- Nhớ những đặc điểm cơ bản của chủ ngữ, vị ngữ - Xác dịnh được chủ ngữ, vị ngữ trong câu ( tự chọn ) V..[r]
Trang 1Tuần 28 Ngy soạn
Ngy dạy :
Tiết 111,112
CÁC THÀNH CHÍNH CỦA CÂU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh
* KT : Nắm được các thành phần chính của câu; Phn biệt được thành phần chính và thành phần phụ của câu
* KN : Xác định được chủ ngữ, vị ngữ của câu: Đặc được câu có chủ ngữ và vị ngữ phù hợp với yêu cầu cho trước
* TĐ :- Có ý thức đặt câu có đầy đủ các thành phần chính
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- Sách GK, sách GV
- Giáo án
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 kiểm tra bài cũ :
- Thế nào là hoán dụ ? có mấy loại hoán dụ ? kể ra, cho ví dụ
- So sánh ẩn dụ và hoán dụ ? cho ví dụ cụ thể
2/Bài mới:
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
Ở lớp dưới, ta đã học các thành phần nào của câu ? hôm nay ra sẽ cùng ôn lại
Hoạt động 2 : Phân biệt
thành phần chính với thành
phần phụ
- Nhắc lại tên các thành
phần câu em đã học ở tiểu
học
- Học sinh quan sát ví dụ
tìm các thành phần câu
- Lần lược bỏ từng thành
phần Nhận xét
? Vậy trong câu thành phần
nào bắt buộc phải có mặt ?
ta gọi đó là thành phần gì ?
- Trạng ngữ, chủ ngữ, vị ngữ.
Chẳng bao lâu : Trạng
ngữ.
Tôi : Chủ ngữ.
Đã trở thành … : Vị
ngữ.
- Bỏ trạng ngữ : Câu vẫn
có nghĩa.
- Bỏ chủ ngữ, vị ngữ câu không có nghĩa, không diển trọn vẹn ý.
- Chủ ngữ, vị ngữ thành
I Thành phần chính, thành phần phụ.
* Tìm hiểu :
Ví dụ : Chẳng bao lâu, tôi
đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng
- Chủ ngữ, vị ngữ thành phần chính
- Trạng ngữ thành phần phụ
* Ghi nhớ : SGK/92
Trang 2Hoạt động 3 : Tìm hiểu vị
ngữ và cấu tạo của vị ngữ
- Học sinh quan sát vị ngữ
ở ví dụ trên ? Tìm phó từ
chỉ quan hệ thời gian ở vị
ngữ Thay bằng các phó từ
khác ?
- Vị ngữ trả lời cho những
câu hỏi nào ?
- Em hãy đặt câu hỏi cho ví
dụ trên để tìm vị ngữ
- Phân tích các ví dụ SGK
(giáo viên dán bảng phụ)
Học sinh quan sát các vị
ngữ ? Tìm cấu tạo của các
vị ngữ đó ? xác định từ
loại.?
Hoạt động 4 : Ghi nhớ
Cho 3 học sinh đọc ghi
nhớ
Hoạt động 5 : Tìm hiểu
chủ ngữ, cấu tạo của chủ
ngữ
- Cho học sinh quan sát các
ví dụ ở trên CN tôi, chợ
phần chính của câu.
- Giáo viên chốt ý
- Cho học sinh đọc ghi nhớ.
- đã, đang, sẽ, mới, sắp.
Vị ngữ là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với phó từ chỉ quan hệ thời gian.
- Làm gì ? như thế nào ? làm sao ? là gì ?
- Chẳng bao lâu tôi như thế nào ?
a) Ra đứng cửa hàng như mọi khi, xem hoàng hôn xuống.
Có 2 vị ngữ, vị ngữ là một cụm từ động từ.
b) Nằm sát bên bờ sông,
ồn ào, đông vui tấp nập.
có 4 vị ngữ.
- Nằm sát bên bờ sông-cụm từ động từ.
- Ồn ào, đông vui, tấp nập
là 1 từ tính từ.
c) Người bạn thân 1 vị ngữ, cụm từ, cụm danh từ.
Giúp người trăm công nghìn việc khác nhau 1 vị ngữ, cụm từ
- Cụm động từ.
- Nhận xét xem trong câu
có bao nhiêu vị ngữ ?
Có một hoặc nhiều vị ngữ.
- Là thành phần chính của câu nêu tên sự vật, hiện tượng có hành động đặc điểm, trạng thái được
II Vị ngữ:
* Tìm hiểu :
- Trở thành 1 chàng dế thanh niên cường tráng ( cụm động từ)
- Nằm sát bờ sông (cụm động từ)
- Ồn ào, đông vui, tấp nập tính từ
Vị ngữ
* Ghi nhớ
SGK/93
Trang 3Năm Căn Cây tre chỉ cái gì
trong câu ?
? Chủ ngữ có thể trả lời cho
những câu hỏi nào
? Em hãy thử đặt câu hỏi
cho VĐ
? Quan sát cấu tạo của các
chủ ngữ Nhận xét cấu tạo
của chủ ngữ
- Chủ ngữ được cấu tạo như
thế nào ? câu có thể có bao
nhiêu chủ ngữ ?
- Chủ ngữ có thể là động từ
hoặc tính từ
Hoạt động 6 : Cho 3 học
sinh đoc ghi nhớ
Hoạt động 7 : Luyện tập
Bài tập 1 :
Câu 1 : Tôi : chủ ngữ đại
từ
đã trở … tráng vị
ngữ-cụm động từ
Câu 2 : Đôi càng tôi : chủ
ngữ, cụm danh từ, mẫm
bóng : vị ngữ, tính từ
Câu 3 : Những cái vuốt ở
chân , ở khoeo ( chủ ngữ,
cụm danh từ)
cứ cứng dần và
nhọn hoắt ( Vị ngữ, hai
cụm tính từ)
câu 4 : Tôi : Chủ ngữ, đại
từ, co cẳng,…cỏ : vị ngữ, 2
cụm động từ
Những ngọn cỏ
( chủ ngữ, cụm danh từ):
gẫy rạp, y như có nhát dao
… qua (vị ngữ, cụm động
từ)
miêu tả ở vị ngữ.
- Ai ? con gì ? Cái gì ?
? Cái gì là người bạn thân của nhân dân Việt Nam.
- Tôi : đại từ, 1 chủ ngữ.
- Chợ Năm Căn, cây tre, chủ ngữ: Cụm danh từ.
- Tre, nứa, mai, vầu : nhiều chủ ngữ : danh từ.
- Học tập là nghĩa vụ của học sinh.
- Sạch sẻ là tính tốt của mọi người.
* Tìm hiểu : -Tôi : đại từ
- Chợ Năm Căn, cây tre cụm danh từ
- Tre, nứa, mai, vầu - danh
từ Chủ ngữ
* Ghi nhớ
SGK/93
Trang 4Bài tập 2 :
a) Em đã giúp một
đứa bé qu đường
b) Trong lớp em
Nam rất hiền lành, hay giúp
đỡ các bạn
c) Thạch Sanh là 1
chàng dũng sĩ
IV HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
- Nhớ những đặc điểm cơ bản của chủ ngữ, vị ngữ
- Xác dịnh được chủ ngữ, vị ngữ trong câu ( tự chọn )
V RT KINH NGHIỆM
-