Giáo án Ngữ văn 7 chuẩn cả năm

-Mục tiêu:Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs -Phương pháp: thuyết trình -Thời gian: 1p Trong quá trình tạo lập văn bản nhiều khi ta dùng từ, đặt câu, dựng đoạn một cách hợp lí, đúng [r]

Tiết 1 Ngày soạn: 22/08/2011

Ngày giảng: 23/08/2011 CỔNG TRƯỜNG MỞ RA

( Lí Lan )

I-MỤC TIÊU:

Giúp HS:

1/ Kiến thức: Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ

đối với con nhân ngày khai trừơng; Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với trẻ em

2/ Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng cảm thụ tác phẩm.

3/ Thái độ: Giáo dục tình cảm gia đình, ý thức học tập.

II- CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

- Nghiên cứu SGK, SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học, Soạn giáo án,

- Đọc các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học

- Tranh…

2/Chuẩn bị của HS:

- Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần Đọc - hiểu văn bản

- Xem lại khái niệm về văn bản nhật dụng đã học ở lớp 6

III-TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp: ( 1’) Kiểm tra sĩ số.

2/ Kiểm tra bài cũ : ( 2’) Kiểm tra sách vở của HS.

3/ Giảng bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Em đã học nhiều bài hát về trừơng lớp, hãy hát một bài nói về ngày đầu tiên đi học

HS hát “Ngày đầu tiên đi học” Tâm trạng của em bé trong ngày đầu đi học là vậy

đó Thế còn em bé và người mẹ trong văn bản này có những suy nghĩ và tình cảm

gì trong ngày khai giảng đầu tiên? Ta cùng tìm hiểu

HS

Nội dung

Hoạt động 2:Tìm hiểu chung

-Mục tiêu:HS nắm được nd văn bản, đại ý của bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 8p

 Văn bản này thuộc loại văn bản gì?  Văn bản

nhật dụng

I-Tìm hiểu chung:

1/ Đọc và tìm hiểu chú thích:

 Thế nào là văn bản nhật dụng? HStrả lời

GV:Hướng dẫn HS đọc và đọc mẫu- Đọc

giọng trầm lắng, tập trung diễn đạt tâm

trạng của người mẹ

Gọi HS đọc ,GV uốn nắn, sữa chữa

Em nhận thấy từ Hán - Việt nào xuất hiện

trong phần chú thích?

Từ đó được giải thích như thế nào ?

Theo dõi nội dung văn bản em hãy cho

biết văn bản này nhằm:

- Kể chuyện nhà trường, chuyện đưa con

đến trường

- Hay biểu hiện tâm tư người mẹ?

 Nếu thế nhân vật chính là ai ?

Tự sự là kể người, kể việc Biểu cảm là

bộc lộ trực tiếp cảm nghĩ con người Vậy

CTMR thuộc kiểu văn bản nào?

 Tâm tư của mẹ được biểu hiện trong 2

phần nội dung văn bản:

-Nỗi lòng yêu thương của mẹ

-Cảm nghĩ của mẹ về vai trò của xã hội và

nhà trường trong việc giáo dục trẻ em

?Em hãy xác định hai phần nội dung đó

trên văn bản?

-Phần1: Từ đầu đến “Thế giới mà mẹ vừa

bước vào”

-Phần 2: Phần còn lại của văn bản

HS đọc: 3HS đọc mỗi em 1 đoạn

 Biểu hiện tâm tư người mẹ

Người mẹ

Kiểu văn bản biểu cảm

 Bố cục: 2 phần:

 Em hãy tóm tắt nội dung của văn bản

bằng vài câu ngắn gọn

( Trả lời câu hỏi: Tác giả viết về cái gì, việc

gì? )

Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ

trong đêm không ngủ trước ngày khai

trường lần đầu tiên của con

HStrả lời

2/ Đại ý: Tâm

trạng của người mẹ trong

đêm không ngủ trước ngày khai trường đầu tiên của con

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết

-Mục tiêu: Cảm nhận và hiểu biết được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích,nêu và giải quyết vấn đề -Thời gian: 17p

 Tìm nhăng chi tiăt thă hiăn tâm

trăng căa hai mă con?

HSthảo luận II-Tìm hiểu chi

tiết:

Mẹ : không tập trung được vào việc gì;

trằn trọc, không ngủ được; nhớ về buổi khai

trừơng đầu tiên; nôn nao, hồi hộp, chơi

vơi,hốt hoảng

Con: hăng hái thu dọn đồ đạc, ngủ ngon.

1/Diễn biến tâm trạng của người mẹ:

 Em nhận thấy tâm trạng của mẹ và con

có gì khác nhau?

 -Mẹ: thao thức không ngủ ,suy nghĩ triền

miên

-Con: thanh thản, vô tư

HStrả lời

Thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên

 Vì sao mẹ không ngủ được? Gợi: lo

lắng, nghĩ về ngày khai trừơng của mình,

hay nhiều lí do khác

Lo lắng cho ngày khai trừơng của con, nghĩ về ngày khai trừơng năm xưa

 Ngày khai trừơng đã đê lại dấu ấn sâu

đậm trong tâm hồn mẹ , chi tiết nào nói lên

điều đó?

 Cứ nhắm mắt lại…dài và hẹp; Cho nên

ấn tượng … bước vào

HS trả lời

 Vì sao ngày khai trừơng lớp một để lại

dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn mẹ?

 Ngày đầu tiên đến trừơng, bước vào một

môi trừơng hoàn toàn mới mẻ, một thế giới

 Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai

trừơng, điều mà mẹ mong muốn cho con ở

đây là gì?

 Mong cho những kỉ niệm đẹp về ngày

khai trừơng đầu tiên sẽ theo con suốt đời

HSthảo luận

 Với những trăn trở, suy nghĩ, mong

muốn của mẹ, em cảm nhận đây là ngừơi

mẹ như thế nào?

HS suy nghĩ phát biểu

->Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con

 Trong văn bản có phải mẹ đang nói với

con không? Theo em, mẹ đang tâm sự với

ai? Cách viết này có tác dụng gì?

Không nói với ai cả Nhìn con gái đang

ngủ mẹ tâm sự với con nhưng thật ra là

đang nói với chính mình Làm nổi bật tâm

trạng tâm tư tình cảm sâu kín khó nói bằng

HS suy nghĩ phát biểu

lời trực tiếp như: vui , nhớ, thương.

 Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và

tầm quan trọng của nhà trừơng đối với thế

hệ trẻ? Hãy đọc Em hiểu câu văn này có ý

nghĩa gì khi gắn với sự nghiệp giáo dục?

“Ai cũng biết… hàng dặm sau này”

Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo

dục quyết định tương lai của một đất nước

HS trả lời

*Chuyển: Không chỉ có lo lắng, hồi tửơng

mà mẹ còn không biết bao là suy nghĩ khi

cổng trừơng mở ra

2/.Suy nghĩ của

mẹ khi “Cổng trừơng mở ra”:

 Kết thúc bài văn ngừơi mẹ nói: “Bước

qua … mở ra”, em hiểu cái thế giới kì diệu

đó là gì? suy nghĩ (câu nói) của người mẹ

một lần nữa nói lên điều gì?

HS tuỳ ý trả lời (có thể : tri thức, tình cảm bạn bè thầy cô)

“Đi đi con … bước qua cánh cổng trừơng là một thế giới kì diệu sẽ được mở

ra ”

->Vai trò to lớn cùa nhà trường đối với cuộc sống con người

Hoạt động 4:Tổng kết.

-Mục tiêu: Nắm được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

 Với tất cả suy nghĩ và tâm trạng của

người mẹ em hiểu tác giả muốn nói về vấn

đề gì qua tác phẩm này?

Tình cảm yêu thương của

mẹ đối với con

và vai trò của nhà trừơng đối với cuộc sống

III- Tổng kết:

Ghi nhớ (sgk.-tr.9)

-Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ -HS đọc

Hoạt động 5 :Luyện tập.

-Mục tiêu:HS biết phát biểu về ngày khai trường

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 6p

 Hãy nói về kỉ niệm của em trong ngày

khai trừơng đầu tiên?

-Đọc bài Trường học

Cho HS đọc thêm

- HS tùy ý trả lời

IV- Luyện tập.

Hoạt động 6:Củng cố.

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

-Thời gian: 3p

 - Em có suy nghĩ gì sau khi học xong

văn bản “Cổng trường mở ra” của Lí Lan?

HS trình bày nội dung ghi nhớ

4/ Hướng dẫn về nhà:( 2’ )

*Bài cũ: -Viết đoạn văn kể về những kỉ niệm trong ngày khai trừơng đầu tiên -Nắm chắc suy nghĩ, tâm trạng của người mẹ và vấn đề mà văn bản muốn nói đến

*Bài mới:Chuẩn bị cho bài: “Mẹ tôi”

+Đọc văn bản; Trả lời các câu hỏi

+Tìm hiểu về thái độ và tâm trạng của bố

V- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

………

………

………

-@ -Tiết 2 Ngày soạn: 22/08/2010

Ngày giảng: 26/08/2010

MẸ TÔI

( Ét-môn-đô đơ A-mi-xi )

I-MỤC TIÊU:

Giúp HS:

1/ Kiến thức: Hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng,sâu nặng của mẹ

đối với con cái

2/ Kĩ năng:Rèn luyện kĩ năng cảm nhận tác phẩm.

3/ Thái độ:Giáo dục tình cảm gia đình.

II-CHUẨN BỊ :

1/Chuẩn bị của GV:

- Nghiên cứu SGK,SGV, STK để nắm được mục tiêu và nội dung bài học,Soạn giáo án,

- Đọc các tài liệu có nội dung liên quan đến bài học

2/Chuẩn bị của HS:

Đọc văn bản, trả lời câu hỏi phần Đọc -hiểu văn bản

III-TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

1/ Ổn định tình hình lớp:(1’)

- Kiểm tra sĩ số, tác phong HS

- Chuẩn bị kiểm tra bài cũ

2/ Kiểm tra bài cũ : (5’)

Câu hỏi: Văn bản “cổng trừơng mở ra” để lại trong em suy nghĩ gì?

Trả lời: Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp sâu nặng đối với con; Vai trò to

lớn cùa nhà trường đối với cuộc sống con người

3/ Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.(1p)

-Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Trong cuộc đời mỗi chúng ta,người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao và thiêng liêng không phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó Thường thì có những lúc ta mắc lỗi lầm thì ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế

Tiến trình bài dạy:

HS

Nội dung

Hoạt động 2: Tìm hiểu chung

-Mục tiêu: HS nắm được nd văn bản, tác giả tác phẩm, đại ý của bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 8p

Yêu cầu HS đọc chú thích (*) sgk để nắm

hiểu về tác giả

HS đọc I.Tìm hiểu

chung:

1-Tác giả:

(sgk-tr11)

GV: Hướng dẫn HS đọc - giọng đọc phải

bộc lộ rõ tâm tư tình cảm của người cha với

con

GV: Đọc mẫu, gọi HS đọc

GV: Nhận xét, uốn nắn, sửa chữa

* Lệnh: Em hãy dựa vào chú thích SGK để

giải nghĩa các từ : lễ độ, cảnh cáo, quằn

quại, trưởng thành, hối hận Phân biệt đâu

là từ ghép, đâu là từ láy ?

*Chuyển ý: Muốn biết rõ hơn về các từ

ghép, từ láy này, ta sẽ học ở tiết sau Còn

bây giờ chúng ta tìm hiểu chúng trong việc

biểu đạt ý nghĩa của văn bản Mẹ tôi

 Em hãy nêu đại ý của văn bản Mẹ tôi?

Văn bản là một bức thư của người bố gửi

cho con để giáo dục con lòng yêu thương

mẹ

HS đọc theo yêu cầu của GV

HS dựa vào SGK, giải thích từng từ

-Từ ghép: lễ độ,cảnh cáo, trưởng thành, hối hận

-Từ láy: quằn quại

2.-Đọc và tìm hiểu chú thích :

3.Đại ý:

Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con để giáo dục con lòng yêu thương mẹ

Hoạt động 3: Tìm hiểu chi tiết.

-Mục tiêu: Phân tích và hiểu được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề

-Thời gian: 17p

 Nguyên nhân bố viết thư cho En-ri-cô?

En-ri-cô đã phạm lỗi vô lễ với mẹ khi cô

giáo đến thăm, bố đã viết thư để bộc lộ thái

độ cũa mình

Thảo luận: Vì sao văn bản lại có tên là “Mẹ

tôi”?

Mượn hình thức bức thư để hình ảnh

người mẹ hiện lên một cách tự nhiên; người

viết thư dễ dàng bày tỏ tình cảm của mình

với mẹ En-ri-cô

HS trả lời

I.Phân tích chi tiết:

1.Thái độ của ngừơi cha đối với En-ri-cô:

 Qua bức thư em thấy thái độ của bố đối

với En-ri-cô như thế nào?

Thái độ tức giận, buồn bã, nghiêm khắc ,

chân tình

HS trả lời - Buồn bã, tức

giận, nghiêm khắc, chân tình

 Dựa vào đâu em biết được điều đó? (chi

tiết nào)

 Sự hỗn láo … một nhát dao đâm vào

tim bố; bố không thể nào nén được cơn

giận; con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư?;

thật đáng xấu hổ và nhục nhã …

Thảo luận

 Vì đâu ông có thái độ đó khi En-ri-cô có

thái độ không đúng với mẹ?

 Ông không ngờ En-ri-cô có thái độ đó với mẹ

 Cảm nhận của em về mẹEn-ri-cô?  Yêu thương

con rất mực

 Chi tiết nào nói lên điều đó?

 Thức suốt đêm vì con; bỏ một năm hạnh

phúc để tránh cho con một giờ đau đớn

 Suy nghĩ của riêng em trước thái độ của

En-ri-cô với mẹ?

HS tự do trả lời (đáng trách, không nên có thái độ như vậy…)

 Từ đó nói lên suy nghĩ riêng em về

nhũng lời dạy của bố?

HS tự do trả lời

 Theo em điều gì khiến En-ri-cô” xúc

động vô cùng” khi đọc thư bố? (kết hợp

 HS chọn:

a,c,d

phần trắc nghiệm sgk)

 Qua những điều bố nói trong bức thư,

ông mong muốn điều gì ở con?

-> Mong con hiểu được công lao sự, hi sinh vô

bờ bến của mẹ

 Trước tấm lòng yêu thương, hi sinh của

mẹ dành cho En-ri-cô, bố đã khuyên con

điều gì?

-Không bao giờ được thốt ra lời nói nặng với mẹ

- Thành khẩn xin lỗi mẹ

2 Lời khuyên nhủ của bố đối với En-ri-cô:

-Không bao giờ được thốt ra lời nói nặng với mẹ -Thành khẩn xin lỗi mẹ

 Em hiểu được điều gì qua lời khuyên

nhủ của bố?

HS trả lời tự do

-> Lời khuyên nhủ chân tình, sâu sắc

Thảo luận: Vì sao bố không nói trực tiếp

mà viết thư?

*Chuyển ý: Có những tình cảm sâu kín mà

người ta khó trực tiếp nói ra được mà phải

dùng thư từ để trao đổi, giãi bày Thêm nữa

vối người mắc lỗi, nếu ta nói trực tiếp có

khi lại đánh mất đi lòng tự trọng của họ

Đây là điều các em cần lưu ý trong giao

tiếp vói mọi người

 Hãy xác định các phương thức biểu

cảm của văn bản trong các phương thức sau

đây:

a Tự sự b Miêu tả

c Biểu cảm d Tự sự và biểu cảm

 Đọc xong thư bố,En-ri-cô có cảm xúc

như thế nào? Hãy chọn những lí do nêu

trong SGK mà em cho là đúng?

Thể hiện tình cảm một cách

tế nhị, kín đáo

Viết thư là cách nói riêng với người mắc lỗi

 HS chọn (d)

Hoạt động 4: Tổng kết

-Mục tiêu: Nắm được nội dung bài

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

 Bức thư để lại trong em ấn tượng sâu

sắc nào về những lời nói của bố?

-Gọi HS đọc ghi nhớ

 HS dựa phần ghi nhớ phát biểu

-HS đọc phần ghi nhớ

III- Tổng kết:

Ghi nhớ (sgk.-tr12)

Hoạt động5: Luyện tập.

-Mục tiêu:HS biết làm bài tập.

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích

-Thời gian: 5p

Yêu cầu HS thực hiện BT1 HS tuỳ ý lựa

chọn

IV-Luyện tập:

Bài1:

 Hãy kể lại một sự việc em lỡ gây ra

khiến bố mẹ buồn phiền?

HS tùy ý kể Bài2:

Hoạt động 5: Củng cố.

-Mục tiêu:HS khái quát và khắc sâu kién thức vừa học

-Phương pháp: Hỏi đáp

-Thời gian: 2p

 - Em có suy nghĩ gì sau khi học văn bản

Mẹ tôi?

 - Em hãy tìm những câu ca dao,

những bài hát ngợi ca tấm lòng cha mẹ

dành cho con cái, con cái dành cho cha mẹ

- Hướng dẫn đọc thêm: Thư gửi mẹ; Vì sao

hoa cúc có nhiều cánh nhỏ

Trình bày nội dung ghi nhớ

-Công cha như núi…đạo con

-Công cha như núi ngất trời Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển Đông

-HS đọc

4/ Hướng dẫn về nhà:(1’)

*Bài cũ: - Chọn một đoạn trong thư có nội dung thể hiện vai trò lớn lao của mẹ đối với con và học thuộc

-Nắm được ý nghĩa những lời khuyên nhủ của người bố

*Bài mới: Chuẩn bị cho bài: “ Từ ghép ”

Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

……… ……….…

……… ………

-@ -Tiết 3 Ngày soạn: 22/08/2011 Ngày giảng: 26/08/2011

TIẾT 3 : TỪ GHÉP

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :Giúp HS nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: chính phụ và đẳng

lập Phân tích và hiểu được nghĩa của hai loại từ ghép trên.

2 Kỹ năng :Rèn luyện kĩ năng sử dụng từ ghép trong đặt câu, viết văn.

3 Thái độ:Giáo dục HS lòng yêu thích ngôn ngữ tiếng Việt.

II CHUẨN BỊ:

1 Chuẩn bị của GV:

Bảng phụ, sách tham khảo, một số bài tập mở rộng.

2 Chuẩn bị của HS:

Ôn lại các khái niệm từ đơn, từ ghép, từ láy.

III-TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:

1 Ổn định tình hình lớp (1’)

- Kiểm tra sĩ số, tác phong HS.

2 Kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi:

a Thế nào là từ đơn, từ phức? Cho ví dụ

b Thế nào là từ ghép, từ láy? Cho ví dụ

Đáp án:

a -Từ đơn là từ chỉ có 1 tiếng; nhà, cây, áo …

-Từ phức có 2 tiếng trở lên; quần áo, học sinh, nhanh nhẹn …

b -Từ ghép là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ nghĩa với nhau; nhà trường, học sinh, cá bạc má …

- Từ láy là một kiểu của từ phức bằng cách ghép các tiếng có quan hệ láy

âm với nhau

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới.

-Mục tiêu: Tạo tâm thế và định hướng chú ý cho hs

-Phương pháp: thuyết trình

-Thời gian: 1p

Trong hệ thống từ tiếng Việt, từ ghép có một vị trí khá quan trọng với số lượng lớn, diễn tả được đặc điểm tâm lí, miêu tả được đặc điểm của các sự vật, sự việc một cách sâu sắc Vậy từ ghép có đặc điểm như thế nào hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu

Hoạt động 2: Tìm hiểu các loại từ ghép.

-Mục tiêu: HS nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép: chính phụ và đẳng lập

-Phương pháp: Vấn đáp, giải thích, minh hoạ, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề -Thời gian: 10p

- GV:Treo bảng phụ ghi 2

VD,cho HS đọc VD1ab

 Trong các từ ghép sau: bà

ngoại, thơm phức tiếng nào là

tiếng chính, tiếng nào là tiếng

phụ?

GV: Tiếng phụ bổ sung nghĩa

cho tiếng chính làm cho nghĩa

của từ cụ thể hơn

Em có nhận xét gì về trật

tự các tiếng trong từ ấy?

- HS đọc VD1

Bà ngoại: bà (chính) ngoại (phụ) -Thơm phức:

thơm (chính) phức (phụ)

Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng

I/ Các loại từ ghép:

1.Ví dụ 1:

a- Bà ngoại:

bà (chính) ngoại(phụ) -Thơm phức:

Thơm (chính) Phức (phụ) ->Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng