Tây Tiến | Lớp 12, Ngữ văn - Ôn Luyện

Một cách nói làm sang , tạo một cái chết sang trọng cho người chiến sĩ.. Phân tích (tt)[r]

TÂY TIẾN

Bài thuyết trình Ngữ văn 12

Tìm hiểu chung

Tác giả Tác phẩm

Đọc hiểu văn bản

Bố cục

Phân tích Tổng kết

1 Tác Giả (1921-1988)

- Rừng biển quê hương

- Đường lên Châu Thuận

- Rừng về xuôi

Các tác phẩm đều thể hiện cá tính và phong cách nghệ sĩ

Thơ QD vừa hồn nhiên , vừa tinh tế , mang vẻ đẹp hào hoa phóng khoáng , đậm chất lãng mạn

2 Tác Phẩm

vụ phối hợp với bộ đội Lào , bảo vệ biên giới Lào–Việt

đấu trong hoàn cảnh thiếu thốn và gian khổ

anh chuyển sang đơn vị khác Ngồi ở Phù Lưu Tranh (Hà Đông) vì

nhớ đơn vị cũ , anh sáng tác bài thơ

“Nhớ” còn lại là Tây Tiến

nền rừng núi Tây Bắc hùng vĩ , mỹ lệ và duyên dáng

A - Tìm hiểu chung

Hoàn cảnh sáng tác:

Chủ đề :

2 Tác Phẩm

A - Tìm hiểu chung

Bút tích bài thơ “Tây Tiến”

Đoạn 1 :(Sông Mã … Thơm nếp xôi)

Đoạn 2 :(Doanh trại …Hoa đong đưa)

I Bố cục (tt)

Cấu trúc theo diễn biến tự nhiên , theo nỗi nhớ nhà thơ Quang Dũng , nhớ khung cảnh chiến trường , nhớ những nơi mình đã đi qua , nhớ đồng đội …

dội , để tương ứng với tính cách dữ dội , phi thường của người lính , cũng như vẻ mỹ lệ , duyên dáng , gợi lên tâm hồn hào hoa của người lính

B – Đọc hiểu văn bản

Đoạn 3 :(Tây Tiến … Khúc độc hành)

Đoạn 4 :(Tây Tiến … Chẳng về xuôi)

II Phân tích

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mây, súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục lên súng mũ bỏ quên đời!

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói

B – Đọc hiểu văn bản

Đoạn 1 :

Nhớ chơi vơi Từ chỉ tâm trạng , nỗi nhớ mông lung , chập

chờn – là nỗi nhớ trừu tượng khó nắm bắt

Tên mường , địa danh

Gợi sự nhớ thương và

để lại ấn tượng về sự

xa xôi , heo hút , hoang dã thâm sơn cùng cấp

Dốc khúc

khuỷu

3 thanh trắc đi cùng nhau , gợi tả hình ảnh núi rừng hiểm trở , gập ghềnh

tả gian khổ gian truân của nẻo đường hành quân Mũi súng được nhân hoá-cường điệu

Câu thơ rắn rỏi , nét vẽ gân guốc , tạo hình

Chữ dùng tinh nghịch mang chất hồn nhiên

Đỉnh núi mù , sương cao ngất , hình ảnh giàu chất thơ , mang vẻ đẹp cảm hứng lãng mạn

Ngàn thước

lên cao, ngàn

thước xuống

Hình tượng thơ cân xứng hài hoà , tạo thành 2

về tiểu đối , vừa tả độ cao vừa tả độ sâu – sự hiểm trở trùng điệp

Cảnh hoang vu ở núi rừng Tây Bắc

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Chiều chiều oai linh thác gầm thét

Tiếng thác kêu gào như man dại giữa đại ngàn , tiếng gầm thét như rung chuyển cả rừng chiều

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi

Sơ kết : Núi rừng Tây Bắc vừa hùng vĩ , vừa dữ dội lại vừa thơ

mộng trữ tình , đoạn thơ được viết bằng cảm hứng lãng mạn

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi

Những câu thơ toàn thanh bằng , tạo nét vẻ mềm mại , gợi sự êm dịu ấm áp

II Phân tích (tt)

Kìa em xiêm áo tự bao giờ

Khèn lên man điệu nàng e ấp

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ Người đi Mộc Châu chiều sương ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

Có nhớ dáng ngưòi trên độc mộc Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa

B – Đọc hiểu văn bản

Đoạn 2 :

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa

II Phân tích (tt)

B – Đọc hiểu văn bản

Ánh lửa đuốc

Đoạn 2 : Cảnh đêm liên hoan

Ánh sáng + Màu sắc + Âm thanh

Cô gái hiện ra trong điệu múa ,vừa e thẹn ,vừa tình tứ ,hồn thơ lãng mạn của QD như được chấp cánh bởi vẻ đẹp của con người và cảnh vật nơi đây

Xiêm áo lộng lẫy

Tiếng khèn

Người đi Mộc Châu chiều hôm ấy

Có thấy hồn lau nẻo bến bờ

II Phân tích (tt)

B – Đọc hiểu văn bản

Đoạn 2 : Cảnh sông nước

Không gian dòng sông vào buổi chiều

Chiều sương + dòng sông + hồn lau

Hoa đong đưa

Mênh mang mờ ảo ,lặng

lờ hoang dại – đậm sắc màu cổ tích

Hồn lau

Đoạn thơ được viết bằng cảm hứng lãng mạn ,tất

cả tạo ra vẻ đẹp lung linh huyền ảo như một bức tranh lụa tinh tế tài hoa

Vẻ đẹp của thiên nhiên Phần thiêng liêng cảnh vật

Ẩn chứa linh hồn sâu nặng Tình tứ làm duyên làm dáng , hoa như có linh hồn

II Phân tích (tt)

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

II Phân tích (tt)

B – Đọc hiểu văn bản

Đoạn 3 : Chân dung người lính Tây Tiến

Cách miêu tả kì dị , khác thường , tạo ra nét độc đáo riêng

Người

Lính Tây

Tiến

Đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá

Gợi tả đoàn binh khí thế ra trận , át

đi vẻ ốm yếu

Từ “không” phủ định bất chấp ,bất cần mái tóc

Phủ định để khẳng định

sự ngang tàng kiêu bạc

và tếu táo

Xanh màu áo ,xanh cành

lá nguỵ trang ,màu da xanh xao bệnh tật

ra khí phách

• Đôi mắt trừng: chữ trừng được xem là nhãn tự ,ánh mắt đầy giận dữ

và nẩy lửa , bộc lộ sự can cường ,mạnh mẽ

•Tả quân ốm mà không yếu ,nói HT mà lại nghiêng về lãng mạn ,có

tóc rụng , có da xanh nhưng ấn tượng được lưu giữ lại là “Dữ Oai Hùm”

Nét đẹp của hào hùng lẫm liệt

Biết căm thù nhưng cũng biết yêu thương

Tây Tiến là những người lính kinh thành ,xuất thân từ thanh niên trí thức rất kiêu hùng và cũng rất lãng mạn

Người lính của QD đẹp một cách hiên ngang , hào hoa và lãng mạn

Cái tôi hào hoa thanh lịch

viễn xứ Thể thơ 7 chữ không theo luật Đường mà như thể hành gân gốc trầm buồn

3 từ “mồ viễn xứ” Âm điệu bi tráng , trầm hùng ,xoáy vào lòng người đọc sự nhức nhối xót xa

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh Như một lời tâm niệm

Người lính chấp nhận hi sinh, không suy bì ,không tính toán hơn thiệt cho bản thân mình – biết sống đẹp – biết hiến dâng đời xanh cho tổ quốc khi cần

Lý tưởng xả thân quên mình

Mang vẻ đẹp tráng sĩ xưa “một đi không hẹn ngày về”

Vẻ đẹp hiện nay “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh”

Vẻ đẹp của một thế hệ thanh niên yêu nước ,anh hùng thời kháng chiến chống Pháp

II Phân tích (tt)

B – Đọc hiểu văn bản

Đoạn 3 : Những từ nói về cái chết

Bỏ quên cuộc đời , mồ viễn xứ ,về đất ,hồn về

Về đất :về với đất , ngả vào lòng đất mẹ

Chữ “về” nói lên thái độ nhẹ nhõm ,ngạo nghễ của người lính đi vào cõi chết

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

Từ mạnh mẽ , tạo âm vang vừa dữ dội , vừa hào hùng

Giọng thơ chầm chậm buồn

Khúc nhạc tiễn biệt ,lời ai điếu trầm hùng

Âm hưởng bài hát “hồn sĩ tử”

Bi mà vẫn hùng Thấm đẫm tinh thần bi tráng

Bi ở thiếu thốn gian nan bệnh tật - ở cái chết rình rập khắp nơi

Tráng ở ý chí ở tinh thần ,nói gian khổ để đề cao chiến thắng , nói

hy sinh để nâng cao hình ảnh người lính

Vẫn giữ oai hùm Gian khổ thiếu thốn Áo bào sang trọng

Mồ viễn xứ Chẳng tiếc đời xanh

II Phân tích (tt)

Đường đi thăm thẳm một chia phôi

Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy

Tây Tiến người đi không hẹn ước

lao của đoàn quân Tây Tiến Mùa xuân ấy Có bạn bè

Có đồng đội

Có những kỷ niệm kháng chiến

Hồn về  Chẳng về => ý kết bài thơ là sự tiến lên ,đi tiếp

Giọng thơ trầm buồn + ý thơ vẫn hào hùng

III Kết Luận:

đội , 2 cảm hứng LM và tinh thần bi tráng luôn gắn bó với nhau , cộng hưởng với nhau để làm nên linh hồn ,sắc diện của bài thơ và tạo ra vẻ độc đáo của thi phẩm

buồn bi tráng chứ không bi luỵ Vả lại , tả cái bi để làm nổi rõ cái tráng cũng là cách vẻ mây mẩy trong trăng thơ , trong nghệ thuật , hội hoạ

Nhà phê bình Phong Lan nhận định: “Tây Tiến là một tượng đài bất

tử về người lính vô danh” Bất tử bởi chính vẻ đẹp hào hùng, hào hoa

bi tráng này

C – Tổng kết

Đôi nét về mảnh đất Tây Tiến

THANK YOU!!!