Bài soạn ĐẠI CÁO BÌNH NGÔ

Đầu năm 1428, sau khi dẹp xong giặc Minh, Lê Lợi lên ngôi vua, giao cho Nguyễn Trãi viết bài cáo để tuyên bố kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình cho đất nước... Tư tưởng nhân ngh

I GIỚI THIỆU CHUNG.

1 Hoàn cảnh ra đời.

Đầu năm 1428, sau khi dẹp xong giặc

Minh, Lê Lợi lên ngôi vua, giao cho

Nguyễn Trãi viết bài cáo để tuyên bố

kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình

cho đất nước.

2 Thể loại:

Thể loại cáo và theo lối văn biền ngẫu.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN.

1 Đọc.

平吳大誥

2 Tìm hiểu văn bản.

a Nêu luận đề chính nghĩa.

- Tư tưởng nhân nghĩa: yên dân – trừ bạo.

Tư tưởng nhân nghĩa xuất phát từ mục

đích, việc làm cụ thể: yêu nước thương dân, chống xâm lược.

- Tư cách độc lập dân tộc:

+ Các yếu tố căn bản để khẳng định độc lập

chủ quyền dân tộc: cương vực lãnh thổ, phong tục,văn hiến, lịch sử.

Tư tưởng nhân nghĩa được Nguyễn

Trãi nêu trực tiếp qua những câu văn

nào? Cốt lõi tư tưởng nhân nghĩa của

Nguyễn Trãi là gì?

+ Sử dụng biện pháp so sánh sóng đôi,

giọng văn sảng khoái, lập luận chặt chẽ.

=>Tư tưởng mới mẻ, sâu sắc thể hiện lòng yêu nước và tự hào dân tộc.

b Tố cáo tội ác của giặc.

- Vạch trần âm mưu của giặc Minh: mượn danh nghĩa “phù Trần diệt Hồ” để cướp nước ta.

Tác giả đã lên án những chủ trương cai trị thâm độc nào của giặc Minh? Tại sao nói đây là những chủ trương cai trị phản nhân nghĩa?

THẢO LUẬN: 4 PHÚT

- Chủ trương cai trị phản nhân nghĩa:

+ Tàn sát dã man những người vô tội.

+ Hủy hoại môi trường sống.

+ Bắt phu phen, phục dịch.

 Tội ác tầy trời, vô nhân đạo.

- Nghệ thuật:

+ Hình ảnh chân thực, cụ thể, khái quát

+ Nghệ thuật đối lập

+ Lấy cái vô hạn để nói cái vô hạn, dùng cái vô cùng

để nói cái vô cùng

+ Lời văn đanh thép, thống thiết

trường dân tộc, vì dân mà lên án tội ác của giặc

để bảo vệ quyền sống cho nhân dân.

c Quá trình của cuộc kháng chiến

* Hình ảnh Lê Lợi buổi đầu cuộc kháng

chiến

- Có sự thống nhất giữa con người bình

thường và vị lãnh tụ

+ Xuất thân bình thường: chốn hoang dã.

+ Cách xưng hô khiêm nhường: “tôi”, “ta”.

+ Có tấm lòng căm thù giặc sâu sắc.

+ Quyết tâm thực hiện lý tưởng.

“Đau lòng nhức óc”, “Nếm mật nằm gai”,

“quên ăn”, “trằn trọc”, “băn khoăn”…

 Lê Lợi là vị anh hùng áo vải, xuất thân từ nhân dân, có lòng căm thù giặc sâu sắc, lòng yêu nước

thương dân nồng nàn với quyết tâm chiến đấu chống giặc.Là linh hồn của khởi nghĩa Lam Sơn.

* Miêu tả quá trình cuộc kháng chiến

-Khó khăn:

+ Binh lực yếu hơn kẻ thù

+ Thiếu nhân tài

+Quân thiếu, lương thực cạn

-Thuận lợi:

+Có thái độ chân thành khi cầu hiền

+ Có ý chí khắc phục khó khăn

+Có chiến lược, chiến thuật phù hợp

 Đường lối lãnh đạo tài tình sáng suốt lãnh đạo tài tình sáng suốt

Vì thế mà nhân dân,tướng sĩ tin tưởng đoàn kết

* Quá trình phản công:

-Tư tưởng chủ đạo của cuộc kháng chiến :nhân nghiã :

-Bức tranh toàn cảnh về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn:

-Hăng lại càng hăng.

-Mưu phạt tâm công.

-Điều thủ hiểm

-Đưa lưỡi dao tung phá.

-Đá núi phải mòn,nước sông

-Trí cùng lực kiệt.

-Bị chặt mũi tiên phong,tuyệt nguồi lương thực.

-Quay mũi giáo đánh nhau.

-Hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng.

…

+Giọng văn hào hùng mạnh mẽ.

Ngợi ca chiến thắng của quân ta,thấy rõ hình ảnh thảm bại của địch( ham sống,sợ chết)

d Lời tuyên bố hoà bình độc lập:

- Giọng văn trang nghiêm trịnh trọng khẳng định với toàn dân về:

+ Nền độc lập dân tộc, chủ quyền đất nước đã được lập lại

+ Mở ra một kỷ nguyên mới và tương lai mới:Độc lập tự chủ ,xây dựng phát triển

- Bài học lịch sử: Tinh thần đoàn kết toàn dân,kết hợp sức mạnh truyền thống với sức mạnh thời

đại.truyền thống dân tộc

3 Tổng kết.

- Nghệ thuật :

+ Bút pháp anh hùng ca đậm tính chất sử thi với các thủ pháp nghệ thuật so sánh, tương phản, liệt kê.

+ Giọng văn biến hóa linh hoạt, hình ảnh sinh

động, hoàng tráng.

- Ý nghĩa: bản anh hùng ca tổng kết cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược, gian khổ mà hào hùng của quân dâ Đại Việt ; bản Tuyên

ngôn độc lập sáng chói tư tưởng nhân nghĩa

Câu 1: Trong bài “Bình Ngô đại cáo”, “nhân

nghĩa” của Nguyễn Trãi là:

A Mối quan hệ tốt đẹp giữa người và người trên

cơ sở tình thương và đạo lí.

B Tiêu trừ tham tàn bạo ngược, lo cho dân cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

B

Câu 2: Trong bài “Nam quốc sơn hà” của Lý

Thường Kiệt, độc lập dân tộc được xác định chủ yếu trên hai yếu tố: lãnh thổ và chủ

bổ sung yếu tố nào?

Câu 3: Nguyên nhân giặc Minh xâm chiếm nước

ta là:

A Triều đại nhà Hồ không thuận lòng dân.

C Bọn gian tà bán nước cầu vinh.

D Cả A, B, C đều đúng.

D

Câu 4: Những tội ác của giặc Minh dưới đây, tội nào là dã man nhất?

A Nướng dân đen, vùi con đỏ.

B Nặng thuế khóa.

C Tàn hại giống côn trùng, cây cỏ.

A