- Vỡ kiểu giọt nước , do chấn động trên đỉnh đầu và cúi mạnh ra trước : xẹp đốt sống, mảnh vỡ rời phía trước , tổn thương cung sau ..... - Tổn thương tủy.[r]
Trang 1CHẤN THƯƠNG CỘT SỐNG CỔ và BẢN LỀ CHẨM-CỔ
Hình ảnh
Đau , rối loạn chức năng ít Không có hình ảnh đặc biệt
Đau thần kinh cổ- cánh tay ?
Bệnh nhân có thể đi lại đuợc Hình ảnh bán cấp
Bệnh nhân ở tư thế nằm với dụng cụ cố định cột sống cổ
Dấu hiệu tổn thương rễ thần kinh hoặc tủy sống
Hình ảnh cấp cứu
F Netter
Các cấu trúc yếu
85
Trang 28 Vỡ cuống đốt trục, 1 hoặc 2 bên
9 Vỡ kiểu Jefferson / đốt đội
10 Quay đầu do trật hoặc đứt dây chằng Mac Rae
11 Trật khớp, giật đứt, xoay đốt đội (C1)
12 Các tổn thương khác: Vỡ, lún xẹp khối khớp bên, lồi cầu xương chẩm
hinhanhykhoa.com
Trang 3Chấn thương cột sống cổ : X quang thường quy
= 6 phim ở tư thế đứng : nghiêng, thẳng, 2 chếch sau ,thẳng +‘’ há miệng ‘’ , nghiêng của bản lề
Nghiêng
Thẳng
Trang 42 phim chếch
Bản lề chẩm- cổ
- Phim thẳng + há miệng
- Phim nghiêng tia khu trú
Phim chụp ở tư thế động : Cúi ra trước - ngửa ra sau ( chụp phim ngiêng) ?
Không chụp ngay lập tức trong cấp cứu
Chụp sau một tuần, có tính chất kiểm tra
trong trường hợp có đau dai dẳng khi cúi ra trước/ ngửa ra sau
Để cho bệnh nhân tự thực hiện các cử động một cách tự nhiên
Với những điều kiện như trên, các phim chụp ở tư thế động sẽ không nguy hiểm
Trang 5- Bệnh nhân ở tư thế nằm
thiệp, đặt nội khí quản
Phim nghiêng: C1 à C6 Phim nghiêng C1 – D1 Phim thẳng
Và chụp CLVT
87
Trang 6- Quan sát trên hình định hướng : Tổn thương ?
- 3 / Trường hợp đặc biệt có thể chụp CHT bổ xung
-CLVT đơn dãy đầu dò :
Lớp cắt 2 mm , tái tạo
-CLVT đa dãy đầu dò :
- Chụp : 130 lớp , 1.3 mm , 35 giây
- Cửa sổ xương , cửa sổ ‘’ phần mềm ‘’
- Tái tạo hình ảnh trên 3 mặt phẳng
Trang 7- Các chỉ định : Có dấu hiệu tổn thương thần kinh
Trong trường hợp không tương xúng giữa lâm sàng có dấu hiệu thần kinh nhưng trên chụp Xquang và chụp CLVT lại cho két quả bình thường
Có vai trò quan trọng trong giám định pháp y
2 bệnh nhân:
Trật cột sống sang bên
Tăng tín hiệu trong khớp
do tràn dịchsau chấn thương Các tổn thương mới
T 2 SE T 2 STIR T 2 STIR
Trật nặng C4 - C5 : Liệt tứ chi
Rách dây chằng trước của đĩa đệm Máu tụ trước cột sống
Đụng dập tủy Hẹp ống sống bẩm sinh
Trang 8- Trật nặng cột sống cổ 89
Trang 9-Trật ra trước của đốt C6
-Móc mỏm khớp dưới của C6
-Khối dính thân đốt sống C 6 - C 7Bệnh Klippel Feil
-Móc khớp C 5
Trang 10- Vỡ khối khớp
Trật nhẹ ra phía trước , Khối khớp vỡ tung
Hẹp lỗ tiếp hợp do vỡ khối khớp
hinhanhykhoa.com
Trang 11- Lún xẹp thân đốt sống
Định nghĩa 3 cột : Thân các đốt sống / Các khối khớp bên phải và bên trái
Tổn thương một cột : Gãy thường vững
Tổn thương hơn một cột : Gãy không vững
-Vỡ kiểu giọt nước , do chấn động trên đỉnh đầu và cúi mạnh ra trước : xẹp đốt sống, mảnh vỡ rời phía trước , tổn thương cung sau
Tường sau
Trang 148 Vỡ cuống đốt trục, 1 hoặc 2 bên
9 Vỡ kiểu Jefferson / đốt đội
10 Quay đầu do trật hoặc đứt dây chằng Mac Rae
11 Trật khớp, giật đứt, xoay đốt đội (C1)
12 Các tổn thương khác: Vỡ, lún xẹp khối khớp bên, lồi cầu xương chẩm .
hinhanhykhoa.com
Trang 16Các đặc điểm bình thường trên phim nghiêng : X quang thường quy , chụp CLVT sau tái tạo , CHT
CAO - THẤP TRƯỚC - SAU Đường CHAMBERLAIN 1 / Đường nền ( THIEBOT – WACKENHEIM )
Khẩu cái xương / bờ sau lỗ lớn xương chẩm đường kéo dài của phần nền xương chẩm hay mỏm nền
Mỏm nha luôn nằm dưới đường này
2 / Đường gai -lam : C0 , C1 , C2 , C3 , C4
93
hinhanhykhoa.com
Trang 17Các đặc điểm bình thường trên phim thẳng
Đặc điểm cân đối 2 bên Không phải luôn luôn như vậy
Dù không có tổn thương chấn thương
Trang 19T 1 T 2
Tiến triển thành giả thoái hóa khớp
Di chứng : Giả thoái hóa khớp của mỏm nha( không được phát hiện) Liệt tứ chi từ từ
Trang 20Gãy cuống đốt trục ( cả 2 bên) ‘’ gãy kiểu treo ‘’
‘’ Mở rộng vòng C2 ‘’ : Trật ra trước của C2 , dây chằng gai- lam
95
hinhanhykhoa.com
Trang 21Gãy kiểu Jefferson
Gãy cung trước và cung sau của đốt đội ( C1) Hậu quả: Tăng khoảng cách giữa các khối khớp bên của đốt đội Gãy không vững
Bình thường
Trang 22- Các mốc vị trí bình thường trên phim nghiêng ; dày phần mềm trước cột sống
- Gãy kiểu Jefferson
Trang 23Ngửa ra sau Cúi gập ra trước
Bong dây chằng Mac Rae
Vỡ ngang cung trước của đốt đội
Tư thế cúi gập ra trước: Trật ra trước của C1
Mở rộng đường liên gai
Trật ra trước của đốt đội do bong mức độ nặng dây chằng ngang của Mac Rae
97
Trang 24T1 T2 SE T2 STIR T2 *
- Trật ra trước của đốt đội do bong dây chằng ngang của
Mac Rae và dây chằng liên gai sau
- Tụ máu trước cột sống
- Tràn dịch giữa mỏm nha và cung trước của đốt đội
và tràn dich máu-huyết tương ngoài màng cứng sau phần nền xương chẩm
- Đụng dập và chèn ép tủy sống
Di chứng của trật đốt đội ( C1) :Đụng dập tủy mức độ nặng trong chấn thươngGây lỏng khớp dai dẳng giữa :
Cung trước của đốt đội Và mỏm nha
Chấn thương mới Chấn thương cũ
Trang 25Trật quay có hoặc không kèm theo móc khớp
Không có đứt dây chằng Mac Rae
Trang 26Gãy vững phục hồi Gãy không vững phục hồi và cố định
Câu hỏi : Dây chằng ngang có đứt hay không ?