Phân tích được các chi tiết, luận điểm nổi bật trong mỗi văn bản: - Giải thích nội dung ý nghĩa của các câu tục ngữ.. Rút gọn câu.[r]
Trang 1TRƯỜNG THCS HOÀNG HOA THÁMĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA HK II
Tổ XH MÔN VĂN 7
NĂM HỌC 2020-2021
A NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN:
I Phần Đọc - hiểu văn bản:
1 Nội dung:
Tục ngữ (Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất; Tục ngữ về con người và XH) Văn
bản nghị luận (Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Đức tính giản dị của Bác Hồ.)
2 Yêu cầu cụ thể:
a Thống kê:
Tên văn
bản
Tên tác giả
Hoàn cảnh sáng tác
Thời gian sáng tác
Giá trị nội dung Giá trị nghệ thuật
b Học thuộc lòng các câu tục ngữ
c Nắm chắc chuẩn kiến thức cơ bản trong SGK: ghi chú về tác giả, tác phẩm; ghi nhớ SGK; các câu hỏi Đọc - hiểu; Luyện tập
d Các đơn vị tiếng Việt, tập làm văn được thể hiện trong các văn bản
e Giải thích các biện pháp nghệ thuật, từ ngữ khó trong mỗi văn bản
g Nắm chắc hệ thống luận điểm trong các văn bản nghị luận
h Phân tích được các chi tiết, luận điểm nổi bật trong mỗi văn bản:
- Giải thích nội dung ý nghĩa của các câu tục ngữ
- Chứng minh được luận điểm “Yêu nước là một truyền thống quí báu của nhân dân ta.”(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta – Hồ Chí Minh)
- Chứng minh được luận điểm: “Bác Hồ là một người sống rất giản dị.”(Đức tính giản dị của Bác Hồ - Phạm Văn Đồng)
II TIẾNG VIỆT:
* Nội dung:
1 Rút gọn câu
2 Câu đặc biệt
3 Thêm trạng ngữ cho câu
* Yêu cầu:
- Nắm được thể nào là rút gọn câu, cách dùng câu rút gọn
- Thế nào là câu đặc biệt, tác dụng của câu đặc biệt
- Nắm được đặc điểm và công dụng của trạng ngữ, tác dụng của việc tách trạng ngữ thành câu riêng
- Làm các dạng bài tập trong SGK
- Chú ý việc nhận diện, nêu vai trò, tác dụng của các kiến thức tiếng Việt trong văn bản giới hạn ở phần I
- Vận dụng vào đặt câu, viết đoạn văn, bài văn…
III TẬP LÀM VĂN:
1 Viết đoạn văn:
- Hình thức: Đoạn vănnghị luận khoảng 6 - 8 câu
- Nội dung: Chứng minh 1 luận điểm
* Ví dụ:
- Chứng minh luận điểm: “Yêu nước là một truyền thống quí báu của nhân dân ta.”(Tinh
thần yêu nước của nhân dân ta – Hồ Chí Minh)
Trang 2- Chứng minh luận điểm:“Bác Hồ là một người sống rất giản dị.”(Đức tính giản dị của Bác Hồ - Phạm Văn Đồng)
2 Viết bài văn
a Yêu cầu:
- Hình thức: Viết một bài văn có bố cục rõ ràng ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài
- Nội dung: Nghị luận giải thích và chứng minh
b Bài tập áp dụng:
ĐỀ 1: Giải thích và chứng minh câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn.”
ĐỀ 2: Giải thích và chứng minh câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”
Đề 3:Nhân dân ta có tinh thần tương thân, tương ái Em hãy chứng minh qua câu tục ngữ “Lá lành đùm lá rách.”
B NHỮNG BÀI TẬP THAM KHẢO
Bài 1: Cho đoạn văn sau:
“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng
mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.”
1 Đoạn văn trên trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?
2 Bộ phận in đậm trong đoạn trích trên giữ vai trò ngữ pháp gì trong câu?
3 Cho luận điểm: Yêu nước là một truyền thống quý báu của nhân dân ta
Dựa vào tác phẩm chứa đoạn trích trên, hãy viết đoạn văn khoảng 8 câu để làm sáng tỏ luận điểm
đó Đoạn văn sử dụng một câu bị động, gạch chân dưới câu bị động và chú thích đầy đủ
Bài 2: Cho đoạn văn:
" Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”
a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? của tác giả nào? phương thức biểu đạt của đoạn văn trên là gì? (1 điểm)
b Trình bày ngắn gọn nội dung của đoạn văn trên? (1điểm)
c Chỉ ra các câu rút gọn được sử dụng trong đoạn văn trên và nêu tác dụng của các câu rút gọn ấy
BT 3 Giải nghĩa câu tục ngữ: “Đói cho sạch, rách cho thơm”
Hướng dẫn:
- Nghĩa đen: Các từ đói và rách thể hiện sự khó khăn, thiếu thốn về vật chất(thiếu ăn, thiếu
mặc);sạch, thơm chỉ những điều con người cần phải đạt ,phải giữ gìn, vượt lên trên hoàn cảnh.Dù
đói vẫn phải ăn uống sạch sẽ, dù rách vẫn phải ăn mặc sach sẽ, giữ gìn thơm tho
-Nghĩa bóng: Dù nghèo khổ, thiếu thốn vẫn phải sống trong sạch, không vì nghèo khổ mà làm điều xấu xa, tội lỗi
BT 4: Xác định luận điểm, luận cứ và cách lập luận cho đề sau:
Chứng minh rằng: Sách là người bạn lớn của con người
1 Xác định luận điểm:
-Sách có vai trò to lớn trong đời sống xã hội Sách đáp úng nhu cầu hưởng thụ cái hay, cái đẹp và nhu cầu phát triển trí tuệ tâm hồn
Trang 3-Ta phải coi “sách là ng bạn lớn của con người” vì trên lĩnh vực văn hoá, t.tưởng không có gì thay thế được sách
2.Tìm luận cứ:
-Sách mở mang trí tuệ giúp ta khám phá những điều bí ẩn của thế giới x.quanh, đưa ta vào tìm hiểu thế giới cực lớn là thiên hà và thế giới cực nhỏ như hạt vật chất
-Sách đưa ta ngược thời gian về với những biến cố LS xa xưa và hướng về ngày mai
-Sách cho ta những phút thư giãn thoải mái
3-Xây dựng lập luận:
* Sách là báu vật không thể thiếu đối với mỗi người
*Phải biết nâng niu, trân trọng và chọn cuốn sách hay để đọc