- Nhà nước Văn Lang tuy còn sơ khai nhưng đó là một tổ chức quản lý đất nước bền vững, đánh dấu giai đoạn đầu thời kỳ dựng nước... 2. Về tư tưởng, tình cảm.[r]
Trang 1CHỦ ĐỀ: ĐẤT NƯỚC TA THỜI VĂN LANG
Tiết 13 - Bài 12 NƯỚC VĂN LANG
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh nắm được hoàn cảnh và sự ra đời của nước Văn Lang
- Nhà nước Văn Lang tuy còn sơ khai nhưng đó là một tổ chức quản lý đất nước bền vững, đánh dấu giai đoạn đầu thời kỳ dựng nước
2 Về tư tưởng, tình cảm
Bồi dưỡng cho học sinh lòng tự hào dân tộc và tình cảm cộng đồng
3 Về kỹ năng
- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ một tổ chức quản lý
- Rèn kỹ năng chỉ bản đồ
B Chuẩn bị
- Máy chiếu, bảng phụ
C Phương pháp.
- Đàm thoại, thảo luận, hoạt động nhóm
- Năng lực quan sát, ngôn ngữ, làm việc nhóm
D Hoạt động dạy và học
1 Ổn định;
2 Kiểm tra bài cũ
3.Bài mới
Hoạt động 1: Khởi động Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
- Sau đây con hãy cùng cô
nghe một đoạn nhạc
?Các con hãy nghe cho cô biết
nhan đề và ý nghĩa của bài hát trên
- Đó là bài hát Dòng máu Lạc
Hồng của nhạc sĩ Lê Quang
nói về nguồn gốc và sức mạnh
của dân tộc Việt
Vào bài: Các con ạ! Bất kì
một dân tộc nào đều có quá
trình hình thành và phát triển
và Việt Nam cũng nằm trong
- HS lắng nghe
- HS trả lời
Trang 2quy luật đó Hôm nay cô cùng
các con sẽ trở về với cội
nguồn của dân tộc và sự ra đời
của Nhà nước đầu tiên của dân
tộc VN đó là nhà nước Văn Lang
Hoạt động 1: Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Các con hãy hướng lên màn
hình và quan sát ảnh, tương ứng
với mỗi bức ảnh là một câu hỏi
thảo luận nhóm
+ Câu 1: Sự xuất hiện công cụ
lao động bằng đồng ở vùng
đồng bằng Bắc Bộ và Bắc
Trung Bộ làm xã hội có những
thay đổi gì?
+ Câu 2: Theo em truyện Sơn
Tinh - Thủy Tinh nói lên hoạt
động gì của nhân dân ta hồi đó
+ Câu 3: Theo em truyện
Thánh Gióng nói lên hoạt động
gì của cư dân Lạc Việt thời kì đó
- GV bổ sung:
+ Sự xuất hiện công cụ bằng
đồng làm tăng sản xuất, cuộc
sống của con ng ổn định, hình
thành lên nhiều làng bản,
chiềng chạ, Bộ lạc ở Vùng đồng
bằng (ven các con sông lớn)
Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ (TK
- HS quan sát màn hình
- Đại diện nhóm lên trình bày
+ Nhóm 1 trả lời: Sự
xuất hiện công cụ bằng đồng làm tăng sản xuất, cuộc sống của con người
ổn định, hình thành lên nhiều làng bản, chiềng chạ, Bộ lạc ở Vùng đồng bằng
Sản xuất tăng làm mâu thuẫn giàu nghèo nảy sinh
+ Nhóm 2 trả lời: Sự
đoàn kết của nhân dân Lạc Việt trong việc chống lại thiên nhiên, bảo
vệ của sống của mình
+ Nhóm 3 trả lời: Truyện
nói lên ý thức tự vệ chống xâm lược của cư dân Lạc Việt thời kỳ đó
1 Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn cảnh nào?
Trang 3VII TCN).
Sản xuất tăng làm mâu thuẫn
giàu nghèo nảy sinh Có nghĩa
là XH nguyên thủy tan rã để
nhường chỗ cho 1 XH cao hơn,
XH có giai cấp và nhà nước
+ Đất nước ta là đất nước nhiệt
đới ẩm gió mùa, nắng lắm, mưa
nhiều, hàng năm bão lũ thường
xuyên xảy ra gây thiệt hại về
người và của Cư dân Lạc Việt
cần có người đứng đầu để tập
hợp dân làng chống lũ lụt
Truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh
nói về hđ chống lũ lụt , bảo vệ
sản xuất nông nghiệp Sự đoàn
kết của nhân dân Lạc Việt trong
việc chống lại thiên nhiên, bảo
vệ của sống của mình
+ Trong bài thơ “ Theo chân
Bác, nhà Tố Hữu từng viết:
“Ôi sức trẻ! Xưa trai Phù
Đổng Vươn vai, lớn bổng dậy
ngàn cân
Cưỡi lưng ngựa sắt bay phun lửa
Nhổ bụi tre làng đuổi giặc Ân”.
Truyện Tháng Gióng là
niềm tự hào về sức trẻ của dân
tộc Truyện nói lên ý thức tự vệ
chống xâm lược của cư dân Lạc
Việt thời kỳ đó
?Vậy nhà nước Văn Lang ra
đời trong hoàn cảnh nào? ( GV
nhắc lại)
Đây chính là nội dung cần
ghi nhớ ở mục 1
- Cuộc sống định
cư, hình thành các
bộ lạc
- Xã hội phân chia giàu nghèo
- Nhu cầu trị thủy
- Giải quyết xung đột, chống giặc ngoại xâm
Nhà nước Văn Lang ra đời.
Hoạt động 3: Nước Văn Lang thành lập
Trang 4Một quốc gia được thành lập phải có đầy đủ 3 yếu tố: Lãnh thổ, dân cư và quyền lực
Vậy, NN Văn Lang thành lập ntn, cô cùng các con đi tìm hiểu nội dung mục 2
- GV gọi HS lên chỉ vị trí của
Bộ lạc Văn Lang trên lược đồ
và hãy cho biết Bộ lạc Văn
Lang sống ở đâu? Đời sống của
họ như thế nào?
- GV bổ sung: Bộ lạc Văn Lang
sống ở vùng đất ven sông
Hồng, từ Ba Vì đến Việt
Trì-Phú Thọ Là một trong những
bộ lạc giàu có và hùng mạnh
nhất
Đời sống của họ phát triển,
có nghề đúc đồng và cư dân
đông đúc
?Dựa vào các thế lực của
mình, thủ lĩnh của Bộ lạc Văn
Lang đã làm gì?
- Giảng: Khoảng TK VII TCN,
thủ lĩnh Bộ lạc Văn Lang đã
hợp nhất các Bộ lạc ở ĐB Bắc
Bộ và Bắc Trung Bộ thành một
nước
?Vậy NN Văn Lang ra đời vào
thời gian nào? Đứng đầu là ai?
Đóng đô ở đâu?
- Giảng: GV: Trong quá trình
hình thành và Phát triển, mỗi
cộng đồng dân tộc đều nảy sinh
nhu cầu lý giải về nguồn gốc
của mình Nhu cầu đó đã được
thể hiện trong hệ thống những
câu truyện truyền thuyết mà các
con đã được học ở chương
trình Ngữ văn lớp 6 Đó là
những cốt truyện truyền thuyết
- HS trả lời:
+ Chỉ bản đồ + Bộ lạc Văn Lang sống
ở vùng đất ven sông Hồng, từ Ba Vì đến Việt Trì - Phú Thọ
+ Đời sống của họ phát triển, có nghề đúc đồng
và cư dân đông đúc
- HS trả lời theo SGK
- HS trả lời theo SGK
2 Nước Văn Lang thành lập.
- Thế kỉ VII TCN nước Văn Lang ra đời
- Đứng đầu: Hùng Vương(Vua Hùng)
- Đóng đô: Bạch Hạc (Phú Thọ)
Là nhà nước đầu tiên của dân tộc ta.
Trang 5?Truyện truyền thuyết” Con
rồng cháu tiên” nhằm giải thích
điều gì?
- Giảng: Truyền thuyết nói về
50 người con theo mẹ Âu Cơ
lên vùng cao đã tôn thờ người
anh cả lên làm vua, hiệu Hùng,
đặt tên nước là Văn Lang Đây
là cách phản ánh quá trình hình
thành NN Văn Lang với ý
nghĩa đại diện cho cả cộng
đồng các dân tộc trên đát nước
ta Trí tưởng tượng của dân
gian phong phú đã góp phần thể
hiện niềm tự hào dân tộc, ý
thức về nguồn gốc cao quý của
mình với lòng tôn kính là Bố
Rồng mẹ Tiên hay Lạc Long
Quân và Âu Cơ để hình thành
NN sơ khai, NN đầu tiên của
dân tộc VN Đó là nhà nước
Văn Lang
- Vậy NN Văn Lang ra đời đã
xây dựng Bộ máy chính quyền
của mình ntn? Tìm hiểu mục 3
- HS trả lời theo ý hiểu
Hoạt động 4: Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào?
- Cả lớp đọc nhẩm mục 3 trong
vòng 1 phút
- Gọi HS vẽ sơ đồ tổ chức bộ
máy NN Văn Lang
?Nhìn vào sơ đồ hãy cho biết
NN Văn Lang được tổ chức
ntn?
- HS đọc bài
- Vẽ sơ đồ theo yêu cầu của GV
- HSTL: Nhà nước Văn Lang chia làm 3 cấp:
+ Trung ương do vua đứng đầu
+ Dưới vua có Lạc Hầu, Lạc Tướng giúp đỡ
+ Chia nước thành 15 bộ
3 Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào?
- Chia nước thành
15 bộ
- Vua đứng đầu nắm mọi quyền
Trang 6?Hãy quan sát sơ đồ NN Văn
Lang và sơ đồ NN ngày nay
Con có nhận xét gì về tổ chức
NN Văn Lang
?Vì sao con cho rằng NN Văn
Lang còn đơn giản, sơ khai
?Vậy ai là người giải quyết mọi
công viêc
- Giảng: Hùng Vương đứng ra
giải quyết mọi công việc Khi
có chiến tranh, vua là người tập
hợp các thanh niên trai tráng
trong làng bản
do Lạc Tướng đứng đầu
- HSTL: NN Văn Lang còn đơn giản, sơ khai
-HSTL: Vì NN Văn Lang chưa có quân đội, chưa
có pháp luật
- HS trả lời
hành
Là nhà nước đơn giản, nhưng
đã là tổ chức chính quyền cai quản đất nước.
Qua bài các con cần nắm: Vào TK VII TCN, trên vùng đất Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đã hình thành quốc gia của Người Việt – Nước Văn Lang, nhà nước do Vua Hùng đứng đầu, có tổ chức từ trên xuống dưới Đã chọn Bạch Hạc (Việt Trì
- Phú Thọ) làm đất đóng đô
?Các Vua Hùng đã có công lao
gì đối với nước ta? Bác Hồ đã
căn dặn chúng ta như thế nào
nhân dịp Bác về thăm Đền
Hùng- Phú Thọ
- Giảng: Các Vua Hùng có
công dựng nước Văn Lang NN
đầu tiên của người Lạc Việt
Nhân dịp về thăm Đền Hùng –
Phú Thọ vào T9/1954 Khi nói
chuyện với Đại đoàn 308, Bác
đã căn dặn: “ Các Vua Hùng đã
có công dựng nước, Bác cháu ta
phải cùng nhau giữ lấy nước”
?Con hiểu câu nói trên như thế
nào
- Giảng: Lịch sử dân tộc ta
dựng nước đi đôi với giữ nước
- HS thảo luận
- HS thảo luận
Trang 7Trải qua hàng ngàn năm, ông
cha ta đã đổ bao sương máu để
xây dựng đất nước như ngày
hôm nay Thế hệ trẻ chúng ta
phải ra sức bảo vệ nền độc lập
dân tộc, chủ quyền lãnh thổ,
chủ quyền biển đảo và biên giới
quốc gia Nó là vấn đề thiêng
liêng, bất khả xâm phạm Sau
này Vua Lê Thánh Tông cũng
đã căn dặn các quan: “Nếu
người nào đem một thước, một
tấc đất của Thái Tổ làm mồi
cho giặc thì phải tội chu di ”
(Trích Đại Việt Sử kí Toàn Thư)
?Để tưởng niệm đến công dựng
nước của Vua Hùng , Nhân dân
ta đã làm gì?
- Giảng: Nhân dân ta xây dựng
Lăng Vua Hùng
Lăng Vua Hùng nằm trong
quần thể di tích Đền Hùng trên
núi Nghĩa Lĩnh, thuộc địa phận
huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ,
cách Hà Nội 80km về phía Tây
Bắc Lăng được xây dựng trên
một khoảng đất cao rợp bóng
cây xanh Lăng nhìn về phía
Đông Nam, kiến trúc theo hình
khối vuông, đỉnh chóp có rồng
lượn và ba chữ khắc chìm
“Hùng Vương Lăng”, chính
giữa Lăng nổi lên 2 câu đối:
“Lăng tẩm tự năm nào, núi
Tản, Sông Đà, non nước vẫn
quay về đất tổ”
“Văn minh đương buổi mới,
con Hồng, cháu Lạc giống nòi
- HS thảo luận
Trang 8còn biết nhớ mồ ông”
?Các con có biết ngày giỗ Tổ
Hùng Vương hàng năm vào
ngày nào? Em hãy đọc hai câu
thơ nói lên ngày Giỗ tổ của Vua
Hùng:
- GV bổ sung: Trong tâm thức
của người Việt đều khắc cốt ghi
xương, kí ức sâu đậm về một
cội nguồn chung:
“Dù ai đi ngược về xuôi; Nhớ
ngày giỗ tổ mùng mười tháng
ba; Khắp nơi trường mãi câu
ca; Nước non vẫn nước non
nhà ngàn năm”
Ngày 10/3 hàng năm được
coi là ngày giỗ tổ của dân tộc
và đã trở thành tín ngưỡng dân
gian của nhân dân ta và đó là “
Tín ngưỡng thờ cúng Hùng
Vương”
?Con hãy nêu những hiểu biết
của con về Tín ngưỡng thờ
cúng Hùng Vương
- Giảng: Ngày 6/12/2012, tại
Paris nước Pháp, tổ chức Văn
hóa Giáo dục Liên Hợp Quốc
(UNESCO) đã công nhận “Tín
ngưỡng thờ cúng Hùng Vương
ở Phú Thọ là di sản văn hóa
Phi vật thể đại diện cho nhân
loại” Đây không chỉ là niềm tự
hào của người dân Phú Thọ mà
còn là niềm tự hào chung của
nhân dân cả nước
-HS trả lời:
+ Ngày 10 tháng 3
“Dù ai đi ngược về xuôi;
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba; Khắp nơi trường mãi câu ca; Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm”
- HS thảo luận
4 Củng cố
- Tổ chức trò chơi: “Khám phá các hành tinh trong hệ mặt trời”
Trang 95 Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc nội dung bài học
- Làm lại bài tập trong sách Bài Tập Bản Đồ Lịch Sử 6
- Chuẩn bị bài 13:
+ Nêu những nét chính trong đời sống vật chất và đời sống tinh thần của cư dân Văn Lang?
+ Em hãy mô tả trống đồng thời Văn Lang?
+ Những yếu tố nào tạo nên tình cảm cộng đồng sâu sắc?