Biện Pháp dậy phép so sánh cho học sinh lớp 3

Biện Pháp dậy phép so sánh cho học sinh lớp 3 Bài giảng chi tiết xây dụng theo chương trình mới của lớp 5 theo đúng chỉ định của bộ giáo dục và đào tạo năm 2021.Bài giảng chi tiết xây dụng theo chương trình mới của lớp 5 theo đúng chỉ định của bộ giáo dục và đào tạo năm 2021.

Gv: Phạm Thị Tình

Trường Tiểu học Đồng Tâm

Biện pháp giảng dạy phép so sánh trong phân môn:

Luyện từ và câu cho học sinh lớp 3.

I Lí do chọn biện pháp

II Nội dung các biện pháp.

III Kết quả

I Lí do chọn biện pháp

“So sánh” là cách nói rất quen thuộc và phổ biến trong cuộc sống cũng như trong sáng tạo văn chương Nhờ phép

so sánh, người viết có thể gợi ra những hình ảnh cụ thể, những cảm xúc thẩm mĩ lành mạnh, đẹp đẽ cho người đọc, người nghe So sánh được coi là một trong những phương thức tạo hình, gợi cảm hiệu quả nhất, có tác dụng lớn trong việc tái hiện đời sống, hình thành và phát triển trí tưởng

tượng, óc quan sát và khả năng nhận xét, đánh giá của con người Mặt khác, nó còn làm cho tâm hồn và trí tuệ của con người thêm phong phú, giúp con người cảm nhận văn học

và cuộc sống một cách tinh tế, sâu sắc hơn

Việc dạy phép so sánh cho học sinh lớp 3 cũng là một cách chuẩn bị dần để các em sử dụng thành thạo hơn

phép tu từ này khi làm các bài văn kể chuyện hoặc miêu tả khi lên lớp 4, 5

Trên thực tế, việc đánh giá kĩ năng sử dụng phép so sánh của học sinh cũng chưa có các tiêu chí cụ thể, nhiều khi sự đánh giá của giáo viên còn mang tính chất cảm tính

và nhờ vào kinh nghiệm Về phía học sinh, các em nhận biết được các hình ảnh so sánh nhưng việc vận dụng kiến thức về phép so sánh vào nói, viết còn hạn chế

Chính vì thực trạng đó, tôi nảy sinh sáng kiến: “Một số

biện pháp dạy phép so sánh trong phân môn Luyện từ

và câu lớp 3”

II Nội dung các biện pháp.

Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh nhận biết về so sánh

Bước 1: Học sinh tìm hiểu ví vụ

Bước 2 : Giáo viên gợi mở để học sinh tìm các sự vật

và từ so sánh

Bước 3: Giáo viên dùng sơ đồ để trợ giúp học sinh tìm sự

vật được so sánh với nhau.

Câu có hình ảnh so sánh thì câu đó phải có:

- Hình ảnh so sánh

- Hình ảnh dùng để so sánh

- Từ so sánh

Lưu ý: Các sự vật so sánh với nhau phải có nghĩa tương

đồng

Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh nắm được các kiểu so sánh

Sự vật 1 Từ so sánh Sự vật 2

Những ngôi sao chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh nắm được các kiểu so sánh

+ Kiểu 1: So sánh ngang bằng thường có các từ so sánh như : Như, như là, giống như, tựa, tựa như, là…

Có 2 kiểu so sánh:

+ Kiểu 2: So sánh hơn kém thường có các từ so sánh như: chẳng bằng, hơn, kém

Biện pháp 3: Hướng dẫn học sinh nhận diện cách

so sánh

- So sánh sự vật với sự vật

(hoặc dấu so sánh )

Sự vật 2

Sự vật A      

 (A có thể là con người.)

(B sự vật đưa ra làm chuẩn để so sánh)

- So sánh sự vật với con người

- So sánh đặc điểm của 2 sự vật.

- So sánh hoạt động với hoạt động

Sự vật 1 Đặc điểm

phương diện so sánh  

Từ so sánh Sự vật 2

Âm thanh 1  Từ so sánh Âm thanh 2

- So sánh âm thanh với âm thanh

Sự vật Hoạt động 1 Từ so sánh Hoạt động 2

Biện pháp 4: Hướng dẫn học sinh nhận biết tác dụng

của so sánh

- Biện pháp so sánh nhằm làm nổi bật khía cạnh nào

đó của sự vật, sự việc

- Diễn tả được nhiều mức độ khác nhau

- Dễ hình dung, dễ hiểu

Biện pháp 5: Hướng dẫn học sinh vận dụng thực hành

Dạng 1: Nhận biết câu có hình ảnh so sánh

Dạng 2: Tạo câu có phép so sánh

- Dạng bài: Nối từ ngữ cho thích hợp

- Dạng bài: Tạo câu có hình ảnh so sánh

Dạng 3: Viết câu văn có sử dụng phép so sánh

- Dạng bài: Cho câu - Viết thành câu sử dụng phép so sánh

- Dạng bài: Đặt câu và viết đoạn văn có sử dụng phép so

sánh

III Kết quả:

Quá trình thực hiện của tôi đã giúp cho học sinh nắm chắc kiến thức

so sánh một cách bền vững và có hệ thống , học sinh hiểu:

1 Thế nào là biện pháp so sánh.

Biện pháp so sánh là biện pháp tu từ ngữ nghĩa nhằm đối chiếu hai hay nhiều đối tượng khác loại nhau nhưng giống nhau ở một điểm nào đó ( chứ không đồng nhất hoàn toàn ) để đem đến một cách tri giác mới mẻ về đối tượng.

2 Tác dụng.

Biện pháp so sánh nhằm làm nổi bật khía cạnh nào đó của sự vật, sự việc.

3 Cấu  tạo: Gồm có 2 vế  :

- Vế được so sánh và vế để so sánh.

      - Giữa  2 vế thường có từ so sánh : như , như là, tựa như…

4  Dấu hiệu để nhận biết

-         Qua từ so sánh : là, như , giống, như là ,

5 Các phép so sánh được học ở lớp 3

- So sánh sự vật với sự vật.

- So sánh sự vật với con người.

- So sánh đặc điểm của 2 sự vật

- So sánh âm thanh với âm thanh.

- So sánh hoạt động với hoạt động.

  6 Các kiểu so sánh.

-     So sánh ngang bằng : như, tựa như, là, chẳng khác gì….

-     So sánh hơn kém: chẳng bằng, hơn…

7 Sự khác nhau giữa hình ảnh so sánh và sự vật so sánh.

-         Hình ảnh so sánh: là phải nêu đầy đủ

“ Sự vật được so sánh + từ so sánh + sự vật để so sánh”      

V