Trình bày những nét cơ bản của quá trình phát triển phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX?. Trình bày những nét cơ bản của
Trang 1UBND HUYỆN TAM DƯƠNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-ĐỀ CHÍNH THỨC
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI VÒNG 1
Năm học 2010-2011 Môn: Lịch sử Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian giao đề)
I Lịch sử thế giới:
Câu 1: (1 điểm) Điền các sự kiện tương ứng vào các mốc thời gian sau:
Câu 2: (2 điểm).
Trình bày những nét cơ bản của quá trình phát triển phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX?
Câu 3: (2 điểm).
Hoàn cảnh và nội dung các quyết định quan trọng trong hội nghị I-AN-TA tháng 2 năm 1945?
Câu 4: (2 điểm).
Giai đoạn lịch sử từ sau năm 1945 đến nay đã diễn ra nhiều sự kiện to lớn quyết liệt
và cả những đảo lộn đầy bất ngờ bằng những kiến thức lịch sử đã học em hãy khái quát những nội dung chủ yếu của lịch sử thế giới hiện đại giai đoạn này?
II Lịch sử Việt Nam:
Câu 1: (1,5 điểm).
Lập bảng thống kê về các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vương cuối thế kỷ XIX và phong trào cách mạng theo khuynh hướng dân chủ tư sản đầu thế kỷ XX theo mẫu sau:
STT Tên cuộc khởi nghĩa Thời gian Người lãnh đạo chính
1
2
3
4
5
6
Câu 2: (1,5 điểm).
Hướng đi và cách đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc có gì mới so với các nhà yêu nước chống Pháp đầu thế kỷ XX trước đó?
-Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm SBD:………Họ và tên thí sinh:………
Trang 2Đỏp ỏn.
I Lịch sử thế giới:
Cõu 1: (1 điểm) Mỗi sự kiện đợc 0,1 điểm.
STT Mốc thời
1 1949 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
2 1991 Chế độ XHCN sụp đổ tại Liên Xô
3 1969 Mĩ đa ngời lên mặt trăng
4 17/8/1945 Inđônêxia giành độc lập
5 01/10/1949 Nớc CHND Trung Hoa ra đời
6 08/8/1967 Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á thành lập (ASEAN)
7 01/01/1959 Cách mạng Cu Ba thành công
8 01/01/1999 Cộng đồng Châu Âu ban hành đồng tiền EURO
9 1993 Chế độ phân biệt chủng tộc A-Pác – Thai sụp đổ tại
Nam Phi
10 5/1955 Tổ chức hiệp ớc Vacsava thành lập
Câu 2: (2 điểm).
Trình bày những nét cơ bản của quá trình phát triển phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX
- Ngay khi đợc tin phát xít Nhật đầu hàng, nhân dân nhiều nớc Đông
Nam á đã nổi dậy đấu tranh lật đổ ách thống trị của Chủ nghĩa phát xít,
thành lập chính quyền cách mạng…
0,4 đ
- Tiêu biểu là In-đô-nê-xi-a độc lập ngày 17/8/1945, Việt Nam độc lập
ngày 02/9/1945, Lào độc lập ngày 12/10/1945… 0,4 đ
- Phong trào đấu tranh lan nhanh sang các nớc ở Nam á, Bắc Phi, nhiều
nớc ở 2 khu vực này liên tiếp nổi dậy giành độc lập nh ấn Độ
(1946-1950), Ai Cập (1952 – 1953), Angiêri (1954-1962) Năm 1960 17 nớc
Châu Phi độc lập…
0,4 đ
- Ngày 01/01/1959 dới lãnh đạo của luật s trẻ tuổi Phi-Đen ca-xtơ-rô,
nhân dân Cu Ba đã lật đổ chế độ độc tài tay sai thân Mĩ Ba-ti-xta… 0,4 đ
-Tới giữa những năm 60 của thế kỷ XX hệ thống thuộc địa của Chủ
nghĩa đế quốc đã sụp đổ về căn bản Năm 1967 hệ thống thuộc địa chỉ
còn 5,2 triệu km2 với 35 triệu dân Tập trung chủ yếu ở Miền Nam Châu
Phi…
0,4 đ
Câu 3: (2 điểm).
Hoàn cảnh và nội dung cỏc quyết định quan trọng trong hội nghị I-AN-TA thỏng 2-1945:
- Từ ngày 04 – 11/2/1945 đại diện cấp cao của 3 nớc Liên Xô, Mĩ, Anh
là Xta-lin, Ru-dơ-ven, Sơc-sin đã họp hội nghị tại I-an-ta 0.25đ
- Hội nghị đã thông qua các Nghị quyết quan trọng về việc phân chia
khu vực ảnh hởng giữa 2 cờng quốc Liên Xô và Mĩ sau chiến tranh thế
giới thứ 2…
0.5đ
- ở Châu Âu Liên Xô chiếm đóng vùng Đông Đức và Đông Âu Vùng
Tây nớc Đức và Tây Âu thuộc phạm vi ảnh hởng của Mĩ và Anh… 0.5đ
- ở Châu á duy trì nguyên hiện trạng Mông Cổ, trả lại cho Liên Xô phía
Nam đảo Xa-kha-lin, trao trả cho Trung Quốc những đất đai bị Nhật
chiếm đóng, Liên Xô và Mĩ chia nhau đóng quân ở Triều Tiên…
0.5đ
- Toàn bộ những thoả thuận quy định trên trở thành khuân khổ của một
trật tự thế giới mới – Trật tự thế giới 2 cực I-an-ta Do Liên Xô và Mĩ
đứng đầu mỗi cực…
0.25đ
Câu 4: (2 điểm).
Khái quát nội dung chủ yếu của lịch sử thế giới hiện đại từ sau năm 1945 đến nay:
-Sau chiến tranh thế giới thứ 2 chủ nghĩa xã hội từ phạm vi 1 nớc đã trở
thành hệ thống thế giới sau khi khôi phục kinh tế, từ năm 1950 đến giữa
những năm 70 (TK XX) CNXH trở thành 1 lực lợng hùng mạnh có ảnh
hởng to lớn đến thế giới, nhng từ những năm 70 đến 1991 CNXH đã lâm
0.4đ
Trang 3vào khủng hoảng rồi tan rã do phạm phải nhiều sai lầm thiếu sót…
- Sau Chiến tranh thế giới thứ 2 phong trào giải phóng dân tộc diễn ra
mạnh mẽ ở Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh Hệ thống thuộc địa của Chủ
nghĩa đế quốc sụp đổi, hơn trăm quốc gia độc lập ra đời, thu đợc nhiều
thành tựu to lớn về kinh tế –xã hội…
0.4đ
- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 kinh tế các nớc TBCN phát triển nhanh
sau thời gian khôi phục, trong đó Mĩ là nớc TB giàu mạnh nhất theo đuổi
mu đồ thống trị thế giới Các nớc TB có xu hớng liên kết khu vực về kinh
tế Tiêu biểu là liên minh Châu Âu EU…
0.4đ
- Sau chiến tranh thế giới thứ 2 trật tự thế giới 2 cực IANTA xác lập, dẫn
đến sự đối đầu căng thẳng giữa 2 phe TBCN và XHCN, đỉnh cao là chiến
tranh lạnh Năm 1989 chiến tranh lạnh kết thúc Thế giới hình thành
những xu thế phát triển mới
0.4đ
- Sau chiến tranh TGT2 diễn ra cuộc CM KHKT với những thành tựu kỳ
diệu tạo ra bớc nhảy vọt trong đời sống vật chất và tinh thần của con ngời,
với những tác động sâu rộng đến mỗi dân tộc, mỗi quốc gia…
0.4đ
II Lịch sử Việt Nam:
Câu 1: (1,5 điểm).
Lập bảng thống kê về các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào Cần Vơng cuối thế kỷ XIX và phong trào cách mạng theo khuynh hớng dân chủ t sản đầu thế kỷ XX theo mẫu :
STT Tên cuộc khởi nghĩa Thời gian Ngời lãnh đạo chính
1 Khởi nghĩa Ba Đình 1886-1887 Phạm Bành-Đinh Công Tráng 0.25đ
2 Khởi nghĩa Bãi Sậy 1883-1892 Nguyễn Thiện Thuật 0.25đ
3 Khởi nghĩa Hơng Khê 1885-1895 Phan Đình Phùng 0.25đ
5 Phong trào Đông Kinh
Nghĩa Thục
1907 Lơng Văn Can- Nguyễn
Quyền
0.25đ
6 Phong trào Duy Tân Những
năm đầu thế kỷ XX
Câu 2: (1,5 điểm).
Hớng đi và cách đi tìm đờng cứu nớc của Nguyễn ái Quốc có những điểm mới
so với các nhà yêu nớc chống Pháp đầu thế kỷ XX trớc đó là:
*Hớng đi: Nguyễn ái Quốc sang Phơng Tây tìm đờng cứu nớc: Ngời
sang Pháp, các nớc Châu Mĩ, châu Phi, châu Âu để tìm hiểu về chủ
nghĩa T bản; Tìm hiểu các dân tộc trên thế giới đã sống và làm việc
ntn? Tìm hiểu thực chất đằng sau khẩu hiệu (Tự do, bình đẳng, bác ái
là gì…Rồi sẽ về giúp đồng bào ta cứu nớc)…
0.5đ
*Cách đi: Nguyễn ái Quốc ra đi tìm đờng cứu nớc bằng 2 bàn tay
trắng, Ngời làm nhiều nghề khác nhau nh: Bồi bàn, quét tuyết, đốt lò,
làm vờn, chụp ảnh…
0.25đ
- Ngời hoạt động, lao động, học tập trong phong trào của những ngời
lao khổ, trong quần chúng công nhân, nhõn dõn lao động…
0.25đ
- Ngời kết giao với những nhân vật tiến bộ có tiếng, viết báo, tham gia
vào các Câu lạc bộ, các buổi mít tinh để tuyên truyền cho CM Việt
Nam và tố cáo tội ác của TD Pháp…
0.25đ
- Hớng đi và cách đi của Nguyễn ái Quốc là điều kiện quan trọng để
Ngời bắt gặp chân lí cứu nớc của thời đại- CN Mác-Lê-Nin… 0.25đ
*Trờn đõy là cỏc đơn vị kiờ́n thức cơ bản học sinh cõ̀n trỡnh bày được Chỉ cho điểm tụ́i đa khi học sinh trỡnh bày chớnh xỏc ,rõ ràng, khoa học …kiờ́n thức theo yờu cõ̀u với trỡnh độ học sinh giỏi
Trang 5UBND HUYỆN TAM DƯƠNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
-ĐỀ DỰ BỊ
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI VÒNG 1
Năm học 2010-2011 Môn: Lịch sử Thời gian làm bài: 150 phút
(Không kể thời gian giao đề)
I LÞch sö thÕ giíi:
Câu 1 (2 điểm): Có nhận định cho rằng sau chiến tranh thế giới thứ hai ,phong
trào giải phóng dân tộc ở Châu Phi phát triển mạnh, Châu Phi được mệnh danh là
“Lục địa mới trỗi dậy” Em hãy làm rõ nhận định trên
Câu 2 (1,5 điểm):
Sau chiến tranh lạnh tình hình thế giới diễn ra theo các xu hướng nào?
Câu 3 (2,5 điểm):
Chứng minh rằng : Sau chiến tranh thế giới thứ hai kinh tế Nhật Bản có tốc độ phát triển thần kì , nguyên nhân của sự phát triển đó?
Câu 4 (2 điểm):
Công cuộc xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho CNXH từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX của Liên Xô?
II Lịch sử Việt Nam
Câu 1 (1 điểm):
Điền các sự kiện lịch sử tương ứng vào các mốc thời gian sau:
8 1886-1887
9 1905-1909
Câu 2 (1 điểm):
Nhận xét chung về phong trào chống Pháp ở nửa cuối thế kỉ XIX?
-Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm SBD:………Họ và tên thí sinh:………
Đáp án
Trang 6I LÞch sö thÕ giíi:
Câu 1( 2 điểm): Ch ng minh sau chi n tranh th gi i th hai ,phong tr o gi i phóngến tranh thế giới thứ hai ,phong trào giải phóng ến tranh thế giới thứ hai ,phong trào giải phóng ới thứ hai ,phong trào giải phóng ào giải phóng ải phóng dân t c Châu Phi phát tri n m nh, Châu Phi ển mạnh, Châu Phi được mệnh danh là “Lục địa mới ạnh, Châu Phi được mệnh danh là “Lục địa mới được mệnh danh là “Lục địa mới c m nh danh l “L c ệnh danh là “Lục địa mới ào giải phóng ục địa mới địa mới a m i ới thứ hai ,phong trào giải phóng
tr i d y” ỗi dậy” ậy”
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai cơn bão táp cách mạng bùng nổ ở
Châu Phi Phong trào nổ ra sớm nhất ở Bắc Phi nơi có trình độ kinh
tế , văn hóa , xã hội phát triển nhất
0,25 đ
- Mở đầu là cách mạng Ai Cập Tháng 7- 1952 dưới sự lãnh đạo của
Đại tá Nát Xe binh lính Ai Cập đã làm cuộc binh biến… Thành lập
nước cộng hòa Ai Cập 1953…Tiếp đó là cách mạng An – Giê- Ri
(1954-1962)…
0,25 đ
- Năm 1960được gọi là năm Châu Phi với sự kiện 17 nước tuyên bố
độc lập…
0,25 đ
- Năm 1975 hệ thống thuộc địa của các nước đế quốc lần lượt tan
rã , các dân tộc Châu Phi giành lại được độc lập và chủ quyền…
0,25 đ
- Các nước Châu Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước phát
triển kinh tế xã hội và thu đươc nhiều thành tựu, tuy nhiên nhìn
chung Châu Phi vẫn là lục địa dói nghèo , lạc hậu…
0,25 đ
- Từ cuối những năm 80 của thế kỉ XX tình Châu Phi ngày càng khó
khăn và không ổn định: Xung đột quân sự , nội chiến…
0,25 đ
- Trong những năm gần đây các nước Châu phi đã tích cực tìm kiếm
các giải pháp , đề ra cải cách nhằm giải quyết các cuộc xung đột ,
khắc phục những khó khăn về kinh tế , thành lập các tổ chức liên
minh khu vực , điển hình nhất là liên minh Châu Phi AU…
0,5 đ
Câu 2: (1,5 điểm)
Sau chiến tranh lạnh tình hình thế giới diễn ra theo các xu hướng sau:
- Xu thế hòa dịu, hòa hoãn trong quan hệ quốc tế Các nước lớn
tránh xung đột trực tiếp ,đối đầu nhau dần đi vào thương lượng …
0,3 đ
- Xu thế thiết lập trật tự thế giới đa cực ,nhiều trung tâm Tuy nhiên
Mĩ lai chủ trương thiết lập trật tự thế giới đơn cưc…
0,3 đ
- Từ sau chiến tranh lạnh và chịu tác động của cuộc các mạng khoa
học kĩ thuật, các nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển lấy
kinh tế làm trọng điểm
0,3 đ
- Tuy hòa bình thế giới được củng cố nhưng từ đàu những năm 90
của thế kỉ XX nhiều khu vực lại xảy ra những vụ xung đột quân sự
hoặc nội chiến
0,3 đ
- Xu thế chung của thế giới ngày nay là: Hòa bình ,ổn định ,hợp tác
phát triển kinh tế…
0,3 đ
Câu 3: (2,5 điểm)
Chứng minh sau chiến tranh thế giới thứ hai kinh tế Nhật Bản có tốc độ phát triển thần kì , nguyên nhân c a s phát tri n ó:ủa sự phát triển đó: ự phát triển đó: ển mạnh, Châu Phi được mệnh danh là “Lục địa mới đ
Sau chiến tranh thế giới thứ hai nền kinh tế Nhật Bản dần đ ược khôi
phục Tháng 6-1950 Mĩ tiến hành cuộc chiến tranh Triều Tiên ,đây
được coi là ngọn gió thần thổi vào nền kinh tế Nhật Bản Bước sang
những năm 60 của thế kỉ XX khi Mĩ gây ra cuộc chiến tranh xâm
lược Việt Nam , nền kinh tế Nhật Bản lại có cơ hội phát triển với tốc
độ thần kì…Từ những năm 70 của thế kỉ XX Nhật Bản là một trong
ba trung tâm kinh tế tài chính thế giới…
0,5 đ
Trang 7- Tổng sản phẩm quốc dân năm 1950 đạt 20 tỉ USD , bằng 1/17 của
Mĩ Năm 1968 đạt 183 tỉ USD ,vươn lên đứng thứ hai trên thế giới…
0,25 đ
- Năm 1990 thu nhập bình quân đầu người đạt hơn 23000 USD ,
vượt Mĩ và đứng thứ hai trên thé giới sau Thụy Sĩ…
0,25 đ
Về công nghiệp : Từ 1950-1960 tăng 15% / năm , Từ 1961-1970
tăng 13,5%/năm…
0,25 đ
- Nông nghiệp : Từ 1967-1969 cung cấp được hơn 80% nhu cầu
lương thực trong nước , 2/3 nhu cầu thịt ,sữa , nghề đánh cá đứng
thứ hai trên thế giới sau Pê-Ru…
0,25 đ
Nguyên nhân:
- Khách quan: Kinh tế Nhật Bản phát triển gắn với những điều kiện
quốc tế thuận lợi…
0,2 đ
- Chủ quan:
+ Do truyền thống văn hóa , giáo dục lâu đời của người Nhật , tiếp
thu những giá trị tiến bộ của thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc
dân tộc…
0,2 đ
+ Hệ thống tổ chức quản lí có hiệu quả của các xí nghiệp, công ty
Nhật Bản…
0,2 đ
+ Vai trò quan trọng của nhà nước trong việc đề ra các chiến lược
phát triển , nắm bắt đúng thời cơ…
0,2 đ
+ Con người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có ý chí vươn lên, cần
cù lao động , có kỉ luât…
0,2 đ
Câu 4:( 2 điểm)
Công cuộc xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho CNXH từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX của Liên Xô:
- Từ năm 1950- Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật
cho chủ nghĩa xã hội với các kế hoạch dài hạn…Như kế hoach 5 năm
lấn thứ năm 1951-1955 ,kế hoach 5 năm lấn thứ sáu 1956-1960 ,kế
hoach 7 năm 1959-1965
0.5 đ
- Phương hướng chính : Tiếp tục ưu tiên phát triển công nghiệp
nặng , thâm canh trong sản xuất nông nghiệp, đẩy mạnh khoa học kĩ
thuật, tăng cường sức mạnh quốc phòng …
0,25đ
+ Thành tựu:
- Về kinh tế: Trong hai thập niên 50 và 60 của thế kỉ XX sản xuất
công nghiệp bình quân tăng 9,6%/năm… Liên Xô trở thành cường
quốc công nghiệp đứng thứ hai thế giới …
0,25đ
- Về khoa học , kĩ thuật: Năm 1957 Liên xô phóng thành công vệ tinh
nhân tạo lên khoảng không vũ trụ Năm 1961 phóng tàu Phương
Đông bay vòng quanh trái đất…
0,25đ
- Quân sự: Cho đến những năm 70 Liên Xô đạt thế cân bằng chiến
lược vế sức mạnh quân sự nói chung , sức mạnh lực lượng hạt nhân
nói riêng với Mĩ và các nước tư bản phương Tây…
0,25đ
- Đối ngoại : Liên Xô chủ trương duy trì hòa bình và an ninh thế giới,
quan hệ hữu nghị với các nước…Ủng hộ các cuộc đấu tranh chống
chủ nghĩa thực dân giành độc lập tự do của các dân tộc bị áp bức
Liên Xô trở thành thành trì vững chắc cho hòa bình và cách mạng thế
giới…
0,5 đ
Trang 8II Lịch sử Việt Nam
Câu 1:(1 điểm) Mỗi sự kiện đúng được 0,1 điểm)
Điền các sự kiện lịch sử tương ứng vào các mốc thời gian sau:
1 1858 Pháp xâm lược Việt Nam
2 1862 Triều Nguyễn kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất
3 1873 Pháp xâm lược Bắc Kì lần I
4 1874 Triều Nguyễn kí với Pháp hiệp ước Giáp Tuất
5 1883 Triều Nguyễn kí với Pháp hiệp ước Hác – Măng
6 1884 Triều Nguyễn kí với Pháp hiệp ước Pa- Tơ- Nôt
7 1885 Phong trào Cần Vương bùng nổ
8 1886-1887 Khởi nghĩa Ba Đình
9 1905-1909 Phong trào Đông Du
10 1911 Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước
Câu 2:
Nhận xét chung về phong trào chống Pháp ở nửa cuối thế kỉ XIX:
- Quy mô: Phong trào diễn ra khắp Bắc, Trung kì 0,2 đ
-Thành phần :tham gia bao gồm các văn thân , sĩ phu yêu nước , nông
dân …
0,2 đ
- Hình thức và phương pháp đấu tranh: Khởi nghĩa vũ trang 0,2 đ
- Tính chất: Là cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc đấu tranh giành lại
độc lập dân tộc của nhân dân ta rất mãnh liệt
0,2 đ
-Ý nghĩa : Chứng tỏ ý chí đấu tranh giành lại độc lập dân tộc của
nhân dân ta rất mãnh liệt
0,2 đ
*Trên đây là các đơn vị kiến thức cơ bản học sinh cần trình bày được Chỉ cho điểm tối đa khi học sinh trình bày chính xác ,rõ ràng, khoa học …kiến thức theo yêu cầu với trình độ học sinh giỏi