+ Nghĩa biểu trưng : kiểu người trong bao , lối sống trong bao – một kiểu người , một lối sống không chỉ đã và đang tồn tại ở nước Nga cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX mà còn có ý nghĩa p
Trang 1Trường THPT Tiểu Cần
Tổ : Ngữ văn Đề kiểm tra viết
Giáo viên : Nguyễn Thị Ngọc Sương Môn :Ngữ văn – Khối 11 (cơ bản )
Thời gian : 90 phút
Nội dung đề :
Câu 1 : ( 2 điểm ) Hãy phân tích ý nghĩa tư tưởng – nghệ thuật của biểu tượng “cái bao” Từ đó khái quát chủ đề tư tưởng của truyện ngắn “ Người trong bao” – Sêkhốp
Câu 2 : ( 8 điểm ) Cảm nhận của em về bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ” – Hàn Mặc Tử
ĐÁP ÁN THANG ĐIỂM
Câu 1 : HS trình bày đạt 2 ý sau :
- Ý nghĩa tư tưởng – nghệ thuật của biểu tượng “cái bao” Hình ảnh
cái bao là một trong những sáng tạo độc đáo của tác giả Nó có thể
bao hàm và gợi ra cho người đọc những ý nghĩa sau :
+ Nghĩa đen (gốc ) : vật dùng để bao , gói ,đựng đồ vật , hàng hóa ,
… hình túi , hình hộp ,……
+ Nghĩa bóng (chuyển ) : lối sống và tính cách của Bê-li-cốp
+ Nghĩa biểu trưng : kiểu người trong bao , lối sống trong bao –
một kiểu người , một lối sống không chỉ đã và đang tồn tại ở nước Nga
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX mà còn có ý nghĩa phổ quát sâu rộng
hơn nhiều Cả xã hội Nga , cả nước Nga thời điểm đó , phải chăng
cũng là một “cái bao” khổng lồ trói buộc , tù hãm , vây bủa , ngăn
chặn tự do của mọi người
- Chủ đề của truyện ngắn “Người trong bao’
+ Lên án phê phán mạnh mẽ kiểu người trong bao , lối sống trong
bao và tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai của nước Nga
+ Bức thiết cảnh báo và kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cuộc
sống , cách sống , không thể sống tầm thường hèn nhát , ích kỉ , vô vị
và hủ lậu mãi như thế
Câu 2 :
a) Mở bài : - Giới thiệu vài nét về tác giả Hàn Mặc Tử
- Giới thiệu chung về bài thơ “ Đây thôn Vĩ Dạ” ( xuất
xứ , cảm hứng sáng tác , chủ dề , …………)
b) Thân bài : ( HS nêu cảm nhận xoay quanh các nội dung chính
sau )
* Khổ 1 : Cảnh thôn Vĩ được miêu tả vào buổi sáng
- Mở đầu bài thơ là câu hỏi tu từ , như lời mời gọi tha thiết ,
nhưng cũng là lời trách móc nhẹ nhàng sao người ra đi không về
thăm thôn Vĩ
- Cảnh thôn Vĩ hiện lên với vẻ đẹp vừa rất thực , vừa như hư
cấu
+ Nắng mới lên : nắng ban mai ấm áp , nhẹ nhàng , tinh khiết
Câu 1 ( 2 điểm ) -Ý 1 : 1 điểm chia ra như sau :
+ Nghĩa đen ( 0,25 đ ) + Nghĩa bóng ( 0,25 đ ) + Nghĩa biểu trưng (0,5 điểm )
-Ý 2 : 1 điểm chia ra như sau :
+ Lên án , phê phán
……… (0,5 điểm ) + Bức thiết cảnh báo và kêu gọi ……… ( 0,5 điểm )
Câu 2 ( 8điểm )
* Điểm 7-8 Bài viết đảm bảo các yêu cầu của đề , có sáng tạo ý mới hay – thuyết phục , diễn đạt lưu loát mạch lạc , không sai lỗõi chính tả , ngữ pháp
* Điểm 5-6 Bài viết đủ các yêu cầu của dàn bài , ý khá , diễn đạt suôn , ít
Trang 2+ Mướt : chỉ sự tươi tốt , non tơ , mượt mà của vườn cây ở thôn
Vĩ Dạ
+ Xanh như ngọc : màu xanh của lá tươi non , óng ả , lung linh
dưới nắng ban mai
Khung cảnh tuy đơn sơ , bình dị mà tuyệt mĩ
- Con người xuất hiện làm cho cảnh vật thêm sinh động , nhưng
chỉ thấp thoáng sau những chiếc lá trúc -> sự tinh tế trong ngòi bút
của tác giả , cũng như cái thần thái của thôn Vĩ
* Khổ 2 : Cảnh thôn Vĩ hiện lên vào một đêm trăng
- Nhà thơ tả thực vẻ êm đềm , nhịp điệu khoan thai của xứ Huế :
+ Có gió mây nhè nhẹ bay đi nhưng tách rời nhau làm tăng
thêm cái trống vắng của không gian
+ Có dòng nước lững lờ , cây cỏ khẽ đung đưa
-> Những hình ảnh trên rất đẹp , nhưng gợi cảm giác lạnh lẽo ,
phảng phất tâm trạng u buồn cô đơn của nhà thơ trước sự thờ ơ ,
xa cách của cuộc đời đối với mình
- Cảnh thôn Vĩ hiện ra rất thực mà cứ như hư ảo vì :
+ Dòng sông không còn là dòng sông của sóng nước mà là dòng
sông của ánh sáng hư ảo
+ Con thuyền không chở người mà chở đầy trăng
- >Trăng trở thành người bạn thân thiết , chia sẻ nỗi cơ đơn với
nhà thơ
* Khổ 3 : Cảnh thôn Vĩ hiện vào một buổi chiều mưa
- Điệp ngữ “khách đường xa” : nhằm nhấn mạnh nỗi xĩt xa , vừa
như lời tâm sự của chính nhà thơ – là một người khách quá xa xơi ,
người khách chỉ cĩ trong mơ
- Hình ảnh “ sương khĩi” ở trong bài thơ cĩ thể hiểu theo nhiều
nghĩa - > bao cái huyền hoặc của cuộc đời đang làm cho tình người
trở nên khĩ hiểu và xa vời
- Chút hồi nghi ở câu cuối -> tăng thêm nỗi cơ đơn trống vắng
trong một tâm hồn tha thiết yêu thương con người và cuộc đời
c) Kết bài : - Khái quát lại các ý vừa phân tích
- Cảm nhận chung về bài thơ
sai lỗi chính tả , ngữ pháp chuẩn mực
* Điểm 3-4 Bài viết đáap ứng được yêu cầu của đề nhưng đôi chỗ hành văn còn chưa suôn sẻ liên kết ý vài chỗ chưa chặt chẽ , có mắc vài lỗi về dùng từ .
Điểm 1-2 Bài viết không đảm bảo các yêu cầu của đề bài , vài ý xa đề , diễn đạt yếu , hành văn chưa trôi chảy , Điểm 0
Bài viết lan man xa đề , hoặc sai kiến thức cơ bản
……… Hết ……….
Trang 3Trường THPT Tiểu Cần
Tổ : Ngữ văn ĐỀ THI HỌC KÌ II ( Năm học 2009-2010)
Giáo viên : Nguyễn Thị Ngọc Sương Môn :Ngữ văn – Khối 11 (cơ bản )
Thời gian : 120 phút
Nội dung đề :
Câu 1 : ( 2 điểm )
Hãy nêu ý nghĩa của hình ảnh “ bếp lửa hồng” trong bài thơ “ Chiều tối” –Hồ chí Minh .
Câu 2 : ( 2 điểm ) Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 100 từ ) về vai trị của nước đối với đời sống của sinh vật trên trái đất
Câu 3 : ( 6 điểm ) Học sinh chọn câu a) hoặc b) để làm bài :
a) Cĩ ý kiến cho rằng : “ Bài thơ Từ ấy là lời tâm nguyện của người thanh niên yêu
nước giác ngộ lí tưởng cộng sản” Anh , chị hãy nêu cảm nhận của mình về ý kiến trên ?
b) Hình tượng nhân vật Gia-ve trong đoạn trích “ Người cầm quyền khơi phục uy
quyền” ( Những người khốn khổ - V Huy-go ) gợi cho anh ,chị suy nghĩ gì ?
Câu 1 : Hình ảnh “ bếp lửa hồng” trong bài thơ “ Chiều tối” –Hồ chí
Minh cĩ ý nghĩa :
- Sự hồn tất cơng việc và nghỉ ngơi
- Gợi khơng khí gia đình ấm áp , sum họp sau một ngày làm việc
vất vả .
- Thể hiện ước mơ thầm kín về một mái ấm gia đình của người
đang lưu lạc xa nhà , xa quê hương , đất nước
-> Đĩ chính là tâm hồn của một nhà thơ cách mạng đã vượt lên
hồn cảnh khắt nghiệt của tù đày để đồng cảm với thiên nhiên , để vui
với đời thường
Câu 2 : Học sinh nêu được các v ai trị mà nước mang lại cho con
người như :
- Nước là nguồn tài nguyên thiên nhiên duy trì sự sống trên
trái đất
- Nước đem lại nhiều lợi ích , sức khỏe cho con người
- Nước là tài sản quý nhất của con người , là điều kiện để duy
trì mọi hoạt động sống vì nĩ chiếm 2/3 tổng lượng cơ thể
-Nước cịn mang lại giá trị kinh tế cho đất nước như : dùng
nước để sản xuất điện , tưới tiêu , ……
Câu 3 a) Mở bài : - Giới thiệu vài nét về bài thơ “ Từ ấy” ( xuất
xứ , cảm hứng sáng tác , chủ dề ,…………)
- Nêu khái quát nhận định “Bài thơ Từ ấy là lời
tâm nguyện của người thanh niên yêu nước giác ngộ lí tưởng cộng
sản”
b) Thân bài : ( HS nêu cảm nhận xoay quanh các nội dung chính
sau )
Câu 1 ( 2 điểm ) Mỗi ý đúng được 0.5 điểm
Câu 2 ( 2 điểm ) Hs viết đoạn văn phải đảm bảo các yêu cầu như đáp án ,
và các yêu cầu sau :
- Phải cĩ câu chủ đề
- Khoảng 100 từ
- Liên kết ý chặt chẽ , diễn đạt lưu lốt
- Khơng sai chính tả , ngữ pháp
- Dùng từ hay , sáng tạo
* Đạt tất cả các yêu trên sẽ được 2 điểm , tùy mức độ GV trừ điểm
Trang 4* Khổ 1 :Niềm vui sướng say mê của nhà thơ khi bắt gặp lí tưởng
của Đảng
* Khổ 2 :Những nhận thức mới về lẽ sống của tác giả
* Khổ 3 : Sự chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ
= > Bài thơ là lời tâm nguyện của người thanh niên yêu nước trẻ
tuổi giác ngộ lí tưởng cộng sản , và được lí tưởng soi đường
c) Kết bài : - Khái quát lại các ý vừa phân tích
- Cảm nhận chung về nhận định .
Câu 3 b) Mở bài : - Giới thiệu vài nét về đoạn trích “ Người cầm
quyền khơi phục uy quyền” ( Những người khốn khổ - V Huy-go )
như : vị trí , nội dung ,
- Nêu khái quát về hình tượng nhân vật Gia-ve
trong đoạn trích
b) Thân bài : ( HS nêu suy nghĩ xoay quanh các nội dung chính
sau )
- Bộ dạng : khuơn mặt , nét mặt khi nghiêm – khi cười ,…… ….
( dẫn chứng )-> Bộ dạng của một con người đại diện cho kiểu
người cơng cụ , phục vụ XHTS một cách đắc lực , mù quáng
- Hành động : giống như một con hổ ( vừa gầm vừa thét , vừa
lao tới ngoặm lấy cổ con mồi ) ( dẫn chứng ) - > cười đắc chí
- Ngơn ngữ : giọng nĩi , cặp mắt , cái cười ,….-> tục tằn , thơ lỗ ,
ra oai
- Cách cư xử : + Với Phăng-tin …( dẫn chứng)
+ Với Giăng-Van giăng ….( dẫn chứng )
Độc ác , tàn nhẫn , khơng cĩ nhân tính đối với những người
khốn khổ
* Kết lại : Gia –ve là một con người nhưng mang bản tính ác thú ( Hs
cĩ thể liên hệ : nhân vật Nghị Quế trong Tắt đèn của Ngơ Tất Tố ,
nhân vật Bá Kiến trong Chí Phèo của Nam Cao ,…… Để thấy rõ bản
chất của nhân vật )
c) Kết bài : - Khái quát lại các ý vừa phân tích
- Cảm nhận chung về nhân vật .
Câu 3 ( 6 điểm )
* Điểm 5-6 Bài viết đảm bảo các yêu cầu của đề , có sáng tạo ý mới ,hay – thuyết phục , diễn đạt lưu loát mạch lạc , không sai lỗõi chính tả , ngữ pháp
* Điểm 3-4 Bài viết đủ các yêu cầu của dàn bài , ý khá , diễn đạt suôn , ít sai lỗi chính tả , ngữ pháp chuẩn mực
* Điểm 1-2 Bài viết đáap ứng được yêu cầu của đề nhưng đôi chỗ hành văn còn chưa suôn sẻ liên kết ý vài chỗ chưa chặt chẽ , có mắc vài lỗi về dùng từ , viết câu .
* Điểm 0 Bài viết lan man xa đề , hoặc sai kiến thức cơ bản
