Bải 32 Công nghệ gen

Hãy trình bày ứng dụng của công nghệ tế bào?- Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm ở cây trồng.. - Kĩ thuật gen là các phương pháp tác động lên ADN để chuyển một đoạn mang 1 hoặc 1 cụm ge

Text

ỌC 9 Trường THCS Đoàn Thị Điểm Cần Thơ

cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

- Công nghệ tế bào gồm hai công đoạn:

+ Tách tế bào từ cơ thể rồi nuôi cấy trong môi trường dinh dưỡng để tạo ra mô sẹo

+ Dùng hoocmôn sinh trưởng kích thích mô sẹo phân

Hãy trình bày ứng dụng của công nghệ tế bào?

- Nhân giống vơ tính trong ống nghiệm ở cây trồng.

- Ứng dụng nuơi cấy tế bào và mơ trong chọ giống cây trồng.

- Nhân bản vơ tính ở động vật

I/-KHÁI NIỆM VỀ KĨ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN:

- Đọc SGK hãy cho biết thế nào là kĩ thuật gen?

- Kĩ thuật gen là các phương pháp tác động lên ADN để chuyển một đoạn mang 1 hoặc 1 cụm gen từ tế bào của loài cho sang tế bào của loài nhận nhờ thể truyền.

• Thể truyền là một phân tử ADN nhỏ có khả năng tự nhân đôi 1 cách độc lập với hệ gen của tế bào cũng như có thể gắn vào hệ gen của tế bào.

• Ví dụ: plasmit , virut (ADN của VR đã được biến đổi) hoặc 1 số NST nhân tạo (nấm men)

- Plasmid là phân tử ADN nhỏ, dạng vòng nằm trong tế bào chất của nhiều loài vi khuẩn.

- Plasmit có khả năng nhân đôi độc lập với hệ gen của tế bào.

I/-KHÁI NIỆM VỀ KĨ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN:

- Kĩ thuật gen là các phương pháp tác động lên ADN để chuyển một đoạn mang 1 hoặc 1 cụm gen từ tế bào của loài cho sang tế bào của loài nhận nhờ thể truyền.

Hãy trình bày các khâu của kĩ thuật gen?

- Các khâu của kĩ thuật gen: ba khâu

+ Tách ADN gồm: Tách ADN nhiễm sắc thể của tế bào cho và tách phân tử ADN dùng làm thể truyền từ vi khuẩn hoặc virut (tế bào nhận)

+ Tạo ADN tái tổ hợp(ADN lai): Bằng cách ghép ADN của tế bào cho vào vị trí xác định của ADN làm thể truyền nhờ enzim + Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

- Thế nào là công nghệ gen?

- Công nghệ gen: Là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng kĩ

thuật gen ( Tạo ra những tế bào hoặc sinh vật có gen bị biến đổi hoặc thêm gen mới)

• Sinh vật biến đổi gen là sinh vật mà hệ gen của nó đã được con người làm biến đổi cho phù hợp với lợi ích của mình

- Người ta có thể làm biến đổi hệ gen của một sinh

vật theo 3 cách sau:

+ Đưa thêm một gen lạ vào hệ gen

+ Làm biến đổi một gen có sẵn trong hệ gen

+ Loại bỏ hoặc làm bất hoạt một gen nào đó trong hệ gen

II/- ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN:

ỨNG DỤNG

VI SINH VẬT

ĐỘNG VẬT THỰC VẬT

Vi khuẩn E.Coli

Vi khu n E Coli ẩ

-dùng c y gen mã ấ

hóa hoocmon insulin

ng i.

ở ườ

- Dùng chuyển gen

xạ khuẩn làm nâng

cao hiệu quả thuốc

kháng sinh.

II/- ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN:

1/- Tạo chủng vi sinh vật mới:

N m pilicillium ấ

Tạo kháng sinh ampicicline chống các vi khuẩn kháng thuốc từ penicicline

Vi khuaån hidro Pseudomonas

Vi khuẩn Shigella fnexneri

Vi sinh vật lên men Vibrio

Vi khuẩn Clostridium botulinum

Vi sinh vật lên men Photobacterium

II/- ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN:

1/- Tạo chủng vi sinh vật mới:

- Các chủng vi sinh vật mới có khả năng sản xuất nhiều loại sản phẩm sinh học cần thiết như: Axit amin, prôtêin, kháng sinh ) với số lượng lớn và giá thành rẻ.

- Thí dụ: (SGK) Dùng vi khuẩn E coli hoặc nấm men được chuyển gen mã hoá hoocmôn isulin ở người => sản xuất insulin giá thành rẻ…

2/- Tạo giống cây trồng biến đổi gen:

Giống lúa được chuyển gen tổng hợp

β-carotene (giống lúa vàng) Sau quá

trình tiêu hoá, β-carotene được

chuyển hoá thành vitamin A

Khoảng 120 triệu trẻ em trên thế

giới bị các rối loạn do thiếu vitamin

A Giống lúa vàng mang lại niềm hy

vọng trong việc bảo vệ khoảng 1 đến

2 triệu bệnh nhân bị các rối loạn do

thiếu vitamin A

Gạo bình thường

Gạo hạt vàng

•*CÂY CÀ CHUA CHUYỂN

GEN:

• - Gen kéo dài thời gian chín:

• + Làm chậm quá trình chín

nhũn quả.

• + Tăng cường chất lượng

quả và kéo dài thời gian bảo

quản sau thu hoạch.

• - Gen kháng bệnh virut:

• + Kháng virut CMV

• + Góp phần giảm sử dụng

thuốc trừ sâu trong quá trình

sản xuất trồng trọt C©y cµ chua chuyĨn gen kh¸ng virĩt (bªn tr¸i) trong

• C©y b«ng chuyÓn gen kh¸ng s©u Bt

• Mang gen kh¸ng s©u Bt

• Gãp phÇn h¹n chÕ sö dông thuèc trõ s©u

B«ng chuyÓn gen Bt kh¸ng s©u bÖnh (ph¶i) vµ b«ng kh«ng chuyÓn gen mÉn c¶m víi s©u bÖnh (tr¸i)

C©y ng« chuyÓn gen

Kh¸ng bÖnh

Kh¸ng s©u bÖnh (Bt) Kh¸ng mät sau thu ho¹ch (CMx, serpin) ChÝn sím

Rót ng¾n thêi gian trång trät Kh¸ng thuèc diÖt cá

…

Thí nghiệm nghiên cứu John Innes ở Norwich(Anh) tạo được

II/- ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN:

1/- Tạo chủng sinh vật mới:

- Các chủng sinh vật mới có khả năng sản xuất nhiều loại sản phẩm sinh học cần thiết như: Axit amin, prôtêin, kháng sinh ) với số lượng lớn và giá thành rẻ.

2/- Tạo giống cây trồng biến đổi gen:

Là lĩnh vực chuyển gen quí vào cây trồng

- Thí dụ: Cây lúa được chuyển gen qui định tổng hợp β

caroten …

- Thí dụ: (SGK) Dùng vi khuẩn E coli hoặc nấm men được chuyển gen mã hoá hoocmôn isulin ở người => sản xuất insulin giá thành rẻ…

3/- Động vật biến đổi gen:

Phương pháp tạo

động vật biến

đổi gen

-Lấy trứng ra khỏi

con vật nào đó

-Cho thụ tinh trong

ống nghiệm

-Tiêm gen cần

chuyển vào hợp

tử và hợp tử phát

triển thành phôi

-Cấy phôi đã được

chuyển gen vào

tử cung con vật

khác để mang

thai và sinh đẻ

bình thường

Sinh ra một con

vật chuyển gen

Chuyển gen có khả năng tạo protein phát sáng từ các loài này sang động vật

ë thùc vËt

ë chuét thÝ nghiƯm

Sử dụng gen chỉ thị GFB ( gree fluorescene protein)

II/- ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN:

1/- Tạo chủng sinh vật mới:

- Các chủng sinh vật mới có khả năng sản xuất nhiều loại sản phẩm sinh học cần thiết như: Axit amin, prôtêin, kháng sinh ) với số lượng lớn và giá thành rẻ.

-Thí dụ: (SGK) Dùng vi khuẩn E.coli hoặc nấm men được chuyển gen mã hoá hoocmôn isulin ở người => sản xuất isulin giá thành rẻ

2/- Tạo giống cây trồng biến đổi gen:( TD SGK)

Là lĩnh vực chuyển gen quí vào cây trồng

- Thí dụ: Cây lúa được chuyển gen qui định tổng hợp β

caroten

2/- Tạo động vật biến đổi gen: ( TD: SGK)

- Thế giới đã chuyển gen sinh trưởng của bò vào lợn.

- Việt Nam đã chuyển gen sinh trưởng của ngườiø vào cá

III/- KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ SINH HỌC:

Tìm hiểu thông tin ở SGK trả lời các câu hỏi sau:

- Công nghệ sinh học là gì? Công nghệ sinh học gồm những lĩnh vực nào?

- Tại sao công nghệ sinh học là hướng ưu tiên và đầu

tư phát triển trên thế giới và ở Việt Nam

III/- KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ SINH HỌC:

*Công nghệ sinh học: Là ngành công nghệ sử dụng tế bào sống và các qui trình sinh học để tạo ra các sản phẩm cần thiết cho con người.

*Công nghệ sinh học gồm các lĩnh vực: (SGK)

- Công nghệ lên men.

- Công nghệ tế bào động vật và thực vật.

- Công nghệ chuyển nhân và phôi.

- Công nghệ sinh học và xử lí môi trường.

- Công nghệ enzim / prôtêin

- Công nghệ gen.

- Công nghệ sinh học y - dược

Chúc các em học giỏi

Kính chúc sức khỏe qúi thầy cô

Trân trọng kính chào