4- Thông tin và giao tiếp: Người học được tiếp xúc với kho kiến thức vô tận của nhân loại, song ngoài việc chỉ cung cấp thông tin, ICT còn là cầu nối giao tiếp học – học, dạy – học do [r]
Trang 1ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy- học
ở tiểu học
I ý nghĩa
Để tiến kịp sự phát triển mạnh mẽ của CNTT trên thế giới, để trẻ em VN có thể hoà nhập và phát triển trong xã hội hiện đại tơng lai, thì việc ứng dụng CNTT trong dạy- học ở Tiểu học là sáng suốt và cần thiết
Những tính chất đặc trng của CNTT, những kỹ năng khi sử dụng MTĐT, những phần mềm dạy học sinh động, những phần mềm ứng dụng chuyên biệt sẽ góp phần bồi dỡng trí lực, hình thành nhân cách của ngời lao động mới cho học sinh tiểu học
Do vậy, việc ứng dụng CNTT vào dạy học ở Tiểu học mang ý nghĩa giáo dục rất lớn, chúng ta không thể bỏ qua
Trẻ em là thực thể tự nhiên, chúng tiềm tàng một khả năng phát triển rất lớn ở lứa tuổi học sinh tiểu học, trẻ em chuyển sang loại hình hoạt động mới là hoạt động học tập, Trí khôn đợc hình thành và phát triển nhờ hoạt động của chính bản thân các
em với sự tổ chức và dạy dỗ của ngời lớn chính vì vậy mà việc ứng dụng CNTT trong dạy- học cho các em trong độ tuổi này là thích hợp và hoàn toàn có khả năng thực hiện đợc
Cũng như các cấp học khác, trong dạy học ở Tiểu học việc đẩy mạnh CNTT
đợc tiến hành theo hớng:
“ Sử dụng CNTT nh là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất trong đổi mới PPDH ở tất cả các môn học ”
(Chỉ thị của Bộ trởng Bộ GD &ĐT )
Tỏc động tớch cực của CNTT & TT đến giỏo dục và đào tạo Về nhận thức:
1- Là một nhõn tố quan trọng hỗ trợ đổi mới phương phỏp dạy và học ở mọi cấp đào
tạo Việc sử dụng ICT sẽ tạo điều kiện đỏp ứng xu thế “học mọi lỳc, học mọi nơi, mọi người đều được học” v quan nià ệm mới về việc học v vià ệc dạy
2- Cung cấp một phương tiện dạy học hiện đại Từ việc dạy học theo phương thức truyền thống cứ thầy giảng b i, và ới việc sử dụng ICT đă dẫn đến dạy học từ xa, dạy học thụng qua các phần mềm dạy học v các phà ần mềm khác, cú thể núi ICT l m à thay đổi căn bản quan niệm dạy v hà ọc truyền thống
3- Phương tiện học tập: Sử dụng ICT, người học cú được cỏc kờnh cung cấp thụng tin phong phỳ và đa dạng Từ việc học cú thầy dạy với kỹ thuật multimedia sống động đến việc tự học qua mạng với cả hệ thống kiểm tra v tà ự kiểm tra chi tiết giỳp người học vừa cú hứng thỳ vừa tự đỏnh giỏ được mỡnh Nếu thiết kế phần mềm thớch hợp, mỏy tớnh sẽ vừa là thầy dạy, vừa là bạn học, lại vừa là học trũ của người học
4- Thụng tin và giao tiếp: Người học được tiếp xỳc với kho kiến thức vụ tận của nhõn loại, song ngoài việc chỉ cung cấp thụng tin, ICT cũn là cầu nối giao tiếp học – học, dạy – học do khả năng truyền thụng phi biờn giới của nú Tiếp xỳc với ICT, giới trẻ trở nờn mạnh dạn, linh hoạt và thõn thiện với cộng đồng hơn
Tỏc động tiờu cực: Đề phũng:
1- Sử dụng lạm dụng ICT, nếu sử dụng khụng khộo, người thầy làm rối thờm vấn đề hoặc thiờn về trỡnh diễn hỡnh thức mà khụng nhấn mạnh nội dung Người học lạm
Trang 2dụng phương tiện để làm việc riờng hoặc khụng tập trung chỳ ý vào nội dung bài học
2- Người học thường ham thớch trũ chơi, phim ảnh hay những thụng tin xấu, thậm chớ thỏi quỏ mà quờn nhiệm vụ học tập hoặc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe
3- Với mụ hỡnh đào tạo từ xa, việc cung cấp thụng tin kịp thời của hệ thống và việc
an toàn, bảo mật cũng là những khõu yếu Một mặt do khả năng của hệ thống cũn hạn chế, mặt khỏc do cơ chế phỏp lớ chưa rừ ràng
b) Định h ớng ứng dụng CNTT trong tr ờng TH
Trong Hội thảo “Triển khai ứng dụng CNTT trong trờng Tiểu học” tại Đồ Sơn ngày 11-12/12/2004 có nêu:
- Mục đích của việc ứng dụng CNTT trong nhà trờng nói chung và TH nói riêng là:
Sử dụng CNTT nh là một công cụ lao động trí tuệ, giúp lãnh đạo các nhà trờng nâng cao chất lợng quản lí nhà trờng; giúp các thầy giáo, cô giáo nâng cao chất lợng dạy học; trang bị cho học sinh kiến thức về CNTT, học sinh sử dụng máy tính nh một công cụ học tập nhằm nâng cao chất lợng học tập; góp phần rèn luyện học sinh một
số phẩm chất cần thiết của ngời lao động trong thời kì hiện đại hoá
- Lãnh đạo các trờng tiểu học sử dụng CNTT để quản lí hồ sơ, thời khoá biểu,
điểm kiểm tra của giáo viên học sinh, soạn thảo và quản lí các văn bản chỉ đạo và báo cáo của nhà trờng
- Sử dụng CNTT nh là một công cụ dạy học để hỗ trợ quá trình dạy và học các môn học nh Toán, Tiếng Việt, Tự nhiên và xã hội, Mĩ thuật…, trong việc tra cứu thông tin, hình thành kiến thức mới, ôn tập kiến thức, rèn luyện kĩ năng, tổ chức
đánh giá (thông qua các phần mềm dạy học với hình thức trò chơi)
- Bớc đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về CNTT nh một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thờng dùng, rèn luyện một số kĩ năng
sử dụng máy tính
- Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết của ngời lao động hiện đại nh:
+ Góp phần hình thành và phát triển t duy thuật giải
+ Bớc đầu hình thành năng lực tổ chức và sử lí thông tin
+ Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động trong xã hội hiện đại
+ Có thái độ đúng khi khi sử dụng máy tính và các sản phẩm tin học
+ Có ý thức tìm hiểu ứng dụng CNTT trong các hoạt động xã hội
c) Một số giải pháp cơ bản để đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong tr ờng Tiểu học
- Nâng cao nhận thức về tin học và ứng dụng CNTT trong nhà trờng, nhằm giúp các cấp lãnh đạo, các lực lợng xã hội nhận thức đợc một cách đầy đủ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ứng dụng CNTT vào nhà trờng nhằm nâng cao hiệu quả GD&ĐT
- Các Sở và các phòng GD&ĐT cần có chủ trơng và tạo điều kiện khuyến khích các nhà trờng, cha mẹ HS tạo mọi điều kiện để học sinh sớm có điều kiện tiếp cận với tin học và CNTT
- Đánh giá, xây dựng và nhân rộng các mô hình tốt, tổ chức các diễn đàn, hội thảo để chia sẻ và phổ biến kinh nghiệm ứng dụng CNTT trong việc quản lí nhà tr-ờng, hỗ trợ dạy và học, tổ chức tốt các cuộc thi tài năng trẻ về tin học
Trang 3- Tăng cờng công tác tập huấn về ứng dụng CNTT: Bồi dỡng biện pháp quản lí nhà trờng, quản lí việc giảng dạy tin học cho đội ngũ CBQLGD các cấp;
- Thiết kế phần mềm dạy học, giáo án điện tử; sử dụng máy tính, máy chiếu phục vụ công tác giảng dạy; tiến hành thờng xuyên việc theo dõi, đánh giá để rút kinh nghiệm và đề xuất các biện pháp kịp thời
CHỉ THị Về TĂNG cờng giảng dạy , đào tạo và ứng dụng cntt trong ngành giáo dục giai đoạn 2008- 2012
- Nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí của CNTT và triển khai có kết quả cao năm học ứng dụng CNTT tạo bớc đột phá về ứng dụng CNTTtrong GD &ĐT
- xây dựng hệ thống đơn vị công tác chuyên trách về CNTT trong ngành
- Phát triển mạng giáo dục( Edunet) và các dịch vụ công về thông tin giáo dục trên mạng Internet
- Tăng cờng ứng dụng CNTTđể hỗ trợ đổi mới phơng pháp dạy học
- Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác điều hành và quản lí giáo dục
- Tăng cờng giảng Dạy đào tạo và nghiên cứu về CNTT
- đấy mạnh hợp tác quốc tế và xã hội hóa
d)
ứ ng dụng CNTT trong dạy học ở Tiểu học có thể tiến hành theo các h ớng:
(1) Truy cập và lấy thông tin trên mạng Internet
(2) Sử dụng máy tính với hệ thống truyền thông đa phơng tiện (Multimedia) (3) Sử dụng các phần mềm dạy học
(4) Sử dụng các phần mềm cụng cụ thông dụng trên máy
(5) Thiết kế bài giảng có ứng dụng CNTT
(1) Truy cập và lấy thông tin trên mạng Internet
- Lựa chọn các ảnh tĩnh, ảnh động Flash, đoạn phim, nhạc để tạo thành các Movie clip phục vụ giảng dạy
- Gửi và nhận th điện tử trao đổi thông tin
(2)- Sử dụng máy tính với hệ thống đa phơng tiện (Multimedia)
Máy tính có thể kết nối và điều khiển một hệ thống đa phơng tiện gồm các thiết bị thông thờng nh đầu máy ghi âm, video, ti vi, phục vụ nghe nhìn, tơng tác với máy của học sinh
Việc sử dụng máy tính với hệ thống đa phơng tiện cho phép sử dụng nhiều dạng truyền thông tin nh văn bản, đồ hoạ, âm thanh phim ảnh … Chính vì vậy nó bảo
đảm tính chân thực của đối tợng nghiên cứu làm tăng thêm niềm tin vào tri thức, kích thích hứng thú tạo động cơ trong học tập trong quá trình dạy học, góp phần phát triển tính độc lập, tự giác, sáng tạo phát triển t duy logic và t duy hình tợng, tối u hoá quá trình nhận thức và điều khiển quá trình nhận thức trong dạy học
(3) Sử dụng các phần mềm dạy học
Phần mềm dạy học, trong đó có các PMDH mở, chúng có những tính chất nh các phần mềm công cụ để hỗ trợ thiết kế bài bài giảng Do tính chất mở của nhiều PMDH đó mà ta có thể tự thiết kế và sử dụng nội dung thích hợp với trình độ, đặc
điểm của từng đối tợng học sinh góp phần tạo sự phân hoá cao trong quá trình dạy học
Trong dạy học ở TH còn hay sử dụng các PHDH
Violet, LOGO, Săn kiến thức Ghép hình , “ ” “ ” các PMDH của
info@123doc.org Giúp thiết kế các bài giảng
Nhìn chung các PMDH thoả mãn các yêu cầu SP nh :
1- Đảm bảo phù hợp với chơng trình và sách giáo khoa bậc tiểu học
2- Đảm bảo phù hợp đặc điểm lứa tuổi HS từng lớp
3- Đảm bảo giao diện ngời - máy thân thiện
Trang 44- Đảm bảo phù hợp đặc điểm hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò 5- Liên kết với các PMDH khác nhau tạo ra bài học
6- kiểm soát đợc quá trình làm việc của HS, có đánh giá khen thởng kịp thời, chính xác và chi tiết
7- Đảm bảo góp phần tạo sự phân hoá cao trong quá trình dạy học: trợ giúp, phát triển t duy HS từ khá giỏi tới HS còn yếu kém
Đặc biệt do tính chất mở của nhiều PMDH mà chúng ta có thể tự thiết kế và sử dụng nội dung thích hợp với trình độ, đặc điểm của từng đối tợng
(4) Sử dụng các phần mềm cụng cụ thông dụng trên máy
Winword (giúp soạn thảo các loại văn bản cao cấp);
Paint Brush (cho phép tạo lập, in ấn lu trữ các bức tranh);
Power point (giúp tạo ra các bài giảng, các phiên trình bày sinh động, các bản báo
cáo hay thuyết trình thú vị);
Adobe Photo Shop (để biên tập ảnh);
Adobe Premiexe, Screen Cam, Movie maker (giúp biên tập các đoạn phim) trong
soạn giảng rất hữu hiệu
l Giới thiệu một số phần mềm th ờng sử dụng trong soạn giảng
Có thể sử dụng các phần mềm:
WINWORD: Giúp soạn thảo các loại văn bản cao cấp.
PaintBrush: Giúp tạo lập, lu trữ, in ấn các bức tranh
Adobe photoshop: Giúp chỉnh, sửa, lu trữ, in ấn các bức tranh, ảnh.
Power point: Giúp thiết kế các trình chiếu; bài giảng
Movie maker: Giúp tạo các đoạn phim.
Violet: Giúp thiết kế các bài giảng, các bài tập trắc nghiệm
LOGO, Săn kiến thức Ghép hình , các PMDH của “ ” “ ” info@123doc.org giúp
hỗ trợ trong soạn giảng
WINWORD
(soạn thảo các loại văn bản cao cấp.)
- Khởi động và màn hình giao tiếp
- Soạn thảo văn bản trong Word
- Đóng, mở, ghi, in văn bản, ra khỏi Word
- Các thao tác trên khối chọn
- Định dạng văn bản
- Các hiệu ứng đặc biệt: chèn tranh, tạo chữ nghệ thuật, công thức toán
- Tạo bảng
- Lớp hoạ tiết (Drawing)
Paint Brush:
(thuộc nhóm Accessories, cho phép tạo lập, lu trữ, in ấn các bức tranh)
- Khởi động và màn hình giao tiếp
- Tạo mới một bức tranh: chọn mầu nền, màu vẽ, nét vẽ, chọn công cụ vẽ, vẽ hay hiệu chỉnh bức vẽ ( cắt, dán, di chuyển, tẩy xoá )
- Các thao tác với tệp: vẽ bản mới, mở một bản vẽ đã có trên đĩa, ghi, in, kết thúc )
Adobe photoshop
(Thuận tiện trong việc chỉnh, sửa, lu trữ, in ấn các tranh ảnh có sẵn)
- Khởi động và màn hình giao tiếp
- Tạo mới một bức tranh: chọn mầu nền, màu vẽ, nét vẽ, chọn công cụ vẽ, vẽ hay hiệu chỉnh bức vẽ ( cắt, dán, di chuyển, tẩy xoá )
- Các thao tác với tệp: vẽ bản mới, mở một bản vẽ đã có trên đĩa, ghi, in, kết thúc )
- Các công việc thờng làm: đa vào ảnh mới, sửa chữa (cắt dời hình, ghép ảnh, tô màu, chỉnh kích cỡ …), ghi tên file (*.jpg, *.psd,…)
Power point ( Giúp thiết kế các trình chiếu)
- Khởi động Power Point
- Mô hình bài giảng (thuyết trình ) trên Power Point
Trang 5- Các đối tợng chính: Văn bản, đồ hoạ, tranh nghệ thuật
- Các công cụ tạo hiệu ứng: liên kết, trình bày, hoạt hình, - Các đối tợng có liên quan trực tiếp đến các hiệu ứng của Multimedia
- Các bớc thiết kế một chơng trình trình chiếu :
+ Chuẩn bị nội dung trên các Slide
+ Tạo các bớc hiệu ứng với những mô phỏng hoặc ý đồ s phạm của bài giảng + Thiết kế các nút lệnh điều khiển
+ Cài đặt cấu hình của Slide chuẩn bị trình chiếu
Violet: Hỗ trợ thiết kế các bài giảng ( cung cấp sẵn nhiều mẫu thiết kế: bài tập trắc
nghiệm, ô chữ, đồ thị, kéo thả chữ)
Các bớc tiến hành thiết kế một giáo án trong violet
B
ướ c 1 : làm bìa
F Nội dung >chọn Trang bìa > > Chọn loại màn hình hiển thị >Next ( soạn nội dung bìa) >“Đồng ý”
B
ướ c 2: Chọn giao diện
F Nội dung > chọn Giao diện (F8)
B
ướ c 3 : Vào nội dung
F Nội dung > thêm đề mục ( F5) > nhập Chủ đề > nhập Mục > Tiờu đề màn hỡnh > Loại màn hỡnh > ST
B
ướ c 4: Lưu b i già ảng
F B i già ảng > Lưu v o> à gừ tờn File
B
ướ c 5: Đóng gói
F B i già ảng > Đúng gúi (F4) > * EXE ( hoặc * HTML )
LOGO (ngôn ngữ lập trình đợc quốc tế công nhận là ngôn ngữ s phạm dành cho trẻ
em , giúp Soạn nhạc, vẽ đồ thị, vẽ hình )
1- Logo đồ hoạ : : là vẽ hình bằng cách điều khiển một rô bốt trên màn hình đợc đặt tên là rùa
2- Khởi động và thoát khỏi chơng trình: Khởi động:hiện dấu ?- Thoát gõ lệnh : CHAO
3- Cách vẽ
3.1 Vẽ trực tiếp: là cách vẽ trong đó ra lệnh đến đâu , rùa thực hiện luôn đến
đó (nhờ từ gốc )
3.2- Vẽ gián tiếp: lập thủ tục để rùa tự động vẽ từ đầu đến cuối.
4- Nhập và xuất các thủ tục
NHAP "tên file (*.IN) [ tên thủ tục ] ¿
XUAT " tên file¿ ( chẳng hạn XUAT " LI.IN )
(Muốn đọc tên các thủ tục trong file vừa mở ta gõ lệnh :
INTEN¿)
5 Thiết kế bài giảng có ứng dụng CNTT
Qui trình
1- Xác định nội dung bài giảng
2- Lựa chọn thông tin , phần mềm cộng cụ, phơng tiện dạy học đa vào bài giảng 3- Xây dựng kịch bản dạy học giúp cho việc thiết kế bài giảng trên máy tính và giáo viên tiến hành tiết học
4- Thể hiện bài giảng trên máy tính
5- Điều chỉnh kịch bản cho phù hợp với nội dung và thời lợng
Đánh giá, so sánh với cách dạy học truyền thống ( b)
Trang 6- Tạo ra một môi trờng học tập linh hoạt, phát triển ở mức độ cao tính chủ động, sáng tạo của HS Giúp các em có điều kiện phát huy các thao tác t duy. Cung cấp một môi trờng cho phép đa dạng hoá mối quan hệ tơng tác giữa Giáo viên và HS; HS và
HS Hỗ trợ đắc lực việc mô tả thế giới thực và xử lý thông tin nhanh chóng, chính xác
- Tuy nhiờn Cần hiểu rằng, không có một PPDH nào tồn tại lại không có ý nghĩa nào
đó Đổi mới PPDH thực chất không phải là sự thay thế các PPDH cũ bằng một loạt các PPDH mới Thực tế cho thấy, không phải tiết học Toán nào có ứng dụng CNTT cũng mang lại hiệu quả cao, nhất là trờng hợp máy tính điện tử đợc dùng không hơn gì bảng đen và phấn trắng Hơn nữa nếu giáo viên quá lạm dụng các hiệu ứng thì dễ
sa vào phô diễn, lạc mục tiêu tiết học hoặc phụ thuộc vào phơng tiện thì dễ ảnh hởng tới tiến độ lên lớp
NHỮNG TỡNH HUỐNG DẠY HỌC Có ứNG DụNG CNTT
1 - Sử dụng CNTT để cung cấp các thông tin ngợc trong dạy
2 - Sử dụng CNTT để tạo ra các mô hỡnh trực quan sinh động
3 - Sử dụng CNTT hỗ trợ HS phát hiện các mối quan hệ giữa các đối tợng
4 - Sử dụng CNTT để khai thác tỡm kiếm thông tin
5- Học sinh sử dụng máy tính điện tử nh một công cụ để tính toán