GV chia HS thành 4 nhóm 2 nhóm về kinh tế, 2 nhóm về văn hóa, hoàn thành bảng thống kê theo từng nội dung. Quang Trung thống nhất đất nước. - Lật đổ các tập đoàn phong kiến. Nhà Nguyễn [r]
Trang 1Ngày soạn : 20 / 8/ 2011 Tuần 1
Ngày dạy :
PHẦN I : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Tiết 1 - Bài 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG
KIẾN Ở CHÂU ÂU I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức :
- Qúa trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa PK”,đặc trưng của KT lãnh địaPhong Kiến
- Nguyên nhân xuất hiện Thành Thị Trung Đại.Phân biệt sự khác nhau giữa nền
kinh tế Lãnh Địa và nền kinh tế trong Thành Thị Trung Đại
2.Tư tưởng:
-Thấy được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người:chuyển từ xã hội
Chiếm Hữu Nô Lệ sang xã hội Phong Kiến
3.Kĩ năng:
-Biết xác định vị trí các quốc gia Phong Kiến Châu Âu trên bản đồ
-Biết vận dụng phương pháp so sánh,đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội Chiếm Hữu Nô Lệ sang xã hội Phong Kiến
II Thiết bị dạy học
-Bản đồ Châu Âu thời Phong Kiến
-Tranh ảnh mô tả hoạt động trong Lãnh Địa PK và Thành Thị Trung Đại
III Hoạt động dạy học:
1 Tổ chức : 7A :
2 Kiểm tra: - Đồ dùng HS
3 Bài mới
* GTB : Lịch sử xã hội loài người đã phát triển liên tục qua nhiều giai đoạn Học
lịch sử lớp 6, chúng ta đã biết được nguồn gốc và sự phát triển của loài người nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng trong thời kì Cổ Đại,chúng ta sẽ học nối tiếp một thới kì mới :Thời Trung Đại
-HS đọc SGK
GV : Treo BĐ Châu Au thời PK- Gthiệu
(TCN các q gia cổ đại P Tây rất PT.Đất đai
bao bọc Xquanh địa trung hải do ĐQ Rô Ma
Sư hình thành XHPK ở Châu Âu.
-Cuối thế kỉ V,người Giec-man xâm chiếm Rô-Ma ->tiêu diệt các quốc gia
cổ đại, lập nên nhiều vương quốc mới
Trang 2ma người Giec-man đã làm gì?
GV : Người Giec-Man là 1 Tộc người sống
rải rác vùng Bắc châu Au Khi ĐQ Rô-Ma
cường thịnh họ sống lệ thuộc chịu sự thống
trị của chủ nô Rô-Ma Khi ĐQ Rô-Ma suy
yếu người Giec-Man xâm chiếm lãnh thổ
Rô-Ma Các vương quốc mới T/lập-> nhà
nước CHNL của Rô-Ma sụp đổ
? Nêu tên 1 vài vương quốc mới ?
?Sau đó ngừời Giec-Man còn làm gì ?
? Những việc làm đó có tác động ntn đến
XH ?
HS đọc SGK- " Thế là hình thành "
?Lãnh chúa và nông nô được H/thành từ
những tầng lớp nào của XH cổ đại ?
-GV: Sự thay đổi về g/c XH dã dẫn đếnsự
thay đổi về QHSX-> QHSXPKH/Thành
-HS Quan sát H/1
- ?.Em hiểu thế nào là Lãnh địa?
-Hãy miêu tả và nhận xét về Lãnh địa
-HS thảo luận : phân biệt sự khác nhau
giữa xã hôi Cổ Đại và xã hội Phong Kiến?
-HS đọc SGK phần 3
-GV : Cuối TK XI ở châu Au xuất hiện
thành thị trung đại
-?.Theo em những nguyên nhân nào dẫn đến
sự xuất hiện Thành thị trung đại châu âu ?
? Theo em thành thị có vị trí địa lý ntn ?
(Nơi thuận tiện đông người qua lại )
- Cưởp RĐ, phong tước vị cho các quí tộc
->XHPK châu Au hình thành-XH xuất hiện 2 tầng lớp mới : lãnh chúa và nông nô
-QHSX phong kiến hình thành : Nông
nô phụ thuộc vầo lãnh chúa
2.Lãnh địa Phong Kiến
* Khái niệm
-Là vùng đất rộng lớn do Lãnh Chúa làm chủ trong đó có lâu đài thành quách
* Đời sống trong lãnh địa
+Lãnh chúa sống xa hoa đầy đủ,có quyền lực
+Nông nô:đói nghèo cực khổ, phụ thuộc vào lãnh chuá
-Đặc điểm kinh tế tự cung tự cấp, không trao đổi với bên ngoài
3.Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
* Nguyên nhân
-Cuối thế kỉ XI sản xuất phát triển hànghóa thừa được đem đi bán trao đổi ở nơi đông người ->thị trấn ra đời –
>Thành thị trung đại xuất hiện
* Tổ chức của thành thị + Bộ mặt thành thị : Phố xá nhà
Trang 3? Cư dân trong thành thị gồm những ai? họ
trung tâm văn hoá ,thể hiện qua việc tự do
trao đổi buôn bán )
-Đặc điểm KT : là nền KT hàng hoá
* Vai trò của thành thị
-Thúc đẩy XHPK phát triển
4.Củng cố :
-XHPK ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
-Ý nghĩa sự ra đời của Thành thị?
5 Dặn dò:
Học bài-bài tập 1,2 và soạn bài 2
- Tìm hiểu các cuộc phát kiến địa lý
***************
Ngày soạn :20 / 8 / 2011
Tuần1
Trang 4Ngày dạy:
Tiết 2 - Bài 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ
HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
-Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí,tàu thuyền
III Hoạt động dạy học:
1 Tổ chức: 7A:
3.Kiểm tra :
-XHPK châu Âu hình thành như thế nào?đặc điểm kinh tế Lãnh địa?
-Vì sao Thành thị trung đại xuất hiện?nền kinh tế Lãnh địa có gì khác nền kinh tế Thành thị?
3 Bài mới:
* GTB : Các Thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triễn,vì vậy yêu
cầu về thị trường tiêu thụ được đặt ra,nền kinh tế hàng hóa phát triển đã dẫn đến sựsuy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở châu Âu
HS đọc SGK phần 1
? Nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc phát
kiến địa lí?
-GV :TKXV nền KT hàng hoá PT ở châu
Au -> n/cầu về nguyên liệu, thị trường trở
lên cấp thiết trong khi đó con ường buôn
bán qua Tây á và Địa trung hải bị người Ả
Trang 5? Các cuộc phát kiến địa lí được thực hiện
nhờ vào những điều kiện nào?
-? Em hãy kể tên 1 số các cuộc phát kiến
địa lý tiêu biểu ?
-GV giới thiệu thêm về các nhà thám hiểm
? Sau khi tìm ra vùng đất mới qúy tộc và
tư sản châu Âu đã làm gì dể phục vụ lợi ích
của mình ?
?.Qúy tộc và tư sản châu Âu đã làm cách
nào để có vốn và đội ngũ công nhân làm
thuê? (-Cướp bóc tài nguyên từ thuộc địa,
buôn bán nô lệ - Đuổi nông nô -> nông nô k
có RĐ trở thành lực lượng làm thuê )
GV : Tất cả các thủ đoạn bóc lột ND thuôc
địa và trong nước của quý tộc PK gọi là quá
trình tích luỹ ban đầu
?Với nguồn vốn và nhân công làm thuê qúy
tộc và tư sản châu Âu đã làm gì ?
c Kết quả:
- Tìm ra các con đường mới nối liềncác châu lục, các vùng đất mới , dân tộc mới - Đem về nguồn lợi cho giai cấp tư sản
-Về kinh tế : Hình thức kinh doanh
tư bản ra đời Lập các công trường thủ công, các công ty thương mại, đồn điền trang trại thuê nhân công làm
-Về xã hội : Các giai cấp mới hình
thành: Tư sản và vô sản
Trang 6? Các giai cấp này được hình thành từ
những tầng lớp nào?
- HS thảo luận : Quan hệ sản xuất TBCN ở
châu Âu được hình thành như thế nào?
( - QHSX TBCN được hình thành : TS bóc
lột kiệt quệ VS )
-Về chính trị : Giai cấp tư sản mâu
thuẫn với quý tộc phong kiến
Ngày dạy:
Tiết 3 - Bài 3 : CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG
PHONG KIẾN HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu bài dạy:
Trang 71.Kiến thức:
-Nguyên nhân xuất hiện, nội dung tư tưởng của phong trào văn hóa phục hưng
Và phong trào cải cách tôn giáo và những tác động của các phong trào này đến xã hội phong kiến châu âu bấy giờ
-Tranh ảnh về thời kì văn hóa Phục hưng
III Hoạt động dạy học:
1 Tổ chức : 7A:
2.Kiểm tra:
-Kể tên các cuộc Phát kiến địa lí tiêu biểu và hệ quả của nó tới XH Châu Âu?
3.Bài mới:
* GTB : Ngay trong lòng XHPK,CNTB đã được hình thành giai cấp tư sản ngày
càng lớn mạnh, tuy nhiên họ lại không có địa vị xã hội thích hợp Do đó giai cấp tưsản đã chống lại Phong kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào văn hóa Phục hưng là minh chứng cho cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống Phong kiến
? Phục hưng là gì?( khôi phục lại nền Vhoá
Hy Lạp -Rô Ma cổ đại sáng tạo nền VH mới
của g/c TS )
-HĐ Nhóm : Tại sao g/c TS lại chọn văn hoá
làm mở đầu cho cuộc đấu tranh chống PK
Giá trị cổ đại là tinh hoa DT ,Việc khôi phục
có tác động tập hợp đông đảo ND chống PK
? Kể tên một số nhà văn hóa, khoa học tiêu
biểu? ( Lê ô la đơ vanh xi , Ra bơ le , đê các
tơ ,Cô pec nic , Sêch xpia )
? Thành tựu nổi bật của phong trào văn hóa
1.Phong trào văn hóa Phục Hưng
-Nguyên nhân:
+Chế độ Phong Kiến kìm hãm sự phát triển của xã hội
+Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị xã hội
Trang 8Phục hưng là gì? ( KHKT tiến bộ , sự phong
phú về văn học, thành công trong lĩnh vực
nghệ thuật )
? Qua những tác phẩm của mình các tác giả
thời Phục hưng muốn nói điều gì?
? Phong trào VH phục hưng có ý nghĩa ntn ?
? Phong trào cải cách tôn giáo đãphát triển
như thế nào? ( lan rộng nhiều nước Tâu Au,
Anh, Pháp, Thuỵ sĩ )
? Tác động của Phong trào cải cách tôn giáo?
? Trong quá trình phát triển tôn giáo bị phân
hoá ntn ?
-Nội dung tư tưởng:
+Phê phán XHPK và giáo hội
+Đề cao giá trị con người+ Đề cao KH tự nhiên , XD thếgiới quan duy vật tiến bộ
- Ý nghĩa : Mở đường cho sự phát triển
của văn hóa nhân loại
2.Phong trào cải cách tôn giáo:
-Nguyên nhân:
+Giáo hội bóc lột nhân dân
+Cản trở sự phát triển của xã hội
-Nội dung:
+Phủ nhận vai trò thống trị củagiáo hội
+Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
+Quay về giáo lí nguyên thủy
Tiết 4 - BÀI 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài dạy :
1.Kiến thức:
-Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
Trang 9- Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc.
-Những thành tựu lớn về văn hóa, khoa học-kĩ thuật của Trung Quốc
2.Tư tưởng:
-Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia Phong kiến lớn ở Phương Đông
-Là nước láng giềng vơí Việt Nam,ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của
Việt Nam
3.Kĩ năng:
-Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
-Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại,từ đó rút ra bài học lịch sử
II Thiết bị dạy học :
-Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
-Tranh ảnh một số công trình,lâu đài, lăng tẩm của Trung Quốc
III Hoạt động dạy học :
1 Tổ chức : 7A :
2 Kiểm tra :
- Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào văn hóa Phục Hưng?
-Phong trào cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu như thế nào?
3.Bài mới:
* GTB :Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh.Trung Quốc
đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực Khác với các nườc châu Âuthời phong kiến bắt đầu sớm và kết thúc muộn hơn
-HS đọc SGKphần 1
-GV : Sử dụng BĐ TQ thời PK : Từ 2000 năm
TCN người TQ đã XD đất nước bên lưu vực S
Hoàng Hà với những thành tựu Vminh rực rỡ
? Giai cấp Địa chủ và nông dân tá điền Được
hình thành từ tầng lớp nào trong XH? ( nông
dân phân hoá thành 3 bộ phận - nd giàu có tiền
mua RĐ ->Đchủ - nd giữ được RĐ -> nd tự
canh - nd mất RĐ nhận RĐ của ĐC -> nd tá
Điền )
? Địa vị của 2g/c này trong XH ntn? Quan hệ
giữa ĐC và tá điền ra sao ?
1.Sự hình thành xã hội phong kiến
ở trung quốc:
* Những biến đổi trong SX
- Xuất hiện công cụ bằng sắt -Diện tích gieo trông mơ rộng năng suất tăng
* Biến đổi về XH
-Xã hội xuất hiện 2 giai cấp mới : Địa chủ và nông dân tá điền
Trang 10+Địa chủ:là giai cấp thống trị trong XHPK vốn
là những quí tộc cũ và nông dân giàu có,có
nhiều ruộng đất
+Tá điền:Nông dân bị mất ruộng ,phải nhận
ruộng của địa chủ và nộp địa tô
GV : Đây là sự thay thế hình thức bóc lột -
trước thời cổ đại là sự bóc lột giữa quí tộc với
nd công xã -> Sang thời Xuân thu -Chiến quốc
->
HS đọc phần 2 SGK
?Trình bày những nét chính trong chính sách
đối nội và đối ngoại của nhà Tần?
? Kể tên một số công trình mà Tần Thủy
Hoàng bắt nông dân xây dựng? ( Vạn lý trường
thành ,Cung A phòng ,Lăng li sơn )
-HSQSH8 : Em nhận xét gì về những tượng
gốm trong bức tranh ? ( Giống người thật , số
lượng lớn -> Sự tốn kém về ngày công, tiền
của)
? Nhà Tần có c/s đối ngoại ntn?
- GV : C/s cai trị tàn bạo của TTH khiến ND
nổi dậy lật đổ nhà Tần -> Nhà Hán được T/
HĐ Nhóm: So sánh thời gian trị vì của nhà
Hán so với nhà Tần ? Vì sao có sự chênh lêch
- Giai cấp địa chủ bóc lột nd tá điền ->QH SX PK được hình thành
2.Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
+Bắt nhân dân lao dịch
-Đối ngoại : Tiến hành chiến tranh
-Đối ngoại :Tiến hành chiến tranh xâm lược
-> Kinh tế phát triển , XH ổn định
Trang 11- GV giới thiệu n/vật Lý Thế Dân - Người đưa
nhà Đường vào thời kì thịnh trị ( Tư liệu
LS7-T37 )
? Chính sách đối ngoại của nhà Đường so với
các thời trước ntn ?
(Nhà Đường tiến hành XL với qui mô lớn,
Lãnh thổ được mở rộng hơn bao giờ hết, Thời
Đường thịnh vượng nhất TQ thời PK )
? Sự thịnh vượng của Trung Quốc bộc lộ ở
những điểm nào? ( Đất nước ổn định -KT phát
triển - Bờ cõi mở rộng )
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời nhà Đường:
-Đối nội :+ Cử người cai quản các địa phương.+ Mở nhiều khoa thi tuyển chọn nhântài
+ Giảm thuế chia ruộng cho nông dân
- Đối ngoại : Tiến hành chiến tranh xâm lược mở rộng lãnh thổ
4 Củng cố :
-XHPK ờ Trung Quốc đựoc hình thành như thế nào?
-Sự thịnh vượng của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào dưới thời nhà Đường?
5.Dặn dò:
-Học bài –bài tập 2,3-soạn bài 4 tiếp theo
**************
Ngày soạn : 26 / 8 / 2011 Tuần3
Ngày dạy :
Tiết 5 - Bài 3 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức : Học sinh nắm được
-Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
-Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
Trang 12-Những thành tựu lớn về văn hóa,khoa học-kĩ thuật của Trung Quốc.
2Tư tưởng:
-Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia Phong kiến lớn ở Phương Đông
-Là nước láng giềng vơí Việt Nam,ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của
Việt Nam
3.Kĩ năng;
-Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
-Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử
II Thiết bị dạy học:
-Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
-Tranh ảnh một số công trình, lâu đài, lăng tẩm của Trung Quốc
III Hoạt động dạy học
* GTB - Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dưới thời nhà Đường, Trung Quốc
lại lâm vào tình trạng chia cắt suốt hơn nửa thế kỉ (từ năm 907 đến năm 960) NhàTống thành lập năm 760, Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy khôngmạnh mẽ như trước
HS Đọc P1SGK
?.Nhà Tống đã thi hành những chính sách gì?
?.Những chính sách đó có tác dụng gì?
(Ổn định đời sống nhân dân sau nhiều năm
chiến tranh lưu lạc )
? Nhà Nguyên ở Trung Quốc được hình
- Miễn giảm thuế, sưu đich
- Mở mang thuỷ lợi
- Phát triển thủ công nghiệp: khai mỏ, luyện kim, dệt tơ lụa, đúc vũ khí…
- Có nhiều phát minh
b.Thời Nguyên:
- Phân biệt đối xử giữa người Mông cổ
Trang 13? Sự phân biệt đối xử giữa người Mông Cổ và
người Hán được biểu hiện như thế nào?
(-Người Mông Cổ có địa vị cao, hưởng nhiều
đặc quyền
- Người Hán bị cấm đoán đủ thứ cấm mang vũ
khí, thậm chí cả việc họp chợ, ra đường vào
ban đêm…)
? Hậu quả của những chính sách đó?
HS Đọc SGK
? Trình bày diễn biến chính trị của Trung
Quốc từ sau thời nguyên đến cuối Thanh?
(-1368, Nhà Nguyên bị lật đổ, nhà Minh thống
trị sau đo, lí tự thành lật đổ nhà minh quân
mãn thanh từ phương bắc tràn xuống lập nên
nhà Thanh -> 1644 T/lập nhà Thanh)
?.Xã hội Trung Quốc cuối thời Minh và nhà
Thanh có gì thay đổi?
? Mầm mống kinh tế TBCN biểu hiện ở điểm
nào?
?.Trình bầy những thành tựu nổi bật về văn
hoà Trung Quốc thời phong kiến?
- Nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
5 Trung Quốc thời Minh – Thanh
+ Buôn bán với nước ngoài được mở rộng
6 Văn hoá, khoa học – kỹ thuật Trung Quốc thời Phong Kiến
Trang 14-Trình bày những thay đổi của XHPK Trung Quốc cuối thời Minh - Thanh?
-Văn hoá, khoa học – kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
1.Kiến thức : Học sinh nắm được.
-Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
Trang 15-Những chính sách cai trị của các vương triều va nhứng biểu hiện của sự phát triểnthịnh đạt của Ấn Độ thời Phong Kiến.
-Một số thành tự của văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại
3 kĩ năng:
-Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ
-Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt được mục tiêu bài học
II Phương tiện dạy học
1 Bản đồ Ấn Độ thời cổ đại và Phong Kiến
2 Tư liệu về các triều đại ở Ấn Độ
3 Một số tranh ảnh về các công trình văn hoá của Ấn Độ
III Tiến trình dạy học
* GTB : Ấn Độ – Một trong những trung tâm văn hoá lớn nhất của nhân loại
cũng được hình thành từ rất sớm Với một bề dầy lịch sử và những thành tựu văn hóa vĩ đại Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại
HS Đọc phần 1 SGK
? Các tiểu vương quốc đầu tiên được hình
thành ở đâu trên đất Ấn Độ? vào thời gian
?.Nhà nước Magađa thống nhất ra đời trong
hoàn cảnh nào? ( Những thành thị tiểu vương
quốcdần liên kết với nhau => Sự ra đời nhà
1 Những trang sử đầu tiên
-2500 năm TCN: thành thị xuất hiện (sông Ấn)
-1500 năm TCN: thành thị xuất hiện (sông Hằng)
Trang 16nước Ma ga đa )
? Đất nước Magađa tồn tại trong bao lâu?
? Vương triều Gupta ra đời vào thời gian
nào?
HS đọc phần 2 SGK
GV: -Sự phát triển của vương triều gupta thể
hiện ở những mặt nào? ( cả KT ,XH,VH đều
phát triển )
? Sự sụp đổ của vương triều Gupta diễn ra
thế nào? ( Đầu TK XII người Thổ Nhĩ Kì
tiêu diệt miền Bắc An=> Vương triều Gúp
Ta sụp đổ)
? Người hồi giáo đã thi hành những chính
sách gì?
? Vương triều Đê-li tồn tại trong bao lâu?
(-Từ TK XII -> TK XVI bị người Mông Cổ
? Chữ viết đầu tiên được người Ấn Độ sáng
tạo là loại chữ nào? dùng để làm gì?
- GV: Kinh Vê-đa là bộ kinh cầu nguyện cổ
nhất “Ve-đa” có nghĩa là “Hiểu biết” gồm 4
tập
? Kể tên các tác phẩm văn học nổi tiếng của
Ấn Độ? (Ma ha bha ra,Rama ya na,kịch Ka
li đa sa
? :Kiến trúc Ấn Độ có gì đặc sắc?
(- Kiến trúc Hinđu: tháp nhọn, nhiều tầng,
trang trí bằng phù điêu
- Kiến trúc Phật giáo: Chùa xây hoặc khoét
sâu vào vách núi, tháp có mái tròn như bút
úp)
-TK VI TCN: Nhà nước Magađa thống nhất hùng mạnh (cuối TK III TCN).-Sau TK III: Vương triều Gupta
2 Ấn Độ thời Phong Kiến
* Vương triều Gupta: (TK IV – VI)
- Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt, chế tạo kim hoàn Khắc trên ngà voi…
* Vương quốc Hồi giáo Đêli (XII – XVI)
- Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hinđu
* Vương triều Môgôn (TK XVI – giữa
TK XIX) Thực hiện các biện pháp để xoá bỏ sự kì thị tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền Hồi giáo, khôi phục kinh tế và phát triển văn hoá
Trang 174 Củng cố
-Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của Ấn Độ
-Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà người Ấn Độ đã đạt được
Tiết 7 - Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I Mục đích yêu cầu
1.Kiến thức: - Học sinh nắm được
-Nắm được tên gọi của các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, những đặc điểm tương đồng về vị trí địa lý của các quốc gia đó
-Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Động Nam Á
2.Tư tưởng:
-Nhận thức được quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ở Đông Nam Á
Trang 18-Trong lịch sử, các quốc gia Đông Nam Á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho
văn minh nhân loại
-Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều Gup-ta được biểu hiện như thế nào?
-Trình bày những thành tựu về mặt văn hoá mà Ấn Độ đã đạt được ở thời Trung
đại?
3 Bài mởi
* GTB : Đông Nam Á từ lâu đã được coi là một khu vực có bề dày văn hóa,
lịch sử Ngay từ những thế kỉ đầu Công nguyên, các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam
Á đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các quốc gia đó đã có
nhiều biến chuyển Trong bài 6 chúng ta sẽ nghiên cứu sự hình thành và phát triển
của khu vực Đông Nam Á thời phong kiến
- Treo bản đồ ĐNA
- HS đọc phần 1 SGK
? Kể tên các quốc gia trong khu vực
Đông Nam Á hiện nay và xác định vị trí
các nước đó trên bản đồ?.(VN,CPC,Thái
Lan,Mi an ma,InĐônê xia,Phi lip pin,Sin
ga po,Bru nây,Đông ti mo )
Học sinh xác định trên bản đồ
? Các nước ĐNA có đặc điểm chung về
tự nhiên ntn ? (Chịu ảnh hưởng của gió
mùa tạo nên 2 mùa:mùa mưa và mùa
khô.)
? Điều kiện tự nhiên ấy tác động như thế
nào đến phát triển nông nghiệp?
(+ Thuận lợi: Cung cấp đủ nước tưới, khí
hậu nóng ẩm thích hợp cho cây cối
1 Sự hình thành của vương quốc cổ Đông Nam Á
* Điều kiện tự nhiên:
Chịu ảnh hưởng của gió mùa
+ Thuận lợi: Có đ/k nông nghiệp phát triển
Trang 19sinh trưởng và phát triển
+ Khó khăn: Gió mùa cũng là nguyên
nhân gây ra lũ lụt, hạn hán… ảnh hưởng
đến sự phát triển nông nghiệp
? Các quốc gia cổ ở Đông Nam Á xuất
hiện từ bao giờ?
? Hãy kể tên một số quốc gia cổ và xác
định vị trí trên lược đồ? ( -Vương quốc
Chăm Pa thuộc vùng trung bộ VN,
Vương quốc Phù Nam thuộc vùng hạ lưu
S.Mê Công )
Học sinh đọc phần 2 SGK
-GV : giai đoạn từ nửa sau thế kỉ X đến
đầu thế kỉ XVIII là thời kì thịnh vượng
nhất của các quốc gia phong kiến Đông
Nam Á
? Trình bày sự hình thành của quốc gia
phong kiến Iđônêxia? (Cuối TKIII dòng
Vua Gia Va mạnh lên chinh phục tất các
vương quốc ở 2 đảo Xumatơ ra và Giava
lập nên vương triều Mô giô pa hit hùng
mạnh suốt 3 TK )
? Kể tên một số quốc gia Đông Nam Á
khác và thời điểm hình thành các quốc gia
đó?
? Kể tên một số thành tựu thời phong
kiến của các quốc gia Đông Nam Á?
-HSQSH12 và 13
- Em có nhận xét gì về kiến trúc của Đông
Nam A qua hình 12 và 13 ?.( - Hình
vòm, kiểu bát úp, có tháp nhịn, đồ sộ,
khắc hoạ nhiều hình ảnh sinh đông ( chịu
+ Khó khăn: Nhiều thiên tai
* Sự hình thành các vương quốc cổ: Từ
những thế kỉ đầu sau Công nguyên (trừ ViệtNam đã có nhà nước từ TCN ) các vươngquốc cổ được thành lập
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Từ thế kỉ X – XVIII, thời kì thịnhvượng
* Các giai đoạn phát triển của các nước Đông Nam Á
+ Inđônêxia: Vương triều Mô-giô-pa-hit(1213 – 1527)
+ Campuchia: Thời kì Angco ( IX – XV)+ Mianma: Vương triều Pa-gan (XI)+ Thái Lan: Vương quốc Su-khô-thay (XIII)+ Lào: Vương quốc Lạn Xạng (XV – VIII)+ Đại Việt
+ Champa…
*Thành tựu : Nổi bật cư dân Đông Nam Á
thời phong kiến là kiến trúc và điêu khắcvới nhiều công trình nổi tiếng: Đền Ăng-co,đền Bô-rô- bu-đua, chùa tháp Pa-gan, ThápChàm…
Trang 20ảnh hưởng của kiến trúc Ấn Độ).
-Liên hệ : Kiến trúc của VN thời PK
Bồi dưỡng cho họcsinh tình cảm yêu quý, trân trọng truyền thống lịch sử của Lào
và Cam-pu-chia, thấy được mối quan hệ mật thiết của 3 nước Đông Dương
Trang 213.Kĩ năng:
Lập được biểu đồ các giai đoạn lịch sử của Lào và Cam-pu-chia
II Phương tiện dạy học
-Lược đồ các nước Đông Nam Á (hình 16 phóng to)
-Bản đồ Đông Nam Á
-Tư liệu lịch sử về Lào ,Cam-pu-chia
III Hoạt động dạy học
1 Tổ chức 7A :
2.Kiểm tra bài cũ
-Kể tên các nước trong khu vực Đông Nam Á hiện nay và xác định vị trí của các nước trên bản đồ
-Các nước trong khu vực Đông Nam Á có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên?
Điều kiện đó có ảnh hưởng gì đến sự phát triển nông nghiệp?
3.Bài mới
* GTB -Cam-pu-chia và Lào là hai nước anh em cùng ở trên bán đảo Đông
Dương với Việt Nam Hiểu được lịch sử của hai nước bạn cũng góp phần hiểu
thêm lịch sử nước mình
-Treo LĐ ĐNA-Giơi thiệu CPC
-?Tại sao thời kì phát triển của
Campuchia lại được gọi là thời kì Angco?
( Vì thời kỳ này kinh đô đươc đặt tên là
Ang co và thời kỳnày đền tháp XD với các
tên Ang Co Thom, Ang Co Vát )
nước hình vuông chính diện , cạch có 1
sân rộng nơi t/hiện nghi lễ tôn giáo ,4 tháp
đá nhỏ chầu quanh tháp lơn cao > 60m,
cạnh có lầu chứa kinh ,lầu chứa 1000 vị
3.Vương quốc Campuchia
a Từ TK I – VI: Nước Phù Nam
b Từ TK VI – IX: Nước Chân Lạp (tiếp xúc với văn hóa Ấn Độ , biết khắc chữ Phạn)
c Từ TK IX – XV: Thời kì Angco
- Angco là kinh đô, có nhiều đền tháp: AngcoVát, Ang-co Thom… được xây dựng trong thời kì này
Trang 22phật - Toàn công trình được bao bọc Bằng
hành lang bằng đá tảng điêu khắc với
những phù điêu khổng lồ dài hàng nghìn
m)
-? Em có nhận xét gì về khu Ăng co Vat
qua hình 14? (- Quy mô: đồ sộ , kiến trúc:
độc đáo thể hiện óc thẩm mĩ và trình độ
kiến trúc rất cao của người Cam-pu-chia)
?Sự phát triển của Cam pu chia thời kì
Ăng co bộc lộ ở những điểm nào?
?Thời kì suy yếu của Cam-pu-chia là thời
? Trình bày những nét chính trong đối nội
và đối ngoại củaVương quốc Lạn Xạng?
? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy yếu
của Vương quốc Lạn Xạng?
GV:- Do có sự tranh chấp quyền lực trong
hoàng tộc, đất ước suy yếu, vương quốc
Xiêm xâm chiếm
-HSQSH5-GV GT : Thạt luổng (tháp lớn)
XD 1566 dưới triều Vua Xệt tha thi lạt
gồm 1 tháp lớn hình nậm rượu đặt trên đế
hoahình sen có 12 cánh dưới là 1 bệ hình
bán cầu tạo thành 4 múi có đáy vuông -
mỗi cạnh có 323 phiến đá có 4 cổng dưới
dạng miếu thờ ,XQ tháp chính có 30 tháp
nhỏ Mỗi tháp khắc 1 lời dạy của phật ,
tháp chính cao 40m )
?.N/ xét Kiến trúc Thạt Luổng của Lào
- Nông nghiệp rất phát triển
- Có nhiều công trình kiến trúc độc đáo
- Quân đội hùng mạnh
-Mở rộng lãnh thổ bằng vũ lực
d.Từ TK XV – 1863: Thời kì suy yếu
4 Vương quốc Lào
+ Trước TK XIII: Chỉ có người Đông Nam Á cổ và người lào Thom
+ Sau TK XIII: người Thái di cư Lào Lùm, bộ tộc chính của Lào
+ XV – XVII: thời kì thịnh vượng
- Đối nội: Chia đất nước thành các mường,đặt quan cai trị, xây dựng quân đội vững mạnh
- Đối ngoại: Luôn giữ mối quan hệ hòa hiếu với các nước nhưng cương quyết chống xâm lược
-TK XVIII -> XIX: suy yếu
Trang 23( uy nghi đồ sộ)
-Thảo Luận Kiến trúc Thạt Luổng của
Lào có gì giống và khác với các công trình
của các nước trong khu vực?
HS:Uy nghi, đồ sộ, có kiến trúc nhiều tầng
lớp, có 1 tháp chính và nhiều tháp phụ nhỏ
hơn ở xung quanh, nhưng có phần không
cầu kì, phức tạp bằng các công trình của
Tiết 9 - Bài 7 : NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài dạy
1.Kiến thức:
-Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội
-Thể chế chính trị của nhà nước Phong kiến
-Tư liệu về XHPK ở phương Đông và phương Tây
III Hoạt động dạy học
Trang 241 Tổ chức 7A :
2.Kiểm tra
-Sự phát triển của Vương quốc Cam-Pu-Chia thời Ăng-co được biểu hiện như thế
nào?
-Em hãy trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
3.Bài mới: GTB - Qua các tiết học trước, chúng ta đã biết được sự hình thành,
phát triển của chế độ phong kiến ở cả phương Đông và phương Tây Chế độ phongkiến là một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài người
-HS hoàn thành bảng thống kê
Đặc điểm XHPK
PhươngĐông
XHPKPhươngTây
Cơ sở KT Nôngnghiệp Nôngnghiệp
Giai cấp -ĐCPK,nông
dân và nô tì
Lãnh chúa nông nô-?: -Theo em, cơ sở kinh tế của XHPK ở
phương Đông và châu Au có điểm gì giống
và khác nhau? ( Giống : N Nghiệp là chủ
yếu- Khác : Phương đông bó hẹp trong công
xã nông thôn còn phương Tây đóng kín
trong lãnh địa )
- Trình bày các giai cấp cơ bản trong XHPK
ở cả phương Đôngvà châu Au?
(- Phương Đông: Địa chủ – Nông dân
- Châu Au: Lãnh chúa – Nông nô.)
-? Hình thức bóc lột chủ yếu trong XHPK là
gì? (Bóc lột bằng địa tô.)
- Em hiểu giai cấp địa chủ, lãnh chúa bóc lột
bằng địa tô là như thế nào?
(Giao ruộng đất cho nông dân, nông nô thu
tô, thuế rất nặng.)
Thảo Luận: Trong nền kinh tế phong kiến ở
phương Đông và châu Au còn khác nhau ở
điểm nào? (Ơ châu Au xuất hiện thành thị
trung đại thương nghiệp, công nghiệp phát
triển.)
-?TrongXHPK, ai là người nắm quyền lực?
Chế độ quân chủ là gì?
(-Thể chế nhà nước do Vua đứng đầu )
-Thảo Luận : Chế độ quân chủ ở châu Au
1 Cơ sở kinh tế – xã hội của XHPK
- Cơ sở kinh tế: Nông nghiệp
- Địa chủ – Nông dân (phương Đông)
- Lãnh chúa- Nôngnô(Châu Au)
- Phương thức bóc lột: địa tô
2 Nhà nước phong kiến:
- Thể chế nhà nước: Vua đứng đầu Chế
độ quân chủ
Trang 25và phương Đông có gì khác biệt?
(- Chế độ quân chủ ở phương Đông và châu
Au có sự khác biệt:
+ Phương Đông: vua có mọi quyền lực
Hoàng đế (CĐQC tập quyền )
+ Châu Au: Lúc đầu hạn chế trong các lãnh
địa (CĐQC phân quyền ) -> TK XV quyền
lực tập trung trong tay vua(CĐQC tập quyền
2 Thời gian phát triển
3 Thời gian suy vong
-Hệ thống kiến thức về lịch sử thế giới trung đại
-Nền tảng kinh tế và các giai cấp cơ bản trong xã hội
2.Tư tưởng
Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống ,thành tựu văn hóa khoa học mà các dân tộc đã đạt được
3.Kĩ năng:
Biết tổng hợp,khái quát các sự kiện thông qua hệ thống bài tập
II/ Phương tiện dạy học:
GV và HS chuẩn bị bài tập.
III Hoạt động dạy học :
1 Tổ chức: 7A :
Trang 262.Kiểm tra:
-Chế độ quân chủ là gì? xã hội phong kiến châu Âu có gì khác với xã hội phong kiến phương Đông?
3.Bài mới:
* GTB - Những tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử thế giới trung đại: sự
hình thành và phát triển của xã hội phong Kiến ở cả châu Âu và phương đông để nắm kĩ hơn kiến thức đã học chúng ta hôm nay cùng làm một số bài tập
Bài tập 1 trang 3 sách bài tập
HS đọc bài tập GV gọi hs lên bảng làm
?Xã hội phong kiến Trung Quốc hình
thành vào thời gian nào? đạt những
aTiêu diệt các vương quốc cũ trên đất Rô-ma
bThành lập nhiều vương quốc mới của
Bài tập 3: Nêu những thành tựu văn hóa
của trung quốc thời phong kiến:
- Tư tưởng : -
Trang 27-Đáp án :
+ Tư tưởng : Nho giáo phát triển
+ Văn học , Sử học : Có nhiều T/p tiêu
biểu - Tâydukí , Tam quốc diễn nghĩa
,Chu Liệt quốc
+ KHKT : Có nhiều công trình kiến trúc
ĐCPK , bị trị : nông dân - nô tỳ
-CĐQC : Vua đúng đầu nhà nước ,nắm
-
-Bài tập 4:
a.Trong xã hội phong kiến ,giai cấp nào làgiai cấp thống trị và giai cấp nào là giai cấp bị trị?
- b.Thế nào là chế độ Quân Chủ? ví dụ ở phương Đông và châu Âu để minh họa: -
4 Củng cố:
-Xã hội phong kiến ở phương Đông và châu Âu hình thành từ thời gian nào?
-Xã hội Phong Kiến gồm mấy giai cấp?cơ sở kinh tế của xã hội Phong Kiến là gì?
5 Dặn dò : Ôn bài-tiết sau kiểm tra 15 phút-soạn bài 8
-Giáo dục ý thức độc lập tự do và thống nhất đất nước của dân tộc
-Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ,thống nhất đất nước, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nước ta
3.Kĩ năng
Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sử dụng bản đồ khi đọc bài
II Phương tiện dạy học :
1.Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước (thời Ngô Quyền)
Trang 282.Lược đồ 12 sứ quân
3 Một số tranh ảnh, tư liệu về di tích liên quan đến thời Ngô, Đinh …
III Hoạt động dạy học :
1 Tổ chức : 7A :
2.Kiểm tra : ( Kiểm tra 15 phút )
-Trình bày những đặc điểm cơ bản của XHPK châu Au
3.Bài mơi:
* GTB :Sau hơn 1000 năm kiên cường bền bỉ chống lại ách đô hộ của PK
phương Bắc , cuối cùng nhân dân Ta đã giành lại được nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sử (năm 938), nước Ta bước vào thời kì độc lập, tự chủ
-? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý
nghĩa ntn?.( Đánh bại âm mưu XL của
quân Nam Han, chấm dứt hơn 10 TK
thống trị của các T Đại PK phương Bắc)
-?Sau chiến thắng Bạch Đằng 938 Ngô
Quyền đã làm gì?
-GV : Treo LĐ Đại Việt từ TK X-> XV
-giởi thiệu Cổ loa
-? Việc NQ bãi bỏ bộ máy cai trị của họ
Khúc,lên ngôi vua XD triều đình mới có ý
nghĩa ntn ?( Họ Khúc mới giành quyền tự
-Địa phương :
+ Cử thứ sử đứng đầu các châu
Trang 29THỨ SỬ CÁC CHÂU
Thảo luận :Em có nhận xét gì về bộ máy
nhà nước thời Ngô? ( Còn đơn giản, sơ sài
nhưng bước đầu đã thể hiện ý thức độc
lập, tự chủ )
-? Những việc làm của NQ có tác dụng ntn
?.(Đất nước được yên bình )
-?Sau khi NQ mất tình hình đất nước ntn?
GV: Năm 950, Ngô Xương Văn giành lại
được ngôi Vua song uy tín của nhà Ngô đã
giảm sút đất nước không ổn định
?Điều đó ảnh hưởng như thế nào tới đất
nước? (Các Sứ quân chiếm đóng ở nhiều
vị trí quan trọng trên khắp đất nước, liên
tiếp đánh lẫn nhau đất nước loạn lạc là
điều kiện thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn
công đất nước)
-? Em có hiểu biết gì về Đinh Bộ Lĩnh?
(Con của thứ sử Đinh Công Trứ, người
Ninh Bình, có tài thống lĩnh quân đội )
- ? Ông làm gì để chuẩn bị dẹp loạn? (Tổ
chức lực lượng, rèn vũ khí, XD căn cứ ở
Hoa Lư )
- GV trình bày quá trình thống nhất đất
nước của Đinh Bộ Lĩnh trên lược đồ
-? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được
các Sứ Quân? ( Được nhân dân ủng hộ, có
tài đánh đâu thắng đo các Sứ Quân xin
hàng hoặc lần lượt bị đánh bại )
-?Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 Sứ Quân
có ý nghĩa gì?
(Thống nhất đất nước, lập lại hòa bình
trong cả nướctạo Đ/k để XD đất nước
chống lại âm mưu xâm lược của kẻ thù )
Trang 305 Dặn dò : -Học bài, Làm bài tập 3,4 SBT -soạn bài 9
-Lòng tự hào, tự tôn dân tộc
-Biết ơn các vị anh hùng có công xây dựng và bảo vệ đất nước
3.Kĩ năng:
Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, trong quá trình học bài
II Thiết bị dạy học :
-Lược đồ của kháng chiến chống Tống lần thứ nhất
-Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ Vua Đinh, Vua Lê
III Hoạt động dạy học :
1 Tổ chức: 7A :
2 Kiểm tra :
-Trình bày T/h nước ta cuối thời Ngô và quá trình thống nhất của ĐB Lĩnh
-Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta trong buổi đầu độc lập ?
Trang 313.Bài mới:
* GTB : Sau khi dẹp yên 12 Sứ Quân, đất nước lại được thanh bình, thống nhất
Đinh Bộ lên ngôi vua, tiếp tục xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô quyền
đã đặt nền móng
-? Việc dẹp được loạn 12 sứ quân có ý nghĩa
ntn ? ( đất nước thống nhất )
-? Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh
đã làm gì ?
- GV: “Đại” : lớn; “Cồ” lớn -> Nước Việt to
lớn có ý đặt ngang hàng với Trung Hoa
-HSQSH19 :- ? Tại sao Đinh tiên Hoàng lại
đóng đô ở Hoa Lư? (Là quê hương của Đinh
Tiên Hoàng, đất hẹp, nhiều đồi núi thuận lợi
cho việc phòng thủ )
-? Việc nhà Đinh k0 dùng niên hiệu của PKTQ
để đặt tên nước nói lên điều gì?
(Đinh Bộ Lĩnh muốn khẳng định nền độc lập,
ngang hàng với Trung Quốc chứ không phụ
thuộc vào Trung Quốc)
GV:Vương:tước hiệu của Vua (dùng cho nước
nhỏ, chư hầu); Đế:là tước hiệu của Vua nước
lớn mạnh, có nhiều nước thuần phục
-?Đinh Tiên Hoàng còn áp dụng biện pháp gì
để xây dựng đất nước?
-GV: Thời Đinh chưa có luật pháp cụ thể, Vua
sai đặt vạc dầu và chuồng cọp trước điện răn
đe kẻ phản loạn
-? Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý
nghĩa như thế nào? (Ổn định đời sống XH
cơ sở để xây dựng và phát triển đất nước)
HS đọc SGK phần2:
-? Nhà Tiền lê được thành lập trong hoàn cảnh
nào?
-? Vì sao Lê Hoàn lại được suy tôn làm vua?
(Là người có tài, có chí lớn, mưu lược, lại được
giữ chức Thập đạo tướng quân thống lĩnh quân
đội lòng người quy phục)
-GV phân biệt Tiền Lê- Hậu Lê
+Tiền Lê : Thời Lê Hoàn
I Tình hình chính trị ,quân sự
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:
-968: Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Vua
- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt đóng
đô ở Hoa Lư
- Phong vương cho con, cắt cửtướng lĩnh thân cận giữ chức vụ chủchốt, dựng cung điện, đúc tiền, xửphạt nghiêm kẻ có tội
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
* Sự thành lập của nhà Lê:
-Năm 979: Đinh Tiên Hoàng bị giếtnội bộ lục đục
- Nhà Tống lăm le XL ->980 Lê Hoàn được suy tôn lên làm vua
Trang 32+ Hậu Lê : Thời Lê Lợi
? Chính quyền thời Lê được tổ chức ntn?
Vua
Thái sư Đại sư
Quan Quan Tăng
-? Em có n/ x gì về bộ máy thời Đinh -Tiền Lê
so với thời Ngô ? (chặt chẽ,qui củ hơn)
-? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế
-? Quân Tống tiến công nước ta theo mấy
hướng ? Là những hướng nào ? (Hầu Nhân
Bảo chỉ huy theo 2 hướng -Bộ :Lạng Sơn-Thuỷ
: S Bạch Đằng )
-? Trước t/h quân giặc XL Lê hoàn T/c cuộc
kháng chiến ntn?.( Cho quân đóng cọc ở sông
Bạch Đằng )
-?Vì sao Lê hoàn chọn S.Bạch Đằng là nơi
chặn giặc ?(Lợi dụng thuỷ triều,địa thế thuận
lợi cho mai phục )
-? Trận chiến diễn ra trên S.Bạch Đằng ntn?
KQ ra sao ?
-Tổ chức chính quyền.
+ Vua đứng đầu, dưới Vua là quanvăn, quan võ và tăng quan Cả nướcchia thành 10 lộ, dưới lộ là phủ vàchâu
* Quân đội :
- Gồm 10 đạo, chia 2 bộ phận:
- Cấm quân ( quân của triều đình)
- Quân địa phương
3.Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
a) Hoàn cảnh lịch sử:
- Cuối năm 979, nội bộ nhà Đinhlục đục vì tranh quyền lợi quânTống xâm lược
b) Diễn biến:
-Đau 981 quân tiến đánh nước ta
-Lê Hoàn trực tiếp Lđạocuộc K/ c
+Chặn quân thuỷ giặc ở Sông Bạch Đằng
-> Thuỷ binh giặc bị đánh lui
Trang 33-? Nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi ?
- ?Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống là
- Đánh bại âm mưu xâm lược củanhà Tống , củng cố nền độc lập
4.Củng cố :
-Bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Lê được tổ chức ntn?
-Việc nhân dân ta lập đền thờ Vua Đinh (Ninh Bình) chứng tỏ điều gì?
Tiết 13- Bài 9 : NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ
I Mục tiêu bài dạy :
1.Kiến thức: Học sinh nắm được :
- Các vua Đinh -Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự
phát triển nông nghiệp,thủ công nghiệp,thương nghiệp
-Cùng với sự phát triển kinh tế,văn hóa,xã hội cũng có nhiều thay đổi
2.Tư tưởng:
Giáo dục cho học sinh ý thức độc lập trong xây dựng, biết quí trọng các truyền
thống văn hóa của cha ông từ thời Đinh-Tiền lê
3.Kĩ năng:
Rèn luyện kỉ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế ,văn hóa thời Đinh –Tiền lê
II Thiết bị dạy học :
-Tranh ảnh di tích các công trình văn hóa,kiến trúc thời Đinh- Tiền Lê
-Tư liệu thành văn về các triều đại Đinh-Tiền Lê
III Hoạt động dạy học :
1 Tổ chức: 7A :
2.Kiểm tra :
-Vẽ sơ đồ và nêu tổ chức bộ máy nhà nước thời Tiền Lê ?
-Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống(năm 981)?
3.Bài mới:
* GTB : Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược
của kẻ thù khẳng định quyền làm chủ đất nước của nhân dân Ta, và củng cố nền
Trang 34độc lập ,thống nhất của nước Đại Cồ Việt đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh
tế,văn hóa buổi đầu độc lập
-? Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch điền
có ý nghĩa ntn ?.(Biểu thị sự quan tâm đối với
-? Em có n/x gì về kinh đô HoaLư? (Kinh
đô tráng lệ, được XD nhiều công trình cung
điện, nhà cửa hoành tráng)
-? Các nghề thủ công truyền thống thời kì này
ntn?
-Liên hệ : Hiện nay có còn các nghềTC k?
-? Nhà Lê có c/s gì để phát triển thương
lưu thông lớn ->Thúc đẩy các nghành SX
nông nghiệp-TCN phát triển)
-GV sử dụng sơ đồ các tầng lớp XH
II Sự phát triển kinh tế và văn hoá
1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ:
a.Nông nghiệp:
-Chia ruộng đất cho nông dân
-Tổ chức lễ cày tịch điền
-Khai khẩn đất hoang -Chú trọng thủy lợi
-Khuyến khích trồng dâu nuôi tằm -> Nông nghiệp ổn định, PTriển
b Thủ Công Nghiệp
-XD 1 số các xưởng thủ công nhà nướcnhư: Xưởng đúc tiền ,rèn vũ khí ,may mặc,XD cung điện
-Các nghề thủ công truyền thống:Dệt lụa,làm giấy,đồ gốm tiếp tục phát triển
c Thương Nghiệp:
-Đúc tiền đồng lưu thông trong nước.-Nhiều trung tâm buôn bán, khu chợ được hình thành
-Buôn bán với nứơc ngoài được mở rộng
2.Đời sống xã hội và văn hóa:
*Xã hội:
Trang 35-?Những người nào thuộc tầng lớp bị trị?
-? Địa vị 2 tầng lớp này có gì khác nhau?
( Thống trị giàu có , có thế lực KT,Ctrị , bóc
lột ND - Bị trị nghèo, nộp thuế, phục vụ tầng
lớp thống trị )
-Đời sống văn hóa thời kì này như thế nào?
- ? Vì sao các nhà sư lại được coi trọng ?
(Đạo phật được truyền bá rộng , các nhà sư
thường là người có học , giỏi chữ hán
-Tầng lớp bị trị:Nông dân,thợ thủ công,thương nhân,một số địa chủ và nôtì
* văn hóa:
-Giáo dục chưa phát triển
-Đạo phật được truyền bá rộng rãi.-Chùa chiền được xây dựng nhiều,nhà
sư được coi trọng
-Các loại hình văn hóa dân gian :
Ca hát , nhảy múa,đua thuyền khá phát triển
4.Củng cố:
-Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh-Tiền Lê phát triển?
-Đời sống xã hội và văn hóa nước Đại Cồ Việt có những biến đổi gì?
5.Dặn dò:
Học bài,Bài tập 5,6 SBT và soạn bài 10
***************
Ký duyệt giáo án :
Trang 36-Các chính sách của nhà Lý để xây dựng đất nước
-Dời đô về Thăng Long, đặt tên nươc là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính, tổ chức lại bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng luật pháp chặt chẽ quân đội vững mạnh
2 Tư tưởng:
-Giáo dục cho các em lòng tự hào về tinh thần yêu nước, yêu nhân dân
-Học sinh hiểu pháp luật và nhà nước là cơ sở cho việc xây dựng và phát triển đất nước
-Sơ đồ bộ máy nhà nước
III Hoạt động dạy học:
1 Tổ chức : 7A :
2 Kiểm tra :
1.Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh-Tiền Lê?
2.Đời sống xã hội và văn hoá Đại Cồ Việt có những nét chuyển biến gì?
3.Bài mới:
* GTB : Đầu thế kỷ XI nội bộ nhà Tiền Lê lục đục, vua Lê không cai quản được
đất nước, nhà Lý thay thế đất nước đã có những thay đổi?
Trang 37HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT
GV : Lê Long Đĩnh bệnh trĩ phải nằm để coi
trầu gọi là Lê Ngoạ Triều , là ông vua tàn bạo
việc làm của ông cho người vào cũi thả sông ,
róc da đầu sư ,dùng dao cùn róc thịt người
->ND oán ghét
-? Khi Long đĩnh chết quan trong triều tôn ai
lên làm vua?
-? Tại sao Lý Công Uẩn được suy tôn lên ngôi
vua ?(Người có đức, có uy tín, triều thần nhà
Lê quí trọng)
-GV treo LĐ Đại Việt từ TKX -> TKXV
giới thiệu lãnh thổ thời Lý
-HS XĐ vị trí Đại La trên LĐ
-? Tại sao Lý Công Uẩn QĐ rời đô về Đại La ?
Việc làm đó nói lên ước vọng gì của cha ông ?
( XD nước giàu mạnh
-GV giới thiệu kinh thành Thăng Long
-? Sau khi lên ngôi Lý Công Uẩn đã làm những
việc gì ?
GV treo sơ đồ bộ máy nhà nước
-Chính quyền trung ương
Vua
Các quan văn Các quan võ
-Chính quyền địa phương
Lộ - Phủ
Huyện
Hương xã Hương xã
-?Ai là người đứng đầu nhà nước ?
-? Quyền hành của vua ntn ?(Lúc đầu giữ mọi
quyền hành,ban luật ,sử các vụ kiện ,chỉ huy
QĐ-> sau chỉ giữ quyền QĐ chung )
-? Tổ chức chính quyền ở địa phương được tổ
1 Sự thành lập nhà Lý
-1009 Lê Long Đĩnh chết.Triều Tiền
Lê chấm dứt
-Lý Công Uẩn được suy tôn làm vua
-1010 đặt niên hiệu làThuận Thiên dời đô về Đại La, lấy tên Thăng Long
-1054 nhà lý đổi tên nước là Đại Việt-Xây dựng bộ máy nhà nước
Trang 38chức như thế nào ?.
GV : Các chức vụ quan trọng nhà vua cử
những người thân cận , con cháu nắm giữ
-? Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ quan
trọng cho những người thân cận , con cháu nắm
giữ ? Điều đó có hạn chế gì ?( Sợ phản tặc,
cướp ngôi- k0 chọn được người tài giỏi )
- Liên hệ ngày nay
-?Trước thời Lý nước ta có hệ thống pháp luật
nào chưa ? ( Chưa, chỉ có luật lệ răn đe kẻ
phạm tội )
HS:Đọc ND một số điều luật
- ? Cho biết Bộ Hình Thư bảo vệ ai? bảo vệ cái
gì?
?-Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận?
HS đọc bảng phân chia giữa cấm cấm quân
Quân địa Phương
-? N/v và cách lựa chọn của 2 loại quân này có
gì khác nhau ?( Cấm quân được chọn kĩ càng
về lý lịch ,sức khoẻcó n/v bảo vệ vua,kinh
thành - quân ĐP thanh niên 18T vào QĐ n/v
-?Nhà lý đã thi hành chủ trương gì để bảo vệ
khối đoàn kết dân tộc? (Gả công chúa,ban tước
cho các tù trưởng dân tộc,
Trấn áp những người có ý định tách khỏi đại
+ND:Bảo vệ nhàVua,Triều đình,bảo
vệ trật tự xã hội và sản xuất nông nghiệp
Quân đội:
+ Gồm 2 bộ phận: Cấm quân và quân địa phương
+ Thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông”
+Gồm các binh chủng: Bộ binh và Thuỷ binh, huấn luyện chu đáo
-Xây dựng và bảo vệ khối đoàn kết dân tộc
Trang 39- Giáo dục lòng tự hào dân tộc và biết ơn người anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt
có công lao lớn với đất nước
- Bồi dưỡng lòng dũng cảm, nhân ái và tình đoàn kết dân tộc
3.Kỹ năng:
- Sử dụng lược đồ để tường thuật cuộc tiến công vào đất Tống do Lý Thường Kiệt chỉ huy - Phân tích, nhận xét, đánh giá các sự kiện lịch sử
II Phương tiện dạy học:
-Bản đồ đại Việt thời Lý – Trần
-Lược đồ kháng chiến chống Tống (1075-1077)
III Hoạt động dạy học :
1 Tổ chức : 7A :
2 Kiểm tra bài cũ
-Nhà Lý được thành lập như thế nào và làm gì để xây dựng đất nước?
3 Bài mớí:
GTB : Năm 981 mối quan hệ giữa 2 nước được củng cố nhưng từ giữa thế kỷ XI,
quan hệ 2 nước bị cắt đứt bởi nhà Tống có những hành động khiêu khích xâm lược đại Việt
? Tình hình nhà Tống từ giữa TK XI ntn ?
(Gặp khó khăn , ngân khố tài chính nguy
ngập , nội bộ mâu thuẫn , ND đấu tranh ,
Bộ tộc người liêu hạ quấy nhiễu p bắc)
I Giai đoạn thứ nhất
1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước
ta
Trang 40? Trước T/h khó khăn đó nhà Tống có âm
mưu gì đối với ta ?( chuẩn bị kế hoạch XL
Đại Việt )
- Nhà Tống xâm lược nước ta nhằm mục
đích gì?
?Để chiếm Đại Việt, nhà Tống đã làm gì?
(Xúi dục vua Chăm Pa ,Cấm nhân dân 2
bên qua lại ,Cho quân sang, cướp bóc, dò
la ,Lôi kéo tù trưởng, Ngấm ngầm chuân
bị vũ khí, lương thực)
? Nhà Tống xúi Chăm Pa đánh phía Nam
Đại Việt nhằm mục đích gì ?( Làm suy
yếu L2 của nhà Lý , buộc nhà Lý cùng lúc
đỡ 2 kẻ thù )
? Em có N/x gì về âm mưu XL của nhà
Tống ? ( Thâm hiểm ,độc ác,Q tâm XL )
? Đứng trước âm mưu xâm lược đó nhà Lý
đã đối phó bằng cách nào?
? Em có hiểu biết gì về Lý Thường Kiệt?
(SGK/ 39)
?Lý Thường Kiệt có chủ trương gì? Và
biện pháp gì để đối phó với cuộc xâm
lược của quân giặc?( Mộ binh ,cho quân sĩ
luyện tập , cùng vua Lý Thánh Tông đem
quân đánh Chăm pa ,mặt khác chư động
tiến công quân Tống )
HS đọc “ Trước T/h của giặc”
?Em có nhận xét gì về chủ trương tiến
công để tự vệ của LTK?( Táo bạo)
GV : Đây là chủ trương táo bạo nhằm tiêu
hao sinh lự địch ngay từ lúc chúng có ý
định XL đại Việt để giành thế chủ động
-GV treo LĐ K/c chống Tống
? Mục tiêu tấn công của ta là gì ?( Châu
Ung, Châu Châu Khâm , Châu Liêm )
-HS xác định trên LĐ 3 vị trí đó
? Vì sao ta lại tấn công 3 ví trí này ?
-Nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt
để giải quyết tình hình khó khăn trong nước
-Nhà Tống xúi Cham-pa đánh Đại Việt,ngăn cản việc trao đổi buôn bán giữa 2 nước…
2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ
a Nhà Lý chuẩn bị:
-Nhà lý chủ động tiến hành các biện pháp chuẩn bị đối phó
-Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy tổchức kháng chiến
-Đem quân đánh bại Chăm Pa -Chủ trương của nhà Lý:Tấn công trước
để phòng vệ
b.Diễn biến: