Sinh học - Công nghệ tế bào

B/ Là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh. A/ Là công nghệ chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác.[r]

Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo và các

em học sinh!

CHƯƠNG VI ỨNG DỤNG DI TRUYỀN HỌC

Bài 31 CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

I – KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ TẾ BÀO:

Phiếu học tập :

Công nghệ tế bào là gì ?

Để nhận được mô non, cơ quan hoặc cơ

thể hoàn chỉnh hoàn toàn giống với cơ

thể gốc người ta phải thực hiện những

công việc gì ?

Tại sao cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh

lại có kiểu gen như dạng gốc ?

Nghiên cứu thông tin , thảo luận nhóm 5 phút hoàn thành lệnh vào phiếu học tập

Câu hỏi lệnh Trả lời

Công nghệ tế bào là gì ? Công nghệ TB là ngành kĩ thuật

về qui trình ứng dụng PP nuôi cấy TB hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

Để nhận được mô non, cơ quan

hoặc cơ thể hoàn chỉnh hoàn

toàn giống với cơ thể gốc người

ta phải thực hiện những công

việc gì ?

* Tách TB từ cơ thể rồi nuôi cấy trên môi trường dinh dưỡng nhân tạo  mô non (mô sẹo).

* Dùng hoocmôn sinh trưởng kích thích mô sẹo phân hoá thành cơ quan hay cơ thể hoàn chỉnh

Tại sao cơ quan hoặc cơ thể

hoàn chỉnh lại có kiểu gen như

dạng gốc ?

Vì ở cơ thể hoàn chỉnh được sinh

ra từ 1 TB của dạng gốc có bộ gen nằm trong nhân TB và được sao chép lại

I – KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ TẾ BÀO:

- Công nghệ tế bào : là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô

để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

- Công nghệ tế bào gồm 2 công đoạn:

+ Tách tế bào hoặc mô từ cơ thể rồi mang nuôi cấy để tạo mô sẹo.

+ Kích thích mô sẹo phân hoá thành cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh

II – ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO:

1/II SGK trả lời câu hỏi :

+ Trình bày quy trình nhân giống vô tính trong

ống nghiệm ở cây trồng trên đối tượng cây mía

?

+ Nêu những ưu điểm và triển vọng của phương pháp này ?

1 Nhân giống vô tính trong ống nghiệm (vi nhân

giống ) ở cây trồng :

Sơ đồ nhân giống mía bằng nuôi cấy mô :

Cây con tạo thành

từ mô sẹo

Cây tạo thành từ nuôi cấy mô được trồng trên đồng ruộng

+ Quy trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây trồng :

* Tách mô phân sinh (từ đỉnh sinh

trưởng hoặc từ các tế bào lá non)

rồi nuôi cấy trên môi trường dinh

dưỡng đặc trong ống nghiệm ->

tạo ra các mô sẹo

* Dùng hoocmôn sinh trưởng

phù hợp để kích thích mô sẹo

phân hóa thành cây con hoàn

thành từ mô sẹo

* Các cây non chuyển sang

trồng trong các bầu trong

vườn ươm có mái che trước

khi trồng từ đồng ruộng

+Những ưu điểm và triển vọng của phương

pháp nhân giống vô tính trong ống nghiệm :

- Là phương pháp có hiệu quả để tăng nhanh số lượng

cá thể , đáp ứng yêu cầu của sản xuất

- Bảo tồn nguồn gen thực vật quí hiếm có nguy cơ

tuyệt chủng ( sâm ngọc linh )

Nước ta đã nhân giống vô tính trong ống nghiệm thành công đối với : khoai tây , mía dứa một số

phong lan ,…

2 Ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng

3 Nhân bản vô tính ở động vật

Trao đổi nhóm

Nhóm I : nghiên cứu thông

tin mục 2/II SGK hoàn

thành nội dung sau :

1 Người ta đã áp dụng

phương pháp nuôi cấy tế bào

và mô trong chọn giống cây

trồng như thế nào ?

2 Nêu phương pháp tạo

giống lúa DR2

Nhóm II : Nghiên cứu thông tin mục 3/II SGK và cho biết :

1 Nêu một số thành tựu của Thế giới và ở Viêt Nam về nhân bản vô tính ở động vật ?

2 Nhân bản vô tính ở động vật có ý nghĩa gì trong thực

tế đời sống ?

Nhóm I trả lời :

1 Người ta đã áp dụng phương pháp nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng như thế

nào ?

Phát hiện , chọn lọc dòng tế bào xôma biến bị

2 Phương pháp tạo để tạo giống lúa DR2 ?

Chọn dòng tế bào chịu nóng và khô từ các tế bào phôi giống lúa CR203 rồi nuôi cấy tế bào tạo

giống lúa DR2 có năng suất và độ thuần chủng cao , chịu nóng và khô hạn tốt

Nhóm II trả lời :

1 Một số thành tựu của Thế giới và ở Viêt Nam về nhân bản vô tính ở động vật ?

- Thế giới : Nhân

bản thành công trên

cừu Đôli , bò , chó ,

ngựa , khỉ và một số

loài động vật khác

- Ở Việt Nam :

nhân bản

thành công

trên cá trạch

2 Nhân bản vô tính ở động vật có ý nghĩa gì

trong thực tế đời sống ?

-Nhân nhanh nguồn gen động vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt diệt

- Tạo cơ quan nội tạng động vật từ các tế bào động vật đã được chuyển gen người , chủ động cung cấp các cơ quan thay thế cho các bệnh

nhân có cơ quan bị hỏng tương ứng

Quy trình nhân bản vô tính ở cừu Đôli

? So sánh những điểm giống và khác nhau giữa “nhân giống vô tính ở cây trồng” và “ nhân bản vô tính ở

Tách tế bào sinh dưỡng , dùng phương pháp nuôi cấy tạo

mô sẹo , kích thích mô sẹo phát triển thành cơ quan hoặc

cơ thể hoàn chỉnh

Nhân giống vô tính

ở cây trồng

Nhân bản vô tính

ở động vật

Mônon ( mô sẹo ) được nuôi

cấy trong ống nghiệm chứa

môi trường dinh dưỡng

nhân tạo

Mônon ( mô sẹo )phải được nuôi dưỡng từ trong

tử cung của 1 con vật dùng làm mẹ

* Khác :

* Giống

II – ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO:

nhân giống ) ở cây trồng.

giống cây trồng

Bài tập I : Hãy lựa chọn ý đúng trong các câu sau

1/ Thế nào là công nghệ tế bào ?

C/ Là công nghệ chuyên nghiên cứu và xử lí các quá

trình xảy ra trong tế bào

D/ Là công nghệ xử lí nhân và phôi.

B/ Là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh

A/ Là công nghệ chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác

2/ ở thực vật loại tế bào nào được dùng để nuôi cấy mô?

D/ Tế bào ở mô biểu bì B/ Tế bào ở mô giậu

Hướng dẫn về nhà

+ Trả lời câu hỏi 1,2 Trang 91 SGK + Đọc mục “em có biết” ?

+ Xem trước bài “ công nghệ gen”