c) Viết 1 đoạn văn ngắn (5 – 7 câu) nêu suy nghĩ của em về câu kết của văn bản: “Nếu chúng ta có thể tiết kiệm nước như xương rồng thì nguồn nước của chúng ta sẽ không cạn kiệt nhanh ch[r]
Trang 1BÀI TẬP ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN LỚP 9 (Từ ngày 16/3/2020 đến ngày 5/4/2020) Câu 1: Học si nh học thuộc lòng bài thơ “SANG THU” của Hữu Thỉnh và “NÓI VỚI CON”của Y phương.
Câu 2: Học sinh làm vào tập bài tập 2 đề sau đây:
ĐỀ 1:
Câu 1: Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi: (3 điểm)
“Khi thượng đế mới tạo ra vạn vật, xương rồng là loài cây mềm mại nhất trên thế gian này Mượt như nước, óng ánh như ngọc, bất kì ai chạm phài thì nó sẽ bị mất đi tính mạng Thế là thượng đế liền ban cho nó một lớp mũ giáp bảo vệ, từ đó không ai còn nhìn thấy tâm tính hiền hòa của xương rồng nữa Bất kể sinh vật nào tiếp xúc với nó đều sẽ bị thương tích toàn thân Cho nên mấy ngàn năm trở lại đây, không còn ai dám gần xương rồng nữa, nó bị xem là quái vật
Sau này, có một vị dũng sĩ xuất hiện Vị dung sĩ rút thanh bảo kiếm chém xương rồng làm hai Ban đầu chàng cứ nghĩ để diệt trừ nó là một điều rất khó Dũng sĩ kinh ngạc hét
lên: “A! Không ngờ bên trong xương rồng lại yếu ớt tới vậy! Vì sao lại chỉ có những giọt nước màu xanh trong vắt?” Cuối cùng vị dũng sĩ đã hiểu, thì ra tất cả những chiếc
gai nhọn chỉ là lớp vỏ để bảo vệ mình của xương rồng mà thôi
Quê hương của loài xương rồng ở châu Nam Mĩ và Mê-xi-cô, chúng phải sống trong môi trường khắc nghiệt, đấu tranh với từng lớp cát dày, thiếu nước Mấy ngàn năm, xương rồng vẫn đứng vững được trên sa mạc, lá thoái hóa biến thành gai nhọn Những chiếc gai nhọn giúp xương rồng giảm thiểu được lượng nước mất đi Tiết kiệm nước là yêu cầu sống còn của xương rồng trong sa mạc Nếu chúng ta có thể tiết kiệm nước như xương rồng thì nguồn nước của chúng ta sẽ không cạn kiệt nhanh chóng đến vậy, xem chừng con người chúng ta còn phải học hỏi loài xương rồng này nhiều!”
(Theo Khám phá khoa học – Sinh vật lý thú, Dương Văn Trung)
a) Phần chữ in đậm là lời nói hay ý nghĩ được dẫn? Dẫn theo cách nào? (1 điểm)
b) Văn bản trên đã cung cấp cho em kiến thức gì về cây xương rồng? (1 điểm)
c) Viết 1 đoạn văn ngắn (5 – 7 câu) nêu suy nghĩ của em về câu kết của văn bản: “Nếu chúng ta có thể tiết kiệm nước như xương rồng thì nguồn nước của chúng ta sẽ không cạn kiệt nhanh chóng đến vậy, xem chừng con người chúng ta còn phải học hỏi loài xương rồng này nhiều!”(1 điểm)
Câu 2: Văn bản nghị luận: (3 điểm)
Dưới đây là nỗi lo lắng của không ít các vị phụ huynh về con em của mình:
"Không biết nấu ăn, không biết nhặt rau, rửa chén, không biết giặt quần áo là điểm chung của việc “nghèo nàn” kinh nghiệm sống ở một bộ phận bạn trẻ hiện nay Con đi học về, hôm thì: “Bộ quần áo này của con bẩn rồi, mẹ giặt cho con nhé” Hôm thì: “Tại sao mẹ lại quên bỏ chai nước vào balô của con, để con khát khô cả họng?”
Có hôm con cằn nhằn: “Mẹ lại soạn sách thiếu cho con rồi”
Nhiều hôm tôi bực mình với thái độ hững hờ của con kiểu như: “Món này con không thích, mẹ nấu món khác cho con ăn” Đến chiếc xe đi học bị bẩn con cũng phải nhờ bố đi rửa Thú thật có lúc tôi nhận ra con chẳng biết làm gì ngoài cái việc học xuất sắc Hằng năm con đều nhận danh hiệu học sinh giỏi, nhưng tôi không cảm thấy vui bởi
lẽ con đang bị khuyết kỹ năng sống"
(Ngọc Liên, báo Tuổi trẻ ngày 08/06/2015)
Hãy viết bài văn nghị luận ngắn (khoảng 01 trang giấy thi) trình bày suy nghĩ của em về thực trạng này ở giới trẻ hiện nay
Gợi ý:
Trang 2* Mở bài:
- Dẫn dắt vào đề: Khuyết kỹ năng sống ở giới trẻ hiện nay
- Giới thiệu bài báo: Không ít phụ huynh lo lắng về vấn đề kỹ năng sống ở con em mình như chia sẻ của một người mẹ trên báo Tuổi trẻ ngày 08/06/2015
* Thân bài:
- Nêu ngắn gọn nội dung bài báo.
- Giải thích: Vậy kỹ năng sống là gì? Kỹ năng sống được hiểu là khả năng của mỗi người khi vận dụng các kiến thức có được để giải quyết những nhu cầu cá nhân và những tình huống trong cuộc sống một cách có hiệu quả
- Bàn luận:
+ Thực trạng hiện nay một bộ phận giới trẻ thiếu kỹ năng sống một cách trầm trọng
→ Dẫn chứng 1: Từ bài báo.
Dẫn chứng 2: Từ thực tế có bạn không biết quét lớp, vụng về lúng túng trong các hoạt động nhóm, không biết giải quyết tình huống
+ Nguyên nhân: Do gia đình bao bọc quá kỹ nên việc giáo dục kỹ năng sống cho con em không được xem trọng, khiến họ có thói quen ỷ lại, dựa dẫm Do áp lực học hành, thi cử, bạn trẻ không có đủ thời gian học những kỹ năng cần thiết cho mình
+ Tác hại: Thiếu kỹ năng sống, bạn trẻ khó hòa nhập với cuộc sống năng động hiện đại như ngày nay và khó thành công trong mọi việc Có hiểu biết, có tri thức nhưng thiếu kỹ năng sống, bạn trẻ sẽ giống như cái cây khô thiếu sinh khí, chỉ tồn tại mà không sống theo đúng ý nghĩa của cuộc sống
- Phê phán một số bạn trẻ không biết tự phục vụ bản thân, “hội chứng con một” hoặc quá
tự đề cao bản thân chỉ muốn người khác phục vụ mình
- Giải pháp: Gia đình và nhà trường cần phối hợp để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
- Là học sinh cần rèn luyện kỹ năng sống như thế nào?
* Kết bài: Khẳng định lại vấn đề từ bài báo
Câu 3: Tập làm văn: (4 điểm)
[…] Vả, khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em đồng chí dưới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất
(Lặng lẽ Sa Pa, Nguyễn Thành Long)
Từ tâm sự của nhân vật anh thanh niên, em hãy phân tích những phẩm chất tốt đẹp của anh thanh niên trong công việc và cuộc sống qua truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” của Nguyễn Thành Long
ĐỀ 2:
Câu 1: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi: (3 điểm)
Mẹ!
Cái tiếng gọi mà từ khi bập bẹ
Đến lúc trưởng thành
Con vẫn chưa hiểu hết chiều sâu
Mẹ!
Có nghĩa là bắt đầu
Cho sự sống, tình yêu, hạnh phúc
Mẹ!
Có nghĩa là duy nhất
Trang 3Một bầu trời
Một mặt đất
Một vầng trăng
Mẹ không sống đủ trăm năm
Nhưng đã cho con dư dả nụ cười và tiếng hát
(Ngày xưa có mẹ, Thanh Nguyên)
a Văn bản là lời của ai dành cho ai? Tại sao đến lúc trưởng thành con vẫn chưa hiểu
hết chiều sâu của tiếng “mẹ”? (1.0)
b Từ “mẹ” trong đoạn thơ trên được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? (0.5)
c Từ nội dung văn bản trên, hãy viết một câu nêu lên định nghĩa của em về từ “mẹ”
(0.5)
d Có bạn nhận xét: Trong ba câu thơ “Một bầu trời/ Một mặt đất/ Một vầng trăng”,
tác giả lặp từ “một” và viết câu rời rạc, chưa đủ chủ vị Em có đồng ý với nhận xét
đó không? Vì sao? (1.0)
Câu 2: Văn bản nghị luận: (3 điểm)
Bức vẽ trên của thầy giáo tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu gợi cho em suy nghĩ gì? Hãy trình bày suy nghĩ bằng bài văn nghị luận ngắn (khoảng 01 trang giấy thi).
Gợi ý:
* Mở bài:
- Dẫn dắt vào đề: Trong cuộc sống, ta vẫn thấy người thành công luôn là người biết đương đầu với những khó khăn
- Bức vẽ của thầy giáo tâm lý Nguyễn Hoàng Khắc Hiếu đã một lần nữa nhắc chúng ta: Người thành công và thất bại khác nhau ở cách mà họ đương đầu với khó khăn
* Thân bài:
- Giải thích nội dung bức vẽ:
+ Bức tường: tượng trưng cho những khó khăn, cản trở
+ Ba mũi tên: tượng trưng cho những con người đang cùng một điểm xuất phát và cùng một hành trình, chung một mục đích
+ Hai mũi tên quay đầu, rẽ hướng khi gặp phải bức tường là chỉ những người đầu hàng trước khó khăn
+ Mũi tên mạnh mẽ vượt qua bức tường được gọi là người thành công
Trang 4→ Ý nghĩa bức vẽ: Người thành công là người mạnh mẽ biết đương đầu với những khó khăn, trắc trở trên hành trình sống của mình
- Bàn luận, đánh giá vấn đề:
+ Bức vẽ đơn giản nhưng ẩn chứa một lời nhắc đáng quý rằng phải nổ lực hết mình, vượt qua chướng ngại vật để thành công
+ Ý chí nghị lực tạo nên sức mạnh tinh thần giúp con người mạnh mẽ hơn khi đối đầu với khó khăn gian khổ
+ Nếu “thấy sóng cả mà ngã tay chèo” thì chúng ta sẽ trượt dài từ thất bại này sang thất bại khác
+ Người có bản lĩnh, ý chí luôn có khát khao thành công để khẳng định giá trị bản thân
→ Học sinh nêu ít nhất 2 dẫn chứng cụ thể về những con người dám đương đầu với khó khăn để thành công.
- Phê phán những người dễ dàng chấp nhận thua cuộc và sẵn sàng đổ lỗi cho hoàn cảnh
- Nêu bài học bản thân.
* Kết bài: Khẳng định ý nghĩa thông điệp tử bức vẽ trong đề bài
Câu 3: Tập làm văn: (4 điểm)
“Nghi ngút đầu ghềnh tỏa khói hương,
Miếu ai như miếu vợ chàng Trương
Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ,
Cung nước chi cho lụy đến nàng
Chứng quả đã đôi vầng nhật nguyệt,
Giải oan chẳng lọ mấy đàn tràng,
Qua đây bàn bạc mà chơi vậy,
Khá trách chàng Trương khéo phũ phàng”
(Lại bài viếng Vũ Thị, Lê Thánh Tông)
Bài thơ nói về Vũ Thị Thiết (Vũ Nương) trong tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ Hãy trình bày cảm nhận về thân phận người phụ
nữ trong xã hội phong kiến qua nhân vật Vũ Nương.
* Khi đi học lại giáo viên sẽ kiểm tra.