc NHTM trong nûúâc, ăaânh giaâ ăuâng
mûâc ăöơ aênh hûúêng ăïịn hïơ thöịng khi aâp duơng caâc
tiïu chuíín trïn
3. Möơt söị khuýịn nghõ vïì aâp duơng hiïơp ûúâc
vöịn Basel II trong hïơ thöịng NHTM Viïơt Nam
Thûâ nhíịt, cíìn tùng cûúđng sûơ phöịi húơp giûôa NHNN
vađ caâc NHTM trong viïơc xíy dûơng, triïín khai quy
ắnh hûúâng díîn Basel II nhùìm taơo sûơ thöịng nhíịt vïì
nhíơn thûâc vađ hađnh ăöơng trong quaâ trònh triïín khai
Basel II
Thûâ hai, caâc ngín hađng cíìn thay ăöíi khííu võ ruêi
ro, tùng chi phñ ăíìu tû cho cöng taâc quaên trõ ruêi ro,
tíơp trung hoađn thiïơn vïì quaên trõ ruêi ro trong hoaơt
ăöơng ngín hađng. Ăiïìu nađy seô lađm cho khoaêng caâch
giûôa caâc chó söị ruêi ro thûơc tïị vađ muơc tiïu Basel II
gíìn nhau hún
Thûâ ba, hoađn thiïơn hïơ thöịng thöng tin quaên lyâ ăïí
hoađn thiïơn cú súê dûô liïơu, ăaêm baêo viïơc chaơy mö hònh
ruêi ro cho kïịt quaê chñnh xaâc nhíịt ăöịi vúâi tûđng ngín
hađng, caâc ngín hađng cíìn thûơc hiïơn rađ soaât, chuíín
hoâa laơi dûô liïơu ăïí chuíín bõ cho viïơc thûơc hiïơn
Thûâ tû, tuýín choơn, ăađo taơo nhín sûơ coâ chíịt
lûúơng, gùưn boâ líu dađi vúâi ngín hađng. Caâc ngín hađng
cíìn coâ chñnh saâch tuýín duơng caâc nhín sûơ chíịt
lûúơng cao vađ cam kïịt gùưn boâ lađm viïơc líu dađi ăïí
thûơc hiïơn dûơ aân
Thûâ nùm, sûê duơng, phín böí chi phñ ăïí ăíìu tû
cho viïơc thûơc hiïơn dûơ aân Basel II: Viïơc thûơc hiïơn
Basel II cíìn chi phñ khöng hïì nhoê. Caâc ngín hađng
cíìn xíy dûơng kïị hoaơch sûê duơng chi phñ cho dûơ aân
ặúơc triïín khai trong nhiïìu nùm
Thûâ saâu, caâc ngín hađng nùìm trong danh saâch
cuêa NHNN lûơa choơn ăïí triïín khai Basel II cíìn ắnh kyđ töí chûâc höơi thaêo hoùơc caâc buöíi lađm viïơc ăïí trao ăöíi, ruât kinh nghiïơm vađ cuđng thaâo gúô nhûông khoâ khùn, vûúâng mùưc trong quaâ trònh triïín khai aâp duơng Basel II
Thûâ baêy, ngoađi ăöịi taâc tû víịn lađ caâc cöng ty kiïím
toaân hađng ăíìu, coâ nhiïìu kinh nghiïơm tû víịn triïín khai aâp duơng Basel II trïn thïị giúâi nhû E&Y, KPMG
(hûúâng ặúơc híìu hïịt caâc ngín hađng taơi Viïơt Nam lûơa choơn), caâc ngín hađng coâ thïí hoơc hoêi kinh nghiïơm vađ tíơn duơng sûơ höî trúơ cuêa chñnh ăöịi taâc chiïịn lûúơc cuêa ngín hađng mònh
Thûâ taâm, caâc ngín hađng khöng nùìm trong danh
saâch thñ ăiïím triïín khai Basel II cuông cíìn rađ soaât laơi hoaơt ăöơng, coâ kïị hoaơch chuíín bõ triïín khai Basel II trong thúđi gian túâi, ăùơc biïơt tíơp trung vađo maêng hïơ thöịng thöng tin quaên lyâ nhùìm chuíín hoâa hïơ thöịng dûô liïơu thöng tin ngín hađng - möơt ýịu töị quan troơng khöng thïí thiïịu coâ taâc ăöơng ăïịn sûơ thađnh baơi cuêa viïơc triïín khai Basel II
Tađi liïơu tham khaêo
1 Ngö Vùn Chiïịn (2017), “Taâc ăöơng vađ löơ trònh cuêa viïơc aâp duơng chuíín mûơc Basel II taơi Viïơt Nam”, Taơp chñ Tađi chñnh (5),
tr.97-98.
2 Tríìn Viïơt Dung (2017), AÂp duơng Hiïơp ûúâc vöịn Basel II: Kinh nghiïơm quöịc tïị vađ hađm yâ cho Viïơt Nam, Luíơn aân tiïịn sô kinh tïị, Trûúđng ĂH Kinh tïị - Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi.
3 Hoađng Thõ Thu Hûúđng (2017), “Hïơ söị an toađn vöịn cuêa caâc NHTM Viïơt Nam”, Taơp chñ Tađi chñnh, truy cíơp tapchitaichinh.vn/
kinh-te-vi-mo/quan-tri-rui-ro-tin-dung-theo-basel-ii-tai-ngan-hang-tmcp-dau-tu-va-phat-trien-viet-nam-131140.html
4 KPMG Viïơt Nam (2013), Khaêo saât vïì ngađnh Ngín hađng Viïơt Nam 2013.
5 Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam (2011), Ăõnh hûúâng vađ giaêi phaâp cú cíịu laơi hïơ thöịng ngín hađng Viïơt Nam giai ăoaơn
2011 - 2015.
6 Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam (2014), Quy ắnh caâc giúâi haơn, tyê lïơ baêo ăaêm an toađn trong hoaơt ăöơng cuêa Töí chûâc tñn duơng, chi nhaânh ngín hađng nûúâc ngoađi ban hađnh theo Thöng tû söị 36/2014/TT-NHNN ngađy 20 thaâng 11 nùm 2014.
7 Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam (2016), Quy ắnh caâc giúâi haơn, tyê lïơ baêo ăaêm an toađn trong hoaơt ăöơng cuêa Töí chûâc tñn duơng, chi nhaânh ngín hađng nûúâc ngoađi ban hađnh theo Thöng tû 41/2016/TT-NHNN ngađy 30 thaâng 12 nùm 2016.
8 Nguýîn Vùn Thoơ, Nguýîn Ngoơc Linh (2015), “Thaâch thûâc ăöịi vúâi ngín hađng Viïơt Nam khi triïín khai Basel II”, Taơp chñ Ngín hađng (thaâng 9/2015), tr 31-34.
9 Nguýîn Ăûâc Trung, Phan Anh vađ cöơng sûơ (2015), Khaê nùng vađ ăiïìu kiïơn aâp duơng möơt söị khuýịn nghõ chñnh saâch tûđ Basel II trong giaâm saât hïơ thöịng ngín hađng thûúng maơi Viïơt Nam, ăïì tađi nghiïn cûâu khoa hoơc cíịp ngađnh, Hoơc viïơn Ngín hađng.
10 Website Ngín hađng Nhađ nûúâc Viïơt Nam: www.sbv.gov.vn