TK văn 7 5512 tuần 19 22

Nhóm 38,9 Tục ngữ về quan hệ, ứng xử Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học - Thể hiện đọc minh họa Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học - Từng HS chuẩn bị độc

Trang 1

Không phân quyền cho, bán, tặng, trao đổi dưới mọi hình thức và mục đích khi

lấy trọn bộ hãy là người chia sẻ, cảm thông thay vì “chiến tranh”

TÊN BÀI DẠY: TỤC NGỮ VỀ CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI

- Thấy được giá trị nội dung, đặc điểm hình thức của tục ngữ về con người và xã hội

- Biết tích lũy thêm kiến thức về con người và xã hội qua các câu tục ngữ

2 Về năng lực:

* Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực

giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Vận dụng tục ngữ phù hợp trong giao tiếp

II Thiết bị dạy học và học liệu

1 Thiết bị dạy học: Máy chiếu power point, màn hình, máy tính,

2 Học liệu: Sách giáo khoa, kế hoạch bài dạy, những câu tục ngữ cùng chủ đề

III Tiến trình dạy học

1 Hoạt động 1: Mở đầu

a) Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về đặc điểm của tục ngữ và nội

dung của những câu tục ngữ về thiên nhiên, lao động sản xuất đã học ở tiết trước để kếtnối vào bài học, tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh

b) Nội dung:Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định vấn đề cần giải quyết:

a Tục ngữ có những đặc điểm gì về hình thức, nội dung và sử dụng

b) Em hiểu và vận dụng câu tục ngữ sau như thế nào:

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,Ngày tháng mười chưa cười đã tối

c) Sản phẩm:

- Những kiến thức về đặc điểm của tục ngữ

+ Nôị dung, ý nghĩa, sự vận dụng của câu tục ngữ:

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,

Trang 2

Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học

tập:

- GV giao nhiệm vụ cho HS thông

qua hệ thống câu hỏi

a Tục ngữ có những đặc điểm gì về

hình thức, nội dung và sử dụng

b) Em hiểu và vận dụng câu tục ngữ

sau như thế nào:

Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,

Ngày tháng mười chưa cười đã tối

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

GV nhận xét, dẫn vào bài mới:

Như các em vừa thấy có rất nhiều câu

tục ngữ nêu kinh nghiệm về thiên

nhiên lao động sản xuất Bên cạnh

kho tàng những câu tục ngữ giàu giá

trị ấy, cha ông ta còn đúc kết rất nhiều

kinh nghiệm về con người và xã hội

Đó cũng là nội dung tiết học hôm nay

Tục ngữ về con người và xã hội

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, suy nghĩ, trả lời

- HS hình thành kĩ năng khai thác văn bản trảlời

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

a Đặc điểm:

- Về hình thức: Ngắn gọn, hàm súc, kết cấu bền vững, giàu hình ảnh, nhịp điệu

- Về nội dung: Tục ngữ thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về thiên nhiên, lao động sản xuất và về con người, xã hội

- Về sử dụng: Được nhân dân vận dụng vào mọi hoạt động của đời sống

b - Nội dung: Tháng năm đêm ngắn, ngày

dài; tháng mười ngày ngắn, đêm dài

- Vận dụng: áp dụng vào phân bổ thời gian làm việc, sắp xếp lịch học, bố trí giấc ngủ hợp lí…

2 Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Trang 3

Nhóm 1(1,3) Tục ngữ về phẩm chất con người.

Nhóm 2(5) Tục ngữ về học tập tu dưỡng

Nhóm 3(8,9) Tục ngữ về quan hệ, ứng xử

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

- Thể hiện đọc minh họa

- Từng HS chuẩn bị độc lập (soạn bài ở nhà)

Bước 3: báo cáo kết quả và thảo luận

- Trình bày theo chú thích 2,3,7 trong SGKtrang 4

- Giáo viên ghi nhận năng lực, thái

độ làm việc của học sinh -> Đánh

giá -> Chốt kiến thức

- HS nghe yêu cầu

- Từng HS suy nghĩ, chuẩn bị độc lập (soạnbài ở nhà)

3 nhóm

Nhóm 1(1,3) Tục ngữ về phẩm chất conngười

Nhóm 2(5) Tục ngữ về học tập tu dưỡng.Nhóm 3(8,9) Tục ngữ về quan hệ, ứng xử

- Vì chúng có cùng nội dung và giống nhau

về hình thức

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu văn bản

a) Mục tiêu:

+ Gv hướng dẫn Hs đọc và tìm hiểu các câu tục ngữ 1,3,5,8,9

+ Hs nắm được nội dung và nghệ thuật của từng câu tục ngữ

Trang 4

b) Nội dung: Hướng dẫn học sinh khám phá các câu tục ngữ qua hệ thống câu hỏi

được thiết kế theo qui trình đọc hiểu một văn bản Dựa vào hệ thống câu hỏi này, học sinh chiếm lĩnh được những giá trị nội dung, nghệ thuật của tục ngữ, đồng thời hình thành cho mình cách đọc hiểu tục ngữ một thể loại của văn học dân gian Những nội dung chính của phần tìm hiểu văn bản:

1/ Tục ngữ về phẩm chất con người.

Câu 1: Một mặt người bằng mười mặt của.

Câu 3: Đói cho sạch, rách cho thơm.

2/ Tục ngữ về học tập tu dưỡng.

Câu 5: Không thầy đố mày làm nên.

3/ Tục ngữ về quan hệ, ứng xử.

Câu 8: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Câu 9: Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụm lại nên hòn núi cao

c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh với các câu hỏi

Câu 1: Một mặt người bằng mười mặt của.

- Bằng nghệ thuật so sánh, hoán dụ, tác giả dân gian cho ta thấy sự hiện diện của một

người bằng sự hiện diện của mười thứ của cải

Nhằm đề cao giá trị con người hơn mọi thứ của cải

Câu 3: Đói cho sạch, rách cho thơm.

- Câu tục ngữ này có sử dụng nghệ thuật ẩn dụ để khẳng định rằng: Dù nghèo khổ thiếuthốn vẫn phải sống trong sạch, không vì nghèo khổ mà làm điều xấu xa, tội lỗi

 Giáo dục con người dù thiếu thốn vật chất nhưng phải giữ gìn phẩm giá trong sạch,

phải có lòng tự trọng

2/ Tục ngữ về học tập tu dưỡng.

- Câu tục ngữ đề cao vai trò, công ơn của người thầy Không được thầy dạy bảo sẽ

không làm được việc gì thành công

 Muốn nên người và thành đạt người ta cần được thầy dạy dỗ

3/ Tục ngữ về quan hệ, ứng xử.

Bằng nghệ thuật ẩn dụ câu tục ngữ nêu bật nội dung: Khi được hưởng thành quả phảinhớ đến người đã có công gây dựng

 Khuyên ta nên biết ơn biết ơn tới những người, những thế hệ đã mang lại thành quả cho mình được hưởng, đã cưu mang giúp đỡ mình (Ông bà, cha mẹ, thầy cô, các anh hùng liệt sĩ, …)

- Với lối nói ẩn dụ, câu tục ngữ muốn khẳng định sức mạnh tinh thần đoàn kết Một người lẻ loi không thể làm nên việc lớn , việc khó Nhiều người hơn hợp sức lại sẽ làm được việc cần làm thậm chí việc lớn lao khó khăn hơn

.Khuyên ta cần phải đoàn kết và có tinh thần tập thể, tránh lối sống cá nhân

Trang 5

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

tập:

qua hệ thống câu hỏi để tìm hiểu

những câu tục ngữ về phẩm chất

con người.

- Gv giao nhiệm vụ hs đọc câu 1

? Em hiểu mặt người, mặt của ở câu

tục ngữ trên là gì?

? Theo em tác giả sử dụng nghệ thuật

gì ở đây?

? Nêu nghĩa của câu tục ngữ?

? Qua câu tục ngữ trên nhân dân ta

muốn nói lên điều gì?

?Tìm một số câu tục ngữ có ý nghĩa

tương tự

- Gv giao nhiệm vụ hs đọc câu 3

? Về hình thức câu này có gì đáng lưu

? Từ kinh nghiệm sống này dân gian

muốn khuyện ta điều gì?

- HS đọc câu

1 Những câu tục ngữ về phẩm chất con người.

 Giáo dục con người dù thiếu thốn vật

chất nhưng phải giữ gìn phẩm giá trong sạch, phải có lòng tự trọng

Trang 6

nhiệm vụ

- Giáo viên ghi nhận năng lực, thái

độ làm việc của học sinh -> Đánh

giá -> Chốt kiến thức

tập:

những câu tục ngữ về học tập, tu

dưỡng.

* Hs đọc câu thứ năm

? Giải nghĩa từ thầy, mày, làm nên

trong câu tục ngữ trên?

? Nêu ý nghĩa của câu tục ngữ?

? Kinh nghiệm nào được đúc kết từ

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận 2/ Tục ngữ về học tập tu dưỡng.

- Thầy: người dạy; mày: người học; làm

nên:làm được việc, thành công trong mọiviệc

- Câu tục ngữ đề cao vai trò, công ơn của

người thầy Không được thầy dạy bảo sẽ không làm được việc gì thành công

 Muốn nên người và thành đạt người ta cần được thầy dạy dỗ

- Muốn sang thì bắc cầu KiềuMuốn con hay chữ thì yêu kính thầy

- Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầy

tập:

- HS đọc câu

- HS hình thành kĩ năng khai thác văn bản trả

Trang 7

? Em hãy kể một vài sự việc nói lên

lòng biết ơn của mình Em cần biết ơn

ai trong cuộc sống ?

? Lời khuyên trong câu tục ngữ trên là

gì?

* Hs đọc câu tục ngữ thứ 9

?Em hãy cho biết nghệ thuật gì được

sử dụng trong câu này?

? Nghĩa của câu tục ngữ?

? Lối nói trong bài có gì đáng lưu ý

Bằng nghệ thuật ẩn dụ câu tục ngữ nêu bậtnội dung: Khi được hưởng thành quả phải nhớ đến người đã có công gây dựng

- Biết ơn ông, bà, cha, mẹ, thầy, cô, biết ơncác anh hùng liệt sĩ đã hi sinh bảo vệ đấtnước, biết ơn bạn đã giúp mình vượt quakhó khăn…

 Khuyên ta nên biết ơn biết ơn tới những người, những thế hệ đã mang lại thành quả cho mình được hưởng, đã cưu mang giúp đỡmình (Ông bà, cha mẹ, thầy cô, các anh hùng liệt sĩ, …)

- ẩn dụ

- câu tục ngữ muốn khẳng định sức mạnh tinh thần đoàn kết Một người lẻ loi không thể làm nên việc lớn , việc khó Nhiều ngườihơn hợp sức lại sẽ làm được việc cần làm thậm chí việc lớn lao khó khăn hơn

- Dùng từ ngữ khẳng định , phủ định nêu bật

ý muốn nói đó chính là tinh thần đoàn kết

Khuyên ta cần phải đoàn kết và có tinh thần tập thể, tránh lối sống cá nhân

Nhiệm vụ 3: Tổng kết văn bản

a) Mục tiêu:

+ Hs nắm được nội dung và nghệ thuật của những câu tục ngữ về con người và xã hội

Trang 8

b) Nội dung: Hướng dẫn học sinh tổng kết văn bản để chỉ ra những thành công về

nghệ thuật của văn bản , nêu nội dung, ý nghĩa của văn bản

c) Sản phẩm: Các câu trả lời của học sinh

1 Nghệ thuật

- Lối nói ngắn gọn, có nhịp điệu, có hình ảnh, hàm súc

- Các biện pháp so sánh, ẩn dụ

2 Nội dung:

- Tôn vinh giá trị con người

- Đưa ra những nhận xét và lời khuyên về phẩm chất, lối sống mà con người cần phảicó

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

Nhóm 1: Khái quát những thành công về

nghệ thuật của những câu tục ngữ về con

người và xã hội

Nhóm 2: Nôij dung chính mà những câu

tục ngữ về con người xã hội tập trung thể

hiện

nhiệm vụ

-Y/c hs nhận xét câu trả lời

- Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức

GV gọi HS đọc ghi nhớ ( sgk)

Gv chốt nội dung bài

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS lắng nghe, nắm bắt nhiệm vụ

- Suy nghĩ, làm việc theo bàn

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Tôn vinh giá trị con người

- Đưa ra những nhận xét và lời khuyên vềphẩm chất, lối sống mà con người cần phảicó

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

- HS được luyện tập để khái quát lại kiến thức đã học trong bài, áp dụng kiến thức đểlàm bài tập

b) Nội dung: Đọc thuộc lòng những câu tục ngữ vừa học? Trong những câu đó em

thích nhất câu nào? Vì sao?

c) Sản phẩm:

- HS trình bày miệng mà không cần SGK

- Lựa cọn câu mình thích và giải thích lý do một cách thuyết phục

tập:

Trang 9

- GV giao nhiệm vụ cho HS thông qua

câu hỏi

Đọc thuộc lòng những câu tục ngữ vừa

học? Trong những câu đó em thích nhất

câu nào? Vì sao?

nhiệm vụ

-Yc hs nhận xét câu trả lời

- Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức

- 2,3 HS báo cáo kết quả

- HS trình bày miệng mà không cần SGK

- Lựa cọn câu mình thích và giải thích lý

do một cách thuyết phục

4 Hoạt động 4: Vận dụng

a) Mục tiêu:

- HS vận dụng những kiến thức đã học để giải quyết một vấn đề trong cuộc sống

- Hướng dẫn học sinh tìm tòi mở rộng sưu tầm thêm kiến thức liên quan đến nội dung bài học

b) Nội dung:

? Em đã làm gì theo tinh thần của câu tục ngữ " Ăn quả nhớ kẻ trồng cây"?

? Tìm những câu tục ngữ đồng nghĩa hoặc trái nghĩa với những câu tục ngữ vừa học?

? Sưu tầm thêm 10 câu tục ngữ về con người và xã hội

c) Sản phẩm: Phần trình bày của học sinh

tập:

qua hệ thống câu hỏi

? Em đã làm gì theo tinh thần của câu

tục ngữ " Ăn quả nhớ kẻ trồng cây"?

-Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến thức

+ Lắng nghe, nghiên cứu, trao đổi, trình bàynếu còn thời gian

+ Tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm

Tiết sau nộp kết quả

TÊN BÀI DẠY: RÚT GỌN CÂU

Trang 10

* Năng lực đặc thù:

- Năng lực ngôn ngữ: giao tiếp Tiếng Việt, sử dụng ngôn ngữ, trình bày những suy

nghĩ, ý tưởng về cách rút gọn câu trước tập thể

- Năng lực thẩm mĩ : Thưởng thức, nhận ra tác dụng của việc sử dụng câu rút gọn

3 Về phẩm chất:

- Yêu Tiếng Việt, giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt

- Có ý thức sử dụng câu rút gọn phù hợp khi giao tiếp( Lựa chọn cách sử dụng câu rútgọn theo những mục đích giao tiếp cụ thể của bản thân)

1 Thiết bị dạy học: Máy chiếu power point, màn hình, máy tính

2 Học liệu: Sách giáo khoa, kế hoạch bài dạy, những câu tục ngữ cùng chủ đề

a) Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết về cấu tạo câu đã học để kết nối

vào bài học, tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh

tập:

qua câu hỏi

- Bạn làm gì đấy?

Em hãy trả lời câu hỏi trên và phân

tích cấu trúc câu em vừa viết?

- HS hình thành kĩ năng khai thác kiến thức trảlời

- Câu trả lời của HS và phân tích cấu trúc câu

VD: Tớ /xem ti vi

Trang 11

là câu rút gọn – Bài hôm nay chúng ta

sẽ tìm hiểu về loại câu này

CN/VN

Nhiệm vụ 1: Thế nào là rút gọn câu:

a) Mục tiêu:

+ Gv hướng dẫn HS nắm được khái niệm rút gọn câu, tác dụng của việc rút gọn câu

b) Nội dung:

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiêủ thông qua hệ thống câu hỏi khai thác VD

- Cho HS nghiên cứu chuẩn bị từ tiết trước (chuẩn bị ở nhà)

c) Sản phẩm:

- Rút gọn câu là: Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thành phần của câu tạo thànhcâu rút gọn

- Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh, tránh lặp từ; ngụ ý hành động, đặc điểm nói

trong câu là của chung mọi người

- HS nghe trả lời câu hỏi

Trang 12

? Theo em tục ngữ có nói riêng về ai

không hay nó đúc rút những kinh

nghiệm chung, đưa ra những lời

khuyên chung cho tất cả mọi người?

?Theo em, vì sao CN trong câu a

được lược bỏ ?

- HS thảo luận trong 2’

-Hs đọc ví dụ

?Trong những câu in đậm dưới đây,

thành phần nào của câu được lược

-TN đúc rút những kinh nghiệm chung, đưa

ra những lời khuyên chung cho tất cả mọi người

- đó là những kinh nghiệm chung, đưa ranhững lời khuyên chung cho tất cả mọingười (Lược bỏ CN nhằm làm cho câu gọnhơn, mà đối tượng hướng tới vẫn khôngthay đổi, câu vẫn có thể hiểu được.)

b, -Bao giờ cậu đi Hà Nội ?

-Ngày mai ->lược cả CN và VN.

->Ngày mai, tớ / đi Hà Nội

-> M.đ: Tránh lặp lại những từ ngữ đã xuất

hiện ở câu đứng trước nó, làm cho câu gọnhơn nhưng vẫn đảm bảo lượng thông tin cầntruyền đạt

- Rút gọn câu là: Khi nói hoặc viết, có thểlược bỏ một số thành phần của câu tạo thànhcâu rút gọn

- Làm cho câu gọn hơn, thông tin nhanh,

tránh lặp từ; ngụ ý hành động, đặc điểm nóitrong câu là của chung mọi người

=>KL: Ghi nhớ: sgk (15 )

Trang 13

Nhiệm vụ 2: Cách dùng câu rút gọn:

a) Mục tiêu:

+ Gv hướng dẫn HS nắm được cách dùng câu rút gọn cho phù hợp

b) Nội dung:

c) Sản phẩm:

- Cần chú ý đến nội dung diễn đạt và sắc thái biểu cảm của câu

-Không làm cho người đọc, người nghe hiểu sai hoặc không hiểu đầy đủ nội dung câunói

- Không biến câu nói thành 1 câu cộc lốc, khiếm nhã

?Ta cần thêm những từ ngữ nào vào

câu rút gọn trên để thể hiện thái độ lễ

->Thiếu CN – làm cho câu khó hiểu

-Không nên rút gọn như vậy, vì rút gọn như vậy sẽ làm cho câu khó hiểu(khiến người đọc, người nghe hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói).

-Thêm CN: Chúng em

*VD 2:

- Mẹ ơi, hôm nay con được điểm 10

- Con ngoan quá! Bài nào được điểm 10thế ?

- Bài kiểm tra toán.

- Câu trả lời của người con chưa được lễ phép.

->Thêm: (ạ, mẹ ạ).

* Lưu ý: - Cần chú ý đến nội dung diễn đạt

và sắc thái biểu cảm của câu

-Không làm cho người đọc, người nghe hiểusai hoặc không hiểu đầy đủ nội dung câu nói

Trang 14

phép ?

?Từ 2 VD trên em hãy cho biết :Khi

rút gọn câu cần lưu ý điều gì ?

?Em hãy thêm các thành phần đã bị

rút gọn vào các câu tục ngữ trên cho

- HS nghe và lên bảng trả lời câu hỏi

Tôi thấy cỏ cây lom khom lác đác Tôi như con quốc con gia gia

Tôi dừng chân

Tôi cảm thấy chỉ có một mảnh

b-Thiếu CN (trừ câu 7 là đủ CV , VN )

Trang 15

?Cho biết vì sao trong thơ, ca dao

thường có nhiều câu rút gọn như vậy

? Cậu bé và người khách hiểu lầm

nhau vì sao?

? Bài học rút ra qua bài tập trên là gì?

về số chữ trong từng dòng

*BT3

Cậu bé và người khách hiểu lầm nhau vì khitrả lời người khách cậu bé đã dùng 3 câu rútgọn khiến người khách hiểu sai ý nghĩa->BH: Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn,dùng không đúng có thể gây hiểu lầm

a) Mục tiêu:

b) Nội dung:

- GV hướng dẫn HS thực hiện việc vận dụng kiến thức đã học vào làm BT 4

- GV mời 2 HS lên bảng, thực hiện 1 cuộc hội thoại ngắn – chủ đề học tập

- HS chỉ ra câu rút gọn các bạn đã sử dụng

- Nhận xét về cách dùng câu rút gọn của các bạn

Trang 16

GV mời 2 HS lên bảng, thực hiện 1

cuộc hội thoại ngắn – chủ đề học tập

nhiệm vụ

Yc hs nhận xét lẫn nhau, nhận xét ý

thức làm việc của HS

Gv sửa chữa, đánh giá, rút kinh

nghiệm, chốt kiến thức toàn bài

- Từng HS chuẩn bị độc lập

- thảo luận, HS suy nghĩ thảo luận theo bàn,theo nhiệm vụ nhóm

- Việc dùng câu rút gọn ở đây có t/d gây cười và phê phán vì rút gọn đến mức không hiểu được và rất thô lỗ

- HS tạo lập đoạn thoại

- HS chỉ ra câu rút gọn các bạn đã sử dụng

- Nhận xét về cách dùng câu rút gọn của các bạn

TÊN BÀI DẠY: ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN

- Nhận biết luận điểm, luận cứ và lập luận trong văn bản nghị luận.

- Xác định luận điểm, xây dựng hệ thống luận điểm, luận cứ và lập luận cho 1 đề bài

cụ thể

2 Về năng lực:

* Năng lực đặc thù:

Trang 17

- Năng lực ngôn ngữ: giao tiếp Tiếng Việt, sử dụng ngôn ngữ, trình bày những suy

nghĩ, quan điểm cá nhân trước tập thể

- Năng lực thẩm mĩ : Thưởng thức, nhận ra tính hiệu quả của văn bản nghị luận trong đời sống

- Yêu thích văn bản nghị luận

- Có ý thức vận dụng những kiến thức về văn nghị luận đã học vào đọc hiểu Vb và xâydựng những VB nghị luận

1 Thiết bị dạy học: Đồ dùng dạy học

2 Học liệu: Sách giáo khoa, kế hoạch bài dạy, những văn bản nghị luận sưu tầm

a) Mục tiêu: Giúp học sinh huy động những hiểu biết chung nhất về văn nghị luận đã

học để kết nối vào bài học, tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh

?Thế nào là văn nghị luận ? (ghi nhớ – sgk – 9 )

?Đọc 1 đoạn văn NL mà em đã sưu tầm?

?Thế nào là văn nghị luận ?

?Đọc 1 đoạn văn NL mà em đã sưu

- Từng HS chuẩn bị độc lập theo phần đãchuẩn bị ở nhà

- HS trả lời theo (ghi nhớ – sgk – 9 )

- Đọc đv nghị luận sưu tầm được

Nhiệm vụ 1: Luận điểm a) Mục tiêu:

Trang 18

+ Gv hướng dẫn HS nắm được đặc điểm cơ bản của luận điểm Đây là 1 trong nhữngđặc điểm cơ bản trong văn bản nghị luận.

b) Nội dung:

?Những luận điểm đó đóng vai trò gì

trong bài văn nghị luận ?

?Muốn có sức thuyết phục thì luận

điểm phải đạt được yêu cầu gì ?

?Từ việc phân tích trên em hiểu thế

nào là luận điểm ?

- Luận điểm đó được thể hiện ngay ở nhan

đề, dưới dạng các câu khẳng định nv chung,

nv cụ thể

- Các câu văn cụ thể hoá luận điểm:

+Mọi người VN biết đọc, biết viết chữQuốc ngữ

+Những người đã biết chữ

+Những người chưa biết chữ

-> Luận điểm : thể hiện tư tưởng, quanđiểm của bài văn nghị luận Luận điểm làlinh hồn của bài viết, thống nhất các đoạnvăn thành 1 khối

- Y/c: luận điểm phải rõ ràng, đúng đắn,chân thực, sâu sắc, đáp ứng nhu cầu thựctế,có tính phổ biến (v.đề được nhiều ngườiquan tâm)

=>KL: Luận điểm: ghi nhớ (sgk-19 )

- HS đọc

Trang 19

nhiệm vụ

Yc hs nhận xét câu trả lời

nghiệm, chốt kiến thức

* - Luận điểm: ý kiến thể hiện tư

tưởng, quan điểm của bài văn được

nêu ra dưới hình thứccâu khẳng

định( hay phủ định) được diễn đạt

sáng tỏ, dễ hiểu Luận điểm là linh

hồn của bài viết, nó thống nhất các

đoạn văn thành một khối

- y/c: luận điểm phải rõ ràng, đúng

đắn, chân thực,sâu sắc, đáp ứng nhu

-Luận cứ: Lí lẽ+ dẫn chứng làm cơ sở cho luận điểm

-> Y/c hệ thống luận cứ cần: chân thực, đúng đắn, sinh động và tiêu biểu mới làm cho

hệ thống luận điểm có sức thuyết phục

tập:

? Luận cứ là gì?(Người viết triển khai

luận điểm bằng cách nào ?)

(Triển khai luận điểm bằng lí lẽ, dẫn chứng

cụ thể làm cơ sở cho luận điểm, giúp cho luận điểm đạt tới sự sáng rõ, đúng đắn và có sức thuyết phục.)

-Luận cứ trong văn bản “Chống nạn thất

Trang 20

?Em hãy chỉ ra các luận cứ trong văn

bảo những yêu cầu gì ?

cho luận điểm Luận cứ cần: chân

thực, đúng đắn, sinh động và tiêu biểu

mới làm cho hệ thống luận điểm có

sức thuyết phục

học”: (lí lẽ)+Do chính sách ngu dân của TDP đã làm chohầu hết người VN mù chữ ànước VN khôngtiến bộ được

+Nay nước độc lập rồi muốn tiến bộ thì phảicấp tốc nâng cao dân trí để xây dựng đất nước-> NV: Mọi người VN phải biết đọc, biết viết

chữ quốc ngữ->tức là chống nạn thất học( luận điểm)

- Luận cứ trả lời các câu hỏi: ?Căn cứ vào đâu mà đề ra nv chống nạn thất học? Muốn chống nạn thất học thì phải làm ntn-> Từ đó chúng ta thấy chống nạn thất học là cần kíp

và đó là việc có thể làm được->Làm nổi bật

luận điểm -> Y/c hệ thống luận cứ cần: chân thực, đúngđắn, sinh động và tiêu biểu mới làm cho hệthống luận điểm có sức thuyết phục

Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu thông qua hệ thống câu hỏi khai thác VD

Trang 21

-Lập luận: Cách lựa chọn, sắp xếp, trình bày luận cứ 1 cách hợp lí để làm rõ luận điểm.

tập:

? Lập luận là gì?

?Em hãy chỉ ra trình tự lập luận của

văn bản “Chống nạn thất học” ?

?Lập luận như trên tuân theo thứ tự

nào và có ưu điểm gì?

?Vậy em hiểu lập luận là gì ?

Có thể tạm so sánh luận điểm như

- HS nghiên cứu VD nghe trả lời câu hỏi

3-Lập luận:

- Lập luận: Cách lựa chọn, sắp xếp, trìnhbày luận cứ 1 cách hợp lí để làm rõ luậnđiểm

-Trình tự lập luận của văn bản “Chống nạnthất học”:

+Nêu lí lẽ, dẫn chứng(Lí do vì sao phải chống nạn thất học, chống nạn thất học để làm gì?): Pháp thực hiện chính sách ngu dân

nên nhân dân VN bị thất học, không thể tiến

bộ được+Nêu tư tưởng( luận điểm): Cần chống nạnthất học: Nay độc lập muốn tiến bộ phải cấptốc nâng cao dân trí Mọi người VN phải +Những biện pháp cụ thể để chống nạn thất

học: (chống nạn thất học bằng cách nào):

Những ng biết chữ dạy cho ng chưa biếtchữ

-> Lập luận như trên tuân theo thứ tự:

-Thời gian: trước đây- ngày nay

- Công việc cụ thể của từng người-> Ưu điểm: chặt chẽ, hệ thống, theo trình tựhợp lí-> Làm nổi bật ý, bài viết có sứcthuyết phục

=>KL: ghi nhớ( SGKT 19)

Hs đọc toàn bộ phần ghi nhớ

Trang 22

xương sống, luận cứ như xương sườn,

xương các chi, còn lập luận như da

thịt, mạch máu của bài văn nghị luận

- Đọc lại văn bản “Cần tạo thói quen

tốt trong đời sống xã hội” (bài 18 )

GV giao nhiệm vụ cho HS, yêu cầu

HS làm việc nhóm bàn theo hướng

dẫn( 4 câu hỏi sau)

?Cho biết luận điểm ?

? Luận cứ ?

? Và cách lập luận trong bài ?

? Nhận xét về sức thuyết phục của bài

- thảo luận, HS suy nghĩ thảo luận theo bàn,theo nhiệm vụ nhóm

- HS báo cáo kết quả làm việc nhóm của nhóm mình

*Văn bản: Cần tạo thói quen tốt trong đời sống xã hội.

-Luận điểm: chính là nhan đề

+Luận cứ 3: Tạo được thói quen tốt là rấtkhó Nhưng nhiễm thói quen xấu thì dễ.-Lập luận:

+Luôn dậy sớm, là thói quen tốt

+Hút thuốc lá, là thói quen xấu

+Một thói quen xấu ta thường gặp hằngngày rất nguy hiểm

+Cho nên mỗi người cho xã hội

- Bài văn có sức thuyết phục mạnh mẽ vìluận điểm mà tác giả nêu ra rất phù hợp vớicuộc sống hiện tại

Trang 23

a) Mục tiêu:

b) Nội dung:

Chọn một câu tục ngữ mà em thích nhất và thực hiện các yêu cầu dưới đây:

a Em có đồng ý với lời khuyên mà câu tục ngữ nêu ra không?

b Tìm ít nhất 2 lí lẽ để giải thích cho câu trả lời của em

c Với mỗi lí lẽ, tìm ít nhất 2 dẫn chứng để chứng minh

a Em có đồng ý với lời khuyên mà

câu tục ngữ nêu ra không?

- HS nghe yêu cầu

- 2HS trình bày sản phẩm

- HS lựa chọn câu tục ngữ mình thích vàtrình bày theo 3 yêu cầu của BT

TÊN BÀI DẠY:

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

Môn học: Ngữ văn lớp: 7….

Thời gian thực hiện: 1(73)

Trang 24

a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,

năng lực giao tiếp và hợp tác

b Năng lực chuyên biệt:

- Đọc - hiểu, phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Vận dụng được ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sảnxuất vào đời sống

- Yêu quý trân trọng những kinh nghiệm cha ông để lại

- Vận dụng vào đời sống thực tế những kinh nghiệm hay phù hợp

- Đồ dùng dạy học, phiếu học tập

- Sách giáo khoa, kế hoạch bài dạy, những câu tục ngữ cùng chủ đề

a) Mục tiêu: tạo tâm thế và định hướng chú ý cho học sinh

b) Nội dung:Giáo viên hướng dẫn học sinh xác định vấn đề cần giải quyết thông qua

+ Thực hiện trò chơi “Đố vui”

+ Luật chơi: Mỗi đội có 5 hs tham

gia trong vòng 2 phút 2 đội lần lượt

+ Học sinh đánh giá và học tập nhau

khi trình bày, báo cáo sản phẩm và

3 Báo cáo kết quả, thảo luận:

- Học sinh mỗi đội thống kê và báo cáo sốlượng câu tục ngữ đã đọc được trong thờigian quy định

- Sản phẩm: Các câu tục ngữ về thời tiết

Trang 25

qua quá trình học sinh thực hiện

nhiệm vụ

=> Vào bài: Như các em vừa thấy có

rất nhiều câu tục ngữ nêu kinh

nghiệm về thời tiết Vậy kho tàng tục

ngữ với số lượng lớn sẽ là cả một

kho kinh nghiệm mà dân gian xưa đã

đúc kết Chúng ta sẽ lần lượt tìm

hiểu giá trị của tục ngữ Cụ thể hôm

nay chúng ta sẽ tìm hiểu các câu tục

ngữ về thiên nhiên và lao động sản

xuất

* Nhiệm vụ 1: Giới thiệu chung

- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc phần chú thích trong SGK.

- Cho HS từ tiết trước chuẩn bị ở nhà:

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS

- Giáo viên: Quan sát, động viên,

lắng nghe học sinh trình bày

- Học sinh trình bày miệng ý kiến của mình

- Học sinh khác bổ sung

1 Khái niệm

- Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắngọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, đúc kếtnhững bài học của nhân dân về:

+ Quy luật của thiên nhiên+ Kinh nghiệm lao động sản xuất+ Kinh nghiệm về con người và xã hội

được nhân dân vận dụng vào lời ăn tiếng nóihàng ngày

2 Đọc, Chú thích, Bố cục:

+ Câu 1,2, 3 : Những câu tục ngữ về thiên

Trang 26

* Hướng dẫn đọc văn bản: đọc to

rõ ràng nhấn mạnh các ý nhịp 3/4,

3/2/2

- Gọi HS đọc

a (1)Dựa vào chủ đề của bài học, có

thể chia câu tục ngữ 1,2,3,5,8 trên

thành mấy nhóm? Mỗi nhóm gồm

những câu nào? Hãy đặt tên cho

từng nhóm

? Hai đề tài trên có điểm nào gần

gũi mà có thể gộp vào một văn bản?

4 Đánh giá kết quả thực hiện

->- Hai đề tài có liên quan: thiên nhiên có liên

quan đến sản xuất, nhất là trồng trọt, chănnuôi Các câu đều được cấu tạo ngắn gọn, cóvần, nhịp, đều do dân gian sáng tạo và truyềnmiệng

* Nhiệm vụ 2: Đọc - hiểu văn bản

- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách phân tích từng câu.

d) Tổ chức thực hiện

1 Chuyển giao nhiệm vụ

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm

Hoàn thành các phiếu học tập Tổ

chức cho các nhóm thảo luận

- Học sinh trình bày miệng ý kiến củamình

II Đọc - hiểu văn bản

1 Nhóm về những câu tục ngữ thiên nhiên

Trang 27

người dân áp dụng vào mỗi vụ mùa, phân bổ thời gian làm việc,

bố trí giấc ngủ hợp lí

2 Khi trời đêm nhiều

sao thì trời nắng, khi

trời vắng, khi trời

không có hoặc ít sao

thì trời mưa

Quan sát, thực

tiễn đặc điểm thời tiết

dự báo thiên nghiên, sắp xếp công việc

3 Khi bầu trời chiều tà

dự báo thiên tai để mọi người phòng chống

? Để đưa ra được kinh nghiệm,nhân

dân ta phải quan sát thời gian rất

nhiều ngày, nhiều đêm, nhiều năm

Nhưng ngày nay chúng ta có thể giải

thích hiện tượng này bằng khoa học

Hãy dựa vào kiến thức địa lý trên để

giải thích?

? Hiện nay, khoa học đã cho phép

con người dự báo mưa nắng, lũ lụt

khá chính xác Vậy kinh nghiệm

trông sao đoán mưa nắng, hay “trông

ráng đoán bão” của dân gian còn tác

trên đều có điểm chung là đúc kết

- Ở vùng sâu vùng xa, phương tiện thông tin hạn chế thì kinh nghiệm đoán bão của dân gian vẫn còn tác dụng

- Không phải lúc nào chúng ta cũng có thểxem dự báo thời tiết của đài khí tượng thủyvăn Vì vậy kinh nghiệm này vẫn là tri thứcrất bổ ích cho chúng ta ở bất kì không giannào (đi học, đi làm hay đi chơi) để có thểứng phó kịp thời

Trang 28

những kinh nghiệm về thời gian, thời

tiết, bão lụt cho thấy phần nào cuộc

sống vất vả, thiên nhiên khắc nghiệt

của đất nước ta Ngoài ra nhân dân

ta còn đúc kết những kinh nghiệm

trong lao động sản xuất

2 Nhóm những câu tục ngữ về lao động sản xuất.

? Các câu tục ngữ về lao động sản

xuất đúc kết những kinh nghiệm gì?

Em có nhận xét gì về các biện pháp

nghệ thuật được sử dụng trong các

câu đó? Ý nghĩa của mỗi kinh

2 Nhóm những câu tục ngữ về lao động sản xuất.

Câu 5:

- Kinh nghiệm: Đề cao vai trò ,giá trị của đất

�Đất quý như vàng

- Nghệ thuật: Hai vế đối xứng, so sánh

- ý nghĩa của kinh nghiệm: con người sửdụng đất hiệu quả không lãng phí đất

1 Chuyển giao nhiệm vụ 2 Thực hiện nhiệm vụ:

Học sinh: Suy nghĩ làm việc cá nhân

Trang 29

Khái quát những nét đặc sắc về nội

dung và nghệ thuật của các câu tục

- Nội dung: Các câu tục ngữ về thiên nhiên

và lao động sản xuất là những bài học quýgiá của nhân dân ta

3 Hoạt động 3: Luyện tập

a) Mục tiêu:

- HS được luyện tập để khái quát lại kiến thức đã học trong bài, áp dụng kiến thức đểlàm bài tập

b) Nội dung: Học sinh hoạt động cặp đôi và tham gia trò chơi theo yêu cầu GV

Sản phẩm: Các câu tục ngữ học sinh tìm được

c) Sản phẩm:

- HS trình bày miệng các câu tục ngữ tìm được

1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập:

qua câu hỏi của trò chơi

Trò chơi: “Ai nhanh hơn” (3 phút)

- GV đưa vế câu tục ngữ và HS đoán

- HS tham gia trò chơi

- GV gọi các cặp đôi trình bày

- Các cặp khác nhận xét bổ sung

3: Báo cáo kết quả và thảo luận

1) Con trâu là đầu cơ nghiệp(2) Nắng tháng tám, rám trái bưởi(3) Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống (4) Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụt

(5) Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa

(6)Gió heo may chuồn chuồn bay thì bão.(7)Trời nắng chóng trưa, trời mưa chóng tối(8)Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng

(9)Tháng hai trồng cà, tháng ba trồng đỗ.(10)Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân

* Chuồn chuồn bay thấp thì râm.

Cầu vồng cụt không lụt thì mưa.

Trang 30

? Em hãy tìm thêm những câu tục ngữ

về thiên nhiên mà em biết hoặc sưu

tầm?

4:Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến

thức

Trời đang nắng cỏ gà trắng thì mưa Qụa tắm thì ráo, sáo tắm thì mưa Chớp đông nhay nháy gà gáy thì mưa

a) Mục tiêu:

Học sinh vận dụng các câu tục ngữ đã học vào trong giao tiếp hàng ngày

b) Nội dung:

Học sinh hoạt động cá nhân

1.GV chuyển giao nhiệm vụ

-GV nêu yêu cầu:Em hãy đặt câu có

sử dụng một trong những câu tục

ngữ vừa học?

4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

-Yc hs nhận xét phần trả lời của HS

- Gv sửa chữa, đánh giá, chốt kiến

thức

1.GV chuyển giao nhiệm vụ

- GV nêu yêu cầu:Em hãy sưu tầm

3 Báo cáo kết quả, thảo luận

- Ông cha ta luôn nhắc nhở: tấc đất tấc vàng.

- Mai đi học con phải mang áo mưa vì mau sao thì nắng vắng sao thì mưa .

Trang 31

Chuẩn bị bài “ Chương trình địa

phương ( Phần văn và tập làm văn)”

- Khái niệm văn bản nghị luận

- Nhu cầu nghị luận trong đời sống

- Những đặc điển chung của văn bản nghị luận

2 Năng lực:

a Năng lực chung: Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,

- Nhận biết văn bản nghị luận khi đọc sách, chuẩn bị để tiếp tục tìm hiểu sâu, kĩ hơn vềkiểu văn bản quan trọng này

3.Phẩm chất:

- Ý thức được ý nghĩa quan trọng của văn nghị luận để học tập nghiêm túc hơn

- Kế hoạch dạy học, Một số bài nghị luận mẫu, SGK, giáo án, bảng phụ

III Tiến trình dạy- học

nghiên cứu tình huống

c) Sản phẩm: Trình bày được các lí do bạn Nam đi học muộn

GV đưa tình huống Trong giờ sinh

hoạt các bạn tranh cãi sôi nổi quanh

2 Thực hiện nhiệm vụ:

- Học sinh : Hoạt động cá nhân-> trình bày

Trang 32

việc có bầu Nam là học sinh ưu tú

trong học kì I hay không Vấn đề là

có đôi lần Nam đã đi học muộn Là

bạn thân của Nam hiểu rõ lí do vì

sao Nam đi muộn hãy chứng minh

Giúp để Nam được bình chọn

- Giáo viên quan sát, động viên ghi

nhận kết quả của học sinh

nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ

sung

- Giáo viên nhận xét, đánh giá:

=> Vào bài: Trong đời sống, đôi khi

ta kể lại một câu chuyện, miêu tả

một sự vật, sự việc hay bộc bạch

những tâm tư, tình cảm, nguyện

vọng của mình qua các thể loại kể

chuyện, miêu tả hay biểu cảm

Người ta thường bàn bạc, trao đổi

những vấn đề có tính chất phân tích,

giới thiệu hay nhận định Đó là nhu

cầu cần thiết của văn nghị luận Vậy

thế nào là văn nghị luận? Tiết học

hôm nay chúng ta sẽ làm quen với

- Giúp học sinh hiểu nhu cầu nghị luận là vô cùng cần thiết trong cuộc sống

- Giúp học sinh hiểu thế nào là văn nghị luận

b) Nội dung: Thảo luận các câu hỏi

c) Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh

1 Chuyển giao nhiệm vụ 2 Thực hiện nhiệm vụ:

- Học sinh tiếp nhận: Lắng nghe rõ yêu cầu vàthực hiện nhiệm vụ

- Học sinh: suy nghĩ, trình bày

I I-Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:

Trang 33

?Trong đời sống em có thường gặp

các vấn đề và câu hỏi kiểu như dưới

đây không: Vì sao em đi học ? Vì

sao con người cần phải có bạn ?

Theo em như thế nào là sống đẹp ?

Trẻ em hút thuốc lá là tốt hay xấu,

lợi hay hại ?

? Hãy nêu thêm các câu hỏi về

?Gặp các vấn đề và câu hỏi loại đó,

em có thể trả lời bằng các kiểu văn

bản đã học như kể chuyện, miêu tả,

biểu cảm hay không ? Hãy giải thích

vì sao ?

VD: Vì sao trong c/s con người

không thể thiếu bạn bè? (Nếu thiếu

bạn bè thì cuộc sống sẽ ra sao Nếu

?Để trả lời những câu hỏi như thế,

hàng ngày trên báo chí, qua đài phát

thanh, truyền hình, em thường gặp

những kiểu văn bản nào ? Hãy kể tên

1 vài kiểu văn bản mà em biết ?

?Như vậy,trong đời sống ta thường

gặp văn nghị luận dưới những dạng

nào ?

1-Nhu cầu nghị luận:

-Trong đời sống ta vẫn thường gặp những vấn đề trên

VD: ?Tại sao học phải đi đôi với hành ?

?Tại sao nói lao động là quí nhất trong cuộc sống ? ?Tại sao nói thiên nhiên là bạn tốt của con người ?

? Con người cần yêu mến và bảo vệ thiên nhiên ntn?

- Không- Vì bản thân câu hỏi phải trả lời bằng lí lẽ, phải sử dụng khái niệm để phân tích, giải thích cho người đọc hiểu được nội dung, có thể lấy dẫn chứng minh hoạ để chứng minh cho lời nói của mình là đúng hoặc phản bác ý kiến sai

- Kiểu văn bản nghị luận, các bài xã luận,bình luận, phát biểu ý kiến như:

+Những gương sáng trong học tập và LĐ +Những sự kiện xảy ra có liên quan đến đờisống

+Tình trạng vi phạm luật trong xây dựng, sdđất, nhà

=>Trong đời sống, ta thường gặp văn nghịluận dưới dạng các ý kiến nêu ra trong cuộchọp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu

ý kiến trên báo chí,

2-Thế nào là văn nghị luận:

Trang 34

?Để thực hiện mục đích ấy, bài viết

nêu ra những ý kiến nào ? Những ý

kiến ấy được diễn đạt thành những

luận điểm nào ?

-> Các câu văn trên chính là các

luận điểm vì nó mang quan điểm, tư

tưởng của tác giả, nó k/đ 1 ý kiến, 1

tư tưởng nào đó-> Với các luận

điểm này tác giả đã đề ra nv cho

mọi người là : phải học, phải nâng

cao dân trí

?Để ý kiến có sức thuyết phục, bài

viết đã nêu lên những lí lẽ nào ? Hãy

liệt kê những lí lẽ ấy ?

?Tg’ có thể thực hiện mục đích của

mình bằng văn tự sự, mtả, biểu cảm

không ? Vì sao ?

?Vậy vấn đề này cần phải thực hiện

bằng kiểu văn bản nào ?

->VB trên là 1 VB nghị luận

?Vậy, em hiểu thế nào là văn nghị

luận ?

? Trong giai đoạn sau CMT8, bài

nghị luận của HCM có ý nghĩa thực

tế đối với c/s ntn?

ND đi học

- Bài viết nêu ra 2 luận điểm:

+Mọi người VN phải hiểu biết quyền lợi vàbổn phận của mình

+Có kiến thức mới có thể tham gia vào côngviệc xây dựng nước nhà

- Lí lẽ:

+Tình trạng thất học, lạc hậu trước CM/T8 do

Đế quốc gây nên

+Điều kiện trước hết cần phải có để ngườidân có thể tham gia xây dựng đất nướclà:nhân dân phải biết đọc, biết viết mới thanhtoán được nạn dốt nát, lạc hậu

+ Những khả năng thực tế trong việc “chốngnạn thất học”

-V.đề này không thể thực hiện bằng văn tự sự, miêu tả, biểu cảm Vì những kiểu VB này không thể diễn đạt được mđích của người viết.

->Phải dùng văn nghị luận.

=>Văn nghị luận: là văn được viết ra nhằmxác lập cho người đọc, người nghe 1 tưtưởng, quan điểm nào đó Muốn thế văn nghịluận phải có luận điểm rõ ràng, có lí lẽ, dấnchứng thuyết phục

*KL: Ghi nhớ 2 : sgk (T9 ).

-> Những tư tưởng, quan điểm trong bài vănnghị luận phải hướng tới giải quyết nhữngvấn đề đặt ra trong đ.s thì mới có ý nghĩa

Ghi nhớ 3(SGKT9) -Hs đọc ghi nhớ.

Trang 35

nhiệm vụ

- Học sinh nhận xét, đánh giá, bổ

sung

- Giáo viên nhận xét, đánh giá chốt

nội dung ghi nhớ

* Chuyển giao nhiệm vụ: Tìm một

số tình huống trong đời sống cần

vận dụng văn nghị luận?

HS chuẩn bị để tiết sau tìm hiểu

tiếp

********Hết tiết*********

GV kiểm tra nhiệm vụ HS thực

hiện để chuyển giao nhiệm vụ vào

nội dung tiết học

Gv chia nhóm và yêu cầu hs nghiên

cứu các bài tập trong sgk tr 9, 10 và

làm các bài tập đó:

+ Đây có phải là bài văn nghị luận

không? Vì sao?

- HS nghe và trả lời câu hỏi

- HS chuẩn bị theo nhóm theo phần chianhiệm vụ của GV

II-Luyện tập:

1-Bài văn: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội.

a -Đây là bài văn nghị luận

- Ngay nhan đề của bài đã có tính chất nghịluận

-Vấn đề nêu ra để bàn luận và giải quyết là 1vấn đề xã hội-1 vấn đề thuộc về đạo đức, lốisống: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống

Trang 36

+ Tác giả đã đề xuất ý kiến gì? Những

dòng, câu văn nào thể hiện ý kiến đó?

Để thuyết phục người đọc, tác giả nêu

ra những lí lẽ và dẫn chứng nào?

+ Bài nghị luận này có nhằm giải

quyết vấn đề có trong thực tế hay

không? Em có tán thành ý kiến của

bài viết không? Vì sao?

? Hãy tìm hiểu bố cục của bài văn

“cần tạo ra thói quen tốt trong đời

sống xã hội”

? HS đọc văn bản “hai biển hồ” và trả

lời câu hỏi: văn bản đó là văn bản tự

sự hay nghị luận? Vì sao?

nhiệm vụ

Yc hs nhận xét lẫn nhau, nhận xét ý

thức làm việc của HS

- Lí lẽ: Có thói quen tốt và thói quen xấu.

Thói quen xấu dễ nhiễm, tạo thói quen tốtrất khó Có người biết phân biệt tốt – xấunhưng vì đã thành thói quen nên rất khóbỏ.Thói quen thành tệ nạn Mỗi người, mỗigia đình hãy tự xem xét lại mình để tạo ranếp sống đẹp, văn minh cho XH

c-Bài văn nghị luận này đã nêu lên vấn đềđang rất phổ biến trong khắp cả nước ta( lốisống tuỳ tiện thiếu ý thức) Nhiều thói quentốt mất đi, nhiều thói quen xấu nảy sinh

2-Bố cục: 3 phần.

-MB( 2 câu đầu):Tác giả nêu thói quen tốt

và xấu, nói qua vài nét về thói quen tốt.-TB: Tác giả kể ra một số những biểu hiệncủa thói quen xấu cần loại bỏ

-KB(Đoạn cuối): Nói về việc tạo thói quentốt rất khó, nhiễm thói quen xấu thì dễ, mỗingười cần làm gì để tạo nếp sống văn minh

3-Văn bản: Hai biển hồ.

- Là văn bản tự sự để nghị luận( nghị luận làphương thức chủ yếu)

- 2 đoạn đầu là tự sự: Kể về 2 biển hồ

- 2 đoạn cuối là nghị luận: Hai cái hồ có ýnghĩa tượng trưng, từ đó mà nghĩ đến 2 cáchsống của con người( cách sống cá nhân vàcách sống sẻ chia hoà nhập)

Trang 37

Viết một đoạn văn nghị luận kêu gọi

bạn bè giữ vệ sinh trường, lớp?

- GV lắng nghe, sửa chữa góp ý cho

học sinh

VD:HS có thể viết đoạn văn dựa vào

những gợi ý sau

- Nêu thực trạng việc giữ gìn vệ sinh

trường lớp hiện nay

- Vai trò , ý nghĩa của việc giữ gìn vệ

sinh

- Những giải pháp để nâng cao hiệu

quả việc giữ gìn vệ sinh

1.GV chuyển giao nhiệm vụ

-GV nêu yêu cầu:Em hãy sưu tầm một

số đoạn văn nghị luận?(Nội dung bài

tập 3)

-HS về nhà học bài, sưu tầm

- Chuẩn bị bài tục ngữ về con người

và xã hội

-HS lắng nghe tiếp nhận yêu cầu

- Thực hiện nhiệm vụ

- HS suy nghĩ, thực hiện

- HS trình bày sản phẩm

TÊN BÀI DẠY:

TỤC NGỮ VỀ THIÊN NHIÊN VÀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT

Môn học: Ngữ văn lớp: 7….

Thời gian thực hiện: 1(73)

Trang 38

a Năng lực chung:Năng lực tự chủ và tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo,

- Đọc - hiểu, phân tích các lớp nghĩa của tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất

- Vận dụng được ở mức độ nhất định một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sảnxuất vào đời sống

- Yêu quý trân trọng những kinh nghiệm cha ông để lại

- Vận dụng vào đời sống thực tế những kinh nghiệm hay phù hợp

- Đồ dùng dạy học, phiếu học tập

- Sách giáo khoa, kế hoạch bài dạy, những câu tục ngữ cùng chủ đề

+ Thực hiện trò chơi “Đố vui”

+ Luật chơi: Mỗi đội có 5 hs tham

gia trong vòng 2 phút 2 đội lần lượt

+ Học sinh đánh giá và học tập nhau

khi trình bày, báo cáo sản phẩm và

- Học sinh mỗi đội thống kê và báo cáo sốlượng câu tục ngữ đã đọc được trong thờigian quy định

- Sản phẩm: Các câu tục ngữ về thời tiết

Trang 39

qua quá trình học sinh thực hiện

nhiệm vụ

=> Vào bài: Như các em vừa thấy có

rất nhiều câu tục ngữ nêu kinh

nghiệm về thời tiết Vậy kho tàng tục

ngữ với số lượng lớn sẽ là cả một

kho kinh nghiệm mà dân gian xưa đã

đúc kết Chúng ta sẽ lần lượt tìm

hiểu giá trị của tục ngữ Cụ thể hôm

nay chúng ta sẽ tìm hiểu các câu tục

ngữ về thiên nhiên và lao động sản

xuất

* Nhiệm vụ 1: Giới thiệu chung

- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc phần chú thích trong SGK.

1 Khái niệm

- Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắngọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, đúc kếtnhững bài học của nhân dân về:

+ Quy luật của thiên nhiên+ Kinh nghiệm lao động sản xuất+ Kinh nghiệm về con người và xã hội

được nhân dân vận dụng vào lời ăn tiếng nóihàng ngày

2 Đọc, Chú thích, Bố cục:

+ Câu 1,2, 3 : Những câu tục ngữ về thiên

Trang 40

* Hướng dẫn đọc văn bản: đọc to

rõ ràng nhấn mạnh các ý nhịp 3/4,

3/2/2

- Gọi HS đọc

b (1)Dựa vào chủ đề của bài học, có

thể chia câu tục ngữ 1,2,3,5,8 trên

thành mấy nhóm? Mỗi nhóm gồm

những câu nào? Hãy đặt tên cho

từng nhóm

? Hai đề tài trên có điểm nào gần

gũi mà có thể gộp vào một văn bản?

->- Hai đề tài có liên quan: thiên nhiên có liên

quan đến sản xuất, nhất là trồng trọt, chănnuôi Các câu đều được cấu tạo ngắn gọn, cóvần, nhịp, đều do dân gian sáng tạo và truyềnmiệng

* Nhiệm vụ 2: Đọc - hiểu văn bản

- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách phân tích từng câu.

d) Tổ chức thực hiện

- Giao nhiệm vụ cho các nhóm

Hoàn thành các phiếu học tập Tổ

chức cho các nhóm thảo luận

Định dạng
Số trang	104
Dung lượng	809 KB