- Suy nghĩ về vai trò , ý nghĩa của đời sống tâm hồn : Tâm hồn trong sáng, cao đẹp, lành mạnh...có tác động tích cực đến việc hình thành và khẳng định nhân cách con người, góp phần xây[r]
Trang 1KÌ THI CHỌN ĐỘI DỰ TUYỂN HỌC SINH GIỎI TỈNH NĂM HỌC 2020 -2021
MÔN THI: NGỮ VĂN - LỚP 9
Thời gian làm bài: 120 phút
Câu 1( 8đ): “Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, có những loài cây vẫn mọc lên và nở
những chùm hoa thật đẹp”
Em hãy viết một bài văn (khoảng 1 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa câu nói trên.
Câu 2 (12đ): Bàn về thiên chức của người cầm bút, tác giả Nguyễn Minh Châu đã
từng thốt lên tâm đắc:
“Nhà văn phải là người đi tìm những hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn con người”
Qua truyện ngắn “Lão Hạc” của nhà văn Nam Cao em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
TRƯỜNG THCS XUÂN DIỆU
Câu 1:(8đ)
*Yêu cầu chung:
- Học sinh làm đúng kiểu bài nghị luận xã hội
- Bài viết khoảng 1 trang giấy thi, bố cục hợp lí, lập luận mạch lạc, chặt chẽ
* Yêu cầu cụ thể:
Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau:
Trang 2* Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận: (0,5đ)
- Ý chí và nghị lực của con người trong những hoàn cảnh khó khăn, thử thách.
* Giải thích: (2đ)
- Trong môi trường sống khắc nghiệt, nơi sự sống khó sinh sôi, nảy nở vẫn có những loài cây bề bỉ, chắt chiu nhựa sống để tồn tại, phát triển và nở hoa làm đẹp
cho đời (1đ)
- Hiện tượng đó gợi liên tưởng đến hình ảnh những con người vươn lên làm chủ
và chiến thắng hoàn cảnh khó khăn bằng ý chí, nghị lực, bản lĩnh phi thường
(1đ)
* Phân tích, chứng minh: (3đ)
- Cuộc sống con người luôn chứa đựng những bất ngờ, biến cố với bao khó khăn
thử thách (0, 5đ)
- Đã có biết bao người kiên cường đối mặt, vượt qua hoàn cảnh khó khăn để sống,
để khẳng định mình, để thực hiện ước mơ, lí tưởng cao đẹp và có những đóng góp, cống hiến mang lại nhiều điều tốt đẹp cho cuộc sống con người, cho xã hội, đất
nước (2đ)
( HS lấy các dẫn chứng cụ thể để chứng minh)
- Họ là biểu tượng cho sức mạnh ý chí, nghị lực, trí thông minh, sức sáng tạo kì diệu của con người Họ xứng đáng được ngợi ca, tôn vinh và là những tấm gương sáng ngời để chúng ta học tập, noi theo
(0,5 đ)
* Đánh giá, bàn luận, mở rộng vấn đề: (2, 5đ)
- Câu văn mượn hiện tượng thiên nhiên để gửi gắm những suy ngẫm sâu sắc về sức mạnh ý chí, nghị lực của con người trong gian khó
(1đ)
- Không đồng tình với những người khi mới gặp hoàn cảnh khó khăn thử thách đã chán nản, buông xuôi hoặc những người sống trong môi trường, điều kiện thuận lợi nhưng không biết tận dụng cơ hội để phát huy mà chỉ biết dựa dẫm, ỷ lại
(0, 5đ)
- Mỗi người phải tự rèn luyện ý chí, nghị lực, luôn lạc quan, tin yêu cuộc đời để vươn lên sống đẹp, sống có ích trong mọi hoàn cảnh Đồng thời cần có sự đồng cảm, sẻ chia ,động viên, khích lệ, có tình yêu và niềm tin đối với những người gặp
hoàn cảnh khó khăn ( 1đ)
Câu 2: (12 điểm)
*Yêu cầu chung:
- Học sinh làm đúng kiểu bài nghị luận chứng minh
- Lập luận chặt chẽ, diễn đạt chính xác, mạch lạc ; hành văn trong sáng, giàu cảm xúc
* Yêu cầu cụ thể:
Học sinh trình bày được các ý cơ bản sau:
* Dẫn dắt và nêu vấn đề nghị luận (1đ)
Trang 3* Giải thớch ý kiến: (2,5đ)
- những hạt ngọc ẩn giấu trong bề sõu tõm hồn con người: Những vẻ đẹp phẩm chất, giỏ trị cao
đẹp trong tõm hồn con người mà khụng phải ai cũng dễ dàng nhận ra và trõn trọng
- Cõu núi đầy tõm huyết của nhà văn Nguyễn Minh Chõu mang nghĩa hàm ẩn : nhà văn là người phải biết trăn trở đi tìm, phỏt hiện, khỏm phỏ những vẻ đẹp, phẩm chất, giỏ trị - những “hạt ngọc” ẩn sõu trong tõm hồn con người và thể hiện điều đú trong tỏc phẩm của mỡnh với niềm tin yờu mónh liệt, chan chứa, thấm đẫm niềm cảm phục, ngỡng mộ
- Khẳng định đú là ý kiến đỳng đắn, sõu sắc, đề cao thiờn chức nhiệm vụ cao cả của cỏc nhà văn chõn chớnh và đú cũng là một khớa cạnh quan trọng trong giỏ trị nhõn đạo của tỏc phẩm văn học
* Chứng minh ý kiến qua tỏc phẩm “Lóo Hạc” của Nam Cao (8đ)
- Nhà văn Nam Cao là người suốt đời đi tỡm những “hạt ngọc” ẩn giấu trong bề sõu tõm hồn con người nhất là khi họ rơi vào tỡnh cảnh ộo le bi kịch và thể hiện điều đú trong rất nhiều tỏc phẩm
của mỡnh, tiờu biểu là truyện ngắn “Lóo Hạc” (0,5đ)
- Trong truyện ngắn “ Lóo Hạc” vẻ đẹp tõm hồn con người được nhà văn tỡm tũi, khỏm phỏ tập trung thể hiện rừ nhất ở nhõn vật lóo Hạc - một lóo nụng khốn khổ bất hạnh sống trong xó hội thực dõn nửa phong kiến thối nỏt, bất cụng: (5đ)
+ Cảnh ngộ của lóo Hạc
+ Quỏ trỡnh tỡm tũi, khỏm phỏ những vẻ đẹp ẩn trong vẻ bề ngoài cú vẻ gàn dở, lẩm cẩm và cuộc sống khốn khổ, đầy bi kịch của Lóo Hạc
+ Phỏt hiện, trõn trọng và diễn tả chõn thực, sõu sắc, xỳc động những “hạt ngọc” lung linh ngời sỏng trong tõm hồn lóo Hạc: một trỏi tim nhõn hậu, chan chứa, tỡnh yờu thương, giàu đức hi sinh, giàu lũng tự trọng, lương thiện
- Trong truyện ngắn “ Lóo Hạc” nhà văn cũn tỡm tũi, thấu hiểu và trõn trong lũng hiếu thảo ở con trai lóo Hạc; tấm lũng nhõn hậu, hiờu đời, hiểu người của nhõn vật ụng giỏo- người trớ thức tiểu
tư sản chõn chớnh (2đ)
* Đỏnh giỏ, mở rộng vấn đề: (2đ)
- Khẳng định lại sự đỳng đắn sõu sắc trong nhận định của nhà văn Nguyễn Minh Chõu về thiờn chức của người cầm bỳt
- Khẳng định truyện ngắn “Lóo Hạc” gúp phần thể hiện tấm lũng nhõn đạo cao cả, cỏch nhỡn tiến
bộ về người nụng dõn, chuyển tải triờt lớ nhõn sinh sõu sắc, niềm tin mónh liệt về vẻ đẹp phẩm chất, giỏ trị con người của nhà văn Nam Cao Đồng thời truyện cũng thể hiện bỳt phỏp tự sự đặc sắc của ụng
- Suy nghĩ về vai trũ của nhà văn chõn chớnh và sức sống, sự tỏc động sõu sắc cỏc tỏc phẩm văn học cú giỏ trị đối với người đọc, người nghe trong quỏ trỡnh tiếp nhận, đỏnh giỏ
* Lưu ý: Trờn cơ sở hướng dẫn chấm, giỏm khảo cú thể chủ động, linh hoạt trong quỏ trỡnh
đỏnh giỏ, cho điểm bài làm của học sinh
18x Đề 14: Nhà văn Noóc-man Ku- sin nêu lên giả định: Phải chăng “ Cái chết không phải là
điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời Sự mất mát lớn nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống?”
( Trích theo Những vòng tay âu yếm- Nhà xuất bản trẻ - H 2003)
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về vấn đề trên
19x Câu 2 (3 điểm)
Trang 4"Tôi đã khóc khi không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một ngời không có chân để
đi giày"
(Helen Killer)
Suy nghĩ của em về câu nói trên
trên?
22x Đề 7: “Trên bớc đờng thành công, không có dấu chân của kẻ lời biếng”.
Lỗ Tấn.
Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận có độ dài 400/600 từ để bàn luận về vấn đề trên?
Đề 14: Nhà văn Noóc-man Ku- sin nêu lên giả định: Phải chăng “ Cái chết không phải
là điều mất mát lớn nhất trong cuộc đời Sự mất mát lớn nhất là bạn để cho tâm hồn tàn lụi ngay khi còn sống?”
( Trích theo Những vòng tay âu yếm- Nhà xuất bản trẻ - H 2003)
Em hãy nêu suy nghĩ của mình về vấn đề trên
a Giải thích:
- Một tâm hồn tàn lụi là tâm hồn không còn hứng thú với cuộc đời, thờ ơ với mọi chuyện, không quan tâm những gì diễn ra xung quanh và có khi quên cả bản thân Tâm hồn tàn lụi không còn hy vọng, không thiết tha, không ớc muốn nên phó mặc, buông xuôi hoặc quay lng với cuộc sống hoặc trốn tránh, tìm cho mình một nơi nào lặng lẽ ẩn dật hoặc tiêu cực sa ngã vào
tệ nạn cờ bạc, rợu chè, ma túy… Một tâm hồn lụi tàn cũng có thể mất hết lòng tin, luôn bi quan, chán nản và sống trong buồn khổ, tuyệt vọng, bi kịch âm thầm dai dẳng
- Những biểu hiện của tâm hồn tàn lụi có thể là sự chán nản, bi quan không tự tin vào công việc hay bản thân; có thể là suy nghĩ tiêu cực về cuộc sống, về lí tởng, về tình yêu dẫn đến những thái cực nhìn nhận đánh giá thiếu lòng tin; có thể là sự thờ ơ vô trách nhiệm với cuộc đời
và bản thân; có thể gọi đó là những con ngời đã chết ngay khi đang còn sống
- Tại sao khi đang sống để tâm hồn tàn lụi lại là mất mát lớn nhất, hơn cả cái chết? Vì đó không còn là cuộc sống, cuộc sống có ý nghĩa đích thực Ngời đang sống để tâm hồn tàn lụi thì chỉ là một thực thể tồn tại mà thôi; điều đó có nghĩa là anh ta đã chết (chết ngay khi còn đang sống) Có lẽ vì lẽ này mà nhà thơ Xuân Diệu đã từng viết: “ Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt / Còn hơn buồn le lói suốt trăm năm”, phải chăng đó cũng là một lời kêu gọi cho một triết lý sống mạnh mẽ, đầy khát khao, uớc vọng và hơn tất cả là niềm tin vào cuộc sống tơi đẹp
b Bàn luận:
- Thí sinh phải bình luận đợc ý kiến vừa nêu ở trên có đúng không? Đúng ở chỗ nào? Vì sao? Vấn đề đó có ý nghiã nh thế nào?
- Thí sinh cần phải khẳng định đợc đây là ý kiến đúng Trớc hết cái đau khổ, mất mát, thậm chí cả hy sinh lớn nhất của cuộc đời mỗi con ngời không phải thiếu thốn, đói nghèo… mà cái đau khổ, mất mát lớn nhất của cuộc đời mỗi con ngời chính là sự mất niềm tin vào chính bản thân mình, vào cuộc sống vào tơng lai, vô vọng, vô trách nhiệm với chính bản thân mình, với
ng-ời thân với cuộc đng-ời Đây cũng là một triết lý sống hết sức hàm súc và có giá trị cho nhận thức cho mỗi con ngời chúng ta đặc biệt là những ngời trẻ tuổi (thế hệ trẻ) trong cuộc sống đầy biến
động
c Phân tích chứng minh
- Nhận xét đợc vấn đề bình luận thể hiện nh thế nào trong cuộc sống và văn học nh thế nào? (Thí sinh có thể chọn một vài dẫn chứng tiêu biểu cả trong cuộc sống và trong văn học phân tích làm rõ vấn đề)
- Bài học cho bản thân: nhận thức và hành động tránh bi quan, chán nản hoặc thất vọng, luôn tìm cho mình niềm vui và hy vọng, nghị lực phấn đấu và vơn lên ngay cả những lúc khó khăn nhất trong cuộc sống
Câu 2 (3 điểm)
"Tôi đã khóc khi không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một ngời không có chân để
đi giày"
(Helen Killer)
Suy nghĩ của em về câu nói trên
Trang 5Câu 2 (3 điểm)
1 Yêu cầu
a Về hình thức
- Biết cách làm kiểu bài nghị luận xã hội
- Bố cục rõ ràng; luận điểm đúng đắn, sáng tỏ
- Diễn đạt lu loát
b Về nội dung
Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhng cần có các ý cơ bản sau:
- Giải thích ý nghĩa câu nói
+ Không có giày để đi: những bất hạnh, những khó khăn, những thất bại mà con ngời gặp phải
trên đờng đời
+ Không có chân để đi giày: Những bất hạnh, khó khăn thất bại của ngời khác còn lớn hơn những
gì mình gặp phải
+ Câu nói là thông điệp muốn gửi gắm đến mọi ngời: không bao giờ đợc cúi đầu tuyệt vọng trớc những bất hạnh, chông gai trong cuộc sống.
- Bàn luận, mở rộng vấn đề
+ Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, thuận lợi mà đôi khi con ngời phải đối mặt với nhiều chông gai, thử thách, thậm chí là cả thất bại
+ Có những mảnh đời còn bất hạnh hơn nhiều những khó khăn mà ta gặp phải
+ Nhiều khi thử thách, chông gai lại làm con ngời trởng thành hơn
+ Những ngời gặp phải hoàn cảnh không may mắn cần có nghị lực để vợt lên hoàn cảnh đó + Phải biết trân trọng những gì mình đang có và cố gắng hết sức mình để đạt sự thành công trong cuộc sống Tơng lai của mỗi ngời phụ thuộc phần lớn vào sự nỗ lực của bản thân
- Liên hệ, rút ra bài học cho bản thân.
Đề: Ng Ngọc Kớ đó từng núi „ Khụng sợ những khiếm khuyết trờn cơ thể, chỉ sợ khiếm khuyết trong tõm hồn“ Suy nghĩ của em về cõu núi trờn
Cần nờu được những ý sau:
- Khiếm khuyết là sự thiếu hụt, là sự ko hoàn hảo, ko hoàn thiện Người dị tật, khuyết tật là những người khiếm khuyết trờn cơ thể Khiếm khuyết trờn cơ thể dễ nhỡn thấy và
cú thể sửa chữa bằng sự can thiệp của y học hoặc vượt qua bằng ý chớ, nghị lực Nú ko đỏng sợ Những người tỡnh cảm lệch lạc, hẹp hũi, hời hợt, tõm hồn đen tối, tự tỳng, yếu duối là những người khiếm khuyết tõm hồn Khiếm khuyết tõm hồn vụ hỡnh nờn khú sửa chữa và dễ dẫn con người đến hành vi xấu xa, tàn bạo, độc ỏc Nú là mầm tai họa nờn vụ cựng đỏng sợ
- Bằng cỏch so sỏnh khiếm khuyết trờn cơ thể với khiếm khuyết trong tõm hồn > đề cao vai trũ của đời sống tõm hồn đối vs con người
- Suy nghĩ về vai trũ , ý nghĩa của đời sống tõm hồn : Tõm hồn trong sỏng, cao đẹp, lành mạnh cú tỏc động tớch cực đến việc hỡnh thành và khẳng định nhõn cỏch con người, gúp phần xõy dựng xó hội thõn thiện, nhõn ỏi, ưu việt Khiếm khuyết trong tõm hồn sẽ làm đời sống mỗi con người nghốo nàn , lệch lạc, sự đố kị , tớnh đa nghi , cố chấp, thúi ớch
kỉ, bệnh vụ cảm và cỏc hành vi bất nhõn, tội ỏc dễ dàng hỡnh thành Mất tõm hồn sẽ mất nhõn cỏch
- Suy nghĩ về việc nuụi dưỡng , bồi dưỡng ngọn lửa tõm hồn cho con người, nhất là thế
hệ trẻ hiện nay Thời đại cụng nghiệp húa - hiện đại húa dễ làm thanh niờn thờ ơ, mắc bệnh vụ cảm, sao nhóng việc bồi dưỡng đời sống tõm hồn Hậu quả là làm xuất hiện trong đời sống lối sống lệch lạc, bệnh hoạn, những hành vi tội ỏc, những con người thiếu nhõn cỏch Bồi dưỡng, nuụi dưỡng ngọn lửa tõm hồn là việc làm cần thiết của mỗi cỏ nhõn của từng gia đỡnh và của toàn xó hội
- Liờn hệ với cõu núi của nhà giỏo Nguyễn Ngọc Ký: "Con người ta chỉ sợ khiếm khuyết
Trang 6tâm hồn, đó là mầm tai họa, còn bất cứ khiếm khuyết nào trên cơ thể cũng không đáng sợ nếu ta dũng cảm đối diện và vượt qua để trở thành người không khiếm khuyết" (Báo Văn nghệ Trẻ ngày 16/11/2008)
- Rút ra bài học: Rèn luyện tu dưỡng hướng tới sự phát triển hoàn thiện: khỏe mạnh về thể chất, phong phú, cao đẹp về tâm hồn là việc làm cần thiết của tuổi trẻ ngày nay
Câu 6:
“Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn” (Danh ngôn Nam Phi-dẫn theo quà tặng cuộc sống-NXB Thanh Niên, năm 2006)
Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu danh ngôn trên.
b.1.Giải thích quan niệm:
Khi ta nhìn về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngã, khuất sau lưng ta.
- Mượn hiện tượng đó, Whitman muốn thể hiện một ý tưởng mang tính triết lí:
+ Mặt trờitượng trưng cho sự sống, sức sống, vẻ đẹp rực rỡ Còn khái niệm bóng
tốitrong câu nói nổi tiếng trên không dừng lại ở cách hiểu vấn đề bóng tối trong vật lí
mà được hiểu là những gì u ám, ảm đạm, khó khăn.
+ Nhìn về ánh mặt trời là nhìn về ánh sáng của sự sống, sức sống, vẻ đẹp rực rỡ - nhìn
và hướng đến những điều tốt đẹp, rạng rỡ, tích cực Khi ta nhìn và hướng đến những điều tốt đẹp, tích cực - chắc chắn bóng tối, khó khăn, u tối, ảm đạm, sẽ khuất, rớt lại sau lưng ta.
b.2.Suy nghĩ về quan niệm:
-Quan niệm của Whitman là lời khuyên về việc cần thiết phải có một thái độ sống tích cực, lạc quan trong cuộc đời Khi hướng đến những điều tốt đẹp và tích cực, bản thân mỗi người có thêm động lực, niềm vui, niềm tin, sức mạnh để hoàn thành công việc, ý nguyện Những suy nghĩ ảm đạm, tiêu cực thậm chí cả sự thất bại sẽ bị đẩy lùi, không còn trở thành một thế lực cản trở ta trên con đường tiến lên phía trước.
-Hướng về điều tốt đẹp, tích cực không đồng nghĩa với nhìn mọi vấn đề một cách hời hợt, dễ dãi, chỉ thấy sự thuận lợi mà không thấy hết khó khăn.
-Cách suy nghĩ, cách sống chỉ nhìn về phía bóng tối, phía u ám, phía bi quan của sự việc và cuộc đời chỉ dễ làm con người nản lòng, hoài nghi, ủ dột, không dám tiến bước về phía “mặt trời”.
b.3.Nêu ý nghĩa, bài học nhận thức và hành động:
-Lời khuyên của Whitman mang tính đúng đắn, hàm chứa một triết lí sống, một quan niệm sống tích cực và yêu đời.
- Cần phải biết nhìn mọi việc đang diễn ra dưới góc độ lạc quan, tích cực nhất thì chúng ta sẽ vượt qua tất cả trở ngại, hoặc đau buồn…
“Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn” (Danh ngôn Nam Phi-dẫn theo quà tặng cuộc sống-NXB Thanh Niên, năm 2006)
Trình bày suy nghĩ của anh (chị) về câu danh ngôn trên.
Gợi ý làm bài:
1 Yêu cầu kỹ năng: đáp ứng được yêu cầu của bài văn nghị luận xã hội.
Trang 7Bố cục hợp lý, lập luận chặt chẽ, chữ viết rõ ràng, không mắc lỗi diễn đạt dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức: HS cần đáp ứng được một số ý chính sau:
- Mặt trời: ánh sáng rực rỡ, vẻ đẹp; hướng về phía mặt trời: hướng về những điều tốt đẹp
- Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngả về sau bạn: khi hướng về những điều tốt đẹp, những gì xấu xa, u ám, khó khăn (bóng tối) sẽ lùi lại phía sau
- Lời khuyên về thái độ sống tích cực, lạc quan
Chứng minh:
- Mỗi chúng ta luôn mong muốn cuộc sống tốt đẹp, trọn vẹn Chúng ta có lý tưởng, có ước mơ, hoài bảo về một gia đình êm ấm, một công việc thích hợp, một mức lương khá khẩm hay là một tình yêu sâu sắc, những người bạn chân thành
- Thế nhưng cuộc sống không là một đường thẳng tắp Trong cuộc đời mỗi người hẳn phải đi qua những khúc quẹo, những thăng trầm, va vấp Có đôi lúc, chúng
ta tưởng chừng như cả thế giới đã quay lưng lại với chính mình, mọi thứ tồi tệ đến mức bạn không tìm được một điều gì để bám víu Bạn thấy mình vô cùng cô đơn
- Tuy nhiên, nếu bạn đủ mạnh mẽ và dũng khí để "đi xuyên qua nó", bạn sẽ thấy cuộc sống luôn là một bữa tiệc dành riêng cho những người mạnh mẽ Bạn đủ dũng khí để đối diện, đủ mạnh để đương đầu Khi bạn suy nghĩ lạc quan hơn, tích cực hơn, bạn hướng mình về những điều tốt đẹp, bạn có động lực, mục đích cũng như là sự phấn chấn, cùng niềm tin mãnh liệt, đẩy lùi sự sợ hãi, tuyệt vọng
- Những điều tốt đẹp: lý tưởng, ước mơ, mục đích, việc làm hướng thiện,…
- Khi hướng về phía những điều tốt đẹp: con người có động lực, có mục đích, sự phấn chấn, niềm tin,…đó là sức mạnh giúp họ mau đi đến thành công, đôi khi là sự sợ hãi, nản lòng, tuyệt vọng,…
Bác Hồ…
Điển hình là anh Nick Vujicic – một con người tràn đầy nghị lực phi thường Nick sinh ra
đã không có tứ chi, phải đối mặt với sự chế giễu của những người xung quanh, anh rơi vào trầm cảm và có ý định từ bỏ cuộc sống Thế rồi anh nhận ra rằng, trên thế giới này, còn rất nhiều người khác chịu thiệt thòi giống mình, anh dần chấp nhận khuyết tật của bản thân và có suy nghĩ
vô cùng tích cực rằng: “Chúa tạo ra tôi ắt phải có dụng ý nào đó và sẽ không để tôi mãi mãi trở nên vô dụng”,…” tôi được sinh ra không phải vì sự trừng phạt của Chúa mà vì sự sáng tạo của Người để hiện lộ những công việc đặc biệt của Người qua tôi” Nhờ suy nghĩ tích cực, Nick đã tốt nghiệp đại học với tấm bằng kép và trở thành nhà diễn thuyết, tuyên truyền động lực và đại sứ truyền cảm hứng sống nổi tiếng trên thế giới
- Dẫn chứng
"Tôi không thất bại Tôi chỉ là đã tìm ra 10.000 cách không hoạt động" là cách mà nhà sáng chế vĩ đại Thomas Edison nói về hàng ngàn lần thử nghiệm thất bại để tìm ra đúng vật liệu làm sợi dây tóc trong bóng đèn
Trang 8+ Tôi biết một Donald Trump - một nhà tỷ phú nổi tiếng từng phá sản bốn lần Thế nhưng, ông đã thành công khi vực dậy công ty mình dẫu có lúc tưởng chừng như vô vọng Nếu không hướng về những điều tích cực, khát khao, ước mơ tốt đẹp mà chỉ trượt dài trong nỗi thất vọng, thì liệu ông có thành công gây dựng lại
sự nghiệp của chính mình?
+ Chị Phạm Thị Huệ - anh hùng Châu Á - một trong những người bị nhiễm HIV dám công khai thân phận của mình Với dũng khí và một nghị lực mạnh mẽ, ý chí kiên định cùng sự lạc quan, chị Huệ luôn hướng về phía mặt trời - nơi tồn tại những hoài bão cao đẹp và tươi sáng nhất Người phụ nữ được tạp chí Time của
Mỹ bình chọn là "anh hùng Châu Á" này khiến mọi người phải cảm thấy cảm phục trước tinh thần lạc quan của chị Sự lạc quan của vị "anh hùng" này không chỉ giúp chị đẩy lùi bóng tối đeo bám mình mà còn tiếp sức, soi sáng cho nhiều hoàn cảnh khác cùng cảnh ngộ
- Liên hệ thực tế để chứng minh
Khẳng định, đánh giá, bàn bạc mở rộng, rút ra bài học cho bản thân:
- Câu danh ngôn bao hàm một triết lý, một quan niệm nhân sinh tích cực, một lời khuyên đúng đắn: phải lạc quan, luôn tinh tưởng ở tương lai, ở mục đích sống tốt đẹp
- Trong thực tế, có người thiếu niềm tin, không dám bước tới để hướng về phía mặt trời-những điều tốt đẹp Họ dễ bị nhấn chìm trong bóng đêm của sự thất vọng, sợ hãi, trì trệ,…
- Cần rèn luyện cho mình ý chí, niềm tin, kiến thức,…để có thể luôn hướng về phía mặt trời
Mở bài:
- Dẫn dắt vấn đề nghị luận: Trích dẫn câu danh ngôn "Hãy hướng về phía mặt trời bóng tối sẽ ngả về sau bạn"
II Thân bài:
1 Giải thích:
- Mặt trời: tượng trưng cho sự sống, ánh sáng mang một vẻ đẹp rực rỡ, ấm áp, hạnh phúc
- Hướng về phía mặt trời: hướng về sự sống tràn ngập niềm vui, ánh sáng, nơi tồn tại những điều tốt đẹp
- Bóng tối sẽ ngả về sau lưng bạn: miêu tả một sự thật hiển nhiên rằng khi bạn hướng mình về phía ánh mặt trời thì bóng của bạn sẽ ngả về sau Điều đó ngụ ý rằng, khi bạn suy nghĩ và hướng mình tới những điều tốt đẹp, thì những u ám, xấu xa, khó khăn hay thời kì tăm tối kia sẽ bị đẩy lùi, quên lãng và chìm vào quá khứ
Trang 9=> Đây là lời khuyên mọi người nên có một thái độ sống tích cực, một cái nhìn lạc quan, niềm tin vào tương lai, biết hy vọng và tạo cho mình hy vọng
2 Bàn luận
- Mỗi chúng ta luôn mong muốn cuộc sống tốt đẹp, trọn vẹn Chúng ta có lý tưởng, có ước mơ, hoài bảo về một gia đình êm ấm, một công việc thích hợp, một mức lương khá khẩm hay là một tình yêu sâu sắc, những người bạn chân thành
- Thế nhưng cuộc sống không là một đường thẳng tắp Trong cuộc đời mỗi người hẳn phải đi qua những khúc quẹo, những thăng trầm, va vấp Có đôi lúc, chúng
ta tưởng chừng như cả thế giới đã quay lưng lại với chính mình, mọi thứ tồi tệ đến mức bạn không tìm được một điều gì để bám víu Bạn thấy mình vô cùng cô đơn
- Tuy nhiên, nếu bạn đủ mạnh mẽ và dũng khí để "đi xuyên qua nó", bạn sẽ thấy cuộc sống luôn là một bữa tiệc dành riêng cho những người mạnh mẽ Bạn đủ dũng khí để đối diện, đủ mạnh để đương đầu Khi bạn suy nghĩ lạc quan hơn, tích cực hơn, bạn hướng mình về những điều tốt đẹp, bạn có động lực, mục đích cũng như là sự phấn chấn, cùng niềm tin mãnh liệt, đẩy lùi sự sợ hãi, tuyệt vọng
- Dẫn chứng
+ Tôi biết một Donald Trump - một nhà tỷ phú nổi tiếng từng phá sản bốn lần Thế nhưng, ông đã thành công khi vực dậy công ty mình dẫu có lúc tưởng chừng như vô vọng Nếu không hướng về những điều tích cực, khát khao, ước mơ tốt đẹp mà chỉ trượt dài trong nỗi thất vọng, thì liệu ông có thành công gây dựng lại
sự nghiệp của chính mình?
+ Chị Phạm Thị Huệ - anh hùng Châu Á - một trong những người bị nhiễm HIV dám công khai thân phận của mình Với dũng khí và một nghị lực mạnh mẽ, ý chí kiên định cùng sự lạc quan, chị Huệ luôn hướng về phía mặt trời - nơi tồn tại những hoài bão cao đẹp và tươi sáng nhất Người phụ nữ được tạp chí Time của
Mỹ bình chọn là "anh hùng Châu Á" này khiến mọi người phải cảm thấy cảm phục trước tinh thần lạc quan của chị Sự lạc quan của vị "anh hùng" này không chỉ giúp chị đẩy lùi bóng tối đeo bám mình mà còn tiếp sức, soi sáng cho nhiều hoàn cảnh khác cùng cảnh ngộ
3 Bàn luận mở rộng
- Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, con người ta dễ bị cuốn vào guồng quay vội vã, tất bật và việc bị áp lực đè nặng là không thể tránh khỏi Vậy nên, thay vì lạc quan và tìm cách vượt qua, một số người vẫn chưa đủ sức để kiểm soát cảm xúc của chính mình Họ sống những ngày dài trong trạng thái tiêu cực, luôn tự trách hay lo lắng hằng đêm, khiến cho cuộc sống chìm trong bầu không khí căng
Trang 10thẳng, u ám và tối tăm Họ quên rằng khi "hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ngã về sau" Vì thế, họ đánh mất đi những ngày hạnh phúc và cơ hội để vượt lên một tầm cao mới
4 Bài học nhận thức và hành động
- Câu danh ngôn là một hành trang cần thiết cho mỗi chúng ta, là một lời
khuyên đúng đắn: phải luôn lạc quan và tin tưởng
- Chúng ta cần suy nghĩ lạc quan hơn, sống tích cực và trân trọng từng giây phút được sống, nhất là tuổi trẻ Mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một "tinh thần thép", cố gắng vượt qua những giới hạn Mỗi người đều cần có ước mơ, hoài bão,
lý tưởng sống đúng đắn và kiên định theo đuổi, làm động lực để vượt qua gian nan, thử thách
III Kết bài:
- Tổng kết lại ý nghĩa và sự đúng đắn của câu danh ngôn
4x.Câu 2 ( 6,0 điểm)
Trong buổi giao lưu, trò chuyện với các thủ khoa tốt nghiệp xuất sắc của các trường đại học,
học viện tại Hà Nội, Giáo sư Ngô Bảo Châu đã chia sẻ: “Tôi luôn tin rằng, trong mỗi thất bại luôn có mầm mống của sự thành công”.
Trình bày suy nghĩ của em về quan niệm trên
Câu 2 ( 6 điểm):
Về kĩ năng: - Học sinh phải xác định được đây là một bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng
đạo lí
- Bố cục rõ ràng, kết hợp nhiều thao tác như giải thích, chứng minh, bình luận
- Văn viết trôi chảy, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng thuyết phục, hạn chế lỗi chính tả
Về kiến thức: Học sinh phải đạt được những yêu cầu sau:
1 Giới thiệu vấn đề: 0,5 điểm
a/ Giải thích được vấn đề cần bàn luận 1,0 điểm
+ Con người trước mỗi thất bại không nên thất vọng mà phải nhận ra được bài học để rồi đi đến thành công
+ Thất bại nghĩa là không đạt được kết quả, mục đích như dự định
+ Mầm mống nghĩa ở đây là nguyên nhân, là bài học bổ ích mà ta nhận ra được từ sự thất bại đó
+ Thành công là đạt được kết quả, mục đích như dự định
b/ Khẳng định vấn đề trên là đúng: 2,5 điểm
+ Trong cuộc sống, con người phải có niềm tin và nó chính là nền tảng để đi đến thành công + Thiếu niềm tin và nghị lực thì cuộc sống sẽ mất hết ý nghĩa
+ Con đường đi đến thành công không phải lúc nào cũng bằng phẳng, xuôi dòng
+ Thất bại là điều khó tránh khỏi vì nhiều trở ngại do chủ quan, khách quan Dẫn chứng trong lịch sử đấu tranh, trong thời kì xây dựng, thời kì đổi mới