Bài 6: Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp CÔNG NGHỆ 10 Chương I: TRỒNG TRỌT – LÂM NGHIỆP ĐẠI CƯƠNG... C S KHOA H C CỦA PH Ơ SỞ KHOA HỌC CỦ
Trang 1Bài 6: Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống
cây trồng nông, lâm nghiệp
CÔNG NGHỆ 10
Chương I: TRỒNG TRỌT – LÂM NGHIỆP ĐẠI CƯƠNG
Trang 2NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH
I LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NUÔI CẤY MÔ THỰC VẬT
II C S KHOA H C CỦA PH Ơ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC Ở KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ƯƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC NG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC
II C S KHOA H C CỦA PH Ơ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC Ở KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ƯƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC NG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC
Trang 3LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA NUƠI CẤY MƠ TẾ BÀO THỰC VẬT
- Giai o n 1: - Giai o n 1: đoạn 1: ạn 1: đoạn 1: ạn 1:
Năm 1838, hai nhà sinh vật học Đức là Schleiden & Schwann
đã đề xướng thuyết tế bào và nêu rõ : Mọi cơ thể sinh vật phức tạp đều gồm nhiều đơn vị nhỏ, các tế bào hợp thành
- Các tế bào đã phân hóa đều mang các thông tin di truyền
có trong tế bào đầu tiên ( trứng và tinh trùng), và là những đơn
vị độc lập, từ đó có thể xây dựng lại toàn bộ cơ thể.
Trang 4- Năm 1902, Harberlandt gặp thất bại trong nuôi cấy các tế bào
đã phân hóa tách từ lá một số cây 1 lá mầm.
-Giai o n 3: Giai o n 3: đoạn 1: ạn 1: đoạn 1: ạn 1:
Năm 1954 – 1957, nghiên cứu thành công nh h ảnh hưởng của các chất ưởng của các chất ng của các chất
Năm 1954 – 1957, nghiên cứu thành công nh h ảnh hưởng của các chất ưởng của các chất ng của các chất
kích thích sinh trưởng như auxin, cytokinin …
- Giai o n 2: đoạn 1: ạn 1: - Giai o n 2: đoạn 1: ạn 1: Năm 1934, White, người Mỹ, nuôi cấy thành công trong thời gian dài đầu rễ cà chua với môi trường lỏng chứa muối khoáng, glucose, và nước chiết nấm men Từ đó việc nuôi cấy đầu rễ được tiến hành ở nhiều loại cây khác - Năm 1954 – 1959, phát triển kỹ thuật tách và nuôi cấy tế bào đơn, các tế bào sống độc lập không dính với các tế bào khác – thu huyền phù tế bào đơn bằng cách đưa lắc trên máy lắc…
- Năm 1966 – 1967, tạo thành công cây đơn bội từ nuôi cấy túi phấn cây cà độc dược và cây thuốc lá.
- N m 1960, Morel nhân giống thành công cây địa lan từ tế bào ở đỉnh sinh trưởng.
Trang 5Cà độc dược
Trang 6Cây thuốc lá
Trang 7Cây thuốc lá
Trang 8-Giai o n 4: Giai o n 4: đoạn 1: ạn 1: đoạn 1: ạn 1:
- T 1980 – 1992, hàng loạt công trình chuyển gen ngoại lai vào thực vật được thực hiện
-Kĩ thuật chuyển gen thông qua vi khuẩn, sử dụng điện, vi tiêm, sử dụng súng bắn gen phát triển mạnh và đạt nhiều kết quả.
- Hiện nay, nuôi cấy mô thực vật được ứng dụng mạnh mẽ vào thực tiễn chọn giống, nhân giống vào việc sản xuất các chất mang hoạt tính sinh học và vào nghiên cứu lí luận di truyền học
- Nuôi cấy mô thực vật ở Việt Nam đã thoát khỏi giai đoạn phôi thai, và đang có những đóng góp tích cực vào lí luận sinh học cây trồng và vào thực tiễn nông nghiệp
Trang 9C S KHOA H C CỦA PH C S KHOA H C CỦA PH Ơ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC Ở KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC Ơ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC Ở KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ƯƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC ƯƠ SỞ KHOA HỌC CỦA PHƯƠNG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC NG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC VẬT NG PHÁP NUÔI CẤY MÔ THỰC VẬT
- Tính toàn năng của tế bào
Tế bào thực vật Cây hoàn chỉnh
Trang 10Ch n v t li u nuôi c y ọn vật liệu nuôi cấy ật liệu nuôi cấy ệu nuôi cấy ấy
Ch n v t li u nuôi c y ọn vật liệu nuôi cấy ật liệu nuôi cấy ệu nuôi cấy ấy
Trồng cây trong vườn ươm
Tạo chồi Khử Trùng
Tạo rễ
QUI TRÌNH CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG CÂY BẰNG NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO THỰC VẬT
Cấy cây vào môi trường thích hợp
Trang 12Ch n v t li u nuôi c y ọn vật liệu nuôi cấy ật liệu nuôi cấy ệu nuôi cấy ấy
Ch n v t li u nuôi c y ọn vật liệu nuôi cấy ật liệu nuôi cấy ệu nuôi cấy ấy
Các mô đang phát triển mạnh như:
Mô phân sinh ngọn
Trang 13Khử trùng – Vô Trùng
Phòng nuôi cấy mô
Dụng cụ nuôi cấy
Vật liệu nuôi cấy
Thao tác nuôi cấy
Trang 14Ba nhân tố đảm bảo thành công trong cấy mô thực vật là:
Bảo đảm điều kiện vô trùng.
Chọn đúng môi trường và chu n bị môi trường ẩn bị môi trường
đúng cách
Chọn mô cấy thích hợp, xử lý mô cấy thích hợp trước và sau khi cấy
Trang 15Na2MoO4.2H2O CoCl2.6H2O
1.25 34 0.166 0.050 0.005
5
MnSO4.4H2O ZnSO4.7H2O CuSO4.5H2O
74 4.46 1.72 0.005
5
F Thiamin HCl
Acid Nicotinic Pyridoxin HCl Glycin
0.02 0.1 0.1 0.4
5
Môi trường
MS
Giàu Dinh dưỡng
Trang 25T o ch i ạn 1: ồi
Chồi được tạo trên môi trường có cytokinin
0,5 – 5mg/l.
Mẫu non cho khả năng tạo chồi cao.
Chồi ngọn và chồi bên xuất hiện sau 3 – 4 tháng
Trang 30Tạo rễ
Cây được cấy vào môi trường có chứa auxin 0.1 – 5mg/l.
Giảm độ ẩm từ 90% xuống 30 – 50%,
lá dầy lên và rễ phát triển.
Tạo rễ thường kết hợp với việc thuần hóa
giúp cây làm quen với chế độ tự dưỡng.
Cây được nhúng 1 -3 giây trong dd auxin
nồng độ cao (50 – 1000mg/l)
Trang 33Cấy cây vào môi trường thích hợp
Giúp thuần hóa cây con invitro.
Cấy chuyển cây sang môi trường thích hợp Ổn định sự sinh trường chuẩn bị đưa ra
vườn ươm.
Trang 39Trồng cây trong vườn ươm
Cây phát triển ổn định, đủ lá và rễ ,
chuyển cây sang vườn ươm.
Vườn ươm cây cấy mô phải mát, cường độ chiếu sáng thấp, nhiệt độ không khí mát, độ ẩm cao… Rễ cũ lụi dần, rễ mới xuất hiện.
Phun chất kích thích lên lá để rút ngắn
thời gian ra rễ
Trang 45MỘT SỐ THỰC VẬT NUÔI CẤY MÔ ĐIỂN HÌNH
Hoa Lan
Trang 47C m Ch ng
Trang 48Cuùc
Trang 50Daâu Taây
Trang 51Atisoâ
Trang 52Bắp cải
Trang 53Chuoái
Trang 54Đu đủ
Trang 55Dừa
Trang 56Dứa
Trang 57Quá trình phản phân hóa
hóa đặc hiệu
1 1
1
Tế bào phôi sinh
Tế bào chuyên hóa đặc hiệu
Cây hoàn chỉnh
2 2
2 Nuôi cấy
mô tế bào
