MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giuùp HS: - Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhân vật ông đồ, qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh của người xưa gắn li[r]
Trang 1Tuần : 17 ; Tiết : 64
NS:24 11 2009
ND: 30 11, 3 12
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp HS:
- Tự đánh giá bài làm của mình theo yêu cầu văn bản và nội dung của đề bài
- Hình thành năng lực tự đánh giá và sửa chữa bài văn của mình
B CHUẨN BỊ:
- GV chuẩn bị bài tập làm văn số 3 đã chấm điểm, nhận xét kĩ năng làm văn thuyết minh
- HS xem lại cách làm bài văn thuyết minh
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
ĐỘNG
Hoạt động 1: Khởi động – giới thiệu.
- GV giới thiệu mục tiêu cần đạt của tiết
trả bài viết
- GV ghi tựa lên bảng
- Lắng nghe và ghi tựa vào tập
Hoạt động 2: Đánh giá, nhận xét.
- GV trả lại bài viết cho hs và y/c đọc lại
đề
? Đối tượng thuyết minh của bài văn là
gì ?
- Gọi hs phát biểu, nhận xét, bổ sung
? Với mỗi em, trong bài viết của mình
các em có trình bày được các đặc điểm
cấu tạo, nguyên lý hoạt động và lợi ích
của cây bút bi đ/v con người chưa?
- Gọi hs phát biểu, nhận xét, bổ sung
? Bài thuyết minh đã vận dụng những
phương pháp nào?
- Gọi hs phát biểu, nhận xét, bổ sung
? Để câu văn chính xác, bài viết sinh
động, hấp dẫn thì trước khi làm bài các
em cần đến những yêu cầu gì ?
( Xđ đúng đối tượng, biết được các đặc
điểm, bản chất của đối tượng…)
Hoạt động3: Nhận xét chung;
* Ưu điểm:
- Đa số bài viết đều làm theo bố cục
ba phần, các phần mở bài, thân bài, kết
bài được phân biệt rõ ràng bằng các
- HS nhận lại bài viết và đọc lại đề
- Đối tượng: cây bút bi
- HS tự nhận xét
- Xác định phương pháp thuyết minh
- Suy nghĩ – phát biểu , nhận xét, bổ sung
- HS chú ý lắng nghe và ghi nhận
Đề bài: Thuyết minh về
cây bút bi
Thể loại: Viết bài văn
thuyết minh
Nội dung:
I Mở bài: Giới thiệu về cây bút bi
II Thân bài:
- Trình bày cấu tạo đặc điểm
- Có những loại bút bi nào
- Cách sử dụng và bảo quản bút
- Vai trò của cây bút trong đời sống
III Kết bài: Bày tỏ thái độ đối với đối với tượng
Trang 2đoạn văn có xuống dòng.
- Đa số bài viết đều giới thiệu được
đối tượng thuyết minh, nêu được đặc
điểm, lợi ích của đối tượng
* Khuyết điểm:
- Vẫn còn khoảng 1/3 hs viết chữ chưa
rõ ràng, còn tẩy xoá, còn dùng ký hiệu,
không viết hoa đầu đoạn văn, đầu câu,
danh từ riêng không viết hoa hoặc viết
hoa tuỳ tiện
- Một số bài viết diễn đạt chưa mạch
lạc, còn lúng túng trong cách dùng từ,
đặt câu …
* Điểm số :
- Tổng số : 61
- Giỏi :9 ; TL: 14,7 %
- Khá : 16 ; TL: 26,2 %
- T.Bình :32 ; TL : 52,4 %
- Yếu :4 ; TL : 6,7 %
Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
- GV nhấn mạnh những ưu – khuyết
điểm để hs phát huy và rút kinh nghiệm
- Ôn bài để chuẩn bi thi HKI
- Về chuẩn bị bài : “Ôâng đồ” – Vũ Đình
Liên, (HDĐT) “Hai chữ nước nhà” của
Trần Tuấn Khải
- Lắng nghe về nhà thực hiện
-Tuần: 17 ; Tiết: 65
NS: 22 11 2009
ND:30 11, 3 12
ÔNG ĐỒ
( Vũ Đình Liên )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS:
- Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhân vật ông đồ, qua đó thấy được niềm cảm thương và nỗi nhớ tiếc ngậm ngùi của tác giả đối với cảnh của người xưa gắn liền với một nét đẹp văn hoá cổ truyền
- Thấy được sức truyền cảm đặc sắc của bài thơ
B CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, SGV, GA, Tranh minh hoạ
- HS: SGK Ngữ văn 8 tập 2, Soạn bài
C KIỂM TRA BÀI CŨ: ( kiểm tra sự chuẩn bị của HS)
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
- Ổ n định lớp:
- Dạy bài mới:
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG
Hoạt động 1: Khởi động
- Giới thiệu bài mới và ghi
tựa lên bảng
Hoạt động 2: Đọc vb - tìm
hiểu chú thích:
- GV hướng dẫn HS dựa vào
chú thích (*) tìm hiểu về tác
giả – tác phẩm
- Gọi hs phát biểu – nhận
xét-chốt ý về h/ả ông đồ
- GV hướng dẫn HS đọc –
nhận xét cách đọc
- Chuyển đoạn 1,2 giọng vui
Đoạn 3,4 chậm buồn
- GV cho HS tìm hiểu chú
thích
- GV hướng dẫn HS xác định
bố cục bài thơ
- GV nhấn mạnh ý cơ bản
Hoạtđộng3: Hướng dẫn
phân tích:
- GV gọi HS đọc 2 khổ thơ
đầu
? Ông đồ xuất hiện vào thời
gian nào? Có đều không?
-Gọi hs phát biểu – nhận xét
? Sự xuất hiện của ông đồ có
ảnh hưởng như thế nào đến
cảnh phố phường ngày tết?
- Gọi hs phát biểu- nhận xét
? Đối với mọi người, ông đồ
có vị trí như thế nào?
-Gọi hs phát biểu, nhận xét
? Nét tài hoa được thể hiện
qua những từ ngữ, hình ảnh
nào? Em nhận xét gì về h/ả
ông đồ trong thời kỳ này?
- GV chốt ý:
- GV gọi HS đọc 2 khổ 3,4
? Hình ảnh ông đồ được
-Lắng nghe, ghi tựa bài vào tập
- HS đọc – rút ra ý cơ bản về tác giả và tác phẩm
-Lắng nghe
- HS đọc văn bản – nhận xét cách đọc
- HS tìm hiểu chú thích
- HS xác định bố cục nhận xét
- HS đọc 2 khổ thơ đầu: HS suy nghĩ và lần lượt trả lời
->Ôâng đồ xuất hiện cùng với hoa đào-tết đến, đều đặn như một quy luật
- Cùng với màu hoa đào, hình ảnh ông đồ và giấy đỏ góp phần tạo ra sắc màu rực rỡ, không khí rộn ràng, náo nhiệt của phố phường ngày tết
-> Trong cảnh chợ tết, ông đồ là trung tâm sự chú ý và ngưỡng mộ của mọi người Ai cũng muốn có được câu đối, chiêm ngưỡng tài viết chữ của ông đồ
“ Hoa tay thảo những nét Như phượng múa rồng bay”
-Đọc hai khổ thơ tiếp theo-suy nghĩ
I GIỚI THIỆU:
1 Tác giả
- Vũ Đình Liên (1913 – 1996) là
1 trong những nhà thơ lớp đầu tiên của phong trào thơ mới
- Ông Đồ là bài thơ tiêu biểu của tác giả
2 Bố cục: 3 đoạn.
a Đoạn 1: Khổ 1,2: Hình ảnh Ông Đồ thời đắc ý
b Đoạn 2: khổ 3,4: Hình ảnh Ông Đồ thời tàn
c đoạn 3: khổ cuối: Tâm tư của tác giả
II PHÂN TÍCH:
1 Hai khổ thơ đầu:
-“Mỗi năm hoa đào nở -Lại thấy ông đồ già”
-> Ông đồ xh đều đặn như một qui luật
-“Tấm tắt ngợi khen tài” -> ông đồ là trung tâm của sự chú ý, ngưỡng mộ của mọi người
=> Ông Đồ trong thời đắc ý:
Trang 4miêu tả có nét nào giống và
khác với hai khổ thơ trên?
Gọi hs phát biểu, nhận xét
? hình ảnh nổi bật ở hai khổ
thơ này là hình ảnh nào? Tác
giả sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì ?
-Gọi hs phát biểu, nhận xét,
bình giảng
? Hai câu “Lá vàng… bụi
bay” là tả cảnh hay tả tình?
Hai câu thơ giúp ta hình dung
về tư thế và tâm trạng ông
đồ như thế nào?
Em nhận xét gì về h/ả ông
đồ ở khổ thơ này?
-GV gọi HS trả lời câu hỏi:
? Cách mở đầu và kết thúc
thơ có gì đặc biệt? Tâm tư
nhà thơ thể hiện qua bài thơ
như thế nào?
- Câu hỏi ở cuối bài thơ là
tác giả hỏi ai? Câu hỏi có ý
nghĩa gì?
- Gọi hs phát biểu- nhận xét
– bình giảng
HỏiVề nghệ thuật bài thơ có
điểm nào đáng chú ý?
Hoạt động4:Hướng dẫn tổng
kết.
GV hướng dẫn HS tổng kết
về ND của bài thơ
và lần lượt trả lời:
-> Cảnh vật vẫn thế, ông đồ cũng xuất hiện cùng với hoa đào như trước đây nhưng thời thế đã thay đổi, ông đồ ế hàng, vắng vẻ đến thê lương
-> Biện pháp nhân hoá tô đậm nỗi buồn của ông đồ Nỗi buồn lớn đến mức lan sang cả những vật vô tri vô giác Giáy buồn màu trở nên ủ ê không thắm được, mực sầu trong nghiên
-> Hai câu thơ tả cảnh ngụ tình
Cảnh vật gợi sự tàn tạ, buồn bã, lạnh lẽo như tình cảnh của ông đồ
Ta có thể hình dung ông đồ ngồi bó gối bất động Oâng vẫn muốn góp mặt với đời nhưng cuộc đời đối xử với ông phủ phàng, xót xa
-> Cách kết thúc và mở đầu tương ứng, cảnh củ nhưng người xưa vắng bóng Một tứ thơ gợi cảm
->Tác giả tự hỏi, bâng khuâng, xót
xa nghĩ tới những người như ông đồ, những người đã một thời gắn bó mang lại vẻ đẹp văn hoá, giữ gìn những giá trị truyền thống giờ không còn nữa gieo vào lòng người đọc sự cảm thương, tiếc nhớ
-> Khai thác thể thơ năm chữ có hiệu quả trong việc diễn tả tâm tình sâu lắng
- Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt chẽ, kết hợp đầu cuối tương ứng và tương phản, thể hiện chủ đề bài thơ
- Ngôn ngữ trong sáng, giản dị, hàm súc, gợi cảm
2 Hai khổ thơ tiếp theo:
“Nhưng mỗi năm mỗi vắng Người thuê viết nay đâu?”
-> Cảnh tượng vắng vẻ thê lương,khắc đậm niềm cảm thương chân thành
“Giấy đỏ… nghiên sầu” ->Nhân hoá ->nỗi buồn của ông đồ thắm cả vào những vật vô tri vô giác
=>ông đồ trong thời tàn của nho học
3 Khổ thơ cuối:
“Những người muôn năm cũ Hồn ở đâu bây giờ?”
-> Tâm sự hoài cổ, tiếc nuối cảnh cũ người xưa của tác giả
4 Nghệ thuật của bài thơ:
- Khai thác thể thơ năm chữ có hiệu quả trong việc diễn tả tâm tình sâu lắng
- Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt chẽ, kết hợp đầu cuối tương ứng và tương phản, thể hiện chủ đề bài thơ
- Ngôn ngữ trong sáng, giản dị, hàm súc, gợi cảm
Trang 5Hoạt động3: Củng cố, dặn
dò
-Củng cố: Gọi hs đọc diễn
cảm bài thơvà dọc nd ghi
nhớ
- Dặn dò:
+ Học thuộc lòng bài thơ,
nd ghi nhớ,nắm các ý đã
phân tích
+ Ôân các bài đã học để
chuẩn bị thi học kỳ I
-Đọc nội dung ghi nhơ- viết vào tập
-Đọc diễn cảm bài thơ, đọc nd ghi nhớ
- Lắng nghe ghi nhận về nhà thực hiện
III TỔNG KẾT:
- Ông Đồ của Vũ Đình Liên là bài tơ ngũ ngôn bình dị mà cô đọng, đầy gợi cảm Bài thơ đã thể hiện sâu sắc tình cảnh đáng thương của “ông đồ” qua đó tóat lên niềm cảm thương chân thành trước một lớp người đang tàn tạ và nỗi tiếc nhớ cảnh cũ người xưa của nhà thơ
Tuần: 17 ; Tiết : 66
NS: 23 11 2009
ND: 2, 5 12 2009
HAI CHỮ NƯỚC NHÀ
( Hướng dẫn đọc thêm )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp HS:
- Cảm nhận được nội dung trữ tình yêu nước trong đoạn thơ trích: Nỗi đau mất nước và ý chí phục thù cứu nước
- Tìm hiểu sức hấp dẫn nghệ thuật của ngòi bút Trần Tuấn Khải: cách khai thác đề tài lịch sử, sự lựa chọn thể thơ thích hợp, việc tạo dựng không khí, tâm trạng, giọng điệu thơ thống thiết
B CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, SGV, G.A
-HS: SGK, soạn bài
C KIỂM TRA BÀI CŨ:
Đọc thuộc lòng – diễn cảm bài thơ “ Muốn làm thằng cuội”
- Hãy phân tích cái “ngông” của Tản Đà trong bài thơ
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
- Ổ n định lớp:
- Dạy bài mới:
Trang 6Hoạt động 1: Khởi động
Giới thiệu bài mới và ghi tựa
lên bảng
Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản
- Gv cho HS đọc chú thích (*)
tìm hiểu về tác giả tác phẩm
- GV hướng dẫn HS đọc văn
bản (diễn cảm) GV đọc trước
sau đó hướng dẫn HS đọc tìm
hiểu các chú thích còn lại
- GV yêu cầu Hs nhắc lại thể
thơ song thất kục bát đã học ở
lớp 7
- GV cho HS so sánh với bài
“sau phút “
Hoạt động 3: Hướng dẫn phân
tích.
- GV cho HS đọc lại đoạn 1 –
nêu câu hỏi:
? - cảnh thiên nhiên được miêu
tả như thế nào?
- Trong bối cảnh đau thương
như vậy tâm trạng người cha ra
sao?
- Hình ảnh hạt máu nóng thấm
quanh hồn nước; thân tàn lần
bước dặm khơi; hình ảnh giọt
châu lã chã theo bước người đi
gợi em suy nghĩ liên tưởng gì?
- GV gọi hs phát biểu- chốt lại
ý
- GV cho 2 HS đọc lại đoạn 2,
GV nêu câu hỏi;
? - Tâm sự yêu nước của tác giả
thể hiện qua những tình cảm
nào?
(Những hình ảnh nào miêu tả
mang tính ước lệ ?-> nói lên
điều gì?
- Tâm trạng của người cha lúc
-Lắng nghe, ghi tựa bài vào tập
- HS đọc chú thích (*) ngắn gọn về tác giả – tác phẩm
- HS đọc văn bản nhận xét cách đọc
- HS nhắc lại thể thơ
-So sánh với bài “Sau phút chia ly”
- HS đọc lại đoạn 1
- Trả lời bằng cách phân tích, tưởng tượng
- HS: hoàn cảnh đau đớn éo le: cha
bị bắt, con muốn theo cha săn sóc cho trọn đạo nhưng người cha khuyên con hãy lo việc nước trả thù nhà
- HS suy nghĩ liên tưởng: hình ảnh quen thuộc trong thơ văn trữ tình trung đại nhưng phù hợp với tâm trạng và cảm xúc của 2 cha con nhất là của người cha khiến người nghe người đọc xúc động
- HS đọc đoạn 2
- HS phát biểu
- HS phân tích: Tâm trạng người cha đau đớn, buồn bã bằng hình ảnh ước lệ: xé tâm can, ngậm ngùi, khóc than, thương tâm, Nỗi đau càng buồn thương tủi hổ: vong quốc
I GIỚI THIỆU:
1 Tác giả:
- Trần tuấn khải (1895 – 1983) quê ở tỉnh Nam Định, ông thường mượn đề tài lịch sử hoặc biểu tượng nghệ thuật bóng gió nói lên tâm sự yêu nước của mình
2 Tác phẩm: “Hai chữ nước
nhà” là bài thơ mở đầu tập
“bút quan hòai I (1924)
II PHÂN TÍCH:
1 Tám câu đầu:
- Bối cảnh không gian: nơi
biên ải xa xôi + Hoàn cảnh đau đớn, éo le
- Cách nói ước lệ phù hợp không khí thiêng liêng có ý nhĩa như 1 lời trăng trối Tình nhà nợ nước đều sâu nặng
2 Hai mươi câu tiếp theo: Hiện tình đất nước đau thương, tang tóc
- Tác giả nhập vai người trong cuộc để thể hiện tâm sự yêu nước của mình Hình ảnh “bốn phương lửa khói, xương rừng máu sông, thành tung quách vỡ bỏ vơ lìa con -> cảnh đất nước ta dưới ách đô hộ của
Trang 7qua biên giới nghĩ về tình hình
đất nước được miêu tả như thế
nào? Đó còn là tâm trạng của
ai? Trong hòan cảnh nào?)
-Gọi hs phát biểu- nhận xét-
chốt ý
- GV cho HS đọc doạn còn lại:
GV nêu câu hỏi:
? Tại sao người cha lại nói
nhiều đến mình (từ ngữ diễn tã
thế bất lực của người cha) ?
-Gọi hs phát biểu – nhận xét-
chốt ý
Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng
kết:
? Tại sao tác giả lại đặt nhan
đề bài thơ là “Hai chũ nước
nhà”?
- Em cảm nhận được điều gì khi
đọc bài thơ này?
- GV cho HS đọc ghi nhớ SGK
Hoạt động5: Củng cố, dặn dò
- Củng cố:
Gọi HS đọc diễn cảm lại bài
thơ và nội dung ghi nhớ
- Dặn dò:
+ Học thuộc lòng bài thơ và
nội dung ghi nhớ
+ Soạn bài Oâng đồ SGK tập
II
Câu hỏi:
- Hình ảnh ông đồ trong hai khổ
thơ đầu như thế nào?
- Hình ảnh ông đồ trong hai khổ
thơ tiếp theo như thế nào?
- Bài thơ cho em hiểu điều gì?
cơ đồ, nùng Lịch, hồng Giang, nòi giống
- HS đọc đoạn còn lại
- HS: Người cha nói nhiều đến mình vì tuổi già, sức yếu, lỡ sa cơ đành chịu bó tay “thân lươn” là để nhằm kích thích , hun đúc ý chí gánh vác của người con, làm cho lời trao gởi thêm có sức nặng tình cảm “giang sơn gánh vác sau này cậy con”
- HS suy nghĩ và trả lời
- HS suy nghĩ, trả lời
- Đọc diễn cảm bài thơ ,nội dung ghi nhớ
- Lắng nghe, ghi nhận về nhà thực hiện
giặc minh
- Từ ngữ, hình ảnh kể sao cho xiết, xé tâm can, ngậm ngùi, khóc than -> nỗi đau mất nước
- Giọng điệu càng bi thương căm phẫn Đó còn là tâm trạng của tác giả, của nhân dân đại việt thế kỉ XV
3 Tám câu cuối:
Lời trao gửi cuối cùng
- Thế bất lực của người cha
- Hun đúc ý chí cho người con
III TỔNG KẾT:
- Tác giả mượn câu chuyện lịch sử có sức gợi cảm lớn để bộc lộ lòng yêu nước của mình
- Tình cảm sâu đậm mảnh liệt đối với nước nhà, sự lựa chọn thể thơ thích hợp và giọng điệu trữ tình, thống thiết tạo nên giá trị đoạn thơ trích
KIỂM TRA CỦA TỔ TRƯỞNG
NGUYỄN THANH PHONG
Trang 8KIỂM TRA TỔNG HỢP HỌC KÌ I
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Nhằm đánh giá:
- Khả năng vận dụng linh hoạt theo hướng tích hợp các kiến thức và kĩ năng ở cả 3 phần văn,
TV, và TLV của môn học ngữ văn trong 1 bài kiểm tra
- Năng lục vận dụng phương thức thuyết minh hoặc phương thức tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm trong 1 bài viết Rèn kĩ năng TLV nói chung để viết được 1 bài văn
B CHUẨN BỊ:
- GV chuẩn bị sẵn đề kiểm tra học kì I (kèm theo đáp án và biểu điểm)
- HS: Ôn tập những kiến thức đã học ở môn ngữ văn 8 tập I để làm bài
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
-Kiểm tra nề nếp, sĩ số, vệ sinh
- Nêu mục tiêu cần đạt , dặn dò
HS làm bài cẩn thận, có gắng
- Phát đề cho HS, yêu cầu HS
đọc kỹ đề
- Aán định thời gian, theo dõi HS
làm bài
- Thu bài khi hết thời gian
-Dặn dò: - Về nhà chuẩn bị tiếp
bài Thuyết minh về một thể
loại văn học.( theo các câu hỏi,
bài tập ở SGK )
-Lớp trưởng báo cáo
- Lắng nghe
- Nhận đề
- Làm bài
Hoạt động 1 Khởi động
-Ổn định lớp:
-Giới thiệu bài:
Hoạt động 2 Tổ chức kiểm tra
Hoạt động 3 Thu bài, dặn dò
Tuần : 17
Tiết : 67, 68
Ngày soạn 12/12/07
Ngày dạy: