Chia ®o¹n V-Rót kinh nghiÖm.[r]
Trang 1Soạn:
Văn bản Chị em Thuý Kiều
Nguyễn Du
-A- Mục tiêu
1.Kiến thức:- Giúp học sinh thấy đợc nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn
Du khắc hoạ những nét riêng về nhan sắc, tài năng, tính cách, số phận của Thuý Vân, Thuý Kiều bằng bút pháp nghệ thuật cổ điển
- Thấy đợc cảm hứng nhân đạo trong truyện Kiều, trân trọng ca ngợi vẻ đẹp của con ngời
2.Kĩ năng: Biết vận dụng bài học để miêu tả nhân vật khi viết văn
3.Thái độ: Biết trân trọng cái đẹp và xót thơng những số phận bất hạnh
B- Chuẩn bị
-SGV, SGK ngữ văn 9
-T liệu tranh ảnh về truyện Kiều và Nguyễn Du
C- Ph ơng pháp
- Sử dụng phơng pháp qui nạp
D- Tiến trình hoạt động
I-ổn định tổ chức: (1 phút)
II- Kiểm tra bài cũ: (4 phút)
1,Nêu những hiểu biết về tác giả Nguyễn Du?
-Năm sinh 1765- 1820 Quê Tiên Điền, Nghi Xuân, Nghệ Tĩnh
-Thông minh, uyên bác có trái tim giầu tình yêu thơng
-Một thiên tài văn học, một danh nhân văn hoá thế giới
2,Tóm tắt tác phẩm truyện Kiều?
3 phần:+ Gặp gỡ và đính ớc
+ Gia biến và lu lạc
+ Đoàn tụ
III- Bài mới:
* Giới thiệu bài: (1 phút)
Mai cốt cách, tuyết tinh thần
Mỗi ngời một vẻ mời phân vẹn mời
Đó là hai câu thơ Nguyễn Du miêu tả tài sắc của 2 chị em Thuý Kiều, vẻ đẹp ấy
đợc miêu tả cụ thể nh thế nào? Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1: (8 phút)
? Đoạn trích thuộc phần nào của tác phẩm?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
Gv: Sau 6 câu triết lí về tài mệnh, 8 câu kể
về gia thế nhà viên ngoại
? Nêu yêu cầu đọc: trang trọng, rõ ràng, chú
ý câu có nhịp 4/4 và 3/3
Ghi bảng
I- Giới thiệu đoạn trích
1 Vị trí
-Thuộc phần đầu của tác phẩm
từ câu 15 đến câu 38
-Đoạn trích giới thiệu chân dung 2 chị em Thuý Kiều
2 Đọc, chú thích
Trang 2Gọi 3 Hs đọc, Hs nhận xét, Gv bổ xung
? Giải thích một số từ khó SGK?
Hoạt động 2: (20 phút)
? Bài thơ có thể chia thành mấy đoạn? ý của
mỗi đoạn?
3 Hs phát biểu, Gv chốt
-4 câu đầu: giới thiệu khái quát 2 chị em
-4 câu tiếp: vẻ đẹp Thuý Vân
-12 câu tiếp: vẻ đẹp Thuý Kiều
-4 câu cuối: nhận xét cuộc sống của 2 chị
em
Gv chuyển ý
Gv nói rõ trình tự miêu tả → nt đòn bẩy
? Nguyễn Du đã khéo léo giới thiệu vẻ đẹp 2
Kiều nh thế nào qua 2 câu thơ đầu?nhận xét
nghệ thuật?
-2 ả tố nga
-Thuý Kiều là chị
⇒ cách đảo từ hợp lí
-Mai cốt cách
-Tuyết tinh thần
⇒ miêu tả ớc lệ tợng trng ⇒ tâm hồn
trong trắng, dáng vẻ thanh tao
? Qua phân tích em có cảm nhận gì vẻ đẹp
của hai chị em Kiều?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
? Hs đọc 4 câu miêu tả Thuý Vân.Tìm chi
tiết miêu tả vẻ đẹp của Thuý Vân và chỉ ra
nghệ thuật đặc sắc?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
-Trang trọng khác vời
→ vẻ đẹp cao quí
-Khuôn trăng đầy đặn
-nét ngài nở nang
-Hoa cời ngọc thốt
-Mây thua
-Tuyết nhờng
→ So sánh ớc lệ, ẩn dụ, nhân hoá →
đoan trang phúc hậu
Gv: Khuôn mặt Thuý Vân tròn đầy đặn,
lông mày sắc nét Miệng cời tơi nh hoa,
giọng nói trong nh ngọc, mái tóc mợt mà
óng ả hơn mây, làn da mịn màng trắng hơn
tuyết
? Hình ảnh “Mây thua, tuyết nhờng” khi
miêu tả Thuý Vân có ý nghĩa gì?
II- Phân tích văn bản
1 Bố cục: 4 phần
2 Phân tích
a Giới thiệu chung hai chị
em Thuý Kiều
Với nghệ thuật miêu tả khéo léo tác giả làm nổi bật vẻ đẹp chung của hai chị em Thuý Kiều rất hoàn hảo cả về hình dáng và tâm hồn
b Vẻ đẹp của Thuý Vân
Trang 32 Hs phát biểu, Gv chốt
-Cuộc đời bình yên may mắn (miêu tả- dự
báo cuộc đời- số phận)
? Qua nét vẽ của Nguyễn Du, em thấy Thuý
Vân hiện lên với vẻ đẹp nh thế nào?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
Gv chuyển ý
? Gv yêu cầu 1 Hs đọc 12 câu tiếp theo
Nguyễn Du đã khái quát nh thế nào khi miêu
tả Thuý Kiều?
-Sắc sảo, mặn mà, hoàn hảo hơn Thuý Vân
cả về tài lẫn sắc
? Tác giả sử dụng hình ảnh ớc lệ có những
điểm nào nổi bật?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
-Làn thu thuỷ → vẻ đẹp trong sáng, linh
hoạt
-Nét xuân sơn → lông mày thanh tú
-Đôi mắt → cửa sổ tâm hồn → nét tinh
anh vẻ đẹp trí tuệ
-Hoa ghen, liễu hờn → vẻ đẹp có sức lôi
cuốn mạnh mẽ
? Điểm giống nhau và khác nhau khi miêu tả
vẻ đẹp Thuý Vân, Thuý Kiều? (bảng phụ)
*Giống:
-Biện pháp ẩn dụ, nhân hoá, ớc lệ
-Lấy hình ảnh thiên nhiên làm nổi bật vẻ
đẹp con ngời
-Cả 2 cô gái đều rất dẹp
*Khác:
-Số lợng cau thơ dài gấp 3 lần tả Thuý
Vân
-Dùng Vân làm nổi bật Kiều
-Tả vân có đờng nét rõ ràng
-Tả Kiều chỉ phác hoạ
-Tả dự đoán 2 cuộc đời
+Thua, nhờng → êm đềm, may mắn
+Ghen hờn → tai ơng, bất hạnh
? Những chi tiết trên nh dự báo số phận của
2 ngời theo em có đúng không?
-Đúng, đây chính là dụng ý của Nguyễn
Du
?Bên cạnh vẻ đẹp hình thức tác giả còn miêu
tả vẻ đẹp nào ở Thuý Kiều?
-Vẻ đẹp tài hoa
? Em hiểu câu: Sắc đành đòi một,tài đành
hoạ hai là nh thế nào?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
-Sắc: chỉ có 1 ngời đẹp đến nh vậy
-Tài: mang hoạ cả 2 ngời
? Thuý Kiều có những tài gì? nhận xét?
- Đẹp vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu nh dự báo cuộc đời bình yên, may mắn
c Vẻ đẹp của Thuý Kiều
Trang 4-Thi: thơ
-Hoạ: vẽ
-Cầm: đàn
-Ca: hát
-Sáng tác khúc ca: bạc mệnh
⇒ đều giỏi, tài năng
? Em hiểu câu thơ: Thiên bạc mệnh lại càng
não nhân” là gì? có báo trớc gì về tơng lai
của Kiều không?
-Khúc nhạc do Kiều soạn: buồn bã, sầu
th-ơng, lâm li, não nùng, quyến rũ
⇒ nh định mệnh dai dẳng bám lấy đời
Kiều
? Qua nét vẽ của Nguyễn Du em thấy Kiều
là ngời nh thế nào?
2- 3 Hs phát biểu, Gv chốt
Gv: Với vẻ đẹp tuyệt mĩ giai nhân và tài
năng thiên bẩm, Kiều là mẫu ngời phụ nữ
hoàn hảo tuyệt thế mà Nguyễn Du đã lựa
chọn để ca ngợi
? 4 câu thơ cuối giới thiệu điều gì?
2 Hs phát biểu, Gv chốt
-Đức hạnh, nề nếp và phong thái của 2 chị
em Thuý Kiều
Gv chuyển ý
Hoạt động 3: (5 phút)
? Qua việc miêu tả chân dung 2 chị em Thuý
Kiều Nguyễn Du muốn gửi gắm điều gì?
Thảo luận nhóm tổ 3, tổ 4
Đại diện phát biểu, Gv chốt
? Nguyễn Du đã diễn tả nội dung đó qua nét
nghệ thuật nào?
Thảo luận nhóm tổ 1, tổ 2
Đại diện phát biểu, Gv chốt
Gv: đây chính là nội dung phần ghi nhớ
SGK
Gv gọi 2 Hs đọc ghi nhớ
(3 phút)
- Đẹp sắc sảo, mặn mà, vẻ đẹp của tuyệt thế giai nhân và có tài năng thiên bẩm nh dự báo bi kịch hồng nhan bạc mệnh
c Phẩm chất, đức hạnh của hai chị em:
Hai phụ nữ đẹp có đức hạnh trong trắng và mẫu mực
III-Tổng kết
1.Nội dung: Bức chân dung tuyệt
mỹ về tài sắc, đức hạnh của hai chị em Thuý Kiều, Thuý Vân
2.Nghệ thuật:
- Khắc họa nhân vật, thủ pháp nghệ thuật cổ điển: ớc lệ, so sánh tợng trng, ngôn ngữ độc đáo, gợi tả
- Miêu tả để dự báo số phận cuộc
đời nhân vật
IV-Luyện tập
1.Đọc thêm/ 84 2.Nếu vẽ 2 nhân vật em thấy vẽ nhân vật nào dễ hơn? vì sao?
IV-Củng cố: (1 phút)
-Trả lời câu hỏi SGK
H ớng dẫn về nhà : (1 phút)
-Học thuộc ghi nhớ
-Học thuộc đoạn thơ
-Soạn: Cảnh ngày xuân/ 84 Chia đoạn
V-Rút kinh nghiệm