GV: Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta vẫn thường hay bắt gặp những văn bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời và sự nghiệp của một con người vĩ đại có những đóng góp nhất định nào đó [r]
Trang 1Ngày soạn: 02/03/2017
Ngày giảng: 08/03/2017
Tiết: 88 – Tập làm văn
TIỂU SỬ TÓM TẮT
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Nắm được mục đích yêu cầu của tiểu sử tóm tắt
- Biết cách thức viết tiểu sử tóm tắt
2 Kỹ năng
- Nắm được các bước viết tiểu sử tóm tắt
- Biết các viết một tiểu sử tóm tắt về cuộc đời sự nghiệp của một người nổi tiếng, hay các danh nhân văn hóa…
3 Thái độ
Có ý thức đọc và tìm hiểu thông tin về các nhân vật có tiểu sử được tóm tắt trong sách vở, báo, đài đài đó có thể là các gương học tập, tác giả, nhân vật có tầm ảnh hưởng, là các gương học tập…
4 Năng lực
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tóm tắt một cuộc đời sự nghiệp của một con người
- Năng lực lựa chọn thông tin cần và đủ
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
Phương tiện: SGK, SGV, giáo án, Chuẩn kiến thức, kĩ năng Ngữ văn 11,…
2 Học sinh
SGK, vở soạn vở ghi
C PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC
Trang 2+ Phương pháp: thảo luận nhóm, phân tích ngôn ngữ, luyện tập…
+ Kĩ thuật: Sơ đồ tư duy
D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
I Khởi động
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN VÀ HỌC SINH
chỉnh
bổ sung
Cho học sinh xem một video giới
thiệu về nhà Cao Bá Quát
GV: Qua video em hay cho biết
cuộc đời và sự nghiệp Cao Bá
Quát đã được ghi lại đầy đủ và
chi tiết chưa?
GV: Việc chỉ ghi lại những nét
chính như vậy có ý tác dụng gì
không?
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: Trong cuộc sống hàng ngày,
chúng ta vẫn thường hay bắt gặp
những văn bản tiểu sử tóm tắt về
cuộc đời và sự nghiệp của một
con người vĩ đại có những đóng
góp nhất định nào đó hay đơn
giản chỉ là tóm tắt lại chính cuộc
đời của bản thân Vậy, thế nào là
“Tiểu sử tóm tắt”? và cách viết
một văn bản “Tiểu sử tóm tắt”
Trang 3như thế nào? Hôm nay, cô sẽ
hướng dẫn cả lớp tìm hiểu bài
“Tiểu sử tóm tắt”
II Hình thành kiến thức mới
HOẠT DỘNG CỦA GIÁO VIÊN
VÀ HỌC SINH NỘI DUNG CẦN ĐẠT
ĐIỀU CHỈNH BỔ SUNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu mục
đích yêu cầu của tiểu sử tóm
tắt.
GV: Bằng hiểu biết và việc
chuẩn bị bài ở nhà em hãy nêu
thế nào là “ tiểu sử” thế nào là
“ tóm tắt”?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV: Nhận xét bổ sung
- Tiểu sử: văn bản thuật lại thân
thế, sự nghiệp của một con
người
- Tóm tắt: là rút gọn lại, lựa
chọn nhứng ý chính trọng điểm
quan trọng.
GV: Qua việu chuẩn bị bài ở
nhà và hai khái niệm về tiểu sử,
tóm tắt em hãy nêu thế nào là
tiểu sử tóm tắt?
GV: VD: Tiểu sử một nhà hoạt
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA TIỂU SỬ TÓM TẮT
1.Khái niệm:
-Là văn bản thông tin một cách khách quan, trung thực những nét cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân nào đó
Trang 4động chính trị, nhà khoa học, nhà
văn, nhà thơ, tiểu sử của một cán
bộ giáo viên…
GV: Theo em, viết văn bản tiểu
sử tóm tắt là nhằm mục đích gì?
Gợi ý:
-Bầu cử
-Xin việc
-Đối với các nhà văn,
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: Để viết thành công một văn
bản tiểu sử tóm tắt Theo em,
người viết cần đáp ứng những
yêu cầu nào?
HS: suy nghĩ và trả lời
Hoạt động 2: Hướng dẫn học
sinh cách viết tiểu sử tóm tắt.
GV: Gọi một học sinh đọc văn
bản: Lương Thế Vinh
2 Mục đích
- Giới thiệu cho người đọc, người nghe về người được nói tới
- Giúp những người có trách nhiệm làm công tác tổ chức
- Nắm được tiểu sử nhà văn, nhà thơ chúng ta sẽ có thêm cơ sở để hiểu đúng, sâu sắc hơn các sáng tác của họ
3 Yêu cầu.
- Thông tin khách quan chính xác về người được nói tới
- Nội dung và độ dài văn bản cần phù hợp với mục đích viết tiểu sử tóm tắt
- Văn phong cô đọng, trong sáng không sử dụng các biện pháp tu từ
II CÁCH VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT
1 Khảo sát ví dụ:
Trang 5Chia lớp thành 3 nhóm trả lời 3
câu hỏi (SGK T 54)
Nhóm 1: kể lại vắn tắt cuộc đời
và sự nghiệp nhà bác học Lương
Thế Vinh?
Nhóm 2: Phân tích cụ thể chính
xác chân thực và tiêu biểu của
các tài liệu được lựa chọn
Nhóm 3: để chuẩn bị cho bài viết
tiểu sử tóm tắt, cần sưu tầm
những tài liệu gì? Các tài liệu đó
cần đáp ứng yêu cầu gì?
HS: thảo luận theo nhóm trong
vòng 4- 5 phút lên bảng trình
bày kết quả
GV: Nhận xét chiếu đáp án lên
phông chiếu
GV: Bài viết về tác giả Lương
Thế Vinh gồm những nội dung
nào? Chúng được sắp xếp ra
sao?
HS: suy nghĩ và trả lời
GV: nhận xét bổ sung
Bài viết gồm 4 nội dung và
được sắp xếp như sau:
2 Viết tiểu sử tóm tắt.
* Các phần của tiểu sử tóm tắt: 4 phần
- Giới thiệu khái quát về lịch sử cá nhân (họ tên, ngày tháng năm sinh, năm mất, nghề nghiệp, học vấn, gia đình, quê quán…)
- Giới thiệu ngắn gọn hoạt động xã hội ( làm gì, ở đâu…)
Trang 61, Nhân thân
2, Các hoạt động chính
3, Đóng góp về toán học; về văn
chương, nghệ thuật
4, Đánh giá chung
GV: những lưu ý khi viết về
phần đánh giá về người được
viết tiểu sử tóm tắt (Nội dung,
mức độ và cách đánh giá)?
HS: Suy nghĩ và trả lời
GV: qua phân tích ví dụ em hãy
nêu các bước để viết một văn
bản tiểu sử tóm tắt.
- Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu
- Đánh giá chung
* Phần đánh giá
- Lựa chọn những ý kiến đánh giá tiêu biểu, những người đánh giá có tầm ảnh hưởng
- Thống nhất với nội dung, đưa ra nhận xét khách quan chính xác
* Các bước viết tiểu sử tóm tắt:
B1.Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt
-Sưu tầm tài liệu: Sách, báo, tạp chí -Chọn lọc tài liệu cần thiết
B2.Viết tiểu sử tóm tắt (4 phần)
-Giới thiệu khái quát về người được giới thiệu
+Họ tên, ngày tháng năm sinh +Quê quán, gia đình
+Học vấn -Hoạt động xã hội của người được giới thiệu
+Làm gì? Ở đâu?
Trang 7Hoạt động 3: GV hướng dẫn
học sinh làm bài tập luyện tập.
Bài 1: SGK T 55
Gợi ý: dự vào yêu cầu của đề bài
để xác định cách thức phù hợp
với các tình huống được nêu
HS: Thảo luận theo cặp và trả lời
Bài 2: SGK T 55
Gợi ý: so sánh về các tình huống
hoàn cảnh, dối tượng khi viết
các dạng văn bản
+Mối quan hệ với mọi người ra sao? -Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu -Đánh giá chung
B3: Kiểm tra, sửa chữa lại văn bản
đã viết.
III LUYỆN TẬP
1 Bài tập 1:
- Các trường hợp cần viết tiểu sử tóm tắt là : c và d
- Các trường hợp còn lại:
a- viết văn bản thuyết minh
b- viết sơ yếu lí lịch
e- viết điếu văn
2 Bài tập 2:
- Giống nhau:
Các văn bản tiểu sử tóm tắt, sơ yếu lý lịch, điếu văn, thuyết minh đều viết
về một nhân vật nào đó
- Khác nhau:
+ Điếu văn viết về người qua đời để đọc trong lễ truy điệu nên ngoài phần tiểu sử tóm tắt còn có lời chia buồn với gia quyến
+ Sơ yếu lý lịch do bản thân tự viết theo mẫu, còn tiểu sử tóm tắt do người khác viết
Trang 8Bài 3: SGK T55.
Gợi ý:Lựa chọn những tác giả đã
học trong trương trình lớp 11
Viết tiểu sử tóm tắt theo các
bước khi viết về tiểu sử tóm tắt
+ Tiểu sử tóm tắt chỉ có đối tượng là con người, còn đối tượng của thuyết minh rộng hơn (người, vật, cảnh, một tác phẩm văn học …) và trong thuyết minh có yếu tố cảm xúc
3.Bài tập 3:
Xuân Diệu (1916 – 1985) Tên thật: Ngô Xuân Diệu Bút danh: Xuân Diệu, Trảo Nha Quê quán: Trảo Nha – Can Lộc – Hà Tĩnh
Quê mẹ: Tuy Phước – Bình Định Sau khi tốt nghiệp tú tài Xuân Diệu đi dạy học tư và làm công chức ở Mĩ Tho( Tiền Giang), sau này ông ra Hà Nội sống bằng nghề viết văn Là một thành viên của tự lực văn đoàn, ông tham gia cách mạng trước cách mạng tháng 8 Ông gắn bó cuộc đời mình với văn học nghệ thuật
Xuân Diệu từng giữ nhiều chức vụ quan trọng ông được Hoài Thanh
nhận xét là “nhà thơ mới nhất trong
các nhà thơ mới”, ông là nhà thơ của
tình yêu, của mùa xuân và tuổi trẻ Sau cách mạng thơ ông hướng vào thực tế và giàu tính thời sự
Trang 9Năm 1996 ông được nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
Các tác phẩm chính: Thơ thơ (1938) Gửi hương cho gió (1945), riêng chung (1960)…
III Hoạt động luyện tập
- Viết một văn bản tiếu sử tóm tắt về bản thân mình
- Viết một văn bản tiếu sử tóm tắt về một người bạn thân
- Viết một văn bản tiếu sử tóm tắt về một người nổi tiếng mà em yêu thích
IV Hoạt động vận dụng
- Viết một văn bản tiếu sử tóm tắt về bản thân để xin gia nhập đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
V Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Hãy tìm các văn bản tóm tắt về các nhân vật lịch sử qua (Sách, báo, video ) và tóm tắt chúng lại theo các bước của tiểu sử tóm tắt
- Chuẩn bị bài mới
1 Đọc và tìm hiểu về tác giả Puskin
2 Đọc và chia bố cụ cho tác phẩm “tôi yêu em”
3 Tìm hiểu cảm xúc chủ đạo của bài thơ và các từ ngũ biểu thi cảm xúc đó
4 đọc và tìm hiểu nhà thơ Ta- go và bài thơ số 28
E.RÚT KINH NGHIỆM
* Những điểm đã đạt được:
Trang 10
* Những điểm cần rút kinh nghiệm:
Phú Bình, ngày 04 tháng 03 năm 2017
Ký duyệt
Trần Thị Lan