+ Trao đổi trong nhóm: nhận xét vị trí vai trò các cơ quan + §iÒn ngay vµo b¶ng kÕt qu¶ quan s¸t cña mçi c¬ quan + kết quả bảng 1 đó là bảng tường trình bài thực hành Bước 2: thực hành c[r]
Trang 1Tuần 16
Ngày soạn: 7/12/2009
Ngày dạy: 8 /12/2009
Chương VI: Ngành động vật có xương sống
Các lớp cá
Tiết31: Cá chép
I.Xác định mục tiêu bài học:
1.Kiến thức:- HS hiểu được các đặc điểm đời sống cá chép Giải thích được các đặc
điểm cấu tạo ngoài của cá thích nghi với đời sống ở nước
2.Kỹ năng:- Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu vật, kĩ năng hoạt dộng nhóm
3.TháI độ:- GD ý thức học tập, yêu thích bộ môn
II.Xác định phương pháp:
- Vấn đáp kết hợp quan sát tranh và mẫu vật và làm việc theo nhóm
III Chuẩn bị:
1) Giáo viên:
- Tranh cấu tạo ngoài của cá chép
- Mẫu vật: 1 con cá thả trong bình thủy tinh
- Bảng phụ ghi nội dung bảng 1 và các mảnh giấyghi những câu lựa chọn phải điền 2) Học sinh:
- Mỗi nhóm 1 con cá chép thả trong bình thủy tinh + rong
- Kẻ sẵn bảng 1 vào vở bài tập
IV.Hoạt động dạy học:
1) ổn định lớp ( 1 phút)
2) Kiểm tra bài cũ:Nêu đặc điểm chung và vai trò của nghành chân khớp
3) Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
* Hoạt động 1: Đời
sống của cá chép
- GV yêu cầu HS thảo
luận các câu hỏi sau:
- HS tự thu nhận thông tin SGK tr.102 thảo luận tìm câu trả lời
+ Sống ở ao hồ sông suối
1) Đời sống cá chép
Trang 2+ Cá chép sống ở đâu:
thức ăn của chúng là gì?
+ Tại sao cá chép là
động vật biến nhiệt?
- GV cho HS tiếp tục
thảo luận:
+ Đặc điểm sinh sản
của cá chép ?
+ Vì sao số lượng trứng
trong mỗi lứa đẻ của cá
chép lên đến hàng vạn?
+ Số lượng trừnga nhiều
như vậy có ý nghĩa gì?
- GV yêu cầu HS rút ra
kết luận về đời sống cá
chép
+ Ăn động vật và thực vật
+ Nhiệt độ cơ thể phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường
-1-2 HS phát biểu lớp
bổ sung
- HS giải thích được:
+ Cá chép thụ tinh ngoài, khả năng trứng gặp tinh trùng ít
+ ý nghĩa duy trì lòi giống
- 1-2 HS phát biểu lớp nhận xét bổ sung
- Môi trường sống: Nước ngọt
- Đời sống:
+ Ưa vực nước lặng + ăn tạp
+ Là động vật biến nhiệt
- Sinh sản:
+ Thụ tinh ngoài, đẻ trứng + Trứng thụ tinh→ phát triển thành phôi
* Hoạt động 2: Cấu
tạo ngoài
* Quan sát cấu tạo
ngoài:
- GV yêu cầu HS quan
sát mẫu cá chép sống
đối chiếu với h31.1
tr.103 SGK nhận biết
các bộ phận trên cơ thể
của cá chép
- GV treo tranh câm cấu
- HS bằng cách đói chiếu giữa mẫu và hình vẽ→ ghi nhớ các bộ phận cấu tạo ngoài
- Đại diện nhóm trình bày các bộ phận cấu tọa ngoài trên tranh
2) Cấu tạo ngoài a) Cấu tạo ngoài
Trang 3tọa ngoài, gọi HS trình
bày
- GV giải thích: Tên gọi
các loại vây cá liên
quan đến vị trí vây
-GV yêu cầu HS quan
sát cá chép đạng bơi
trong nước, đọc kĩ bảng
1 lựa chọn câu trả lời
- GV treo bảng phụ gọi
HS lên điền trên bảng
- GV nêu đáp án đúng:
1B, 1C, 3E, 4A, 5G
- 1 HS trình bày lại đặc
điểm cấu tạo ngoài của
cá chép thích nghi với
đời sống bơi lội
* GV yêu cầu HS trả lời
câu hỏi sau:
+ Vây cá có chức năng
gì?
+ Nêu vai trò từng loại
vây cá?
- HS làm việc cá nhân với bảng 1 SGK tr.103
- Thảo luận nhóm thống nhất đáp án
- Đại diện nhóm điền bảng phụ các nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS dọc thông tin SGK tr.103→ trả lời câu hỏi
- Vây cá như bơi chèo giúp cá di chuyển trong nước
- Kết luận: Đặc điểm cấu tạo ngoài của cá thích nghi đời sống bơI lặn( như bảng 1 đã hoàn thành)
b) Chức năng của vây cá
- Vai trò từng loại vây cá:
+ Vây ngực, vây bụng: giữ thăng bằng, rẽ phải, rẽ trái, lên, xuống
+ Vây lưng, vây hậu môn: giữ thăng bằng theo chiều dọc + Khúc đuôi mang vây đuôi: giữ chức năng chính trong sự
di chuyển của cá
4.Củng cố, đánh giá:
- HS trình bày trên tranh: Đặc điểm cấu tạo ngoài của cá chép thích nghi đời sống ở nước ?
5.Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Làm bài tập SGK bảng2 tr.105
- Chuẩn bị thực hành( Cá chép khăn lau xà phòng)
Trang 4Tuần 16
Ngày soạn: 7/12/2009
Ngày dạy: 12/12/2009
Tiết 32: thực hành - mổ cá
I.Xác định mục tiêu bài học:
1.kiến thức:- HS xác định được vị trí và nêu rõ vai trò một số cơ quan của cá trên mẫu mổ
2.Kỹ năng:- Rèn kĩ năng mổ tren động vật có xương sống, kĩ năng trình bày mẫu mổ
3.TháI độ:- GD ý thức nghiêm túc cẩn thận chính xác
III.Xác định phương pháp:
- Thực hành kết hợp hoạt động theo nhóm và quan sát mô hình
III Chuẩn bị:
1) Giáo viên:
- Mẫu cá chép
- Bộ đồ mổ khay mổ đinh ghim
- Tranh phóng to H32.1và H32.3 SGK
- Mô hình não cá
2) Học sinh:
- Mỗi nhóm một con cá chép ( giếc)
- Khăn lau xà phòng
IV.Hoạt động dạy học:
1) ổn định lớp ( 1 phút)
2) Kiểm tra bài cũ:mẫu vật(cá )
3) Bài mới:
* Hoạt động 1: Tổ chức thực hành
- GV phân chia nhóm thực hành
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm
- GV nêu yêu cầu của tiết thực hành( Như SGK)
* Hoạt động 2: Tiến trình thực hành
Bước 1: GV hướng dẫn quan sát và thực hiện viết tường trình
Trang 5a- Cách mổ:
- GV ttrình bày kĩ thuật giải phẫu( SGK tr.106) chú ý vị trí đường cặt để nhìn rõ nội quan của cá
- Biểu diễn thao tác mổ( dựa vào H32.1 ) SGK
- Sau khi mổ cho HS quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ
b- Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ:
- GV hướng dẫn HS xác định vị trí của nội quan
- Gỡ nội quan để quan sát các cơ quan
- Quan sát mẫu bộ não cá
c- Hướng dẫn viết tường trình
Hướng dẫn HS cách điền vào bảng các nội quan của cá
+ Trao đổi trong nhóm: nhận xét vị trí vai trò các cơ quan
+ Điền ngay vào bảng kết quả quan sát của mỗi cơ quan
+ kết quả bảng 1 đó là bảng tường trình bài thực hành
Bước 2: thực hành của HS
- HS thực hành theo nhóm 4-6 HS
- Mỗi nhóm cử ra
+ Nhóm trưởng
+ Thư kí : ghio chép kết quả quan sát
- Các nhóm thực hiện theo hướng dẫn của GV
+ Mổ cá
+ Quan sát cấu tạo trong: Quan sát đến đâu ghi chép đến đó
- Sau khi quan sát các nhóm trao đổi→ Nêu nhận xétvịi trí và vai trò của từng cơ quan→ điền bảng SGK tr.107
Bước 3: Kiểm tra kết quả quan sát của HS
- GV quan sát việc thực hiện viết tường trình ở từng nhóm
- GV chấn chỉnh những sai sót của HS khi xác định tên và vai trò từng cơ quan
- GV thông báo đáp án chuẩn→ các nhóm đối chiếu sửa chữa sai sót
Bước 4: Tổng kết:
- GV nhận xét từng mẫu mổ : mổ đúng, nội quan gỡ không bị nát , trình bày đẹp
- Nêu sai sót của từng nhóm cụ thể
- Nhận xét tinh thần thái độ học tập cảu từng HS
- Cho0 các nhóm thu don vệ sinh
- Kết quả bảng phảI điền sẽ là kết quả tường trình GV cho điểm một số nhóm
Trang 64.Củng cố, đánh giá:
- GV đánh giá việc học của HS
- Cho HS trình bày các nội dung đã qaun sát được
- Cho điểm 1- 2nhóm có kết quả
5.Hướng dẫn về nhà:
- Chuẩn bị bài cấu tạo trong của cá chép
Chữ ký BGH Ngày 7 tháng 12 năm 2009
Phạm Ngọc Chí