Trờng THCS TháiSơn Họ và tên: . Đề thi học sinh giỏi cấp trờng Môn : Ngữ Văn 7 Năm học: 2010- 2011 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề) Đề bài Phần I. Trắc nghiệm ( 2 điểm) Đọc kĩ đoạn văn sau và chọn câu trả lời đúng nhất. Cơn gió mùa hạ lớt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hơng thơm của lá , nhu báo trớc mùa về của một thức quà thanh nhã và tinh khiết.Các bạn có ngửi thấy, khi đi qua những cánh đồng xanh, mà hạt thóc nếp đầu tiên làm trĩu thân lúa còn tơi, ngửi thấy caí mùi thơm mát của bông lúa non không? Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm , phảng phất hơng vị ngàn hoa cỏ. Dới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quí trong sạch của Trời . ( Ngữ Văn 7- tập 1) 1. Đoạn văn trên đợc trích từ văn bản nào? A. Mùa xuân của tôi. B. Một thứ quà của lúa non : Cốm C. Sài gòn tôi yêu D. Tiếng gà tra 1. phơng thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì? A. Miêu tả B. Tự sự C. Biểu cảm D. nghị luận 2. Dòng nào thể hiện rõ nhất tình cảm trân trọng của tác giả đối với hạt thóc nếp? Một thức quà thanh nhã và tinh khiết B. Giọt sữa trắng thơm, phảng phất h- ơng vị ngàn hoa cỏ. C. Cái chất quí trong sạch của Trời D. Cả ba dòng trên 3. Các từ sau đây từ nào là từ láy? A. Thanh nhã B. Phảng phất C. Trắng thơm D. Thơm mát 4. Từ nào đồng nghĩa với từ trong sạch? A. Thanh nhã B. Tinh khiết C. Trắng thơm D. Thơm mát 5. Trong câu : Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hơng vị của ngàn hoa cỏ có bao nhiêu từ ghép đẳng lập? A. Hai từ B. Ba từ C. Bốn từ D. Năm từ 6. Nếu viết: Trong cái vỏ xanh kia, có một giọt sữa trắng xoá, man mát hơng vị ngàn hoa cỏ . thì từ nào dùng không đúng nghĩa? A. Hơng vị B. Giọt sữa C. Man mác D. Trắng xoá 7. trong các từ sau đây , từ nào trái nghĩa với từ thanh nhã? A. Trong sạch B. Trắng thơm C. Thô tục D. Tinh khiết Phần 2: Tự luận( 8 điểm) Câu 1 (3điểm): Chỉ ra và phân tích giá trị nghệ thuật của phép tu từ đợc sử dụng trong khổ thơ sau: Trên đờng hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: Cục . cục tác cục ta Nghe xao động nắng tra Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ ( Tiếng gà tra - Xuân Quỳnh, SGK Ngữ Văn 7, tập I) Câu2: ( 5điểm) Nụ cời cua me. Đáp án và biểu điểm đề thi học sinh giỏi cấp trờng Môn : Ngữ Văn 7 - Năm học: 2009 2010 Câu 1 (4 điểm): Yêu cầu: * Hình thức: Viết thành đoạn văn. * Nội dung: Học sinh chỉ ra đợc các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong khổ thơ: Cả khổ thơ là những rung cảm ban đầu của ngời lính trên đờng hành quân khi nghe tiếng gà tra. - Dòng thứ t Cục . cục tác cục ta với việc lặp âm và những dấu chấm lửng đã mô phỏng sát đúng tiếng gà làm cho chuyện kể nh đợc lồng vào một bức tranh nổi có tiếng gà vang vọng trong không gian. - Lối dùng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy thính giác (nghe) thay cho cảm giác (thấy) và điệp ngữ nghe lặp lại ba lần ở đầu dòng thơ có tác dụng đem lại ấn tợng nh tiếng gà ng- ng lại, làm xao động không gian và xao động lòng ngời. - Trật tự đảo của kết cấu so sánh: Nghe xao động nắng tra (nổi bật nghĩa bóng) với Nghe nắng tra xao động (nổi bật nghĩa đen) xen vào những trật tự đảo của câu trớc và câu sau, làm cho âm điệu câu thơ thay đổi, tránh đợc sự nhàm chán và diễn tả đợc sự bồi hồi, xao xuyến của tâm hồn. Biểu điểm: - Điểm 4: Đáp ứng đợc đủ các yêu cầu trên, hành văn trong sáng, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ. - Điểm 3: Đáp ứng đợc đủ các yêu cầu trên, diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ. - Điểm 2: Làm đợc 2 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả. - Điểm 1: Làm đợc 1 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả, dùng từ. - Điểm 0,5: Học sinh viết chung chung về nội dung của khổ thơ, không hiểu rõ đề. - Điểm 0: Không viết đợc gì hoặc sai lạc cả về nội dung và hình thức. L u ý : Khuyến khích học sinh biết liên hệ, so sánh với một số hình ảnh, ngôn từ ở một số tác phẩm khác cho 0,5 điểm, tổng điểm không quá 4 điểm. Câu 2 (6 điểm): Viết đoạn văn khoảng 15 câu nói lên cảm nghĩ của em về bài ca dao sau: Gió đa cành trúc la đà Tiếng chuôngTrấn Vũ, canh gà Thọ Xơng. Mịt mù khói tỏa ngàn sơng, Yêu cầu: * Hình thức: Viết thành đoạn văn khoảng 15 câu. * Nội dung: nói lên cảm nghĩ của em về bài ca dao. Cảnh sáng sớm mùa thu nơi kinh thành Thăng Long thở trớc. Mỗi câu ca dao là một cảnh đẹp đợc vẽ bằng hai nét chấm phá, tả ít mà gợi nhiều. Cái hồn của cảnh vật mang vẻ đẹp màu sắc cổ điển. - Câu thứ nhất tả gió và trúc: chữ đa gợi làn gió thu thổi nhè nhẹ làm đung đa những cành trúc rậm rạp, lá sum sê đang la đà. - Câu thứ hai nói về tiếng chuông đền Trấn Vũ và tiếng gà tàn canh báo sáng từ làng Thọ Xơng vọng tới. lấy xa để nói gần, lấy động để tả tĩnh, nhà thơ dân gian đã thể hiện đợc cuộc sống êm đềm, yên vui, thanh bình nơi Kinh thành xa. - Câu thơ thứ ba bức tranh xơng khói mùa thu: đảo ngữ Mịt mù khói tỏa trên ngàn sơng bao la mênh mông đã làm cho cảnh vật trở nên mịt mờ huyền ảo và tĩnh lặng . - Câu thơ thứ t: trời sắp sáng, tiếng chày giã dó từ làng Yên Thái làm giấy vang lên dồn dập. Nhịp sống lao động sôi nổi nói lên một sức sống mạnh mẽ chốn cố đô ngày xa. Hình ảnh mặt gơng Tây Hồ là hình ảnh trung tâm, một tứ thơ đẹp tỏa sáng toàn bài ca dao. - Tác giả (khuyết danh) phải là một con ngời tài hoa và có tâm hồn trong sáng tuyệt đẹp. Biểu điểm - Điểm 6: Đáp ứng đợc đủ các yêu cầu trên, hành văn trong sáng, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ. - Điểm 5: Đáp ứng đợc đủ các yêu cầu trên, diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ. - Điểm 4: Làm đợc 3 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả. - Điểm 3: Làm đợc 2 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả. - Điểm 2: Làm đợc 1 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả, dùng từ. - Điểm 1: Học sinh viết chung chung về nội dung câu ca dao, không hiểu rõ đề. - Điểm 0: Không viết đợc gì hoặc sai lạc cả về nội dung và hình thức. L u ý : Khuyến khích học sinh biết liên hệ, so sánh với một số hình ảnh, ngôn từ ở một số tác phẩm khác cho 0,5 điểm, tổng điểm không quá 6 điểm. Câu 3 (10 điểm): Yêu cầu: Viết bài văn có bố cục: Mở bài, thân bài, kết bài rõ ràng. Biết liên kết, chuyển ý, chuyển đoạn chặt chẽ, lôgich, biết giải thích các từ: bầu, bí, thơng, khác giống, một giàn, biết lấy dẫn chứng để lập luận. - Kiểu bài nghị luận giải thích. - Nội dung: giải thích lời khuyên về tình thơng yêu, đoàn kết. * Các ý chính cần có: - Giải thích ý nghĩa hình ảnh bầu và bí. + Bầu và bí cùng có điều kiện sống nh nhau. + Bầu và bí có những đặc điểm gần gũi, tơng tự nhau. - Vì sao bầu và bí phải thơng nhau? + Bầu và bí gần gũi, nơng tựa vào nhau. + Bầu gặp rủi ro thì bí cũng không tránh khỏi thiệt hại. - Qua hình ảnh bầu và bí, nhân dân ta muốn khuyên bảo điều gì? + Bầu thơng bí, ngời thơng ngời. + Bầu bí chung một giàn, ngời chung làng xóm, quê hơng, đất nớc. + Ngời thơng yêu, đoàn kết, cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn. Biểu điểm - Điểm 9-10 : Đáp ứng đợc đủ các yêu cầu trên, hành văn trong sáng, bố cục chặt chẽ, biểu cảm, còn mắc một vài sai sót nhỏ. - Điểm 8: Đáp ứng đợc đủ các yêu cầu trên, diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, bố cục chặt chẽ, còn mắc một vài sai sót nhỏ. - Điểm 7: Làm đợc 2/3 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, bố cục chặt chẽ, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả. - Điểm 5-6 : Làm đợc 1/2 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, biểu cảm, bố cục chặt chẽ, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả. - Điểm 3-4 : Làm đợc 1/2 ý , diễn đạt rõ ràng, lu loát, bố cục còn lộn xộn, còn mắc một vài sai sót nhỏ về chính tả, dùng từ. - Điểm 1-2 : Học sinh viết chung chung về nội dung câu ca dao, không hiểu rõ đề. - Điểm 0: Không viết đợc gì hoặc sai lạc cả về nội dung và hình thức. * L u ý chung : các câu1,2,3 giám khảo có thể cân nhắc giữa các thang điểm cho điểm lẻ đến 0,5 điểm. . tổng điểm không quá 6 điểm. Câu 3 (10 điểm): Yêu cầu: Viết bài văn có bố cục: Mở bài, thân bài, kết bài rõ ràng. Biết liên kết, chuyển ý, chuyển đoạn chặt. . Đề thi học sinh giỏi cấp trờng Môn : Ngữ Văn 7 Năm học: 2010- 2011 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề) Đề bài Phần I. Trắc