TRINH CONG SON NOI VE TINH YEU

Thế rồi tuổi đời người người -đến đến – đi đi cứ mộng vờ, hoang tưởng hão huyền một thứ bờ bờ - bến bến, không biết nơi nào để neo lại một thân thể phiêu bồng.. Có thể bến cho em và bờ[r]

Những bài viết của Trịnh Công Sơn

về Tình yêu

Trịnh Công Sơn và Khánh Ly (1992)

"Tôi là kẻ vô đạo trong tình yêu những khi tôi giận hờn cuộc đời

Khi cuộc đời yêu tôi, tôi sẽ là tín đồ của tình yêu "

CUỘC SỐNG KHÔNG THỂ THIẾU TÌNH YÊU

háo hức Tôi không tin những người quá lạc quan khi nói về tình yêu bằng thể khẳng định Người ta có thể tin rằng mình được yêu và cũng có thể hiểu nhầm mình không được yêu

Tôi không thể nói về một vấn đề mà chính bản thân mình cũng chưa hiểu hết Chưa hiểu hết

là nói theo kiểu đại ngôn chứ thật sự là hoàn toàn không thể hiểu Nếu có người nào đó thách thức tôi một trò chơi nghịch ngợm thì tôi sẽ mang tình yêu ra mà đánh đố Tôi e, không ai dám tự xưng mình am tường hết nội dung phong phú và quá phức tạp của tình yêu

Có người yêu thì hạnh phúc; có người yêu thì đau khổ Nhưng dù đau khổ hay hạnh phúc thì con người vẫn muốn yêu Tình yêu vì thế mà tồn tại Con người không thể sống mà không yêu Hàng nghìn năm nay con người đã sống và đã yêu - yêu thật lòng chứ không phải giả Thế mà đã có không biết bao nhiêu là tình yêu giả Cái giả mà rất thật trong đời Sự giả trá

đó lúc biết được thì làm khổ lòng nhau biết bao nhiêu mà kể Người giả, người thật nhìn nhau lúc bấy giờ ngỡ ngàng không biết thế nào nói được Người thật thì nằm bệnh, người giả thì nói, cười huyên thuyên Ðời sống vốn không bất công Người giả trong tình yêu thế nào cũng thiệt Người thật thế nào cũng được đền bù

Tình yêu thời nào cũng có Nhưng có tình yêu kết thúc bi thảm đến độ có khi con người không dám yêu Yêu mà khổ quá thì yêu làm gì Có người đã nói như vậy

Tôi đã có dịp đứng trên hai mặt của tình yêu và dù sao chăng nữa, tôi vẫn muốn giữ lại trong lòng một ý nghĩa bền vững: "Cuộc sống không thể thiếu tình yêu"

Bút pháp của Trịnh Công Sơn

Diễm của những ngày xưa

Thuở ấy, có một người con gái rất mong manh, đi qua những hàng cây Long não lá li ti xanh mướt để đến trường

Nhiều ngày, nhiều tháng của thuở ấy, người con gái vẫn đi qua dưới những vòm cây long não

Có rất nhiều mùa nắng và mùa mưa cũng theo qua Những ngày nắng ve râm ran mở ra khúc hát mùa hè trong lá Mùa mưa Huế, người con gái đi qua nhoà nhạt trong mưa giữa hai hàng cây long não mù mịt

Nhà cô ấy ở bên kia sông, mỗi ngày phải băng qua một cây cầu rồi mới gặp hàng long não

để đến trường

Từ ban công nhà tôi nhìn xuống, cái bóng ấy đi đi về về mỗi ngày bốn bận Thời buổi ấy những người con gái Huế chưa hề dùng đến những phương tiện có máy nổ và có tốc độ chóng mặt như bây giờ Trừ những người đi quá xa phải đi xe đạp, còn lại đa số cứ chậm rãi

quan trọng gì đâu Những bước chân ấy từ mọi phía đi về những ngôi trường với những cái tên quen thuộc, đôi khi còn quá cũ kỹ Đi để được những con mắt chung quanh nhìn ngắm nhưng đồng thời cũng tự mình có thời giờ ngắm nhìn trời đất, sông nước và hoa lá thiên nhiên Long não, bàng, phượng đỏ, mù u và một dòng sông Hương chảy quanh thành phố đã phả vào tâm hồn thời con gái một lớp sương khói lãng mạn, thanh khiết Huế nhờ vậy, không bao giờ cạn nguồn thi hứng Thành cổ, lăng tẩm, đền đài khiến con người dễ có một phần nào hoài niệm về quá khứ hơn và một phần nào cũng giúp cho con người được cứu rỗi ra khỏi vòng tục luỵ Và từ đó, Huế đã hình thành một không gian riêng Nó không cám dỗ như cõi phồn hoa đô hội nhưng nó là mạch nguồn gợi cảm nhẹ nhàng riêng Từ đó con người bỗng đâm ra mơ mộng và mơ ước những cõi trời gần như không có thực

Nhưng sự thật và mơ là gì? Thật ra nói cho cùng cái này chỉ là ảo ảnh của điều kia Và với những ảo ảnh đó đã có một thời khá dài lâu những con người lớn lên trong thành phố nhỏ nhắn đã dệt gấm, thêu hoa những giấc mơ giấc mộng của mình

Đó cũng là thời gian mỗi sáng tinh mơ, mỗi chiều, mỗi tối, khi tiếng chuông Linh Mụ vang

xa trong không gian, truyền đi trên dòng sông để đến với những giấc mộng của mình

Thời gian trôi đi ở đây lặng lẽ quá Lặng lẽ đến độ con người không còn cảm giác về thời gian Một thứ thời gian không màu sắc, không bóng hình, chỉ có cái chết của những người già vào mùa đông quá rét mới làm sực tỉnh và bỗng chốc nhận ra tiếng nói thì thầm của lăng miếu, bia mộ của những vùng núi đá chung quanh

Trong không gian tĩnh mịch và mơ màng đó, thêm chìm đắm vào một khí hậu loáng thoáng liêu trai, người con gái vẫn đi qua đều đặn mỗi ngày dưới hai hàng cây long não để đến trường Đi đến trường mà đôi lúc dường như đến một nơi vô định Định hướng mà không định hướng bởi vì những bước chân ngày nào ấy dường như đang phiêu bồng trên một đám mây hoan lạc của giấc mơ

Người con gái ấy đã đi qua một cây cầu bắc qua một dòng sông, qua những hàng cây long não, qua những mùa mưa nắng khắc nghiệt để cuối cùng đến một nơi hò hẹn

Hò hẹn nhưng không hứa hẹn một điều gì Bởi vì trong không gian liêu trai ấy hứa hẹn chỉ là một điều hoang đường - giấc mơ liêu trai ngày nào sẽ không có thực và sẽ biến mất đi Người con gái đi qua những hàng cây long não bây giờ đã ở một nơi rất xa, đã có một đời sống khác Tất cả chỉ còn là kỉ niệm Kỉ niệm nào cũng đáng nhớ nhưng vẫn phải quên Người con gái ấy là Diễm của những ngày xưa

Bút pháp của Trịnh Công Sơn

CHỢT TÔI THẤY THIÊN THU LÀ MỘT ĐƯỜNG KHÔNG BẾN BỜ

Trịnh Công Sơn

Báo Tuổi trẻ, số ra ngày 6-2- 1994

Những con đường trăng tròn là những con đường trăng khuyết Vẫn là những con đường cũ

en đi qua và tôi đi qua Thế rồi, có những lúc tôi đi qua những con đường mù mịt không trăng Những tro tàn quá khứ bỗng dậy lên một cơn lốc cuốn tôi về với những con đường ma quái ảo ảnh chập chờn

Cái chập chờn của một thân thể phiền não không biết mai nay mốt nọ ra sao, cứ thắc thỏm muốn gởi gắm vào cuộc đời một linh hồn phiêu lạc Tôi phiêu lạc bao nhiêu năm rồi trên một dòng đời không bờ bến Có khi tưởng bờ là bến Có khi tưởng bến là bờ Cái tạm và cái thường hằng lắm khi là một Thế mà cứ lại là khác nhau Cái bờ mỏng manh khoảnh khắc ra

đi Cái bến nhiều khi bền bền ở lại Bờ mở ra những bến Có dâu bể cho bờ Nên định mệnh

bờ thường trói buộc thân phận bến

Tôi là bờ em ra đi Em là bến tôi ghé lại

Con đò ghé qua bờ này bờ nọ, nhưng sẽ đậu lại ở một bến kia

Mùa xuân là bờ hay bến? than ôi, mùa xuân chỉ là bờ Ai ai trong đời này cũng có lần ghé qua cái bến tạm mùa xuân Cái bờ bến mùa xuân nhập nhằng những dặm trường lận đận Thoắt nhiên bến xuân chỉ còn lại là bờ Cái biến đi qua, rồi cái bờ ở lại Cái bến hiu hắt của một thuở tưởng rằng thời hoàng kim bến sẽ mãi mãi không bao giờ là bờ Thế rồi tuổi đời người người -đến đến – đi đi cứ mộng vờ, hoang tưởng hão huyền một thứ bờ bờ - bến bến, không biết nơi nào để neo lại một thân thể phiêu bồng

Có thể bến cho em và bờ cho tôi Tôi cứ mãi đi và em ở lại Cái thân phận thuyền quyên ấy đừng làm đau xót đời Cuối cùng, trong cõi mông lung mờ mờ ảo ảo, em vẫn chính là cái bến hư ảo một cách vẹn toàn mà tôi có lúc mỏi mệt sẽ tìm về nương tựa

“ Ru đời đi nhé cho ta nương nhờ lúc thở than”…

Trong một giấc ngủ bồng bềnh không giờ giấc của mùa xuân, tôi thảng thối thấy bờ bến bỗng rã tan thành những cánh bèo mông lung vô định Em tôi không bến và tôi không bờ

Em trôi đi và tôi cũng trôi đi Em và tôi cũng là bến Em và tôi cũng là bờ Chúng ta tan biến vào nhau thành một khối bến bờ không còn chia lìa nữa Trong em không còn trí nhớ về bến Trong tôi cũng mất hết những ký ức về bờ Bến ở đâu và bờ ở đâu?

1-2-1994

Tình yêu và tiếng hát

Tình yêu cho phép những ca khúc ra đời Nỗi đau và niềm hân hoan làm thành bào thai sinh

nở ra âm nhạc Âm nhạc như thế là tình yêu, là trong bản thân nó hàm chứa 1 cõi nhân sinh

bề bộn những khổ đau và hoan lạc Không có bất hạnh và nụ cười có lẽ âm nhạc cũng không thể có duyên ra đời

Có người đi đến với cuộc đời và ngẫm nghĩ: nếu đời sống vắng bóng âm nhạc và tiếng hát thì ta sẽ như thế nào đây? Ở đâu có con người , ở đó có tiếng hát Trên mặt đất , trần gian này tiếng hát nhắc nhở ta 1 điều giản dị: tôi hát là tôi hiện hữu Tôi tồn tại có nghĩa là tôi sẽ mất đi Tôi mất đi, mọi người cũng sẽ mất đi, nhưng tiếng hát còn ở lại Ở lại như chiến tích vừa buồn bã vừa huy hoàng của 1 cõi đời

Tiếng hát thường làm nhớ nhung con người Nhớ một con người là nhớ cả một trần gian Cái thân thể mĩ miều của trần gian này nọ đã từng vạch ra những lối đi mờ ảo, hoang đường trong bể dâu của cuộc sống Thân thể ấy bỗng tự thân đã biến thành thánh địa cho cuộc chiêm ngưỡng tình yêu Âm nhạc và tiếng hát ra đời để ca tụng một gót chân, một bàn tay, những môi, mắt, má, và đôi khi một mái tóc trầm hương và sau đó là nụ cười, nước mắt của một đời người

Tiếng hát là con đẻ của thân xác Từ thân xác bay lên những giai điệu và lời ca ca hát là để nhớ nhau và đôi lúc, để an ủi mình An ủi một cái gì còn ở lại và than thở một điều gì đã ra

đi

Tất cả mọi điều sẽ qua đi, sẽ biến mất, nhưng tiếng hát, câu ca, một khi đã được khai sinh với ngày thôi nôi huy hoàng của nó thì sẽ ở lại với đời mãi mãi Đó là một cuộc rong chơi ngậm ngùi của hữu hạn muốn chộp bắt cái vô hạn làm món quà thế chấp cho đời mình

Đành vậy với tình yêu

Cho đến cuối thế kỷ này, khi mà những khám phá khoa học đã bóc trần mọi lớp vỏ huyễn hoặc của thế giới quanh ta thì con người vẫn tiếp tục hồn nhiên chất vấn mình và chất vấn nhau: Tình yêu là gì? Tình yêu có thật hay không ?

Bao nhiêu thế kỷ qua đi và tình yêu cũng thay hình đổi dạng Đắm chìm vào những cuộc vong thân ngoạn mục, tình yêu đã hoá thân và theo từng thời kỳ, mang những khuôn mặt khác

Tình yêu cuối thế kỷ này không còn mộng mị nữa Những giấc mơ hão huyền đã ra đi Con người đến với tình yêu bằng một ngôn ngữ khác Có một thứ hình bóng của mộng du len lỏi vào giữa cái điều mà người ta gọi là tình yêu Và cứ thế người ta lao vào cái điều "tưởng như" ấy một cách đồng bóng và đánh mất dần cái hồn phách thơ mông của những ngày đã xa xưa

Đừng bao giờ nói một lời có tính cách khẳng định về tình yêu Mới ngày hôm qua là như thế hôm nay đã khác rồi Tình yêu tưởng vĩnh viễn ra đi mà không ra đi Tình yêu vờ như ở lại

mà không ở lại Kể lại một chuyện tình thường khi là kể lại một cái gì đã mất Nhưng cũng không hiếm những trái tim lạc hướng bỗng một hôm lại ngoạn mục quay về Không thể nói nhiều về tình yêu mà không mắc lỗi lầm Cứ để nó yên ở một vị trí nào đó và nhìn ngắm, quan sát hoặc chờ đợi Tình yêu là bất khả tư nghì

Không ai điên gì mà tự xưng mình là kẻ biết rõ về tình yêu nhất Đau khổ cả trăm lần vẫn cứ

là một đứa trẻ thơ trong tình yêu Tình yêu có lẽ là lời nói dối uyên thâm nhất của trái tim Một trái tim kim cương không tì vết, không thách thức nhưng ngạo nghễ và thích đùa Một thứ đùa cợt làm bằng bi hài kịch và trên sân khấu của cuôc hành trình đã làm nổ tung ra những cơn thịnh nộ của núi lửa hoặc của những mùa băng rã tuyết tan

Dù thế nào cũng đừng phỉ báng tình yêu bởi nghĩ cho cùng nó vẫn là nguồn an ủi duy nhất

Nó là trò chơi dối trá cần thiết và qua nó chỉ có con ngưòi mới hiểu được thế nào là đau khổ

để rồi có lúc phải thốt lên: Tôi buồn quá

Tình yêu là không khoan nhượng Cái khía cạnh ác độc của tình yêu không ai có thể đo lường được Khi cần dập chết một cuộc tình nó sẽ không cần biết nương tay Nó lạnh lùng

bài kinh thiền định để giữ được cõi lòng bình an, tĩnh lặng Mọi cơn bão sẽ qua đi và trên các

bờ bãi, biển đã để lại bao nhiêu là sinh vật biển cho một bữa tiệc dù muộn màng, phù du, nhưng cũng đủ để làm hồi sinh một nỗi khát sống và xoá đi những thương tích tuồng như không đáng có

Tình yêu không có thắng bại Ở đây không phải đấu trường mặc dù vẫn có những vết

thương Thậm chí đôi khi còn mang đến những cái chết, những cái chết không báo trước nhưng cũng nhuốm đầy đủ màu sắc tai ương, của một kiếp nạn Những cái chết như thế không còn mới mẻ gì nữa, chỉ đủ gây ngạc nhiên thoáng qua để có dịp nhắc nhở lại một thời

kỳ vàng son của triều đại lãng mạn Thế nhưng ở đâu đó trên các vỉa hè trong lòng các đô thị, nhất là dưới ánh đèn mờ tỏ ở các ngoại ô, tiếng xì xào vẫn cứ vang lên như một ngọn gió xót thương qua các đền thờ của ảo giác Đó cũng là lời tôn vinh phù phiếm nhằm làm thăng hoa tình yêu hầu khôi phục lại một thứ lòng tin đã bị đánh mất

Nếu có dịp chạm vào tình yêu thì hãy thử mượn một cỗ xe chở lòng bất kính đến trước Có thể không hẳn là lòng bất kính mà một cái gì đó gần với sự thờ ơ, lãnh đạm hoặc một

phương cách lịch sự bóng bẩy phường tuồng Đó là lá chắn cần thiết, một thứ bùa hộ mạng

để chống đỡ những mũi dao vô đạo có thể gây thương tích bất ngờ trên lòng tự trọng

Tình yêu hình như không di chuyển trên một mặt phẳng Nó thường dẫn người trong cuộc đi qua những nơi chốn không hề dự phòng trước Thế rồi một hôm bỗng dưng mọi chuyện cứ lệch lạc hẳn đi và người trong cuộc thấy mình không còn là mình nữa Như trong mùa biển động, những con sóng dữ tha hồ nhảy múa và nó rút dần tinh lực của con người

Có những kẻ thấy được thiên đường Có những kẻ thấy được địa ngục Và có không ít những

kẻ bị chọc mù đôi mắt khi đi qua tình yêu Những giấc mơ hồng, những ác mộng đen Đôi khi có những cái bóng vô hồn ngoan ngoãn tới lui trong không gian vô hình của những câu thần chú Khi nhóm lửa đốt lòng mình trên những mê hoặccủa lời thề nguyền thì lúc ấy chỉ còn âm binh nói chuyện với âm binh Giấy vàng bạc bay lả tả phủ hết con đường tỉnh thức

để mở ra một cõi đời son phấn ngào ngạt hương hoa mơ mơ, tỉnh tỉnh, muội muội, mê mê nhưng đầy một thứ lạc thú riêng tư, một cõi trời bay bổng

Chấp nhận tình yêu là chấp nhận một thứ có có, không không, đùa đùa, thật thật Nó vô hình tướng nhưng làm rã tan hồn phách Không có nó thì đời sống không biết sẽ tẻ nhạt đến

dường nào Thôi thì đành có nó vậy

Xuân ''98

-Nghe Trịnh Công Sơn nói về ca khúc " Có một dòng sông đã qua đời"

Những bài viết nói trên lấy từ nguồn Trinh-cong-son.com và một số nguồn khác

(C) Petalia Homepage Tổng hợp các bài viết bởi Petalia.org Ghi lại nguồn Petalia.org khi phát hành lại bài này