Ebook Cấp cứu ngoại khoa (Tập 1): Phần 2

Neu nhtf khong sd ctfu kip thdi thi thtfdng la benh nhan se chet.. Trong tran khi mang phoi, dau hieu Xquang la dau hieu day (xem phan xep phoi)..[r]

PHAN 2

A LONG NGtfC

1 THAI DO XlT TRI TRONG CHAN THl/ONG LONG NGl/C

Ve mat nguyen tac, xv( tri mot cha'n thtfdng long ngtfc kin cung giong nhtf mot vet thtfdng ngtfc hd, do do trong bai nay chi nhiing dac diem ve thtfdng ton giai phau benh ly va lam sang mdi trinh bay rieng, con thai do xvf tri se trinh bay chung Chan thtfdng long ngtfc va vet thtfdng long ngtfc la hai thtfdng ton thtfdng gap trong cap ctfu hang ngay Nguyen nhan gay ra bao gom: tai nan giao thong, tai nan lao dong, tai nan trong sinh hoat, dao dam Con trong chien tranh thi ph&n ldn la do dan, bom, hoac m anh dan

La mot thtfdng ton nang do anh htfdng trtfc tiep den hai cd quan sinh ton cua

cd the: phoi va tim nen benh nhan ra't d i tOf vong ma nhiing tii vong nay ph£n ldn

la ngay sau khi bi thtfdng

Viec sd ctfu ban dau ddng vai trd het stfc quan trong nham ctfu benh nhan khoi nhtfng roi loan nang ne ve sinh ly tu£n hoan va ho ha'p, tao dieu kien du thdi gian chuyen benh nhan ve tuyen dieu tri thtfc thu

N guyen tac dieu tri nham phuc hoi thang bang sinh ly ve tuan hoan va ho hap, nhiing thtfdng ton giai phau dtfng hang thtf yeu, trif khi nhutng thtfdng ton nay la qua nang khong sao phuc hoi dtfdc thang bang sinh ly, luc dd mdi bat buoc phai can thiep p h lu thuat, nghla la cd chi dinh md ngtfc cap ciiu Nhtf vay p h ln ldn chan thtfdng long ngtfc va vet thtfdng long ngtfc khong can phai md ngtfc cap ctfu de stf a chiia cac vet thtfdng ton ben trong

1 NHAC LAI NHLfNG DIEM Cd BAN VE THANG BANG SINH LY VA

HO HAP

Thang bang sinh ly ho ha'p dtfa tren ba yeu to' chinh:

1.1 T h a n h ngtfc

Bao gom kh ung xtfdng, cac cd ho ha'p, cd hoanh va m ang phoi la thanh Thanh ngtfc nay vtfa viing chac, lai viia di dong trong khi thd

Cd hoanh ddng vai tro het stfc quan trong trong ho ha'p nha't la d tre em, mot khi bi chen ep (bung trtfdng) se de gay suy ho ha'p

1.2 Dtfcfng ho hap

Tif mui, mom qua khi, phe quan vao den phe nang Dtfdng ho hap phai thong thoang de dam bao trao doi khi dtfdc tot

Trong chan thtfdng long ngtfc dtfdng ho hap nay rat d i bi can trd do dich tiet tang len, mau chay vao hoac do di vat, nhtfng mot dieu quan trong hdn la do dau

ma benh nhan khong ho khac de tong ra ngoai

*>

1.3 K h oa n g m an g phoi

Khoang m ang phoi la khoang gitfa hai m ang phoi: la th an h va la tang Binh thtfdng do hai la sat vao nhau nen thtfc te khoang mang phoi la mot khoang ao Ap ltfc khoang nay thap hdn ap life khi quyen, thay doi theo thi thd vao hay thd ra (-10 den -5 cm H^O), khi ho ap life thay doi hdn nhieu

Khoang mang phoi la mot khoang kin, khi bi thung (vet thtfdng ngtfc hd) ap life am se mat, phoi khong con nd len dtfdc ntfa (tran khi m ang phoi) Khoang mang phoi thong thtfdng v6i khong khi ben ngoai gay nen nhtfng roi loan nghiem trong khi thd

Ba yeu to lien quan trtfc tiep v6i nhau

Trong hoan canh binh thtfdng, khong co nhtfng roi loan ve ho hap va tuan hoan

se co nhtfng hang so' sinh ly sau:

pH 7 ,4 0 - 7 ,4 2 p0.2 80 - lOOmgHg

p C 0 2 35 — 45mm Hg

Trong chan thifdng long ngifc, nguyen t i c xtf tri la lap lai thang bang sinh ly

ho hap, do do can phai nam vtfng nhtfng yeu to' tren de dat dtfdc hieu qua trong dieu tri

2 NHLfNG T O N T H U D N G G IA I P H A U - C A C H XLf T R I

2.1 G ay xifofng sifofn

2.1.1 Xitdng sitdn bi ga y: la mot thudng ton thtfdng gap trong chan thtfdng long ngtfc Co hai cd che gav:

- Gay trtfc tiep: tac nhan gav chan thtfdng d dau thi xUdng stfdn gay d do Day

la loai gay ttf ngoai vao, do do tang nao nam ngay sat o gay de bi thtfdng ton nhat (thudng la phoi)

- Gay gian tiep: tac nhan gav chan thtfdng ep ttf phia trtfdc ngtfc, con phia sau

lung la mot vat can co djnh, long ngtfc bi ep det lai theo chieu trtfdc sau, cung ben cua xtfdng stfdn se bi gay Day la loai gay ttf trong ra ngoai Tang nam gitfa trung

that la tang de bi thtfdng ton (tim, mach mau ldn) (hinh 2.1).

Hinh 2.1 Cd che gay xtfdng stfdn

1 Gay trtfc tiep; 2 Gay gian tiep

* Ban than gay xtfdng stfdn la mot thtfdng ton lanh, nhe, thtfdng khong de lai

di chtfng gi du khong dieu tri, chu yeu la nhtfng thtfdng ton kem theo mdi la thtfdng ton nang va de gay bien chtfng Tim cd che gay de cho de chan doan thtfdng ton kem theo

* Tuy nhien nhtfng trtfdng hdp gay xtfdng stfdn sau day can chu y:

- Gay xtfdng stfdn 1 - 2 : hai xtfdng stfdn nay dtfdc che phu phia trtfdc bdi xtfdng don, phia sau la xtfdng ba vai, do dd rat hiem khi bi gay Treo qua bd tren xtfdng stfdn 1 ttf trong ngtfc ra la dong mach dtfdi don, di kem la tinh m ach dtfdi ddn ttf ngoai vao va bd day than kinh dam rdi canh tay Phai mot chan thtfdng rat manh mdi lam gay xtfdng stfdn nay dtfdc, do dd bd mach than kinh rat de bi thtfdng ton

- Gay xtfdng stfdn 8 -9 : thtfdng ton kem theo la gan hoac lach, nghia la nhtfng thtfdng ton d bung

- Gay xtfdng stfdn d ngtfdi gia: ngtfdi gia xtfdng gion, de gay nhtfng do gay gay dau, ngtfdi benh khdng dam ho, ddm dai tiet ra khdng dtfdc khac ra ngoai de tf dong gay tac phe quan lam xep phoi

- Gay xtfdng stfdn d tre em: tre em xtfdng stfdn cdn mem, rat kho gay, khi xtfdng stfdn bi gay cd nghia la tac nhan chan thtfdng rat manh, do dd thtfdng ton kem theo la nghiem trong

Ttf nhtfng y tren, khi kham benh khdng nen chi dtfng lai d xtfdng stfdn gay ma can phai tim nhtfng thtfdng ton kem theo, chinh nhtfng thtfdng ton nay quyet dinh dien bien cua chan thtfdng

2.1.2 Cach, thiic xii tri

M ac du day la mot gay xtfdng nhtfng do tinh chat cua long ngtfc la phai di dong cho nen khdng nen cd dinh xtfdng stfdn gay (bang bang dinh dan quanh ngtfc)

ma dieu chu yeu la giam dau

Co hai cach giam dau: dung cac thuoc loai paracetam ol, nhung tot hdn 1& giam dau tai cho bang phong be day than kinh lien stfdn vdi cac thuoc te (xylocain, marcatin) hoac gay te vung (gay te ngoai mang ctfng vdi morphin)

Neu phong be day than kinh lien stfdn thi co the tiem ngay vao o gav nhtfng tot

hdn la gay te goc day than kinh (4 khoat ngon tay ttf dtfdng gitfa ltfng)

2.2 M an g stfdn

2.2.1 M ang sildn cd nhieu loai

- M ang stfdn trtfdc hay con goi mang tfc stfdn: gom xtfdng tfc va cac sun stfdn Day la loai mang stfdn gay roi loan nghiem trong ve ho hap va tu^n hoan vi cd hoanh co keo khi ho hap

Hinh 2.2 Cac loai mang stfdn

1 Mang si/dn kinh dien; 2 NCra mang si/dn; 3 Cac loai mang stfdn: T: trtfdc; B: ben; S: sau

- M ang stfdn ben la loai mang stfdn hay gap nhat, khong di dong nhieu nhtf mang tfc stfdn

- M ang stfdn sau la m ang stfdn it di dong nhat vi khi nSm m ang stfdn da bi han che di dong roi, khong can co dinh

- Niia mang stfdn: xtfdng stfdn chi gay mot ndi, m ang stfdn di dong kieu canh

ciia v6i ban le la sun stfdn Xay ra d ngtfdi tre tuoi (hinh 2.2).

2.2.2 Dien bien

Sau khi hinh thanh m ang stfdn, tuy theo tinh chat di dong ma chia thanh:

- M ang stfdn di dong: gay nen hai hoi chtfng: ho hap dao ngtfdc va trung that

di dong

- M ang stfdn co dinh: do cac dau xtfdng gay cai vao nhau, tuy co dinh nhtfng mang stfdn nay co the di dong thtf phat do thay doi ap ltfc dot ngot trong khoang

170

mang phoi (ho), thtfdng xay ra trong khoang 2 - 3 ngay dau Ne'u nhtf khong di dong thi do ap ltfc am tinh trong khoang mang phoi se hut mang stfdn nay thut vao trong moi ngay mot sau hdn, de lai di chtfng han che ho hap

Mot dieu can nhd la khi nhieu xtfdng stfdn gay thi nhu mo phoi ben trong thtfdng la bi thtfdng ton, gay nen tran mau va tran khi, xep phoi Nhieu khi do nhtfng thtfdng ton nay ma bat buoc phai mo de dieu tri

2.2.3 Cach xii tri

- Sd ctfu: ngay sau khi chan doan co mang sUdn di dong, phai sd ctfu roi mdi dtfdc chuyen benh nhan ve trung tam dieu tri Muc dich sd ctfu la nham khong cho mang stfdn nay di dong: dung mot cuon bang dat vao mang stfdn roi lay bang khac cuon vong quanh ngtfc lam cho mang stfdn luon luon d ttf the thut vao ma khong phong len dtfdc Nhtf vay, se tranh dtfdc nhtfng roi loan tu£n hoan va ho ha'p nhtfng tat nhien la han che ho ha’p

- Dieu tri thtfc thu: co hai cach dieu tri

+ Co' dinh ben ngoai hay goi la co dinh giai phau, co the thtfc hien bang nhieu cach:

Dung nep Judet: can chon cd

nep sao cho thich hdp vdi xtfdng stfdn:

nep rong thi long, n^p be thi phai

bop nhieu de thoai hoa xtfdng stfdn

(hinh 2.3) xuyen dinh Kirschner qua

o gay de gitf hai dau

Keo lien tuc: dung chi perlon to vong quanh xtfdng stfdn thuoc mang stfdn, co the dung kep vai mo, ta't ca nhtfng sdi chi nay (hay kep) buoc thanh mot turn roi

qua he rong roc, qua ta de keo lien tuc (hinh 2.4).

Hinh 2.3 N?p Judet

Trong ltfdng keo phu thuoc vao ttfng benh nhan, mien lam sao m ang stfdn bi keo ra ngoai ma khong thut vao trong dtfdc khi thd, de nhtf vay it nhat trong khojing mot tuan roi giam trong ltfdng ta xem mang stfdn co di dong khong roi dan dan bo han

+ Co dinh ben trong hay con goi la co dinh sinh ly: benh nhan dtfdc dat noi khi quan (neu phai dat lau dai qua mot tuan thi nen md khi quan), dung thuoc gian

cd, roi cho thd may Vi benh nhan khong con ttf thd ntfa nen ap ltfc am tinh trong khoang mang phoi khong thay doi, do do mang stfdn se khong di dong Sau khoang mot tuan roi tap bo may ttf ttf Co dinh ben trong thoat nhin thi ttfdng la ddn gian,

de thtfc hien nhtfng thtfc te rat phtfc tap vi nhtfng cham soc trong khi thd may (tfic ddm dai, tran khi mang phoi, dinh dtfdng, ve sinh ca nhan v.v ) thtfdng sau mot thdi gian ngtfdi benh se bi nhiem trung dtfdng ho hap, rat kho cai may

Noi chung thai do xtf tri doi vdi mang stfdn nhtf sau: doi vdi mang stfdn co dinh: phai theo ddi de phong di dong thtf phat; doi vdi mang stfdn di dong; keo lien tuc vdi mang stfdn trtfdc va ben, nep Judet cho mang stfdn ben, mang stfdn saukhong cin co dinh Mo de xuyen dinh khi co nhtfng thtfdng ton trong ngtfc can giai quyet dong thdi Dung may thd khi co doi ngu y ta tot, thanh thao de ch&m soc

Can nhd trong mang stfdn ltfdng mau mat ttf cac o gay la dang ke

2.3 T ran m au m a n g phoi

Tran mau mang phoi la mot bien chtfng rat hay gap trong chan thtfdng long ngtfc va vet thtfdng long ngtfc Mau chay vao m ang phoi ttf ba nguon sau: phoi, thanh ngtfc, mach mau trung that

2.3.1 Ve mat chan doan cdn dac biet chu y khi chup X q u a n g ngtfc

Vi benh nhan khong dtfng dtfdc nen phai chup n&m, hinh tran mau se khong

co dien hinh ntfa, rat de bo sot hoac chan doan sai (hinh 2.5).

Hinh 2.5 Khi chup nam, mau se lang deu ttf day den dinh phoi khong nhtf khi chup dijfng

2.3.2 Dien bien

Mau vao trong khoang mang phoi co the tien trien theo nhtfng htfdng sau: Neu ltfdng mau it co the ttf tieu ma it de lai di chtfng gi Neu ltfdng mau nhieu

phai mo cap ctfu, neu khong mau tiep tuc chay co the gay day dinh m ang phoi Khi mau do bi nhiem trung se thanh mu mang phoi Doi khi mau dong thanh cuc khong sao dan ltfu ra dtfdc ma phai mo

2.3.3 Cach xit tri

Tren nguyen tac, ngay sau khi chan doan la tran mau m ang phoi, phai hut het Khi hut phai hut triet de va khong dtfdc gay boi nhiem Hut triet de la hut het

va hut lien tuc, do do tot nhat la dat ong dan ltfu mang phoi roi lap vao he thong hut lien tuc Chi khi khong co dieu kien (phtfdng tien va ngtfdi theo doi) thi mdi choc hut mang phoi bang kim

Do hut triet de ma khoang mang phoi dtfdc lap lai nhtf sinh ly binh thtfdng, nghia la khoang trd thanh ao, ap ltfc am Phoi nd len ap sat mang phoi la tang vdi

la thanh, ndi nhu mo phoi bi ton thtfOng se dinh vdi la thanh, bit kin ma khong chav mau ntfa Sau khi da dat ong d in ltfu va hut can phai theo doi so ltfdng mau chay ra va phoi co nd len khong Neu mau ngay cang giam, phoi nd len nhtf vay dieu tri bao ton se thanh cong Trong trtfdng hdp ngtfdc lai thi phai md ngtfc cap ctfu (xem phan chi dinh mo ngtfc cap ctfu)

2.4 T r a n k hi m a n g p h o i

Khi tran vao khoang m ang phoi ttf hai nguon: mot la do vet thtfdng ngtfc hd, hai la khong khi ttf nhu mo phoi xi vao

Ngoai nhtfng dau hieu thong thtfdng cua tran khi m ang phoi, can chu y tdi tran khi mang phoi dtfdi ap ltfc, khong khi tran vao m ang phoi ngay mot nhieu sau moi lan thd, ap ltfc khoang mang phoi ngay mot tang, day lech trung that sang ben doi dien, ep phoi ben lanh, lam cho benh nhan kho thd dtf doi den ngtfng thd Neu nhtf khong sd ctfu kip thdi thi thtfdng la benh nhan se chet

Trong tran khi mang phoi, dau hieu Xquang la dau hieu day (xem phan xep phoi)

Cach xii tri

Giong nhtf tran mau m ang phoi, tran khi mang phoi cung phai dtfdc hut triet

de Hut lam sao cho het khong khi trong khoang, nghia la ltfu ltfdng hut ra phai ldn hdn ltfu ltfdng khong khi xi vao khoang mang phoi Neu nhtf hut khong dat dtfdc nhtf tren thi dtfdng nhien phoi khong nd - va hai la m ang phoi khong dan vao nhau de bit cho khong khi xi ttf nhu mo phoi

Phoi nd len con phu thuoc vao dtfdng thd co thong khong: neu bi t ic do ddm dai thi phoi v ln xep du da tang ap ltfc hut

Trong trtfdng hdp phoi khong nd len dtfdc, bat buoc phai mo de xtf tri cho khong khi xi (thtfdng la nhu mo phoi bi dap nat nhieu hoac khi - phe quan bi vd)

T rong tran khi m ang phoi dtfdi ap ltfc, luc van chuyen can dat van Heimlick, hoac dung mot kim tiem to co buoc dau gang cao su da cat mot dtfdng, choc vao

khoang lien stfdn 2 - 3 dtfdng gitfa xtfdng don (hinh 2.6).

Hinh 2.6 Van Heimlick

2.5 X ep phoi

Xep phoi la mot bien chtfng rat hay gap sau chan thtfdng N guyen nhan la do tang tiet ddm dai, mau va di tat nam trong dtfdng ho hap, nhtfng chu yeu la do phan xa ho cua benh nhan giam vi dau qua Chinh vi the giam dau co vai tro rft't quan trong de de phong xep phoi

2.5.1 Cdn phan biet chinh xac vdi tran khi m ang phoi. Xep phoi la do dtfdng phe quan ttfdng iing bi tac Dau hieu Xquang la da'u hieu “co” nghia la: trung th&t

bi keo sang (tren phim xac dinh bang bong khi quan so vdi cot song), cd hoanh bj keo len, cac khoang lien stfdn bi nho lai, xtfdng stfdn xuoi hdn Con trong tran khi mang phoi dau hieu ngtfdc lai nghia la “d^y”: trung tha't sang ben doi di?n, cd hoanh bi day xuong, long ngtfc rong hdn (cac khoang lien stfdn gian ra) Nhu mo phoi d day vi mat ap ltfc am tinh khoang mang phoi ma khong nd len dtfdc (chii khong phai la xep phoi) thu nho, vi the ma nhin ro dtfdng ranh gidi trong khoang

ipang phoi (hinh 2.7).

(Xep ph6i) (Tran khi") Xep phoi: la dau hieu co: trung thS't keo sang Tr^n khi: la dau hiSu dly: trung thSt sang bin <36i

co hoanh keo len, thanh ngtfc xep xuong dien cd hoanh d ly xudng, th^nh ngifc n4ng cao

Hinh 2.7

2.5.2 Cach xii tri

Giam dau sau chan thtfdng la chu yeu de de phong bi&n chiing nay Cin kich

thich benh nhan ho va thd sau

Khi da xay ra xep phoi, phai tim cach kich thich ho de tong ddm dai ra ngoai: thuoc long ddm, the due lieu phap, kich thich ho Neu khong dd mdi bat buoc phai soi hut phe quan

174

2.6.1 M ot vet thuong (bat ky d dau, khong nhat thiet phai d thanh ngtfc) lam thung mang phoi la thanh, khoang mang phoi thong vdi khong khi ben ngoai thj goi la vet thtfdng ngtfc hd

Vi tri vet thtfdng, ngoai thanh ngtfc can phai chu y den nhtfng vet thtfdng khac nhtf ttf bung len, ttf co xuong

2.6.2 Sau khi co vet thudng, lo thung co the dtfdc bit lai (do sd ctfu hoac do vet thtfdng ttf bit lai) khoang mang phoi khong thong vdi khong khi ben ngoai, chi con tran khi' hoac va tran mau mang phoi Neu vet thtfdng van con hd, se gay hai hoi chtfng ho hap dao ngtfdc va trung that di dong: khi thd ra khong khi mot phan ra ngoai, mot phan sang ben phoi bi thtfdng, trung that sang ben bi thtfdng lam cho khong khi ttf trong khoang mang phoi qua vet thtfdng ra ngoai Luc thd vao hien

ttfdng ngtfdc lai (hinh 2.8).

2.6 V et thtfdng ngtfc hot

Thd ra

Hinh 2.8 Ho hap dao ngtfdc va trung that di dpng trong vet thuong ngi/c

Hai hoi chtfng nay gay tinh trang thieu oxy nghiem trong vi: khong khi hit vao lai co mot phan la khong khi can cua lan thd ra trtfdc ttf phoi ben bi thtfdng sang, phoi dang le phai nd len thi do trung that bi hut sang lam cho nd kem, qua tim lie ltf lam cho mau ttf hai tinh mach chu kho trd ve tim Do thieu oxy ma benh nhan thd nhanh hdn, cang nhanh thi roi loan cang nhieu Vi the neu khong sd ctfu kip thdi, benh nhan rat de chet

2.6.3 Cach xit tri

Neu vet thtfdng con dang hd, phai nhanh chong bit kin lai Khi da dtfdc bit kin, khoang mang phoi con lai tran khi va tran mau Cach thtfc xtf tri nhtf hai phan tren da noi

2.7 V d phe q u a n

2.7.1 N guyen nhan

Thtfdng la do tai nan xe co vdi toe do dao, chan thtfdng kin vao vung ngtfc va thanh quan lai dong kin Phan ldn cac trtfdng hdp la vd d phan cho phan chia khi, phe quan Thtfdng ton co the 1& vd mot phan (thtfdng la phan mang) hoac dtft hoan toan phe quan

Khoang 30% cac trtfdng hdp la chet trtfdc khi vao vien Viec chan doan thtfdng ton nay ctfng rat kho, do do anh htfdng rat ldn den ket qua dieu tri vi da de lai vtfng hep phe quan vdi xep phoi ttfdng tfng

2.7.2 Nhiing dau hieu sau day cdn nghi den vd p h e quan

- Chan thtfdng kin, manh vao vung tren cua ngtfc

- Gay cac xtfdng stfdn ttf 1 - 3

- Kho thd nhieu, ho ra mau va tran khi dtfdi da

- Tran khi mang phoi dtfdi ap ltfc hoac tran khi ca hai ben, tran khi trung that

- Phoi khong nd len dtfdc du da tang rat nhieu ap ltfc hut

- Kho thd nhieu khi hut ong dan ltfu mang phoi

Soi phe quan la mot tham kham rat quan trong de xac dinh chan doan, xac dinh vi tri ctfng nhtf mtfc do thtfdng ton ttf dd de ra cach xtf tri Trong luc cap ctfu khong nen chup phe quan, khi da on dinh thi cd the chup

2.7.3 Cach thiic xii tri

Doi vdi nhtfng trtfdng hdp rach phe quan nhd, dieu tri bao tdn, soi phe quan de theo d5i stf lien Md khi quan thtfdng khong cd tac dung

Md khau phe quan rach la mot phau thuat kho Ngay ttf luc gay me dat noi khi quan da phai rat chu y neu khdng se gay suy hd hap cap Phai phau tich ky cang, cat bd nhtfng md dap nat roi mdi khau noi Nen dung chi Vicryl 3/0 hoac 4/0

2.8 V d d o n g m a ch chu do ch an thutafng kin

Khong phai la mot thtfdng ton hiem gap, thtfdng la do tai nan xe co (chiem tdi 20% cac trtfdng hdp mo xac): toe do dtfng dot ngot, doan dong m ach chu xudng dtfdc cac dong mach lien stfdn gitf lai, cdn doan quai dong m ach chu theo quan tinh vang ra phia trtfdc, do dd vtfng vd dong mach chu thtfdng la ndi tiep giap cua hai doan nay (phia chan dong mach dtfdi ddn trai) Khoang 80% la chet do chay mau dtf doi vao khoang mang phoi, chi nhtfng trtfdng hdp ldp vd ngoai cua dong mach chu va mang phoi trung that ngan khdng cho chay mau ao at mdi song sot

2.8.1 K hong ke tdi nhiing trtfdng hdp chet do chay m du dtf doi, nhtfng benh nhan cdn song den vien trong tinh trang on dinh, phai nghi den thtfdng ton nay khi

cd nhung dau hieu sau:

- Tai nan xe co vdi toe do nhanh

- Liet hay giam cam giac hai chan dtf thoang qua tren mot benh nhan khdng cd chan thtfdng cot song

- Chenh lech ap ltfc dong mach gitfa tay va chan.

- lie n g thdi tam thu trtfdc ngtfc hoac sau ltfng gitfa hai xtfdng ba vai

- Mat hay giam mach d cd hay d tay (khi vd vung quai ddng mach chu)

176