Một nhà sinh lý học thực vật đã làm thí nghiệm như sau: Đặt 2 cây A và B vào 2 bình thí nghiệm có chiếu sáng với cường độ như nhau nhưng thay đổi nồng độ O2 trong bình.. Hoạt động hô hấp
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2014-2015
ĐỀ THHI MÔN: SINH HỌC 10
Thời gian làm bài: 180 phút, không kể thời gian phát đề
Câu 1 (1,0 điểm) Cơ quan hấp thụ nước và ion khoáng chủ yếu ở thực vật ở cạn là gì? Tế bào lông hút có
đặc điểm như thế nào để phù hợp với chức năng hút nước và hút khoáng?
Câu 2 (1,0 điểm) Phân biệt hai con đường thoát hơi nước ở thực vật Tại sao thoát hơi nước qua lá vừa là
một “tai họa” và cũng là một “tất yếu”?
Câu 3 (1,0 điểm)
a) Thực vật đã có đặc điểm thích nghi như thế nào trong việc bảo vệ tế bào khỏi bị dư lượng NH3 đầu độc?
b) Ý nghĩa của việc xới xáo, làm cỏ, sục bùn trong nông nghiệp?
Câu 4 (1,0 điểm) Một nhà sinh lý học thực vật đã làm thí nghiệm như sau: Đặt 2 cây A và B vào 2 bình thí
nghiệm có chiếu sáng với cường độ như nhau nhưng thay đổi nồng độ O2 trong bình
Kết quả thí nghiệm được ghi ở bảng sau:
Thí nghiệm Cường độ quang hợp (mg CO2/dm 2 /giờ)
a) Hãy trình bày mục đích và nguyên lý của thí nghiệm trên?
b) Giải thích kết quả của thí nghiệm.
Câu 5 (1,0 điểm)
a) Người ta làm thí nghiệm cắt rời tim ếch ra khỏi cơ thể rồi nuôi trong dung dịch sinh lý và quan sát Theo
em, tim ếch sau khi tách rời khỏi cơ thể có còn đập không? Tại sao?
b) Phân biệt những đặc điểm cơ bản giữa hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín.
Câu 6 (1,0 điểm) Hoạt động hô hấp của tế bào ở các cơ quan luôn sản sinh ra các chất (CO2, axit lactic,…) có thể làm thay đổi pH của máu Mặc dù vậy, pH của máu vẫn duy trì của mức độ ổn định khoảng 7,35 – 7,45 Tại sao?
Câu 7 (1,0 điểm)
a) Vì sao ở động vật có vú, những loài có khối lượng cơ thể nhỏ thường có nhịp tim nhanh hơn nhịp tim của
những loài có khối lượng cơ thể lớn?
b) Ở người, những động mạch nhỏ không có huyết áp tối đa và huyết áp tối thiểu giống như ở những động
mạch lớn Giải thích
Câu 8 (1,0 điểm)
a) Cắt đỉnh chồi của hai cây hướng dương, sau đó bôi một lớp bột chứa axit indol axetic lên vết cắt của một
trong hai cây Sau một thời gian quan sát thấy chỉ một trong hai cây mọc chồi nách Hãy giải thích hiện tượng trên Ý nghĩa của biện pháp ngắt ngọn trong sản xuất nông nghiệp là gì?
b) Ở thực vật, có hiện tượng cây trồng trong bóng râm phân cành muộn và ít hơn cây trồng nơi quang đãng.
Hãy giải thích tác dụng của hoocmôn thực vật tới hiện tượng này
Câu 9 (1,0 điểm) Hình thức sinh trưởng của cây Một lá mầm và của cây Hai lá mầm khác nhau như thế
nào? Giải thích vì sao trên mặt cắt ngang thân cây gỗ (rõ nét nhất là ở phần gỗ lõi) có những vòng tròn màu tối, sáng khác nhau
Câu 10 (1,0 điểm) Em hãy cho biết các hiện tượng sau thuộc loại tập tính nào của động vật?
a) Hươu đực có tuyến nằm cạnh mắt tiết ra một loại dịch có mùi đặc biệt Nó quệt dịch có mùi đó vào cành
cây để thông báo cho các con đực khác biết lãnh thổ đã có chủ
b) Ong thợ lao động cần mẫn suốt cả cuộc đời chỉ để phục vụ cho sinh sản của ong chúa hoặc khi có kẻ đến
phá tổ nó lăn xả vào chiến đấu và hi sinh cả tính mạng mình để bảo vệ tổ
c) Đến mùa sinh sản, chim công đực thường nhảy múa và khoe mẽ bộ lông sặc sỡ của mình để quyến rũ chim
cái, sau đó chúng giao phối với nhau Chim cái đẻ trứng và ấp trứng nở thành chim công con
d) Hổ, báo rình con mồi, sau đó nhảy lên vồ hoặc rượt đuổi, cắn vào cổ con mồi.
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu, cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: ……….……… …….…….….….; Số báo danh………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC KỲ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2014-2015
ĐÁP ÁN MÔN: SINH HỌC (Dành cho học sinh THPT không chuyên)
1
(1,0đ)
* Đó là: Rễ
* Đặc điểm phù hợp của tế bào lông hút với chức năng hút nước và khoáng:
- Thành tế bào mỏng, không thấm cutin
- Chỉ có một không bào trung tâm lớn
- Nhiều ti thể → Hô hấp mạnh → Tạo năng lượng hút khoáng chủ động, tạo áp suất thẩm
thấu cao
0,25 0,25 0,25 0,25
2
(1,0đ)
* Điểm khác biệt giữa hai con đường thoát hơi nước:
- Vận tốc nhỏ
- Không được điều chỉnh - Vận tốc lớn - Được điều chỉnh bằng việc đóng mở khí khổng
* Thoát hơi nước là một “tai họa” và cũng là một “tất yếu”:
- Là “tai họa” vì: Trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển thực vật phải mất đi một
lượng nước quá lớn
- Là “tất yếu” vì: có thoát hơi nước thì mới tạo một lực hút để lấy được nước, điều hòa nhiệt
độ lá, làm mở khí khổng giúp trao đổi CO2 cung cấp cho quang hợp
0,25 0,25
0,25 0,25
3
(1,0đ)
a) Cách bảo vệ tế bào khỏi lượng NH 4 + dư thừa:
- Hình thành amit: sử dụng axit amin đicacbôxilic kết hợp với NH4+ tạo thành amit……
- Ví dụ: Axit glutamic + NH4+ → Glutamin………
(Thí sinh có thể lấy ví dụ với axit aspartic vẫn cho điểm tối đa)
b) Ý nghĩa:
- Tăng độ thoáng khí cho đất → quá trình hô hấp tăng → tạo ra nhiều năng lượng, chất hữu
cơ trung gian thúc đẩy quá trình hút nước, hút khoáng cuả cây
- Ngăn chặn sự mất nitơ của đất vì quá trình phản nitrat hóa diễn ra trong điều kiện kị khí
- Làm cỏ → giảm sinh vật cạnh tranh với cây trồng nông nghiệp
- Xới xáo → bộ rễ phát triển tốt hơn → hút nước, hút khoáng tốt hơn…
(Thí sinh trình bày được 1-2 ý đạt 0,25đ, 3-4 ý đạt điểm tối đa)
0,25 0,25
0,5
4
(1,0đ)
a) Mục đích, nguyên lý TN:
- Mục đích thí nghiệm: Xác định cây C3 và cây C4……… ……
- Nguyên lý của thí nghiệm: Cây C3 phân biệt với cây C4 ở đặc điểm hô hấp sáng Trong đó,
cây C3 có hô hấp sáng còn cây C4 không có; mà hô hấp sáng lại phụ thuộc chặt chẽ vào
nồng độ O2 không khí
b) Giải thích:
- Cây A ở 2 lần thí nghiệm có cường độ quang hợp khác nhau vì ở thí nghiệm 2 nồng độ O2
là 0% đã làm giảm hô háp sáng đến mức tối đa → cường độ quang hợp tăng lên → Cây A là
cây C3
- Cây B ở 2 lần thí nghiệm có cường độ quang hợp hầu như không đổi → nồng độ O2 không
ảnh hưởng đến quang hợp của cây B → Cây B không có hô hấp sáng → cây B là cây C4
0,25 0,25
0,25
0,25
5
(1,0đ)
a) Kết quả thí nghiệm:
- Tim ếch sau khi tách rời khỏi cơ thể vẫn còn đập tự động
- Giải thích: Do tim có nút xoang nhĩ có khả năng tự phát xung điện Xung điện lan ra khắp
cơ tâm nhĩ làm tâm nhĩ co, sau đó lan đến nút nhĩ thất, đến bó His rồi theo mạng Puôckin
lan ra khắp thành cơ tâm thất làm tâm thất co
b) Phân biệt hệ tuần hoàn hở và hệ tuần hoàn kín:
0,25 0,25
Trang 3- Máu được tim bơm vào động mạch và sau
đó tràn vào khoang cơ thể Máu tiếp xúc và
trao đổi chất trực tiếp với các tế bào, sau đó
trở về tim
- Máu chảy trong động mạch dưới áp lực
thấp, tốc độ máu chảy chậm
- Máu được tim bơm đi lưu thông liên tục trong mạch kín, từ động mạch qua mao mạch, sau đó về tĩnh mạch Máu trao đổi
chất với tế bào qua thành mao mạch
- Máu chảy trong động mạch dưới áp lực cao hoặc trung bình, tốc độ máu chảy nhanh
0,25 0,25 6 (1,0đ) - Cơ chế duy trì ổn định pH của máu nhờ các hệ đệm: do chúng có khả năng lấy đi H+ hoặc OH- khi các ion này xuất hiện trong máu
- Hệ đệm bicacbonat: NaHCO3/H2CO3 (HCO3-/CO2 )
- Hệ đệm phôtphat: Na2HPO4/NaH2PO4 (HPO42-/HPO4- )
- Hệ đệm prôtêin: là hệ đệm quan trọng của máu, nhờ khả năng điều chỉnh cả độ axit lẫn kiềm: điều chỉnh độ kiềm nhờ gốc –COOH; điều chỉnh độ axit nhờ gốc -NH2 của prôtêin
0,25 0,25 0,25 0,25 7 (1,0đ) a) Giải thích: - ĐV càng nhỏ thì tỉ lệ S/V càng lớn → cơ thể mất nhiệt càng nhiều → tốc độ chuyển hóa càng cao, tiêu tốn O2 để giải phóng năng lượng cho duy trì thân nhiệt càng nhiều → tần số hô hấp càng lớn và nhịp tim càng nhanh
- ĐV càng nhỏ có khối lượng tim càng nhỏ, lực co bóp của tim càng yếu nên tim càng phải đập nhanh để kịp thời cung cấp máu cho cơ thể………
b) Giải thích: - Ở các động mạch nhỏ không có huyết áp tối đa và tối thiểu vì: Các động mạch nhỏ ở xa tim, nhờ sự đàn hồi của thành các động mạch lớn nên khi máu tới các động mạch nhỏ không còn phụ thuộc vào nhịp co bóp của tim………
- Ở các động mạch lớn có huyết áp tối đa và tối thiểu vì: Các động mạch lớn ở gần tim, khả năng đàn hồi của thành động mạch có hạn nên áp lực máu trong các động mạch lớn phụ thuộc nhiều vào nhịp co bóp của tim ………
0,25 0,25 0,25 0,25 8 (1,0đ) a) - Cây có xử lý AIA không mọc chồi nách do AIA có vai trò duy trì ưu thế đỉnh và ức chế sinh trưởng chồi nách, ngược lại cây không được xử lý AIA sẽ hình thành chồi nách ……
- Ý nghĩa trong sản xuất nông nghiệp: khi ngắt ngọn → mất ưu thế đỉnh (do auxin sinh ra chủ yếu ở đỉnh) → cây sẽ mọc nhiều chồi nách cho nhiều hoa quả (đậu tương, đậu côve,…) hay cho nhiều ngọn (rau bí, mồng tơi,…)
b) - Trên các cành trong bóng râm, cường độ quang hợp giảm, lá sản sinh ít auxin → tỉ lệ auxin/etylen giảm, etylen làm cành già đi và gãy rụng
- Ngược lại, với cây trồng nơi quang đãng thì tỉ lệ auxin/etylen tăng làm cành phát triển………
0,25 0,25 0,25 0,25 9 (1,0đ) - Đa số cây Một lá mầm chỉ có sinh trưởng sơ cấp nên chủ yếu cây sinh trưởng về chiều cao Những cây Hai lá mầm có cả sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp, nhờ vậy cây không chỉ sinh trưởng về chiều cao mà còn sinh trưởng cả về chiều ngang
- Những vòng tròn màu tối là tập hợp các mạch ống hẹp, có thành ống dày, hình thành từ những tế bào sinh ra và lớn lên trong điều kiện môi trường bất lợi (mùa đông); những vòng tròn màu sáng là tập hợp các mạch ống rộng, có thành ống mỏng; hình thành từ những tế bào sinh ra và lớn lên trong điều kiện môi trường thuận lợi (ấm áp, đủ ánh sáng và dinh dưỡng)
0,5 0,5 10 (1,0đ) a) Tập tính bảo vệ lãnh thổ
b) Tập tính vị tha (HS viết tập tính xã hội vẫn cho điểm tối đa)
c) Tập tính sinh sản
d) Tập tính kiếm ăn
0,25 0,25 0,25 0,25