Bài 11. Độ cao của âm

- Đặc điểm chung của nguồn âm: Khi phát ra âm các vật đều dao động.. C1: Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng sau:Con lắc Con lắc nào da

NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO

VỀ DỰ TIẾT DẠY

- Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

- Lấy ví dụ về 2 nguồn âm mà em biết ?

- Đặc điểm chung của nguồn âm: Khi phát ra âm các vật đều dao động -Ví dụ về 2 nguồn âm: Đàn, trống.

KIỂM TRA BÀI CŨ

H×nh 11.1

TN 1:

Treo hai con lắc có chiều dài 40cm và 20cm,

kéo chúng lệch ra khỏi vị trí đứng yên ban

đầu rồi thả cho chúng dao động như hình

11.1

1 2

1 2

C1: Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng sau:

Con lắc Con lắc nào dao động nhanh ?

Con lắc nào dao động chậm ?

Số dao động trong 10

giây

Số dao động trong 1

giây a

b

Nhận xét:

Dao động càng , tần số dao động càng

nhanh

lớn

TN 2:

Cố định một đầu hai thước thép đàn hồi có chiều dài khác nhau

( 30 cm và 20 cm ) trên mặt hộp gỗ (hình 11.2)

Lần lượt bật nhẹ đầu tự do của hai thước cho chúng dao động.

Quan sát dao động và lắng nghe âm phát ra rồi trả lời C3.

nhanh cao

Quan sát dao động và lắng nghe âm phát ra rồi trả lời C4.

nhanh cao

TN 3:

Một đĩa nhựa được đục lỗ cách đều nhau và được gắn vào trục một động

cơ quay bằng pin ( hình 11.3) Chạm góc miếng bìa vào một hàng lỗ nhất

định khi đĩa đang quay trong hai trường hợp:

a) Đĩa quay nhanh.

b) Đĩa quay chậm.

Hình 11.3

Kết luận:

Dao động càng ………, tần số dao động càng ………,

âm phát ra càng………

nhanh cao

lớn

C5 : Một vật dao động phát ra âm có tần số 50Hz và một vật khác dao động phát ra âm có tần số 70Hz

Vật nào dao động nhanh hơn?

Vật nào phát ra âm thấp hơn?

Vật có tần số 70Hz sẽ dao động nhanh hơn

Vật có tần số 50Hz sẽ phát ra âm thấp hơn

C6: Hãy tìm hiểu xem khi vặn cho dây đàn căng nhiều, căng ít thì

âm phát ra sẽ cao, thấp như thế nào? Và tần số lớn, nhỏ ra sao?

 Khi dây đàn căng nhiều thì âm phát ra cao , tần số lớn

 Khi dây đàn căng ít thì âm phát ra thấp, tần số nhỏ

C7: Hãy lần lượt chạm góc miếng bìa vào một hàng lỗ ở gần

vành đĩa và một hàng lỗ ở gần tâm đĩa Trong trường hợp nào

âm phát ra cao hơn

Khi chạm miếng bìa ở gần vành đĩa, âm phát ra cao hơn.

Hình 11.4

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT

 Thông thường, tai người có thể nghe được âm có tần số trong khoảng từ 20Hz đến

20000Hz.

 Những âm có tần số dưới 20Hz gọi là hạ âm.

Những âm có tần số lớn hơn 20000Hz gọi là siêu âm.

 Chó và 1 số động vật khác có thể nghe được những âm thấp hơn 20HZ, cao hơn 20000 Hz.

Héc- kí hiệu Hz, là đơn vị đo tần số trong hệ

SI, lấy theo tên nhà vật lí người Đức Heinrich

Rudolf Hertz Ông là nhà vật lý vĩ đại đã có

công trong việc tìm ra sóng điện từ và hiệu

ứng quang điện Để ghi nhận công lao của

ông, người ta đã lấy tên ông để đặt cho đơn

vị tần số

Heinrich Rudolf Hertz

A. Số dao động trong một giây gọi là ……

20 Hz 20000 Hz

lớn nhỏ

b) Tai ta nghe được âm do vật nào phát ra ?

b) Tai ta nghe được âm do vật A phát ra.

Đổi : 1 phút = 60 giây.

Tần số dao động của vật B là:

600 : 60 = 10 ( Hz)

BT 11.4 / SBT:

Khi bay, nhiều con vật vỗ cánh phát ra âm.

a) Con muỗi thường phát ra âm cao hơn con ong đất Trong hai côn trùng này, con nào vỗ cánh nhiều

hơn ?

b) Tại sao chúng ta không nghe được âm do cánh của con chim đang bay tạo ra ?

a) Con muỗi vỗ cánh nhiều hơn con ong đất.

b) Tai ta chỉ nghe được âm có tần số trong khoảng từ 20 Hz đến 20000Hz.

Vì tần số dao động của cánh chim nhỏ hơn 20 Hz nên tai ta không nghe được âm do cánh chim đang bay tạo ra

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT

GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

- Dơi phát siêu âm để săn tìm muỗi, muỗi rất sợ siêu âm do dơi phát ra Vì vậy, có thể chế tạo máy

phát siêu âm bắt chước tần số siêu âm của dơi để đuổi muỗi.

- Trước cơn bão thường có hạ âm, hạ âm làm con người khó chịu, cảm giác buồn nôn, chóng mặt, một

số sinh vật nhạy cảm với hạ âm nên có biểu hiện khác thường Vì vậy người xưa dựa vào dấu hiệu này

để nhận biết các cơn bão.

19

C1: Hãy quan sát và đếm số dao động của từng con lắc trong 10 giây và ghi kết quả vào bảng sau:

Con lắc Con lắc nào dao động nhanh ?

Con lắc nào dao động chậm ?

Số dao động trong 10

giây

Số dao động trong 1

giây a

b

C3 :Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:

-Phần tự do của thước dài dao động ……… âm phát ra……….

- Phần tự do của thước ngắn dao động……… , âm phát ra ………

cao nhanh

thấp chậm

chậm

nhanh cao

thấp

C4 : Hãy lắng nghe âm phát ra và điền từ thích hợp trong khung vào chỗ trống:

Khi đĩa quay chậm, góc miếng bìa dao động………

âm phát ra ………

Khi đĩa quay nhanh, góc miếng bìa dao động ………

âm phát ra ………

chậm thấp

nhanh cao