* THTTHCM: Vẻ đẹp trong cách lãnh tụ HCM sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị, thanh cao và khiêm tốn.. Về thái độ:.[r]
Trang 1Ngày soạn: Ngày dạy:
Ngữ văn: Tiết 2:
Văn bản
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
- Lê Anh
1 Mục tiêu
a Về kiến thức:
- Thấy được một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và sinh hoạt
- Thấy được ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Nắm được kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn nghị luận
b Về kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nắm bát nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn
đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
* KNS: - Xác định giá trị bản thân: từ việc tìm hiểu phong cách HCM, xác định được mục tiêu phấn đấu theo phong cách HCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế
- Giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách HCM trong VB
* THTTHCM: Vẻ đẹp trong cách lãnh tụ HCM sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị, thanh cao và khiêm tốn
c Về thái độ:
- Giáo dục HS lòng kính yêu tự hào về Bác Hồ, có ý thức tu dưỡng học tập rèn kuyện theo gương Bác
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:.
a.Giáo viên:
Nghiên cứu soạn giảng.( SGV,SGK,chuÈn KT-KN)
b Học sinh:
Chuẩn bị bài theo yêu cầu SGK
3 Tiến trình bài dạy:
a Kiểm tra bài cũ.( 5’ )
* Câu hỏi: Em hiểu “ phong cách” trong phong cách Hồ Chí Minh là gì?
Vì sao Bác lại có vốn tri thức sâu rộng như vậy? Điều gì đã làm nên phong cách
VH HCM?
* Trả lời: - Phong cách: lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng xử… tạo nên cái riêng của một người hay một tầng lớp người nào đó
- Bác đi nhiều nơi, nói nhiều thứ tiếng, làm nhiều nghề, học hỏi, tìm hiểu tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa VH nước ngoài
à Ảnh hưởng quốc tế đã nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc không gì lay chuyển được ở Người, để trở thành một nhân cách rất VN, một lối sống rất binh dị, rất VN, rất phương Đông, rất mới, rất hiện đại
Trang 2* Đặt vấn đề:
Thâu tóm những nội dung T1 chuyển sang T2…Phong cách SH của Bác
b Dạy nội dung bài mới.
H
?
?
Đọc đoạn còn lại
Tác giả đã thuyết minh phong cách
sinh hoạt của Bác trên những khía
cạnh nào?
- Căn nhà của Bác (Nơi ở và nơi làm
việc)
- Trang phục của Bác
- Bữa ăn của Bác
- Tư trang của Bác
Ở mỗi khía cạnh đó có những biểu
hiện cụ thể nào? Suy nghĩ của em về
nơi ở và nơi làm việc đó?
à Trong kháng chiến Bác hay ở nhà
lán, hoặc nhà của dân Sau 1954 Bác
được bố chí về ở nhà tên toàn quyền
Đông Dương (nay là phủ chủ tịch)
Bác không ở mà chỉ làm nơi làm việc
và tiếp khách sang trọng Bác ở ngôi
nhà cấp 4 là nhà của người thợ điện
cho tên toàn quyền Đông Dương từ
năm 1954 à 1958 Năm 1958 Bác cho
làm nhà sàn thiết kế hai tầng, tầng trên
cho làm việc và để ở, tầng dưới để
tiếp khách, xây bệ xi măng xung
quanh ở tầng dưới ở giữa có đặt bể cá
vàng để chỗ cho các cháu thiếu nhi
chơi mỗi khi vào thăm Bác
àNT đối lập (chiếc nhà sàn = gỗ >
<cung điện) cung điện của những ông
vua ngày xưa, những toà nguy nga
tráng lệ của các vị nguyên thủ quốc
gia > < ngôi nhà sàn của Bác (= gỗ
bên cạnh chiếc ao) có ai ngờ h/a đơn
sơ mang đậm nông thôn như thế chỉ
vẻn vẹn có vài phòng, với những đồ
đạc rất mộc mạc đơn sơ lại là nơi ở,
nơi làm việc của 1 vị Chủ tịch nước
2- Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh thể hiện trong phong cách sống và làm việc của người (18 ’ )
- Nơi ở và nơi làm việc + Chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ cạnh ao
+ Vẻn vẹn vài phòng tiếp khách, họp bộ chính trị, làm việc, ngủ àĐơn sơ
Trang 3?
Trong bài “ HCT, h/a 1 DT, tinh hoa
của thời đại” bác PVĐ cũng nhắc đến
ngôi nhà sàn “ luôn luôn lộng gió và
ánh sáng, phảng phất hương thơm
của hoa vườn”.
Trang phục?
à Quần áo đi làm, tiếp khách là vài bộ
đại cán, rất ít khi mặc com lê, còn
ngày thường thì mặc quần áo lụa may
kiểu bà ba, dép cao su mòn hằn cả vết
chân, áo vá, gối vá…
Ăn uống?
à Trong kháng chiến Bác ăn cùng các
chiến sĩ, ăn uống rất tiết kiệm (cắt quả
chuối nẫu, bắt anh chiến sĩ ăn chè
cùng mình, cô Mai nấu cháo cho Bác,
Bác bảo nấu bằng cơm nguội vừa
nhanh chín vừa kẻo lãng phí cơm
thừa
à Trong “ Tức cảnh Pác Pó…
à Ở cương vị lãnh đạo cao nhất của
Đảng và nhà nước nhưng HCM có
một lối sống vô cùng giản dị Lối sống
ấy đã được nhiều nhà thơ, nhiều nhạc
sĩ đưa vào bài thơ, bài hát của mình để
ca ngợi Bác
“ Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị
Mầu quê hương bền bỉ đậm đà”
Tố Hữu
“ Nơi Bác ở: sàn mây, vách gió
Sáng nghe tiếng chim rừng hót sau
nhà
Đêm trăng một ngọn đèn khêu nhỏ
Tiếng suối trong như tiếng hát xa”
Tố Hữu
Viễn Phương: Người thường bỏ lại
đĩa thịt gà mà ăn hết mấy quả cà xứ
Nghệ Tránh nói to mà đi lại rất nhẹ
- Trang phục + Bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ
+ Tư trang ít ỏi: chiếc va li con, vài bộ quần áo, vài vật kỉ niệm
à Hết sức giản dị
- Ăn uống: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa
à Đạm bạc
Trang 4H
?
?
trong vườn
- Đôi dép Bác Hồ…
Suy nghĩ của em về lối sống của Bác?
à Cuộc sống một mình, không xây
dựng gia đình, suốt đời hi sinh vì dân
vì nước
à Suốt 30 năm bôn ba ở nước ngoài:
Pháp à Châu Âu à Châu Phi à Châu
Âu, Châu Á làm biết bao việc lớn mà
Bác không hề lấy của dân một đồng
hoàn toàn sống bằng hai bàn tay của
mình Hai lần bị vào tù: Một lần bị
thực dân Anh bắt ở Hương Cảng TQ
(nhờ vợ chông Luật sư Lô-rơ-bai cứu,
chính bà Tống Khánh Linh đã đưa
Bác an toàn ra khỏi Hương Cảng).
Một lần bị bắt giam trong nhà tù
TGT)
Trong thời gian bôn ba ở nước ngoài
để kiếm sống Bác chủ yếu làm bồi
bàn ở các KS à ở đó tập trung nhiều
chính khách
Đọc đoạn cuối
Ý nghĩa cao đẹp của phong cách Hồ
Chí Minh là gì? (So sánh với các vị
danh nho)
Có ý kiến cho rằng: cách sống giản dị
của Bác lại vô cùng thanh cao sang
trọng Ý kiến của em?
Đúng vì
=> Bác sống giản dị đạm bạc nhưng lại vô cùng thanh cao sang trọng
3 Ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh: (7 ’ )
- Giống các vị danh nho: không phải tự thần thánh hoá, làm cho khác đời, lập dị, mà là cách di dưỡng tinh thần, một quan niệm thẩm mĩ về lẽ sống
- Khác các vị danh nho: đây là lối sống của một người cộng sản lão thành, một vị chủ tịch nước, linh hồn của dân tộc trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống
Mĩ và công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
Trang 5?
?
?
+ Đây không phải là lối sống khắc khổ của những con người tự vui trong
cảnh nghèo khó (NGTrãi, NBK, NKhuyến, …).
+ Đây cũng không phải là cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn đời
+ Đây là một cách sống có VH đã trở thành một quan điểm thẩm mĩ: Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên
Để thuyết minh cho lối sống giản dị, đạm bạc của Bác TG dùng P 2 thuyết minh nào?
à Liệt kê các biểu hiện cụ thể, xác thực trong đời sống SH của Bác
- Chú ý đoạn : “ Và Người… hết”.
Ở đoạn này TG dùng P 2 thuyết minh nào? Chỉ ra biểu hiện của P 2 đó?
à Thuyết minh bằng so sánh
+ So sánh cách sống của lãnh tụ HCM
với lãnh tụ các nước khác: “ Tôi dám
… như vậy”.
+ So sánh với cách sống của các nhà
thơ, hiền triết xưa… “ Bất giác… họ tắm ao”.
Phương pháp thuyết minh này đem lại hiệu quả gì cho đoạn văn?
- Nêu bật sự kết hợp giữa vĩ đại và bình dị ở Bác
- Làm sáng tỏ cách sống bình dị trong sáng của Bác
- Thể hiện niềm cảm phục tự hào của người viết về lối sống của Bác
Tại sao tác giả có thể khẳng định rằng lối sống của Bác có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao cho tâm hồn và thể xác?
* Học sinh thảo luận nhóm
- Sự bình dị gắn với thanh cao, trong sạnhà tâm hồn không phải chịu đựng những toan tính vu lợià tâm hồn được thanh cao hạnh phúc
- Sống thanh bạch giản dịà thể xác không phải gánh chịu ham muốn,
Trang 6?
bệnh tậtà thể xác được thanh cao
hạnh phúc
* KNS: Từ đó em nhận thức được
điều gì trong phong cách SH của
Bác?
à Là vẻ đẹp vốn có, tự nhiên, hồn
nhiên gần gũi không xa lạ với mọi
người, mọi người đều có thể học tập
Để làm rõ nổi bật những vẻ đẹp và
phẩm chất cao quý của phong cách
HCM, tác giả đã dùng những biện
pháp nghệ thuật nào?
à Đan xen giữa những lời kể là lời
bình luận một cách tự nhiên: “ Có thể
nói… HCM”, “ Quả như… cổ tích”
à Gợi cho người đọc thấy sự gần gũi
giữa HCM với các bậc hiền triết của
DT
à Vĩ nhân mà hết sức giản dị, gần gũi;
am hiểu mọi nền VH nhân loại mà hết
sức DT, hết sức VN
Bác từng tâm sự: ước nguyện của Bác
là sau khi hoàn thành tâqm niệm cứu
dân cứu nước, Bác sẽ “ làm 1 cái nhà
nho nhỏ, nơi có non xanh nước biếc
để câu cá trồng rau, sớm chiều làm
bạn với các cụ già hái củi, trẻ em
chăn trâu, không dính líu đến vòng
danh lợi” Ta chợt nhận ra trong ước
nguyện của Người cái thú điềm viên,
thú lâm tuyền của những bậc triết
nhân hiền giả ngày xưa gặp lúc thời
thế nhiễu nhương không thể hành đạo
giúp đời, đã từ bỏ công danh, tìm đến
c/s ẩn dật nơi núi rừng bạn cùng hoa
cỏ, trăng gió, lưu giữ tâm hồn trong
sạch NT xưa về Côn Sơn để làm bạn
với suối chảy rì rầm, với bàn đá rêu
phơi với bóng mát của rừng thông,
trúc xanh ngát 1 màu NBK vui thú
điềm viên với cảnh sống nơi thôn dã
“một mai 1 cuốc 1 cần câu” với thanh
bần “thu ăn mang trúc, đông ăn
giá-Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” để di
=> Một lối sống rất DT, rất VN
Trang 7?
?
dưỡng tinh thần Nhưng có điều Bác
không phải là hiền triết ẩn dật, lánh
đời Lối sống của Bác 1 lối sống rất
dân tộc, in đậm nét đẹp của truyền
thống những vẫn hiện đại
Thâu tóm NT chính?
Tóm tắt những vẻ đẹp của phong cách
HCM?
- HS đọc ghi nhớ
Từ văn bản này em học tập được điều
gì để viết VB thuyết minh?
à Cần dùng phép liệt kê, so sánh kết
hợp với bình luận
à VB hay, hấp dẫn hơn
* THTTHCM: Viết về phong cách
HCM tác giả đưa ra luận điểm then
chốt: Phong cách HCM là sự kết hợp
hài hòa giữa tính dân tộc và tính nhân
loại, truyền thống và hiện đại, giữa vĩ
đại và giản dị
III Tổng kết( 7 ’ ) 1- Nghệ thuật
- Kết hợp kể và bình luận
- Chon lọc những chi tiết tiêu biểu
- Đan xen thơ NBK, dùng từ HV
- Sử dụng nghệ thuật đối lập
2- Nội dung
( Ghi nhớ SGK T8 )
c Củng cố - luyện tập: ( 5’ )
? Hãy rút ra ý nghĩa của việc học tập rèn luyện theo phong cách HCM
? Suy nghĩ của em về Cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh” đã và đang được vận động hiện nay
d Hướng dẫn học sinh tự học bài ở nhà ( 3’ )
- Nắm chắc nội dung đã PT
- Chuẩn bị bài cho tiết sau: Đấu tranh cho một thế giới vì hoà bình
* Những kinh nghiệm rút ra sau tiết dạy:
………
………
………
_