Cách làm bài văn nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống Chương trình địa phương phần Tập làm văn: Hướng dẫn chuẩn bị bài làm ở nhà Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới Các thành phầ[r]
Trang 1A NHỮNG VẤN ĐỀ CỤ THỂ CỦA MÔN NGỮ VĂN CẤP THCS
I Về đổi mới phương pháp và thực hiện nội dung dạy học
Bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình cấp THCS và đối chiếu với
Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học môn Ngữ văn cấp THCS (Ban
hành kèm theo công văn 5842/BGDĐT-VP ngày 01/9/2011) của Bộ GDĐT
Đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với các điều kiện thực tế, sử dụng các
kĩ thuật dạy học để phát huy tính tích cực, hứng thú trong học tập của học sinh
(HS); dạy học sát đối tượng, coi trọng bồi dưỡng HS khá giỏi và giúp đỡ HS học lực
yếu kém
Thiết kế hợp lý hoạt động của GV và HS, tập trung vào trọng tâm, bồi dưỡng
năng lực độc lập suy nghĩ, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, tránh thiên về ghi
nhớ máy móc; chú ý dành thời gian để hướng dẫn HS tự học và kiểm tra kết quả tự
học của HS; tăng cường rèn luyện kĩ năng cho HS
Tích hợp một cách hợp lí các nội dung giáo dục cho học sinh thông qua môn
học Ngữ Văn
II Về sử dụng thiết bị và phương tiện dạy học
Sử dụng tốt các trang thiết bị được cấp; khuyến khích sử dụng thiết bị dạy học
tự làm; sử dụng có hiệu quả của bảng phụ, phiếu học tập cá nhân,
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học một cách hiệu quả
Sử dụng hợp lí sách giáo khoa, tránh tình trạng yêu cầu học sinh ghi chép quá
nhiều
III Về kiểm tra, đánh giá
Đổi mới kiểm tra, đánh giá theo đúng hướng dẫn của Bộ GDĐT
Kiểm tra miệng: câu hỏi và yêu cầu trả lời, thang điểm phải được thể hiện
trong giáo án (thiết kế bài dạy) Khuyến khích HS học thuộc lòng những bài thơ,
đoạn văn hay; nhưng đối với nội dung bài học, cần nắm chắc ý chính và trình bày
bằng ngôn ngữ của HS, tránh tình trạng chỉ nhớ một cách máy móc mà không hiểu
bài
Kiểm tra 15 phút: mỗi học kì có 1 bài kiểm tra 15 phút bằng hình thức Trắc
nghiệm, các bài còn lại là hình thức Tự luận;
Kiểm tra từ 1 tiết trở lên: Đề có từ 2 đến 3 câu tự luận; nếu đơn vị có điều kiện
kết hợp 2 hình thức Trắc nghiệm và Tự luận trong 01 đề (tỉ lệ 20-30% Trắc nghiệm,
80-70% Tự luận) thì phải tính thời gian làm bài riêng cho mỗi phần và thu trước
phần Trắc nghiệm
Kiểm tra 15 phút, kiểm tra định kì: các đơn vị chỉ đạo và triển khai kiểm tra,
đánh giá theo đúng yêu cầu đã được tập huấn, tuân thủ qui trình biên soạn đề kiểm
tra
Trang 2B PHAÂN PHOÁI CHÖÔNG TRÌNH MÔN NGỮ VĂN CẤP THCS
Ngữ văn Lớp 6
Cả năm: 37 tuần (140 tiết) Học kì I: 19 tuần (72 tiết) Học kì II: 18 tuần (68 tiết)
Học kì I
1
1 Hướng dẫn đọc thêm: Bánh chưng bánh giầy
2 Từ và cấu tạo từ tiếng Việt
3, 4 Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt
2
5, 6 Thánh Gióng
7 Từ mượn
8 Tìm hiểu chung về văn tự sự
3
9 Sơn Tinh, Thuỷ Tinh
10 Nghĩa của từ
11, 12 Sự việc và nhân vật trong văn tự sự
4
13 Hướng dẫn đọc thêm: Sự tích hồ Gươm
14 Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự
15, 16 Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự
Hướng dẫn viết bài viết số 1
5
17, 18 Viết bài tập làm văn số 1
19 Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ
20 Lời văn, đoạn văn tự sự
6
21, 22 Thạch Sanh
23 Chữa lỗi dùng từ
24 Trả bài Tập làm văn số 1
7
25, 26 Em bé thông minh
Hướng dẫn làm bài kiểm tra Văn
27, 28 Luyện nói kể chuyện
8
29 Chữa lỗi dùng từ (tiếp)
30 Danh từ
31 Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự
32 Kiểm tra Văn
9
33 Thứ tự kể trong văn tự sự
Hướng dẫn làm bài viết số 2
34, 35 Viết bài Tập làm văn số 2
36 Ếch ngồi đáy giếng
10
37 Thầy bói xem voi
38 Danh từ (tiếp)
39 Luyện nói kể chuyện
40 Cụm danh từ
11
41 Hướng dẫn đọc thêm: Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng
42 Trả bài kiểm tra Văn
Hướng dẫn làm bài kiểm tra Tiếng Việt
Trang 343 Kiểm tra Tiếng Việt
44 Luyện tập xây dựng bài tự sự - Kể chuyện đời thường
12
45 Trả bài Tập làm văn số 2 Hướng dẫn làm bài viết số3
46 Treo biển
47, 48 Viết bài Tập làm văn số 3
13
49 Hướng dẫn đọc thêm: Lợn cưới, áo mới
50 Số từ và lượng từ
51 Kể chuyện tưởng tượng
52 Ôn tập truyện dân gian
14
53 Ôn tập truyện dân gian (tiếp)
54 Trả bài kiểm tra Tiếng Việt
55 Chỉ từ
56 Luyện tập kể chuyện tưởng tượng
15
57 Hướng dẫn đọc thêm: Con hổ có nghĩa
58 Động từ
59 Cụm động từ
60 Tính từ và cụm tính từ
16
61 Tính từ và cụm tính từ
62 Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng
63 Trả bài Tập làm văn số 3
64 Ôn tập Tiếng Việt
17
65 Ôn tập Tiếng Việt
66 Chương trình ngữ văn địa phương: Khái quát văn học Gia Lai
67 Chương trình ngữ văn địa phương: Sét và Róc
68 Hoạt động ngữ văn: Thi kể chuyện
18
69 Ôn tập học kì I
70, 71 Kiểm tra học kì I
19 72 Trả bài kiểm tra học kì I; Ôn luyện kiến thức Ngữ Văn học kì I
Học kì II
20
73, 74 Bài học đường đời đầu tiên
75 Phó từ
76 Tìm hiểu chung về văn miêu tả
21
77 Sông nước Cà Mau
78 So sánh
79, 80 Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả
22
81, 82 Bức tranh của em gái tôi
83, 84 Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong
văn miêu tả
23
85 Vượt thác
86 So sánh (tiếp)
87 Chương trình địa phương (phần Tiếng Việt): Từ địa phương
88 Phương pháp tả cảnh
Hướng dẫn bài viết ở nhà : Viết bài số 5- văn tả cảnh
Trang 424
89, 90 Buổi học cuối cùng
91 Nhân hoá
92 Phương pháp tả người
25
93, 94 Đêm nay Bác không ngủ
95 Ẩn dụ
96 Luyện nói về văn miêu tả
26
97 Kiểm tra Văn
98, 99 Lượm; Hướng dẫn đọc thêm: Mưa
100 Hoán dụ
27
101 Trả bài Tập làm văn tả cảnh viết ở nhà
102 Tập làm thơ bốn chữ
103, 104 Cô Tô - Hướng dẫn bài viết số 6
28 105, 106 Viết bài Tập làm văn số 6 - tả người
107, 108 Các thành phần chính của câu
29
109, 110 Cây tre Việt Nam
111 Câu trần thuật đơn
112 Hoạt động ngữ văn: Thi làm thơ 5 chữ
30
113 Hướng dẫn đọc thêm: Lòng yêu nước
114 Câu trần thuật đơn có từ là
115 Kiểm tra Tiếng Việt
116 Trả bài kiểm tra văn, trả bài tập làm văn số 6
31
117 Ôn tập truyện và kí
118 Câu trần thuật đơn không có từ là
119 Ôn tập văn miêu tả
120 Chữa lỗi về chủ ngữ, vị ngữ
32
121, 122 Viết bài Tập làm văn số 7 - văn miêu tả sáng tạo
123 Viết đơn
124 Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
33
125 Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
126 Chữa lỗi về chủ ngữ, vị ngữ (tiếp)
127 Luyện tập cách viết đơn và sửa lỗi
128 Ôn tập về dấu câu (Dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than)
34
129 Ôn tập về dấu câu (Dấu phẩy)
130 Trả bài Tập làm văn miêu tả sáng tạo, trả bài kiểm tra Tiếng
Việt
131 Ngữ văn địa phương: Cổ tích về vú sữa
132 Ngữ văn địa phương: Đoạn văn miêu tả
35
133, 134 Tổng kết phần Văn
135 Tổng kết phần Tập làm văn
136 Tổng kết phần Tiếng Việt
36 137 Ôn tập tổng hợp
138, 139 Kiểm tra học kì II
37 140 Trả bài kiểm tra học kì II; Ôn luyện kiến thức Ngữ Văn cả năm
Trang 5Ngữ văn Lớp 7
Cả năm: 37 tuần (140 tiết) Học kì I: 19 tuần (72 tiết) Học kì II: 18 tuần (68 tiết)
Học kì I
1
1 Cổng trường mở ra
2 Mẹ tôi
3 Từ ghép
4 Liên kết trong văn bản
2
5, 6 Cuộc chia tay của những con búp bê
7 Bố cục trong văn bản
8 Mạch lạc trong văn bản
3
9 Những câu hát về tình cảm gia đình (bài 1,4)
10 Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người
(bài 1,4)
11 Từ láy
12 Quá trình tạo lập văn bản
Hướng dẫn viết bài Tập làm văn số 1 (học sinh làm ở nhà)
4
13 Những câu hát than thân (bài 2,3)
14 Những câu hát châm biếm (1,2)
15 Đại từ
16 Luyện tập tạo lập văn bản
5
17 Sông núi nước Nam
18 Phò giá về kinh
19 Từ Hán Việt
20 Trả bài viết số 1
6
21 Tìm hiểu chung về văn biểu cảm
22 Hướng dẫn đọc thêm: Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường
trông ra
23 Từ Hán Việt (tiếp theo)
24 Đặc điểm văn bản biểu cảm
7
25 Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
26 Bánh trôi nước
27 Quan hệ từ
28 Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm
8
29 Qua đèo Ngang
30 Bạn đến chơi nhà
31, 32 Viết bài Tập làm văn số 2
9
33 Chữa lỗi về quan hệ từ
34 Hướng dẫn đọc thêm:Xa ngắm thác núi Lư
35 Từ đồng nghĩa
36 Cách lập ý của bài văn biểu cảm
10 37, 38 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh (Tĩnh dạ tứ)
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (hồi hương ngẫu thư)
Trang 639 Từ trái nghĩa
40 Luyện nói: Văn biểu cảm về sự vật, con người
11
41 Kiểm tra Văn
42 Từ đồng âm
43 Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
44 Cảnh khuya
12
45 Rằm tháng giêng
46 Kiểm tra Tiếng Việt
47 Trả bài Tập làm văn số 2
48 Thành ngữ
13
49 Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
50, 51 Tiếng gà trưa
52 Điệp ngữ
14 53 Trả bài kiểm tra Văn ; Trả bài kiểm tra Tiếng Việt
54 Luyện nói: Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học
55, 56 Viết bài Tập làm văn số 3
15
57 Một thứ quà của lúa non: Cốm
58 Chơi chữ
59 Làm thơ lục bát
60 Chuẩn mực sử dụng từ
16
61 Ôn tập văn bản biểu cảm
62 Mùa xuân của tôi
63 Hướng dẫn đọc thêm: Sài Gòn tôi yêu
64 Trả bài viết số 3
17
65 Luyện tập sử dụng từ
66, 67 Ôn tập tác phẩm trữ tình
68 Ôn tập phần Tiếng Việt
18
69 Chương trình địa phương (phần Tiếng Việt): Phụ âm đầu và các
lỗi thường gặp 70,71 Kiểm tra học kì I
19 72 Trả bài kiểm tra học kì I Ôn luyện kiến thức Ngữ Văn học kì I
Học kì II
20
73 Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
74 Chương trình địa phương: Văn bản biểu cảm
75, 76 Tìm hiểu chung về văn nghị luận
21
77 Tục ngữ về con người và xã hội
78 Rút gọn câu
79 Đặc điểm của văn bản nghị luận
80 Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận
22
81 Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
82 Câu đặc biệt
83 Tự học có hướng dẫn: Bố cục và phương pháp lập luận
trong bài văn nghị luận
Trang 784 Luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận
23
85 Thêm trạng ngữ cho câu
86 Thêm trạng ngữ cho câu (tiếp)
87, 88 Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh
24
89 Đức tính giản dị của Bác Hồ
90 Kiểm tra Tiếng Việt
91 Cách làm bài văn lập luận chứng minh
92 Luyện tập lập luận chứng minh
25 93, 94 Ý nghĩa văn chương
95, 96 Luyện tập viết đoạn văn chứng minh
26
97, 98 Viết bài Tập làm văn số 5
99 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động
100 Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (tiếp)
27
101 Kiểm tra Văn
102 Ôn tập văn nghị luận
103 Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu
104 Trả bài kiểm tra Tiếng Việt
28
105 Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích
106 Trả bài viết số 5, Trả bài kiểm tra Văn
107, 108 Sống chết mặc bay
29
109 Cách làm bài văn lập luận giải thích
110 Luyện tập lập luận giải thích
Hướng dẫn viết bài Tập làm văn số 6 (học sinh làm bài ở nhà)
111, 112 Ca Huế trên sông Hương
30
113 Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu: Luyện tập (tiếp theo)
114 Luyện nói: Bài văn giải thích một vấn đề
115 Liệt kê
116 Tìm hiểu chung về văn bản hành chính
31
117 Dấu chấm lửng và dấu chấm phẩy
118 Trả bài viết số 6
119 Văn bản đề nghị
120 Ôn tập phần Văn
32
121 Ôn tập phần Văn (tiếp theo)
122 Dấu gạch ngang
123, 124 Ôn tập phần Tiếng Việt
33
125 Văn bản báo cáo
126, 127 Luyện tập làm văn bản đề nghị và báo cáo
128 Ôn tập phần Tập làm văn
34
129 Ôn tập phần Tập làm văn (tiếp theo)
130 Ôn tập phần Tiếng Việt (tiếp theo)
131 Chương trình địa phương (phần Văn): Những bà mẹ Tây
Nguyên
132 Chương trình địa phương (phần Tập làm văn): Thực hành văn
bản hành chính: đề nghị, báo cáo
35
133, 134 Chương trình địa phương (phần Tiếng Việt): Nguyên âm đôi
giữa vần, các phụ âm cuối và sửa các lỗi thường gặp
135, 136 Hoạt động Ngữ văn
Trang 836 137 Hướng dẫn làm bài kiểm tra học kì II
138, 139 Kiểm tra học kì II
37 140 Trả bài kiểm tra học kì II Ôn luyện kiến thức Ngữ Văn cả
năm
Trang 9Ngữ văn Lớp 8
Cả năm: 37 tuần (140 tiết) Học kì I: 19 tuần (72 tiết) Học kì II: 18 tuần (68 tiết)
Học kì I
1
1, 2 Tôi đi học
3 Tự học có hướng dẫn:Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
4 Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
2
5, 6 Trong lòng mẹ
7 Trường từ vựng
8 Bố cục của văn bản
3
9 Tức nước vỡ bờ
10 Xây dựng đoạn văn trong văn bản
11, 12 Viết bài tập làm văn số 1
4
13, 14 Lão Hạc
15 Từ tượng hình, từ tượng thanh
16 Liên kết các đoạn văn trong văn bản
5
17 Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội
18 Tóm tắt văn bản tự sự
19 Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự
20 Trợ từ, thán từ
6
21, 22 Cô bé bán diêm
23 Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
24 Trả bài viết số 1
7
25, 26 Đánh nhau với cối xay gió
27 Tình thái từ
28 Luyện tập viết đoạn văn tự sự kết hợp với với miêu tả và biểu
cảm
8
29, 30 Chiếc lá cuối cùng
31 Chương trình địa phương ( phần Tiếng Việt): Từ địa phương
32 Lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
9 33, 34 Hai cây phong
35, 36 Viết bài Tập làm văn số 2
10
37 Nói quá
38 Ôn tập truyện kí Việt Nam
39 Thông tin về ngày trái đất năm 2000
40 Nói giảm, nói tránh
11
41 Kiểm tra Văn
42 Luyện nói: Kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả
và biểu cảm
43 Câu ghép
44 Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
12 45 Ôn dịch thuốc lá
Trang 1046 Câu ghép (tiếp)
47 Phương pháp thuyết minh
48 Trả bài Tập làm văn số 2, trả bài kiểm tra Văn
13
49 Bài toán dân số
50 Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm
51 Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh
52 Chương trình địa phương (phần Văn): Khoảng trời lá thông
14
53 Dấu ngoặc kép
54 Luyện nói: Thuyết minh một thứ đồ dùng
55, 56 Viết bài Tập làm văn số 3
15
57 Đập đá ở Côn Lôn
58 Ôn luyện về dấu câu
59 Ôn tập Tiếng Việt
60 Thuyết minh một thể loại văn học
16
61 Kiểm tra Tiếng Việt
62 Hướng dẫn đọc thêm: Muốn làm thằng Cuội
63 Trả bài Tập làm văn số 3
64, 65 Hướng dẫn đọc thêm: Hai chữ nước nhà
17
66 Ôn tập phần Văn
67 Ôn tập Tập làm văn; Trả bài kiểm tra Tiếng Việt
68 Hoạt động ngữ văn: Làm thơ 7 chữ
18 69 Ôn tập tổng hợp
70, 71 Kiểm tra học kì I
19 72 Trả bài kiểm tra học kì I Ôn luyện kiến thức Ngữ Văn học kì I
Học kì II
20
73, 74 Nhớ rừng
75 Ông đồ
76 Câu nghi vấn
21
77, 78 Quê hương
79 Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
80 Câu nghi vấn (tiếp)
22
81 Khi con tu hú
82 Thuyết minh về một phương pháp (cách làm)
83 Tức cảnh Pác Bó
84 Câu cầu khiến
23
85 Ngắm trăng
86 Đi đường
87 Thuyết minh một danh lam thắng cảnh
88 Ôn tập về văn bản thuyết minh
24
89, 90 Viết bài Tập làm văn số 5
91 Câu cảm thán
92 Câu trần thuật
25 93 Chiếu dời đô
Trang 1194 Câu phủ định
95 Chương trình địa phương (phần Tập làm văn): Thuyết minh về
di sản văn hóa địa phương
96 Hịch tướng sĩ
26
97 Hịch tướng sĩ
98 Hành động nói
99 Trả bài Tập làm văn số 5
100 Hành động nói (tiếp)
27
101, 102 Nước Đại Việt ta
103 Ôn tập về luận điểm
104 Viết đoạn văn trình bày luận điểm
28
105 Bàn luận về phép học
106 Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm
107, 108 Viết bài Tập làm văn số 6
29
109, 110 Thuế máu
111 Hội thoại
112 Tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận
30
113 Đi bộ ngao du
114 Hội thoại (tiếp);
115 Luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
116 Kiểm tra Văn
31
117 Lựa chọn trật tự từ trong câu
118 Trả bài Tập làm văn số 6
119 Tìm hiểu về các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
120 Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục
32
121 Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục
122 Lựa chọn trật tự từ trong câu (luyện tập)
123 Luyện tập đưa các yếu tố tự sự và miêu tả vào bài văn nghị
luận
124 Chữa lỗi diễn đạt (lỗi lôgic)
33
125 Chương trình địa phương (phần Văn): Tượng mồ
126, 127 Viết bài Tập làm văn số 7
128 Ôn tập phần Tiếng Việt học kì II
34
129 Văn bản tường trình
130 Luyện tập làm văn bản tường trình
131 Kiểm tra Tiếng Việt
132 Trả bài kiểm tra Văn; Trả bài Tập làm văn số 7
35 133, 134 Tổng kết phần Văn
135 Văn bản thông báo; Luyện tập làm văn bản thông báo
36
136 Ôn tập phần Tập làm văn, Trả bài kiểm tra Tiếng Việt
137 Chương trình địa phương phần Tiếng Việt: Câu phân loại theo
mục đích nói
138, 139 Kiểm tra học kì II
37 140 Trả bài kiểm tra học kì II Ôn luyện kiến thức Ngữ Văn cả
năm