Trªn c¬ së ®ã viÕt thµnh bµi giíi thiÖu tæng hîp vÒ ba t¸c phÈm... Cßn Quª h¬ng[r]
Trang 1đề thi học sinh giỏi lớp 9
Năm học 2008-2009
Môn thi: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 120 phút
(Thí sinh không phải chép đề vào tờ giấy thi)
Đề bài
Câu 1 (7 điểm)
Tình yêu quê hơng đất nớc đã thấm đẫm trong máu thịt mỗi con ngời Việt Nam Với văn học nghệ thuật, tình yêu ấy lại đợc các nhà văn, nhà thơ thể hiện theo cách riêng của mình Bằng sự cảm nhận tinh tế và sâu sắc của bản thân, em hãy viết lời giới
thiệu thật cô đọng và khái quát nhất với ba tác phẩm: Quê hơng của Tế Hanh (Ngữ văn 8); Làng của Kim Lân và Quê hơng của Hồ Dzếnh (Ngữ văn 9).
Câu 2 (3 điểm)
Nhiều ngời vẫn nhầm tởng “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật chỉ có đầu đề là: “ Tiểu đội xe không kính” Tác giả thêm ba từ “ Bài thơ về…” nhằm mục đích gì ? Em nêu cách hiểu của mình về tên đầy đủ của bài thơ in trong Sách giáo khoa Ngữ văn 9 -Tập 1 mà em đã đợc học
Câu 3 (10 điểm)
Một mầm non kể lại tâm trạng của mình khi mới nhú lên khỏi mặt đất vào một buổi sớm mùa xuân nắng đẹp
- Hết
-Đề bài gồm 01 trang.
Hớng dẫn chấm thi học sinh giỏi huyện năm học 2008-2009
Môn Ngữ văn – Lớp 9
Đây là dạng bài giới thiệu tác phẩm văn học với yêu cầu ngắn
gọn, cô đọng, khái quát, đòi hỏi HS phải có kiến thức vững vàng về
tác giả, tác phẩm Trên cơ sở đó viết thành bài giới thiệu tổng hợp về
ba tác phẩm Yêu cầu cần đạt:
+ Chỉ ra đợc điểm giống nhau của cả ba tác phẩm: Chủ đề t tởng
là tình yêu quê hơng đất nớc sâu đậm
+ Nêu ra đợc những khác biệt giữa ba tác phẩm:
- Hoàn cảnh ra đời: Quê hơng của Tế Hanh viết trớc năm 1945
thuộc phong trào Thơ mới Còn Quê hơng của Hồ Dzếnh cũng viết
tr-1Đ 6Đ
Đề chính thức
Số báo danh: .
Trang 21 ớc năm 1945 nhng lại không nằm trong phong trào Thơ mới Làngcủa Kim Lân đợc viết trong thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp đợc
in năm 1948
- Thể loại khác nhau: Cùng là thơ nhng Quê hơng của Tế Hanh là
bài thơ viết theo thể 8 chữ ( Mới có trong thơ mới) Còn Quê hơng
của Hồ Dzếnh đợc viết theo thể lục bát truyền thống Làng của Kim
Lân là văn xuôi ( Truyện ngắn)
- Ngôn ngữ nghệ thuật có nét riêng độc đáo: Quê hơng của Hồ
Dzếnh với thể thơ lục bát nhuần nhuyễn, ngôn ngữ thơ giầu hình ảnh,
cảm xúc là hồi ức về quê hơng tuổi thơ thanh bình, xa cũ và sáng
trong tơ vơng suốt cuộc đời Hình ảnh quê hơng thì đậm đà bản sắc
truyền thống (sông dài, nớc cũ, mây xa) Đời sống thanh bạch, yên
bình, lặng lẽ nhng yên vui, hạnh phúc Quê hơng trong thơ Tế Hanh
lại là cảm xúc khỏe khoắn, cờng tráng nó đã vẽ ra bức tranh tơi
sáng, sinh động về một làng quê miền biển Có thể nói, nét đặc sắc
nghệ thuật nổi bật của bài thơ là ở sự tạo hình ảnh thơ, nó làm nên
cái hay và sức truyền cảm của bài thơ Với tác phẩm Làng, Kim Lân
với u thế văn xuôi, tác giả đã thành công trong việc xây dựng tình
huống tâm lý, miêu tả diễn biến tâm trạng và ngôn ngữ nhân vật quần
chúng
+ Từ cơ sở trên, HS phải khái quát và nâng cao vấn đề, khẳng định
lại vấn đề đã nêu
Lu ý: Nếu HS giới thiệu riêng từng tác phẩm thì cho điểm từng
phần Nêu đúng yêu cầu mỗi tác phẩm cho tối đa không quá 2 điểm
Nếu HS biết lồng ghép, so sánh, chuyển ý khéo léo, văn viết
trôi chảy, có sức cuốn hút và đầy đủ các nội dung thì cho 7 điểm
1
1
2 2
2
Thơ Việt Nam thờng chỉ tả ngời, tả cảnh, nhà thơ Phạm Tiến Duật lại
đi tả chiếc ô tô, mà lại là chiếc ô tô không có kính…Nghe có vẻ
chẳng gì nên thơ cả Vì vậy tác giả phải thêm “Bài thơ về…”để báo
trớc cho mọi ngời biết rằng tác giả viết thơ chứ không phải một khúc
văn xuôi
Thơ khác văn xuôi, nhng cái gì đa đợc vào văn xuôi thì cũng đa
vào thơ đợc Bài thơ về tiểu đội xe không khính là cách đa chất liệu
văn xuôi vào thơ Những câu thơ “ đặc” chất văn xuôi đợc kết hợp lại
trong một cảm hứng chung Chính vì vậy khi thêm vào “Bài thơ
về…”thì ý nghĩa đầu đề cũng đã có sự thay đổi: Tác giả viết
“Bài thơ về tiểu đội xe không kính” chứ không viết văn xuôi Mục
đích chính của tác giả là thể hiện khí phách của con ngời, những
chiến sỹ lái xe ngang tàng trên những nẻo đờng Trờng Sơn bằng chất
thơ mộc mạc, khỏe khoắn…
1Đ
2Đ
3
1/ Yêu cầu về nội dung Nêu đợc những ý cơ bản sau :
- Giới thiệu tôi là một mầm non
- Cuộn tròn trong hạt, tôi đợc ngời ta gieo xuống đất (cảm thấy
chật chội và tối tăm)
- Nằm im trong lòng đất, tôi nghe ngóng
- Bỗng hôm nay, nghe tiếng gì ríu rít, thấy bàn tay ấm áp của
nắng lay gọi đa tôi lên mặt đất, tôi thò đầu ra khỏi vỏ ngỡ ngàng (chị sơng mai tặng một viên ngọc, anh tia nắng nhảy
nhót, nhấp nháy,…)
- Tôi thấy ấm dạ (mẹ đất cho tôi ăn, gió gửi tôi ít hơng hoa, cô
bé trồng rau nhẹ nhàng vun đất ấm chân tôi,…)
- Tôi nghĩ : mặt đất thật là đẹp, vui chứ không tối đen, lạnh lẽo
nh dới đất (vì thiên nhiên đẹp, cuộc sống tự do, đợc chăm chút, )
…
- Tôi thử vẫy hai tai (hai lá mầm) lắng nghe, xốn xang (hoạ mi
6Đ
0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5
Trang 3- Từ hôm đó tôi sống thật hạnh phúc (cuộc sống của thiên nhiên
bao quanh tôi ngọt ngào: nắng, gió, nớc, cây cối, các mầm
non,…)
- Tôi cảm thấy niềm ao ởc rạo rực trong thân non (muốn lớn,
muốn cống hiến,…)
- Cuộc sống chắc còn có lúc khó khăn, nhng tôi vẫn tin ở đất
mẹ, ở vạn vật và con ngời
- Tôi chìm vào trong giấc ngủ giữa một bản nhạc ngân nga
2/ Yêu cầu về hình thức
- Bài viết thể hiện bố cục rõ ràng, văn viết trôi chảy, giàu cảm
xúc
- Có sự kết hợp tốt giữa tự sự với nghị luận và miêu tả nội tâm
- Không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp ; trình bày sạch đẹp
1 0,5 0,5
4Đ 1
2 1