[r]
Trang 1BÀI 5
HỆ CHUYÊN GIA
ThS Trần Quang Diệu
Trang 2v1.0011101228 2
TÌNH HUỐNG DẪN NHẬP
Hệ chuyên gia MYCIN:
• MYCIN là một đầu hệ thống chuyên gia phát triển trong năm, sáu năm đầu
thập niên 1970 tại Đại học Stanford
• Mục đích: Giúp đỡ các bác sĩ trong việc chẩn đoán và điều trị các bệnh
truyền nhiễm:
Nhận dạng các cơ quan bị nhiễm bệnh;
Chọn các loại thuốc khống chế các cơ quan này
• Giao diện người dùng: Đối thoại với bác sĩ để thu thập dữ liệu:
Dữ liệu tổng quát về bệnh nhân;
Các kết quả xét nghiệm;
Các triệu chứng của bệnh nhân
Hệ chuyên gia là gì? Ứng dụng của nó trong thực tế hiện nay?
Trang 3MỤC TIÊU
Học viên cần nắm rõ các vấn đề về:
Cấu trúc của hệ chuyên gia;
Định nghĩa hệ chuyên gia; khả năng ứng dụng của hệ chuyên gia;
Cơ sở tri thức của hệ chuyên gia; cấu trúc của hệ chuyên gia;
Các vấn đề thường được giải quyết bởi hệ chuyên gia;
Các hệ chuyên gia thông dụng;
Hệ chuyên gia dựa trên luật
Trang 4v1.0011101228 4
HƯỚNG DẪN HỌC
• Học viên cần nắm vững cơ sở lý
thuyết về hệ chuyên gia
• Phân tích nội dung, khía cạnh liên
quan đến khảo sát một vài hệ
chuyên gia đã có
Trang 5NỘI DUNG
Giới thiệu về hệ chuyên gia
1
Khảo sát một vài hệ chuyên gia đã có
2
Hệ chuyên gia dựa trên luật
3
Trang 6v1.0011101228 6
1 GiỚI THIỆU VỀ HỆ CHUYÊN GIA
• Định nghĩa hệ chuyên gia; khả năng
ứng dụng;
• Cơ sở tri thức của hệ chuyên gia;
• Cấu trúc của hệ chuyên gia;
• Các vấn đề thường được giải quyết
bởi hệ chuyên gia
Trang 71.1 ĐỊNH NGHĨA VỀ HỆ CHUYÊN GIA
• Định nghĩa:
Hệ chuyên gia là một chương trình được thiết kế để theo mô hình có khả
năng giải quyết vấn đề của chuyên gia con người
• Sơ đồ khối cơ bản:
Hệ chuyên gia
Cơ sở tri thức Động cơ suy diễn
Trang 8v1.0011101228 8
1.1 CƠ SỞ TRI THỨC CỦA HỆ CHUYÊN GIA
• Cơ sở tri thức: Dùng để chứa tri thức
trong một lĩnh vực nào đó, tri thức này do
chuyên gia con người chuyển giao Nó
bao gồm: các khái niệm cơ bản, các sự
kiện, các luật và quan hệ giữa chúng
• Động cơ suy luận: Là bộ xử lý cho tri
thức, được mô hình sao cho giống với
việc suy luận của chuyên gia con người
Bộ xử lý này làm việc dựa trên thông tin
mà người dùng mô tả về vấn đề, kết hợp
với CSTT, cho ra kết luận hay đề nghị
Trang 91.1 CƠ SỞ TRI THỨC CỦA HỆ CHUYÊN GIA
• Tạo sao phải xây dựng ES? Chuyên gia con người là tài nguyên quý giá cho
nhiều tổ chức Họ có thể giải quyết những vấn đề khó, hiệu quả… Vậy có giá
trị không khi chúng ta xây dựng một chương trình có khả năng như chuyên
gia con người? Một số mặt nào đó còn có thể hơn hẳn
• Xem bảng so sánh sau:
Tiêu chí Chuyên gia con
người
Hệ chuyên gia
1 Sẵn dùng Thời gian hành chính Mọi lúc
2 Vị trí Cục bộ Mọi nơi
3 An toàn Không thể thay thế Có thể thay thế
4 Có thể chết Có Không
5 Hiệu suất Thay đổi Hằng số
6 Tốc độ Thay đổi Hằng số
Trang 10v1.0011101228 10
1.3 VAI TRÒ CỦA HỆ CHUYÊN GIA
Những lý do để phát triển hệ chuyên gia thay cho chuyên
gia con người:
• Tạo cho tính chuyên gia sẵn dùng ở mọi nơi, mọi lúc;
• Tự động hoá các công việc đòi hỏi chuyên gia;
• Các chuyên gia đang nghỉ hưu hay chuyển đến nơi
khác – cần thay thế;
• Thuê chuyên gia với chi phí quá lớn;
• Tính chuyên gia cần thiết trong các môi trường làm
việc không thân thiện, ở đó đòi hỏi một ES sẽ nhanh
hơn một chuyên gia con người;
• Phát triển ES để trợ giúp cho chuyên gia con người