Bài 14. Mạch có R, L, C mắc nối tiếp

- Xem lại các kiến thức đã học đại cương về dòng điện xoay chiều - Chuẩn bị các bài tập sách giáo khoa, sách bài tập. III[r]

Trang 1

Ngày soạn: 16/08/2014 Tiết dạy: 1 Ngày dạy: 18/08/2014

Chương I: DAO ĐỘNG CƠ HỌC

Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

[Thông hiệu]

- Phát biểu được định nghĩa dao động điều hoà

- Nêu được li độ, biên độ, pha, pha ban đầu là gì.

+ Ôn lại chuyển động tròn đều: Chu kỳ, tần số, mối liên quan tốc độ góc với T, f, v

+ Ôn lại đạo hàm, cách tính đạo hàm của các hàm số lượng giác

+ Ý nghĩa vật lý của đạo hàm

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, yêu cầu môn học, vào bài

- Ổn định, kiểm tra sĩ số

- Yêu cầu môn học

- Kiểm tra: Không

- Vào bài: trong đời sống ta nhạn thấy có vô số

những chuyển động Có những chuyển động phúc

tạp, co những chuyển động tuân theo một nguyên tắt

Vậy làm thế nào để mô tả những chuyển động đó?

Nội dung chương sẽ cho ta một kiến thúc co bản để

khảo sát những chuyển động đó

- Báo học sinh vắng

- Ghi nhận, chuẩn bị cho các tiết sau

Hoạt động 2: ( 10 phút)Tìm hiểu dao động , dao động tuần hoàn

Màng trống rung động,gió làm

bông hoa lay động; quả lắc đồng

hồ đung đưa sang phải sang trái;

Phát biểu

I DAO ĐỘNG CƠ

1 Thế nào là dao động cơ

Dao động cơ là chuyển động có giới hạn trong không gian, lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một vị trí cân bằng.

- Ví dụ : Chuyển động của quả lắcđồng hồ , dây đàn ghi ta rung động …

2 Dao động tuần hoàn.

Trang 2

Mt Mo

C P

y

x '

wt j

wt + j

x

Đơn giản nhất là dao động đều

hoà

Dao động tuần hoàn: là dao động

mà sau những khoảng thời gian bằng nhau gọi là chu kỳ vật trở lại vị trí cũ theo hướng cũ.

VD: Dao động của lắc đồng hồ Hoạt động 3 ( 15 phút) Tìm hiểu phương trình dao động điều hòa , khái niệm dao động điều hòa

Xét một điểm M chuyển động đều

trên một đường tròn tâm O, bán

kính OM, với vận tốc góc là 

(rad/s)

Chọn C là điểm gốc trên đường

tròn Tại:

- Thời điểm ban đầu t = 0, xác

định vị trí của điểm M0, - Thời

điểm t  0, vị trí của điểm chuyển

động là Mt, Xác định bởi góc nào?

Xác đinh hình chiếu của chất

điểm M tai thời điểm t

lên trục Oy?

Dao động của P có đặc điểm gì?

Vì sao?

Định nghĩa DĐĐH?

Y/c HS trả lời C 1

Nêu ý nghĩa vật lý của từng đại

lượng trong biểu thúc thức trên ?

Đơn vị các đại lượng?

Điều hoà Hàm cos điều hoà

Nêu định nghĩa dao động điều hòa

Trả lời C 1 : Thảo luận nhóm

Trả lời câu hỏi

DươngDương, âm, có thể là 0

Phát biểu

II PHƯƠNG TRÌNH DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

1Ví dụ

Xét một điểm M chuyển động đều trên một đường tròn tâm 0, bán kính OM = A,

với vận tốc góc

là  (rad/s)Thời điểm t 

0, vị trí củađiểm chuyểnđộng là Mt, Xácđịnh bởi góc (wt+ )

: x = OP

=OMt cos(t + )

3 Phương trình x=Acos(t+)

+ x : li độ của vật ở thời điểm t (tính từ VTCB)

+A: gọi là biên độ dao động: là li

độ dao động cực đại ứng với cos(t+) =1

+(t+): Pha dao động (rad) +  : pha ban đầu.(rad) + : Gọi là tần số góc của dao động.(rad/s)

4 Chú ý :

Một điểm dao động điều hòa trên một đoạn thẳng luôn luôn có thể coi là hình chiếu của một điểm tương ứng chuyển động tròn đều lên đường kính là một đoạn thẳng

đó

Hoạt động 4:( 7 phút) Khái niện tần số góc , chu kì , tần số của dao động

Từ mối liên hệ giữa tốc độ góc , Đinh nghĩa các đại lượng chu kì

III CHU KÌ ,TẦN SỐ , TẦN SỐ GÓC CỦA DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA

Trang 3

chu kì , tần số giao viên hướng

dẫn hs đưa ra khái niệm chu kì tần

số , tần số góc của dao động điều

hòa

tần số , tần số góc 1 Chu kì và tần số

a Chu kì (T):

C1 : Chu kỳ dao động tuần hoàn là khoảng thời gian ngắn nhất T sau

đó trạng thái dao động lặp lại như cũ.

C2: chu kì của dao động điều hòa

là khoản thời gian vật thực hiện một dao động

b Tần số (f)

Tần số của dao động điều hòa là

số dao động toàn phần thực hiện được trong một giây

f =

1ω

=

T= t/n

n là số dao động toàn phần trong thời gian t 2 Tần số góc kí hiệu là  đơn vị : rad/s Biểu thức : 2 2 f T      Hoạt động 5 (5 phút) Củng cố TRỢ GIÚP GV HOẠT ĐỘNG HS - Phương trình dao động đều hoà, ý nghĩa, đơn vị các đại lượng? - Bài tập 7, 8, 9, 10 SGK - Trả lời - Suy nghĩ, thảo luận trả lời Hoạt động 6 (3phút) Nhiệm vụ về nhà TRỢ GIÚP GV HOẠT ĐỘNG HS - Bài mới: + Xem lại cách biểu diễn bằng đồ thị một hàm lương giác + Cách tính đạo hàm các hàm lượng giác + Xem nội dung IV, V SGK - Bài tập sách bài tập - Ghi vở bài soạn IV RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG

Trang 4

Trang 5

Bài 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ

I MỤC TIấU:

[Thụng hiệu] - Nờu được tần số, chu kỡ, là gỡ.

2 Kĩ năng: - Rốn luyện cho học sinh làm một số bài tập đơn giản về dao động điều hũa.

3 Thỏi độ: Biết vân dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sông

+ ễn lại đạo hàm, cỏch tớnh đạo hàm của cỏc hàm số lượng giỏc

+ í nghĩa vật lý của đạo hàm

III TIẾN TRèNH BÀI DẠY:

Hoạt động 1: ( 10 phỳt) Ổn định, vào bài

- Ổn định, kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra:

+ Thế nào là dao động đều hoà?

+ Viết phương trỡnh dao động đều hoà, ý nghĩa cỏc

đại lượng?

+ Cho phương trỡnh: x = 6 cos(10t + /6)cm Xỏc

định biờn độ, chu kỳ, tần số, pha ban đầu, pha dao

động, tốc độ gúc

- Vào bài: Dao động đều hoà tương ứng với chuyển

động trũn đều Ta đó biết phương trỡnh dao động

đều hoà, cũn vận tốc, gia tốc xỏc đinh thế nào?

- Bỏo học sinh vắng

- 2 hs trả bài

Hoạt động 2 ( 11phỳt) Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hũa

Hóy viết biểu thức vận tốc trong

giao động điều hũa?

Ở ngay tại vị trớ biờn, vị trớ cõn

Pha của vận tốc v như thế nào so

với pha của ly độ x ?

- vmax = A khi x = 0(VTCB)

- vmin = 0 khi x =  A ở vị trớ biờn

Vận tốc nhanh pha  / 2 so với ly độ.

KL : Gia tốc luụn luụn ngược

chiều (ng ược pha) với li độ và cú

Trang 6

Hoạt động 3: ( 10 phút) Đồ thị của dao động điều hòa

Giáo Viên đọc bài tập cho hóc sinh

- Yêu cầu học sinh làm việc nhóm

Bài 1: Một chất điểm dao động điều hòa có quỹ

đạo là một đoạn thẳng dài 30 cm Biên độ dao

động của chất điểm là bao nhiêu?

Bài 2: Một vật dao động điều hòa dọc theo trục

ox với biên độ A, tần số f Chọn gốc tọa độ ở

VTCB của vật, gốc thời gian lúc t = 0 là lúc vật ở

vị trí x = A Viết phương trình li độ của vật

Bài 3: Một vật dao động với biên độ 4 cm Tần số

f = 20 Hz Chọn gốc thới gian là lúc vật có li độ 2

3 cm và chuyển động ngược chiều dương đã

chọn Viết phương trình dao động của vật

- Cá nhân ghi bài tập

- Các nhóm làm việc theo yêu cầu của GV.(thời gian

3 phút cho mõi bài tập)

- Đại diện nhóm lên trình bày

x

v

a

t t

t T

O A

- A A

-A

-A2

A2

Trang 7

Ngày soạn:23/08/2014 Tiết 3 Ngày dạy: 25/ 08/2014

2:Kỹ năng: - Lập được phương trình dao động điều hoà, phương trình vận tốc, gia tốc, từ các giả thuyết

của bài toán Chú ý tìm pha ban đầu dựa vào điều kiện ban đầu

Giải được các bài toán đơn giản về dao động điều hoà

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên: một số bài tập trắc nghiệm và tự luận

2 Học sinh: ôn lại kiến thức về dao động điều hoà

III.Tiến trình bài dạy :

Hoạt động 1 Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp, kiểm tra bài cũ

- Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3:

Kiểm tra bài cũ:- Nêu định nghĩa dao động điều hòa.

Viết phương trinh dao động diều hòa Nêu ý nghĩa của

các đại lượng trong phương trình

- Nêu khái niệm chu kì, tấn số, tần số góc của vật dao

động điều hòa

- GV cho học sinh khác nhận xét và GV cho điểm học

sinh

- Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp, tên học sinh vắng

- Cá nhân học sinh lên bảng trả lời

x là li độ của dao động ( đơn vị là m,cm…);

A là biên độ của dao động ( đơn vị là m,cm…);

 là tần số góc của dao động , có đơn vị là rad/s;

(t + ) là pha của dao động tại thời điểm t, có

đơn vị là rad, cho phép xác định trạng thái của daođộng tại thời điểm t bất kỳ;

 là pha ban đầu của dao động

lượng liên hệ với chu kỳ T hay với tần số f bằng các

hệ thức sau đây:

 = T

2 = 2f suy ra f = T

1 = 



2 , tần số

góc  có đơn vị là rad/s;

Hoạt động 2: Giải bài tập trắc nghiệm SGK trang 9

Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản

* Cho Hs đọc lần lượt

các câu trắc nghiệm *

Tổ chức hoạt động

* HS đọc đề từng câu, cùng suy nghĩ thảo luận đưa ra đáp

7.(C) 8.(A) 9(D) 10.A=2cm ;φ=-π/6 rad ;

Trang 8

Hoạt động 3: Giải bài tập tự luận về dao động điều hoà của vật năng, con lắc lò xo

Bài 1: Một vật được kéo lệch

* HS thảo luận giải bài toán

=> φ = -π/2Vậy p.trình dđ:x = 6cos(πt – π/2) cm

b t = 0, x = 0, v<0

x = 6cosφ = 6

v = - 6 sinφ < 0 cos φ= 0 sinφ > 0 => φ =π/2Vậy p.trình dđ: x = 6cos(πt + π/2) cm

Hoạt động 4: củng cố, căn dặn

Giáo Viên đọc bài tập cho hóc sinh

- Yêu cầu học sinh làm việc nhóm

BÀI 1: một vật dao động điều hòa theo phương

trình x = 5cost (cm) Tìm biên độ, chu kì, tần số

của vật dao động

Bài 2: Một vật dao động điều hòa với biến độ A

= 12 (cm) và chu kì T = 4 s Tại thời điểm t = 0,

vật có li độ cực đại âm (x = -A)

A) Viết phương trình dao động của vật

B) Tính li độ của vật tại thời điểm t = 0,25s

Căn dặn: Về nhà ôn lại kiến thức về lực đàn hồi

của lò xo ở lớp 10 Xem trước kiến thức bài con

lắc lò xo

- Các nhóm làm việc theo yêu cầu của GV.(thời gian

3 phút cho mõi bài tập)

- Đại diện nhóm lên trình bày

- Cá nhận ghi vào vợ cạn dặn của GV

IV IV RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG



Trang 9

Bài 2 CON LẮC Lề XO

I MỤC TIấU:

[Thụng hiểu]

- Viết được phương trỡnh động lực học và phương trỡnh dao động của con lắc lũ xo

- Nờu được quỏ trỡnh biến đụ̉i năng lượng trong dao điều hũa của con lắc lũ xo

- Viết được cụng thức tớnh chu kỡ ( hoặc tần số) của con lắc lũ xo

[Địa chỉ tớch hợp] Khảo sỏt dao động của lũ xo về mặt năng lượng

2 Kĩ năng:

[Vận dung]

Vận dụng đợc kiến thức vào giải những bài toán đơn giản vê dao động của con lắc lũ xo

3 Thỏi độ: T duy khoa học, khả năng vận dụng kiến thức tổng hợp.

II CHUẨN BỊ:

1 Giỏo viờn:

+ Con lắc dõy, con lắc lũ xo đứng và ngang, đồng hồ bấm giõy

2 Học sinh:

+ ễn lại đạo hàm, cỏch tớnh đạo hàm của cỏc hàm số lượng giỏc

+ ễn lại cỏc khỏi niệm: động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn cơ năng của vật chịu tỏc dụng của lực thế

III TIẾN TRèNH BÀI DẠY :

Hoạt động 1 ( 10phỳt) Ổn định, kiểm tra, vào bài

- Kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra bài cũ

+ Phương trỡnh li độ, vận tốc, gia tốc dao động điều

hoà?

+ Cho phương trỡnh: x = 6 cos(20t + /3)cm Tỡm

phương trỡnh v,a; tớnh chu kỳ, tần sụ Xỏc định v, a

khi x = 4cm

- Vào bài: Xột dao động của con lắclũ xo

- Bỏo sĩ số

- HS lờn bảng trả lời

Hoạt động 2 ( 5phỳt) Tỡm hiểu con lắc lũ xo

Mụ tả cấu tạo con lắc lũ xo?

Vị trớ vật đứng yờn trong cơ học

Lũ xo treo: lũ xo đứng yờn khi treo vật

I CON LẮC Lề XO

v =0 +A

Trang 10

* Cấu tạo

Một vật có khối lượng m, gắn vào một lò xo có khối lượng không đáng kể có độ cứng k

*Vị trí cân bằng: Vị trí m đứng

yên

Hoạt động 3 ( 10 phút) Khảo sát dao động con lắc lò xo về động lực học

Khi vật dao động, tại vị trí bất kỳ

P + N + F ñh = m a (1)

 Fđh = m a

Fđh = k x

Thử lại nghiệm x=Acos(t+) là

nghiệm của phương trình (1)

Suy luận

Trả lời câu hỏi C1

Chỉ phụ thuộc bản chất hệ ( m, k), không phụ thuộc trạng thái kích thích

Phát biểu

II KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC LÒ XO VỀ MẶT ĐỘNG LỰC HỌC

* Phương trình:

 Tại thời điểm t bất kỳ bi có li độ

x Lực đàn hồi của lò xo F =-kx

 Áp dụng định luật II Niutơn ta có:

=x/; a=

dv

dt =v/=x// do đó viết lại: x//+ 2x=0 (1) nghiệm của phương trình (1) là x=Acos(t+)



 2

x

Trang 11

Hoạt động 4.( 10ph út) Khảo sát dao động con lắc lò xo về năng lượng

1

2m2A2sin2(t+)1

: Cơ năng bảo toàn !

III KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CON LẮC LÒ XO VỀ MẶT NĂNG LƯỢNG

1 Động năng của con lắc lò xo

2

12

3 Cơ năng của con lắc lò xo Sự bảo toàn cơ năng

- Chu kỳ, động năng, thế năng, cơ năng con lắc lò - Trả lời

m2A2 m2A2

Wd

Trang 12

- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập

- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắc nghiệm

3 Thái độ: T duy khoa häc, kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc tæng hîp.

- Xem lại các kiến thức đã học về dao động điều hoà, con lắc lò xo

- Chuẩn bị các bài tập sách giáo khoa, sách bài tập

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3.

- Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp 12cb3: - Lớp trưởng báo cáo sĩ số lớp, tên học sinh vắng.Hoạt động 2: Kiểm tra 15 phút

cứng k.Con lắc dao động điều hòa với

với phương trình x = 5 cos (4πt – π/3)

CÂU 1: (4 đ) - Công thức tính tần số

góc của dao động điều hoà của con lắc lò

xo là

km

vị là niutơn trên mét (N/m), m là khối lượng của vật dao động điều hoà, đơn vị

Trang 13

- Dao động điều hoà

- Chu kỳ con lắc lò xo?

- Năng lượng con lắc lò xo?

* GV bổ sung các kiến thức

- Chiều dài quỹ đạo

- Đường di trong 1 chu kỳ

+ x=Acos(t+)

+ v = x/ = -Asin(t + ),+ a = v/ = -A2cos(t + )= -2x

5 Chiều dài quỹ đạo: L = 2A

6 Đường đi 1 chu kỳ: S = 4A

7 Cách lập phương trình

8 Con lắc lò xo treo

Hoạt động 4:( 10 phút) Bài tập Tự luận

Một vật dao động điều hòa theo phương trình x = 0,05 cos 10πt (m) Hãy xác định:

a Biên độ, chu kì và tần số của vật.

b Tốc độ cực đại và gia tốc cực đại của vật.

c Pha dao động và li độ của vật tại thời điểm t = 0,075 s.

t + Thế t tính x

Trang 14

+ Năng lượng dao động con lắc đơn? Đặc điểm?

- THÔNG KÊ KẾT QUẢ KIỂM TRA

Bài 3 CON LẮC ĐƠN

I MỤC TIÊU

[Thông hiểu]

- Viết được phương trình động lực học và phương trình dao động điều hòa của con lắc đơn

- Viết được công thức tính chu kì (hoặc tần số) dao động điều hòa của con lắc đơn

- Nêu được quá trình biến đổi năng lượng trong dao động điều hòa

- Nêu được ứng dụng của con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do

[Địa chỉ tích hợp] IV- Ứng dụng xác định gia tốc g.

2 Kĩ năng:

[ Vận dụng]

- Giải được bài tập đơn giản về dao động của con lắc đơn

3.Thái độ: - ứng dụng con lắc đơn trong việc xác định gia tốc rơi tự do.

- Xem lại cách tổng hợp, phân tích lực

III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

Hoạt động 1.( 5 phút) Ổn định, kiểm tra bài, vào bài

+ Chu kỳ, tần số con lắc lò xo; đặc điểm của của chúng?

+ Động năng, thế năng? Chu kỳ biến thiên của chúng?

- Vào bài:

- Ta đã tìm hiểu xong dao động điều hòa về mặt động học của con lắc lò xo

và khảo sát về năng lượng của nó.Bây giờ ta sẽ tìm hiểu tiếp về con lắc đơn xem

dao động của nó có là dao động đh hay không và năng lượng của nó như thế nào

Xét dao động của vật treo vào một sợi dây khônng co giãn và cho chúng dao động

thì sẽ thấy chúng dao động có đặc điểm gì?

- Trả bài

Hoạt động 2 ( 5 phút) Tìm hiểu con lắc đơn

- Nêu cấu tạo con lắc đơn?

ĐƠN

1 Câu tạo

Trang 15

- Cho biết phương dây treo khi



2 Vị trí cân bằng: dây treo có

phương thẳng đứng

Hoạt động 3 ( 15 phút) Khảo sát con lắc đơn về mặt động lực học

- Khi con lắc dao động thì quỹ

đạo của nó là gì và vị trí của nó

được xác định bởi đại lượng nào?

- Con lắc chịu tác dụng của những

lực nào ?

- Theo định luật II Newton

phương trình chuyển động của vật

được viết như thế nào ?

- Hãy suy luận tìm công thức tính

chu kỳ T , tần số f của con lắc

 = ocos(t + )

II KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC ĐƠN VỀ MẶT ĐỘNG HỌC

 Khi vật ở vị trí M thì:

+ Vật nặng xác định bởi cung

OM = s = l + Vị trí dây treo xác định bởi góc:

OQM =α

 Các lực tác dụng lên vật: Trọng lực P , lực căng dây T  .

 Áp dụng định luật II Niu tơn:

s = s 0 cos(t + ).

Vậy: Dao động của con lắc đơn

với góc lệch bé là dao động điều

hoà với chu kỳ

Trang 16

Hoạt động 4 ( 10 phút) Khảo sát con lắc đơn về mặt năng lượng

Cơ năng bảo toàn !

III KHẢO SÁT DAO ĐỘNG CỦA CON LẮC ĐƠN VỀ MẶY NĂNG LƯỢNG

1 Động năng của con lắc đơn

2

12

d t

W W W  mv mgl  

* Động năng, thế năng thiên với chu kỳ bằng nửa chu kỳ dao động điều hoà ( Tần số gấp đôi d đ đh)

Hoạt động 5 (5 phút) Ứng dụng con lắc đơn

khoáng chất trong lòng đất nên

tiết kiểm được thời gian công sức

- HS nghiên cứu Sgk và từ đó nêu các ứng dụng của con lắc đơn

+ Đo chiều dài l của con lắc

+ Đo thời gian của số dao động toàn phần  tìm T

+ Tính g theo:

2 2

4 l

g T

Dùng con lắc đơn có chiều dài 1

m Cho dao động điều hoà Đothời gian của một số dao độngtoàn phần, từ đó suy ra chu kì T

4 lgT





=> Muốn đo g cần đo chiều dài và chu kỳ của con lắc đơn

Hoạt động 6 ( 5 phút) Củng cố, vận dụng, nhiện vụ về nhà

0hm

Trang 17

- Phương trình dao động, chu kỳ tần số, động năng,

thế năng, cơ năng con lắc đơn

- Bài tập SGK

- Bài tập sách bài tập

- Bài mới

+ Chuẩn bị tiết bài tập

+ Dao động tắt dần? Nguyên nhân?

+ Dao động cưỡng bức?

+ Điều kiện cộng hưởng cơ?

- Phát biểu

- Suy nghĩ làm

- Ghi chú bài tập

- Ghi vở bàio soạn

IV RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG

Bài 4 DAO ĐỘNG TẮT DẦN VÀ DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC I MỤC TIÊU: 1 Kiến thức [Thông hiểu ] - Nêu được dao động riêng, dao động tắt dần, dao động cưỡng bức, sự cộng hưởng - Nêu được dao động riêng, dao động tắt dần, dao động cưỡng bức, sự cộng hưởng - Điều kiênh cộng hưởng cơ - Ví dụ tầm quan trọng cộng hưởng cơ - Nguyên nhân dao động tắt dần - Vẽ, giải thích đường cong cộng hưởng - Giải thích sự tắt dần của một số dao động trong thực tế Điều kiện để có cộng hưởng - Liên hệ các dao động tắt dần trong thực tế Biết được hiện tượng cộng hưởng có nhiều ứng dụng trong thực tế và kể ra được một vài ứng dụng II CHUẨN BỊ: 1 Giáo viên: - Ví dụ dao động cưỡng bức, cộng hưởngcó lợi và có hại - Chuẩn bị thí nghiệm ở 4.3 nếu điều kiện cho phép Nếu không được thì thông báo kết quả - 4 con lắc lò xo dao động trong các môi trường nhớt khác nhau - Hình vẽ SGK 2 Học sinh: Đọc trước bài học II TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, kiểm tra HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS - Kiểm tra sĩ số - Kiểm tra bài cũ + Chu kỳ, tần số con lắc đơn; đặc điểm của của chúng? + Động năng, thế năng? Chu kỳ biến thiên của chúng? - Vào bài: Ôtô, xe máy cần thiết bị giảm xóc? Đoàn quân đi đều qua cầu thì cầu có thể sập?

- Trả bài

Hoạt động 2 ( 8 phút) Dao động tắt dần

Trang 18

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG

- Làm thí nghiệm về dao động tắt

dần của con lắc lò xo trong các

môi trường: không khí, nước, dầu,

dầu rất nhớt

Cho biết quan hệ:

+ Chiều lực cản và chiều chuyển

động của vật,

+ Công lực cản và cơ năng.?

- Nhận xét biên độ dao động?

- Nếu không có ma sát thì cơ năng

của con lắc biến đổi thế nào?

- Nếu có ma sát nhớt thì cơ năng

biến đổi thế nào?

Biên độ có liên quan với cơ năng

trong một xy lanh đựng đầy dầu

nhớt, pít tông gắn với khung xe và

xy lanh gắn với trục bánh xe Khi

khung xe dao động trên các lò xo

giảm xóc, thì pít tông cũng dao

động theo, dầu nhờn chảy qua các

lỗ thủng của pít tông tạo ra lực

cản lớn làm cho dao động pít

tông này chóng tắt và dao động

của khung xe cũng chóng tắt theo.

 Lò xo cùng với cái giảm rung

gọi chung là bộ phận giảm xóc

Nêu nhận xét

Hs: Quan sát và rút ra các nhậnxét

- Nêu nhận xét ?( Giảm dần)

- Năng lượng không đổi

- Năng lượng giảm dần

1 Thế nào là dao động riêng

- dao động của hệ xẩy ra dưới tácdụng chỉ của nội lực gọi là daođộng tự do hay goi là dao độngriêng

- Dao động riêng có chu kì chỉ phụthuộc các yếu tố trong hệ màkhông phụ thuộc vào cách kíchthích để tạo nên dao động Trongquá trình dao động tần số daođộng riêng không đổi Tần số nàygọi là tần số riêng của dao động

 Lực cản môi trường luôn luôn

ngược chiều chuyển động của vậtnên luôn luôn sinh công âm, làmcho cơ năng vật dao động giảm,dẫn đến biên độ dao động cũnggiảm theo thời gian

 Vậy: Dao động tắt dần càng

nhanh nếu độ nhớt môi trường càng lớn.

3 Ứng dụng của tắt dần: cái giảm rung

- Thiết bị giảm xóc xe

- Thiết bị đóng cửa tự động …

Hoạt dộng 3 (6 phút) Dao động duy trì

- Dự đoán xem để cho dao động

không tắt dần và có chu kì không

đổi như chu kì dao động riêng thì

ta phải làm gì?

- Muốn duy trì dao động ta phải

làm gì ?

* Thường người ta dùng một một

nguồn năng lượng và một cơ cấu

truyền năng lượng thích hợp để

cung cấp năng lượng cho vật dao

động trong mỗi chu kì Giới thiệu

cơ chế duy trì dao động con lắc ở

hình bên

- Nêu nguyên tắc duy trì dao động

trong đưa võng?

- Cung cấp năng lượng

- Nêu định nghĩa dao động duytrì

- Duy trì tần số dao động riêng

- Thảo luận trả lời

II Dao động duy trì:

* Điều kiện: không làm thay đổitần số dao động riêng

Trang 19

Hoạt động 4 ( 7 phút) Dao động cưỡng bức

Làm thí nghiệm ảo về dao động

cưỡng bức

-

Quan sát và rút ra các đặc điểm của

dao động?

- Thuyết giảng về dao động cưỡng

bức như phần nội dung

- Đồ thị dao động? Nếu được yêu

cầu học sinh vẽ

- C1

- Đặc

điểm dao động cưỡng bức? (biên

III Dao động cưỡng bức:

1.Thế nào là dao động cưỡng bức?

Nếu tác dụng một ngoại biến

đổi điều hoà F=F0sin(t + ) lênmột hệ Lực này cung cấp nănglượng cho hệ để bù lại phần nănglượng mất mát do ma sát Khi đó

hệ sẽ gọi là dao động cưỡng bức

2 Ví dụ : SGK

3 Đặc điểm:

- Dao động của hệ là dao độngđiều hoà có tần số bằng tần sốngoại lực

- Biên độ của dao động không đổi,phụ thuộc:

+ Sự chênh lệch giữa tần số ngoạilực và tần số dao động riêng của

hệ dao động tự do

+ Tỉ lệ với biên độ F0 của ngoạilực

Hoạt động 5 ( 7 phút) Cộng hưởng cơ

- Làm lại thí nghiệm ảo, về thay

Hiện tượng cộng hưởng là gì ?

- Làm lại thí nghiệm về thay đổi

lực cản môi trường

Quan sát và rút ra hiện tượng vàkhái niệm cộng hưởng

Giá trị cực đại của biên độ A của

dao động cưỡng bức đạt được khitần số của ngoại lực bằng tần sốriêng f0 của hệ dao động tắt dần

Định nghĩa hiện cộng hưởng

Vẽ hình.

Quan sát và rút ra mối qua hệ giữabiên độ dao động cưỡng bức và độlớn lực cản môi trường

Nếu ma sát giảm thì giá trị cực đại

của biên độ tăng Hiện tượng cộng

Nếu ma sát giảm thì giá trị cực

đại của biên độ tăng

Trang 20

- Ứng dụng của hiện tượng cộng

hưởng

Thuyết giảng như phần nội dung

và kể một vài mẫu chuyện về tác

dụng có lợi và hại của cộng

hưởng!

Nghiên cứu Sgk

lên dây đàn

Chế tạo các máy móc, lắp đặt

máy

Khi f =f0 : hệ được cung cấp năng lượng một cách nhịp nhàng đúng lúc , do đó biên độ dao động của

hệ tăng dần lên A =Amax khi tốc

độ tiêu hao năng lượng bằng tốc

độ cung cấp năng lượng cho hệ

3 Tầm quan trọng của hiện tượng cộng hưởng

* Tác dụng:

- Dùng một lực nhỏ tác dụng lên một hệ dao động có khối lượng lớn để làm cho hệ này dao động với biên độ lớn (em bé đưa võng cho người lớn …)

- Dùng để đo tần số dòng điện xoay chiều, lên dây đàn

* Tác hại:

Cầu, bệ máy, trục máy khung

xe … đều là các chi tiết có thể xem như một dao động tự do có tần số riêng f0 nào đó Khi thiết

kế các chi tiết này cần phải chú ý đến sự trùng nhau giữa tần số ngoại lực f và tần số riêng f0 Nếu

sự trùng nhau này xảy ra (cộng hưởng) thì có thể làm gãy các chi tiết này

sHoạt động 6 (7 phút) Củng cố, vận dụng

- Trả lời các câu hỏi SGK

- Bài tập 5, 6 SGK

- Bài tập vê nhà SBT

- Bài mới: Phương pháp tổng hợp dao đông?

- Suy nghĩ làm

- Ghi nhận bài tập

- Ghi vở bài soạn

V RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG

Trang 21

Trang 22

Ngµy so¹n: 17/ 09/2013 TiÕt 8 Ngµy d¹y : 19/9/2013

BÀI 5 TỔNG HỢP HAI DAO ĐỘNG ĐỀU HOÀ

- Trình bày được nội dung của phương pháp giản đồ Fre-nen

- Biểu diễn được dao động điều hoà bằng vectơ quay

3 Thái độ: HS tích cực học tập, hoạt động theo yêu cầu của giáo viên.

[Địa chỉ tích hợp] Kết hợp các phần trong bài học

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Giáo án,kiến thức toán liên quan

2 Học sinh: Ôn tập kiến thức về hình chiếu của một vectơ xuống hai trục toạ độ.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, kiểm tra

- Dao động tắt dần? Cộng hưởng cơ, điều kiện, tầm

quan trọng?

- Vào bài: Vật thực hiện nhiều dao động thì dao động

tổng hợp của nó xác định thế nào?

- Trả bài

Hoạt động 2 ( 7 phút) Tìm hiểu cách biểu diễn một dao động điều hoà bằng vectơ quay

- GV: Từ mối liên hệ chuyển động

tròn đều và dao động điều hoà,

nên có thể biểu diễn dao động đều

hoà bằng một vectơ quay

- Viết biểu thức hình chiếu của

+ Gốc: Tại O + Độ dài: OM = A + Hợp

với trục Oxgóc 

Hoạt động 3 ( 7 phút) Phương pháp đại số

- Gv: Lấy một số ví dụ về một vật

đồng thời tham gia hai dao động

điều hoà cùng phương cùng tần số,

và đặt vấn đề là tìm dao động tổng

hợp của vật

- Lấy thêm một số ví dụ?

x1 = A1cos(t + 1)x2 = A2cos(t + 2)

Trang 23

Hoạt động 4 (10 phút) Phương pháp giản đồ Frenen

- Biểu diễn x1, x2 bằng vectơ

không đổi nên hình bình hành

OM1MM2 cũng quay theo với

- Học sinh vẽ vectơ quay OM1

biểu diễn dao động điều hòa x1 và

2

OM biểu diễn dao động điều

hòa x2

- Học sinh vẽ vectơ quay OM

biểu diễn dao động điều hòa tổng

Hoạt động 5 (7 phút) Ảnh hưởng độ lệch pha, vận dụng

- Cho biết ý nghĩa của độ lệch





M1

M2

M

O

Trang 24

A = Amin = A - A1 2  Nếu 2 – 1 = /2+k (x1 và x2vuông pha)

CHTH: Các em thấy rằng khi tổng hợp hai dao động nếu chúng dao động cùng tốc độ góc,cùng pha thì

biên độ tổng hợp của chúng sẽ lớn nhất còn nếu Khi tổng hợp mà hai dao động ngược pha thì biên độ tổng hợp của chúng sẽ nhỏ nhất Từ vấn đề các em sũy nghĩ để tập thể lớp vững mạnh chúng ta cần làm gì.( Cá nhân đưa ra suy nghĩ của mình).

Hoạt động 6 (4phút) Củng cố, vận dụng

- Cách biểu diễn, tổng hợp 2 dao động dều hoà

- Trả lời câu hỏi SGK

- Ghi nhận yêu cầu giáo viên

Trang 25

BÀI TẬP

I MỤC TIÊU:

- Củng cố, vận dung các kiến thức về dao động cưỡng bức, cộng hưởng

- Vận dụng phương pháp tổng hợp dao động

- Rèn luyện kỹ năng giải bài tập

- Rèn luyện khả năng tư duy độc lập trong giải bài tập trắc nghiệm

- Xem lại các kiến thức đã học về dao động tắt dần, cộng hưởng, tổng hợp dao động

- Chuẩn bị các bài tập sách giáo khoa, sách bài tập

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định, kiểm tra

- Điều kiện cộng hưởng?

- Cách biểu diễn một dao động

điều hoà bằng một vectơ quay?

- Biểu thức tính biên độ, pha ban

đầu của dao động tổng hợp?

Trang 26

* GV bổ sung các kiến thức

Phương pháp hình chiếu tổng

hợp hai dao động điều hoà cùng

tần số

A sin A sin tg

Hoạt động 3 ( 10 phút) Giải bài tập trắc nghiệm.

* Cho học sinh đọc suy nghĩ chọn

đáp án

-Chọn đáp án đúng, giải thích Bài 5 trang 21: D

Bài 6 trang 21: BBài 4 trang 25: DBài 5 trang 25: BBài 4.1 A

Bài 4.2 BBài 4.3 CBài 5.1 BBài 5.2 CBài 5.3 D

Hoạt động 4:( 10 phút) Bài tập Tự luận

- Tự rút kinh nghiệm cho bản thân

Trang 27

ưu nhược điểm để có cách vận



t - 4

)cm

Hoạt động 4 (5 phút) Giao nhiệm vụ

- Tiếp tục làm bài tâp sách bài tâp

- Bài mới: Đọc và chuẩn bị bài thực hành

- Ghi bài tập

- Ghi vở bài soạn

Trang 28

Ngày giảng: 25/09/2014 Tiết dạy: 10 + 11 Ngày dạy: 26& 29/09/2014

BÀI 6 KHẢO SÁT THỰC NGHIỆM CÁC ĐỊNH LUẬT DAO ĐỘNG

CỦA CON LẮC ĐƠN

- Biết cách sử dụng các dụng cụ và bố trí được thí nghiệm:

- Biết cách tiến hành thí nghiệm:

- Biết tính toán các số liệu thu được từ thí nghiệm để đưa ra kết quả:

- Xác định chu kì dao động của con lắc đơn và gia tốc rơi tự do bằng thí nghiệm

3 Thái độ: học sinh tiến hành TH sáng tạo trung thực ,nghiêm túc.

- Đọc bài ở nhà xác định rõ mục tiêu, quy trình thực hành

- Trả lời các câu hỏi cuối bài để định hướng thực hành

- CHUẨN BỊ mẫu báo cáo thực hành SGK

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1 Ổn định, kiểm tra

- Kiểm tra

+ Chu kỳ dao động con lắc đơn? Nêu rõ nó phụ

thuộc yếu tố nào?

+ Cách đo gia tốc trọng trường?

- Vào bài: để hiểu rõ chu kỳ con lắc đơn phụ thuộc

hay không phụ thuộc yếu tố nào vầ thực nghiệm đo

gia tốc trọng trường tại noi thí nghiệm ta sẽ tiên hành

thí nghiệm

- Trả bài

Hoạt động 2 Cơ sở lý thuyết, hướng dẫn sử dụng dụng cụ thí nghiệm

- Mục đích thí nghiệm

- Chu kỳ dao động con lắc đơn?

- Giới thiệu dụng cụ, nguyên tắc hoạt động

- Hướng dẫn sử dụng dụng cụ, tiến hành cho hoạt

động thử

- Hướng dẫn lắp ghép thiết bị

- Phát biểu

- Nhắc lại công thức

- Theo dõi, ghi nhận

- Thử nguyên lý hoạt động của dụng cụ

- Lắp ghép theo hướng dẫn

Hoạt động 3 Thí nghiệm sự phụ thuộc chu kỳ vào biên độ dao động

- Chọn dụng cụ, lắp ghép chọn các thông số theo yêu

Trang 29

- Tại sao phải thực hiện nhiều dao động toàn phần?

- Tiến hành thí nghiệm, thay đổi biên độ

Hoạt động 4 Sự phụ thuộc chu kỳ dao động con lắc đơn vào khối lượng

cầu

- Làm sao khảo sát sự phụ thuộc chu kỳ vào m?

- Tiến hành thí nghiệm, thay đổi m

cầu

- Làm sao khảo sát sự phụ thuộc chu kỳ vào l ?

- Tiến hành thí nghiệm, thay đổi l

Hoạt động 6 Viết báo cáo

- Từ kết quả thực nghiệm viết báo cáo theo mẫu

SGK

- Đo gia tốc tại nơi làm thí nghiệm

- Học sinh trình bày báo cáo

- Từ số liệu T, l xác định g có trình bày sai số

Trang 30

Ngày soạn: 30/09/2014 Tiết 12 Ngày giảng:1/10/2014

CHƯƠNG II : SĨNG CƠ HỌC VÀ SĨNG ÂM

III.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY

Hoạt động 1 ( 5 phút) Ổn định, vào bài

- Kiểm tra bài cũ: Khơng

- Đi tắm biển chẳng ai khơng thích thú với những

con sĩng bạc đầu từ ngồi khơi chạy xơ vào bờ Vậy

ta đã biết chúng hình thành như thế nào? Cĩ đặc

điểm gì khơng?

Hoạt động 2 (15 phút) Tìm hiểu sĩng cơ

- Hiện tượng khi ném một viên đá

4.Sĩng dọc:

Sĩng dọc là sĩng, mà phương dao

Trang 31

các vòng lò xo truyền đi trên trục

lò xo

Hoạt động 3 ( 20 phút) Tìm hiểu các đặc điểm song cơ

- Năng lượng dao động của một

điểm trong môi trường quan hệ

như thế nào với biên độ dao động

2 Các đặc trưng của m ột sóng hình sin

a Chu kì và tần số sóng:

Chu kì và tần số sóng là chu kì

và tần số dao động của các phần tửtrong môi trường

b Biên độ sóng:

Biên độ sóng tại một điểm trong

môi trường là biên độ dao độngcủa các phần tử môi trường tạiđiểm đó

e Năng lượng sóng:

Quá trình truyền sóng là quá trình truyền năng lượng Nặng lượng sóng tại một điểm tỉ lệ với bình phương biên độ sóng tại điểmđó

Hoạt động 4 (5phút) Củng cố, giao nhiệm vụ

- Bài tập SGK

- Bài mới: Xem trả lời các câu hỏi sách giáo khoa

- Suy nghĩ, thảo luận trả lời

- Ghi nhận các bài tập

- Xem bài mới ở nhà

Trang 32

CHƯƠNG II : SĨNG CƠ HỌC VÀ SĨNG ÂM

I MỤC TIÊU

2 Kĩ năng:

[ Thơng hiểu]

- Viết được phương trình sĩng

3 Thái độ: Chú tâm tiếp thu kiến thức bài học, xây dựng bài tích cực

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Các thí nghiệm mơ tả về sĩng ngang, sĩng dọc và sự truyền của sĩng.

2 Học sinh: Ơn lại các bài về dao động điều hồ.

Hoạt động 1 (7 phút) Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp, kiểm tra bài cũ

dọc ,sóng ngsng,nó truyền được trong môi trường

nào ?trình bày các đặc trưng của sóng?

- GV cho học sinh khác nhận xét và GV cho điểm

học sinh

- Cá nhân học sinh lên bảng trả lời

- Cá nhân nhận xét câu trả lời của bạn

Hoạt động 2 ( 15 phút) Xây dựng phương trình sĩng

- Tâm O phát sĩng, dao động điều

hịa với phương trình:

u0 = acos(t) Tính thời gian sĩng

truyền từ O đến M, so sánh về pha

dao động của O và M

- Xét sĩng truyền trên đường

thẳng, lấy trục Ox dọc theo đường

truyền sĩng, gốc toạ độ O tại tâm

Trang 33

là không đổi Ta viết pt dao động

tại điểm M cách O một khoảng là

x

- Quá trình truyền sóng: Biên độ,

chu kỳ, bước sóng có thay đổi?

Hoạt động 5 (23 phút) Củng cố, giao nhiệm vụ

BT: B1: Trong 5 giây, một người quan sát thấy có 3

ngọn sóng biển qua trước mắt Tính chu kì, tần số

của nước biến

B2: Một người ngồi trên bờ biển quan sát thấy

khoảng cách giữa hai ngọn sóng liên tiếp băng 10m

Ngoài ra người đó đếm đực 20 ngọn sóng đi qua

trước mặt trong 76 giây Tính chu kù và vận tốc

truyền sóng của nước biến

- Bài tập SGK

- Bài mới: Xem trả lời các câu hỏi sách giáo khoa

- Suy nghĩ, thảo luận trả lời

- Ghi nhận các bài tập

- Xem bài mới ở nhà

IV BỔ SUNG RÚT KINH NGHIỆM

Trang 34

Ngày soạn: 6/10/2014 Tiết dạy: 14 Ngày soạn: 8/10/2014

BÀI TẬP

I MỤC TIÊU

Rèn luyện kĩ năng giải các bài tập tìm các đại lượng đặc trưng của sóng, viết phương trình sóng

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Các bài tập có chọn lọc và phương pháp giải.

2 Học sinh: Xem lại những kiến thức liên quan đến sóng cơ và sự truyền sóng cơ.

Hoạt động 1 : Ổn định lớp, Kiểm tra bài cũ

- Hãy cho biết chu kì sóng, biên độ sóng

- Viết phương trình sóng và nêu ý nghĩa các đại

lượng trong phương trình

- GV cho học sinh khác nhận xét

- GV cho điểm học sinh

- Cá nhân lên bảng trả lời câu hỏi

+ Hai điểm trên phương truyền sóng cách nhau một

số nguyên lần bước sóng (d = k) thì dao động cùng

pha, cách nhau một số nguyên lẽ nữa bước sóng (d =

(2k + 1) λ

2 ) thì dao động ngược pha.

+ Tại nguồn phát O phương trình sóng là uO =

acos(t + ) thì phương trình sóng tại M trên

phương truyền sóng là: uM = acos(t +  - 2 

+ Độ lệch pha của hai dao động giữa hai điểm cách

nhau khoảng d trên phương truyền sóng là:  =

- Cá nhân theo dõi và ghi nhớ

Trang 35

d

2

Hoạt động 3 : Giải các bài tập minh họa.

1 Trên mặt một chất lỏng cĩ một

sĩng cơ, quan sát thấy khoảng cách

giữa 15 đỉnh sĩng liên tiếp là 3,5 m

và thời gian sĩng truyền được

khoảng cách đĩ là 7 s Xác định

bước sĩng, chu kì và tần số của

sĩng đĩ

2 Một sĩng cĩ tần số 500 Hz và tốc

độ lan truyền 350 m/s Hỏi hai điểm

gần nhất trên phương truyền sĩng

cách nhau một khoảng bao nhiêu để

dao động tại hai điểm gần nhau nhất

trên cùng một phương truyền sĩng

phương trình sĩng tại M và tại N

Nêu hướng giải bài tốn

= 0,25 m; v = 7

5,3

= 0,5 s;

f = T

1 = 2 Hz; v = T

Hoạt động 4: Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Yêu cầu học sinh nêu phương pháp giải các bài tập tìm

các đại lượng đặc trưng của sĩng cơ và viết pt sĩng

Ra một số bài tập tương tự cho học sinh về nhà làm

- Về nhà ơn lại cơng thức cộng lượng giác của hàm cos

Nêu phương pháp giải các bài tập vừa giải Ghi các bài tập về nhà

IV RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY

Trang 36

BÀI 8 GIAO THOA SĨNG

P2: Mơ tả được thí nghiệm giao thao sĩng từ đĩ giải thcihs được hiện tượng sĩng.

c

để tìm ra phương trình sĩng và biên độtởng hợp của 2 sĩng kết hợp

K3: Rút ra được kết luận điều kiện để vị trí giao thao cực đại, cực tiểu của 2 sĩng kết hợp.

3 Thái độ: vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống.

II- CHUẨN BỊ

1 Giáo viên : Thí nghiệm Hình 8-1 SGK

2 Học sinh : Ơn lại phần tởng hợp hai dao động

III- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Hoạt động 1 ( 10 phút) Ổn định Kiểm tra

- Kiểm tra bài cũ:

+ Trình bày các đặc trưng sĩng hình sin

+ Cho phương trình songs tại O là u = 10cos20t cm

viết phương trình sĩng tại M cách O 5cm

- Đi tắm biển chẳng ai khơng thích thú với những

- Trả bài

Trang 37

con sóng bạc đầu từ ngoài khơi chạy xô vào bờ Nếu

2 con sóng gặp nhau hiện tượng gì xảy ra?

Hoạt động 2 (10 phút) Tìm hiểu hiện tượng giao thoa sóng nước

I HIỆN TƯỢNG GIAO THOA CỦA 2 SÓNG NƯỚC

1)Thí nghiệm :

-Gõ nhẹ cần rung cho dao động

 trên mặt nước có những gợn sóng ổn định hình các đường hypebol có tiêu điểm S1S2

2) Giải thích :

- Những đường cong dao động vớibiên độ cực đại ( 2 sóng gặp nhau tăng cường lẫn nhau)

- Những đường cong dao động vớibiên độ cực tiểu đứng yên ( 2sóng gặp nhau triệt tiêu lẫn nhau)

- Các gợn sóng có hình các đường hypebol gọi là các vân giao thoa

II CỰC ĐẠI VÀ CỰC TIỂU

1 Dao động của một điểm trong vùng giao thoa :

- Cho 2 nguồn S1 và S2 có cùng f , cùng pha:

Phương trình dao động tại 2 nguồn :

Trang 38

- Coi biên độ bằng nhau và không đổi trong quá trình truyền sóng

- Phương trình sóng từ S1 đến M :

1 1

Hoạt động 4 ( 7 phút) Vị trí cực đại, cực tiểu giao thoa sóng

K3

-M dao động với biên độ cực

đại khi nào ?

- Nhận xét giá trị hiệu dường

a) Vị trí các cực đại giao thoa :

M dao động với Amax khi :

Hiệu đường đi = một số nguyên lần bước sóng

 Quỹ tích các điểm này là những đường Hypebol có 2 tiêu điểm là S1 và S2 gọi là những vân giao thoa cực đại

 k = 0  d1 = d2

Quỹ tích là đường trung

trực của S 1 S 2

b) Ví trí các cực tiểu giao thoa :

M dao động với AM = 0 khi :

Trang 39

-M dao động với biên độ cực

tiểu khi khi nào ?

- Nhận xét hiệu đường đi?

- Hai dao động ngược pha(2k 1)

Hoạt động 5 (3 phút) Điều kiện giao thoa, sóng kết hợp

K1 - Để có giao thao sóng hai

nguôn sóng phải có đặc điểm

gì?

- Cùng phương , cùng tần số, hiệu số pha không đổi thao thời gian

III ĐK GIAO THOA – SÓNG KẾT HỢP

 Điều kiện : Hai sóng

nguồn kết hợp

a) Dao động cùng phương , cùng tần số

b) Có hiệu số pha không đổi theo thời gian

 Hai nguồn kết hợp phát

ra 2 sóng kết hợp.

 Hiện tượng giao thoa là một hiện tượng đặc trưng của sóng Quá trình vật lý nào gây ra được hiện tượng giao thoa là một quá trình sóng

Hoạt động 6 (5 phút) Củng cố, vận dụng

- Cho HS làm phiếu học tập (Nếu còn thời gian)

- Trả lời các câu hỏi sách giáo khoa,

- Bài tập 5,6 SGK

- Bài tập vê nhà: 7, 8, Bài tập sách bài tập

- Chuẩn bị bài mới

- Thảo luận nhóm – lên trình bày bài làm

- Suy nghĩ trả lời

- Ghi bài tập Phiếu học tập

B1: trong thí nghiệm giao thao của sóng trên mặt nước, hai nguồn sóng kết hợp dao động cùng pha với tần

số f = 20 Hz Người ta thấy điểm M dao động cực đại và giữa M và đường trung trực của AB còn có một

Trang 40

đường không dao động Hiệu khoảng cách từ M đến A,B là 2 cm Vận tốc truyền sóng trên mặt nước là bao nhiêu?

Gợi ý:

B2: trong thí nghiệm giao thao của sóng trên mặt nước, hai nguồn sóng kết hợp dao động cùng pha với tần

số f = 15 Hz Tại điểm M cách A và B lần lượt là d1 = 23 cm; d2 = 26,2 cm sóng có biên độc cực đại, giữa

M và đường trung trực của AB còn có một dãy cực đại Vận tốc truyền sóng trên mặt nước là bao nhiêu?Gợi ý:

BÀI 9 SÓNG DỪNG

I MỤC TIÊU

- Mô tả được hiện tương sóng dừng trên một sợi dây và nêu được điều kiện để có sóng dừng

- Giải thích được hiện tượng sóng dừng

- Viết được công thức xác định vị trí các nút và các bụng trên một sợi dây trong trường hợp có hai đầu cố định và dây có một đầu cố định , một đầu tự do

- Nêu được điều kiện để có sóng dừng trong hai trường hợp trên –Giải bài tập đơn giản sóng dừng

Định dạng
Số trang	93
Dung lượng	1,25 MB