Tiết16: thực hành : mổ và quan sát giun đất I Xác định mục tiêu bài học: 1.KiÕn thøc:HS nhËn biÕt ®îc loµi giun khoang:h×nh d¹ng ngoµI,cÊu t¹o trong 2.Kỹ năng: Rèn kĩ năng quan sát so s[r]
Trang 1Tuần 8
Ngày soạn: 12/10/2009
Ngày dạy: 13/10/2009
Ngành giun đốt
Tiết15: Giun đất
I.Xác định mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:HS nêu !"# đặc điểm cấu tạo, di chuyển, dinh ") ( sinh sản của
giun đất đại diện cho ngành giun đốt chỉ rõ đặc điểm tiến hóa hơn của giun đất so với giun tròn
2.Kỹ năng:Rèn kĩ năng quan sát so sánh phân tích, kĩ năng hoạt động nhóm
3Thái độ:GD ý thức bảo vệ động vật có ích
II Xác định phương pháp:
Thực hành kết hợp hoạt động nhóm và làm việc với SGK
III.Chuẩn bị:
1) Giáo viên:
Tranh hình SGK phóng to
2) Học sinh:
Mẫu vật: Giun đất
IV.Hoạt động dậy học:
1) ổn định tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ:Nêu đặc điêm chung ngành giun tròn
3) Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
* Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu
tạo của giun đất
- GV yêu cầu HS đọc SGK - Cá nhân đọc thông tin và 1)Cấu tạo của giun đất
Trang 2lời câu hỏi:
+ Giun đất có cấu tạo ngoài phù
hợp với lối sống chui rúc trong
đất " thế nào?
+ So sánh với giun tròn tìm ra
cơ quan và hệ cơ quan mới xuất
hiện ở giun đất?
Hệ cơ quan mới ở giun đất có
cấu tạo " thế nào?
- GV ghi ý kiến của các nhóm
lên bảng và phần bổ sung
- GV giảng giải 1 số vấn đề….
- GV yêu cầu HS rút ra kết luận
về cấu tạo ngoài và trong của
giun đất
- GV cần bổ sung và hoàn thiện
kết luận
tranh, hình phóng to và ghi nhơ kiến thức
- Thảo luận nhóm thống nhất ý kiến trả lời các câu hỏi
- Đại diện nhóm trình bày
đáp án nhóm khác theo dõi bổ sung
- HS rút ra kết luận
* Cấu tạo ngoài:
- Cơ thể dài thuôn 2 đầu
- Phân đốt mỗi đốt có vòng tơ( Chi bên)
- chất nhày→da trơn
- Có đai sinh dục và lỗ sinh dục
* Cấu tạo trong
- Có khoang cơ thể chính thức, chứa dịch
- Hệ tiêu hóa phân hóa rõ rệt: lỗ miệng→hầu→ thực quản→diều→ dạ dày cơ → ruột tịt → hậu môn
- Hệ tuần hoàn: Mạch I" ( mạch bụng, vòng hầu,(tim đơn giản), tuần hoàn kín
- Hệ thần kinh: Chuỗi hạch thần kinh, dây thần kinh
* Hoạt động 2: Di chuyển của
giun đất
- GV cho HS quan sát
H15.3hoàn thành bài tập mục
▼tr.54: Đánh số vào ô trống
cho đúng thứ tự các động tác di
chuyển của giun đất
- GV ghi phần trả lời các nhóm
- Cá nhân tự đọc các thông tin quan sát hình ghi nhận kiến thức
- Trao đổi nhóm hoàn thành bài tập
- Đại diện các nhóm trình bày đáp án nhóm khác nhận xét bổ sung
2) Di chuyển của giun
đất
- Giun đất di chuyển bằng cách:
+ Cơ thể phình duỗi xen kẽ
Trang 3lên bảng
- GV cần đề phòng HS hỏi: Tại
sao giun đất chun giãn !"# cơ
thể?
+ Vòng tơ làm chỗ dựa
→ Kéo cơ thể về 1 phía
* Hoạt động 3: Tìm hiểu dinh
dưỡng của giun đất
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
SGK trao đổi nhóm trả lời câu
hỏi
+ Quá trình tiêu hóa của giun
đất diễn ra " thế nào?
+ Vì sao khi &", nhiều, "5
ngập úng, giun đất chui lên mặt
đất?
+ Cuốc phải giun đất thấy có
chất lỏng màu đỏ chảy ra đó là
chất gì, tại sao có màu đỏ?
- GV yêu cầu HS tự rút ra kết
luận
- Cá nhân đọc thông tin tr.54 ghi nhơ kiến thức
- Trao đổi nhóm hoàn thành câu trả lời
- Đại diện nhóm trình bày
đáp án nhóm khác bổ sung
3) Dinh ")
- Hô hấp qua da
- Thức ăn giun đất→ lỗ miệng→ hầu→ diều (chứa thức ăn) → dạ dày( nghiền nhỏ) → Enzim biến đổi → ruột tịt→ bã
!", ra ngoài
- Dinh ") qua thành ruột vào máu
* Hoạt động 4: sinh sản.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
SGK quan sát H15.6 trả lời câu
hỏi
+ Giun đất sinh sản " thế
nào?
- GV yêu cầu HS tự rút ra kết
luận
- GV hỏi thêm: Tại sao giun đát
I") tính, khi sinh sản lại
ghép đôi?
- HS " thu nhận thông tin qua nghiên cứu SGK
- Đại diện 1→3 nhóm trình bày đáp án
4) Sinh sản
- Giun đất I") tính
- Ghép đôitrao đổi tinh dịch tại đai sinh dục
- Đai sinh dục tuột khỏi cơ thể tạô kén chứa trứng
Trang 4 Trình bày cấu tạo giun đất phù hợp với lối sống chui rúc trong đất
Cơ thể giun đất có đặc điểm nào tiến hóa so với ngành động vật 0"5 _
5,Hướng dẫn về nhà
Học bài trả lời câu hỏi SGK
Đọc mục" em có biết"
Chuẩn bị mỗi nhóm 1 con giun đất to, kinh lúp tay
Tuần 8
Ngày soạn: 12/10/2009
Ngày dạy: 16/10/2009
Tiết16: thực hành : mổ và quan sát giun đất
I) Xác định mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:HS nhận biết !"# loài giun khoang:hình dạng ngoàI,cấu tạo trong
2.Kỹ năng: Rèn kĩ năng quan sát so sánh phân tích, kĩ năng hoạt động nhóm
3.Thái độ:Tin "a vào cuọc sống,yêu thích bộ môn
II.Xác định ?"3 pháp:Thực hành
III) Chuẩn bị:
1) Giáo viên:
-Khay mổ,bộ đồ mổ,lúp tay,ghim hãm,khăn lau
-Tranh cấu tạo ngoàI,cấu tạo trong
2) Học sinh:
-Học kỹ bài giun đất
-Cần tìm loài giun khoang to
IV.Hoạt động dậy học:
1) ổn định lớp :
-Phân chia nhóm thực hành
-Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm
- GV nêu yêu cầu tiết hực hành
2) Kiểm tra bài cũ:
Trang 53.Tiến hành thực hành:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
* Hoạt động 1:Tìm hiểu cấu
tạo ngoài
- GV yêu cầu học sinh nghiên
cứu SGK ơ mục ▼ tr.56 và thao
tác luôn
-GV hỏi +Trình bày cách xử lý
mẫu nhứ thế nào?
- GV kiểm tra mẫu thực hành
nếu nhóm nào ", làm !"#
→ GV "5 dấn thêm
b- Vấn đề 2: Quan sát cấu tạo
ngoài
-GV yêu cầu các nhóm:
+ Quan sát các đốt, vong to
+Xác định mặt I" và mặt
bụng
+Tìm đai sinh dục
- GV hỏi:
+ Làm thế nào để quan sát !"#
vong tơ?
+ Dựa vào đạc điểm nào để xác
định mặt I" và bụng ?
+ Tìm đai sinh dục lỗ sinh dục
dựa trên đặc điểm nào?
- GV cho HS làm bài tập chú
thích vào H16.1
- GV gọi đại diện nhóm lên chú
thích vào tranh
- GV thông báo đáp án đúng
- Cá nhân tự đọc thông tin , ghi nhơ kiến thức
- Trong nhóm cử 1 bạn tiến hành
- Đại diện nhóm trình bày cách sử lý mẫu
* Trong nhóm đặt giun lên giấy quan sát bằng kính lúp thống nhất đáp án hoàn thành yêu cầu của
GV
- HS trao tiếp trả lời câu hỏi
- Các nhóm dựa vào đặc
điểm mới quan sát → thống nhất đáp án
1) Cấu tạo ngoài
Trang 6chữa bài, các nhóm khác
bổ sung
* Hoạt động 2: Cấu tạo trong
* GV yêu cầu HS các nhóm
quan sát H16.2 đọc các thông
tin SGK tr.57 Thực hành mổ
giun đất
- GV kiểm tra sản phẩm của các
nhóm bằng cách:
+ Gọi 1 nhóm mổ đẹp đúng
trình bày thao tác mổ
+ Một nhóm mổ ", đúng
trình bày thao tác mổ
- GV hỏi: Vì sao mổ ", đúng
hay nát các nội quan
* GV "5 dẫn: Dùng kéo
nhọn tách nhẹ nội quan Dựa
vào H16.3A nhận biết các bộ
phận của hệ tiêu hóa
+ Dựa vào H16.3B quan sát các
bộ phận của hệ sinh dục
+ Gạt ống tiêu hóa sang bên để
quan sát hệ thần kinh màu trắng
ở bụng
+ Hoàn thành chú thích ở H16B
-C SGK
- GV kiểm tra bằng cách gọi đại
diện nhóm lên bảng chú thích
vào hình câm
- Cá nhân HS quan sát hình đọc kĩ các F"5 tiến hành mổ
- GV cử 1 đại diện mổ thành viên khác giữ lau dịch cho sạch mẫu
- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả
- Nhóm khác theo dõi góp
ý nhóm mổ ", đúng
* Trong nhóm : + 1 HS thao tác gỡ nội quan
+ HS khác đối chiếu với SGK để xác định các hệ cơ quan
+ Ghi chú hình vẽ
Trang 7+ Đại diện các nhóm lên chữa bài, nhóm khác bổ sung
4 Củng cố và đánh giá:
GV cho điểm 1, 2 nhóm làm việc tốt và kết quả đúng đẹp
5.Hướng dẫn về nhà:
Viết thu hoạch theo nhóm
Kẻ bảng 1,2 tr.60 SGK vào vở bài tập
Chữ ký BGH Ngày 12 tháng 10 năm 2009