Sự đồng hóa cácbon trong quang hợp ở các loài thực vật CAM thể hiện đặc điểm thích nghi với môi trường sống như thế nào?. c Điểm khác nhau cơ bản về cách lan truyền của xung thần kinh tr
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2013-2014
ĐỀ THI MÔN: SINH HỌC (Dành cho học sinh THPT không chuyên)
Thời gian thi: 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (1,0 điểm) Vào những ngày nắng nóng, tế bào lỗ khí kiểm soát tốc độ thoát hơi nước của cây như thế
nào? Tại sao hiện tượng đó lại vừa có lợi, vừa có hại cho cây trồng?
Câu 2 (1,0 điểm) Vì sao ở những vùng đất tơi xốp, nhiều mùn thì cây trồng lại xanh tốt?
Câu 3 (1,0 điểm) Ảnh hưởng của nguyên tố phôtpho đối với cây trồng như thế nào? (Dạng hấp thụ, vai trò,
triệu chứng khi thiếu) Vì sao khi bón phân lân cho cây trồng người ta thường đào thành rãnh quanh gốc rồi mới bón?
Câu 4 (1,0 điểm) Ở một số loại hạt (ngô, đậu ) người ta thấy rằng: Nếu lấy hạt tươi đem ủ ở nhiệt độ và độ
ẩm tối ưu thì hiệu suất nảy mầm không đạt 100% Nhưng nếu phơi khô những loại hạt tươi đó, một thời gian sau đem ngâm nước rồi ủ ở nhiệt độ và độ ẩm tối ưu thì hiệu suất nảy mầm cao hơn, có thể đạt 100%
a) Giải thích hiện tượng trên.
b) Nêu cách đơn giản nhất để kiểm chứng giải thích trên.
Câu 5 (1,0 điểm) Sự đồng hóa cácbon trong quang hợp ở các loài thực vật CAM thể hiện đặc điểm thích
nghi với môi trường sống như thế nào?
Câu 6 (1,0 điểm).
a) Vì sao trong mô thực vật diễn ra quá trình khử nitrat?
b) Thực vật đã có đặc điểm thích nghi như thế nào trong việc bảo vệ tế bào khỏi bị dư lượng NH3 đầu độc? c) Điểm khác nhau cơ bản về cách lan truyền của xung thần kinh trên sợi thần kinh có bao miêlin so với
sợi thần kinh không có bao miêlin Tại sao xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh có bao miêlin lại có đặc điểm như vậy?
Câu 7 (1,0 điểm) Nêu đặc điểm của mao mạch phù hợp với chức năng của chúng Tại sao bình thường ở
người chỉ có chừng 5% tổng số mao mạch là luôn có máu chảy qua?
Câu 8 (1,0 điểm) Đối với một số động vật hô hấp bằng phổi (cá voi, hải cẩu…), nhờ những đặc điểm nào
giúp chúng có thể lặn được rất lâu trong nước?
Câu 9 (1,0 điểm) Ở người, tại sao động mạch phần dưới của cơ thể không có van nhưng tĩnh mạch phần
dưới của cơ thể lại có van?
Câu 10 (1,0 điểm) Hãy thiết kế thí nghiệm chứng minh: Hô hấp là một quá trình tỏa nhiệt Giải thích kết quả
của thí nghiệm
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: ……….……… …….…….….….; Số báo danh………
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
(Đáp án gồm 02 trang)
KỲ THI CHỌN HSG LỚP 11 THPT NĂM HỌC 2013-2014
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: SINH HỌC (Dành cho học sinh THPT không chuyên)
1
(1,0đ)
* Tế bào lỗ khí kiểm soát tốc độ thoát hơi nước của cây vào những ngày nắng nóng bằng
cách:
- Khi trời nóng, khô cây mất nhiều nước, tế bào thực vật sản sinh hoocmôn thực vật là axit
bị thoát ra khỏi tế bào bảo vệ → khí khổng đóng lại………
Nước đi ra theo sự thẩm thấu, tế bào hạt đậu trở nên mềm, duỗi ra và khí khổng đóng lại…
*Ưu điểm: Hạn chế sự mất nước của cây, làm cây không bị héo, chết
*Tác hại: Hạn chế sự xâm nhập của CO2 → làm giảm hiệu quả quang hợp, oxi còn bị giữ lại
trong khoảng gian bào gây nên hô hấp sáng ở thực vật C3……
0,25 0,25 0,25 0,25
2
(1,0đ)
*Cây trồng xanh tốt vì:
- Trong mùn có nhiều chất hữu cơ, là nguồn dự trữ các chất khoáng và có nhiều nitơ
- Đất tơi xốp sẽ thoáng khí, có nhiều oxi, ít khí độc, độ ẩm thích hợp là điều kiện thuận lợi
cho các vi sinh vật phân giải các chất hữu cơ, đặc biệt là các vi sinh vật phân giải prôtêin và
- Đất tơi xốp, thoáng khí là điều kiện để cho bộ rễ phát triển, hô hấp tốt, từ đó lấy được
nhiều nước và khoáng đảm bảo cho cây sinh trưởng, phát triển tốt ………
0,25 0,5 0,25
3
(1,0đ)
* Dạng hấp thụ: PO43-
*Vai trò:
- Cấu tạo axit nucleic, prôtêin, ATP
- Cần thiết cho sự phân chia tế bào, sự sinh trưởng của mô phân sinh, kích thích phát triển
của rễ, ra hoa quả và hạt
- Tham gia tích cực vào quá trình quang hợp, hô hấp, điều chỉnh sinh trưởng, làm tăng
cường hoạt tính Rhizobia và các nốt sần ở rễ……… …………
*Triệu chứng: Toàn thân còi cọc, lá màu sẫm, khi thiếu trầm trọng lá và thân có màu tía Rễ
kém phát triển Quả chín chậm không có hạt và quả phát triển kém Duy trì ưu thế đỉnh ít
phân cành Gây ra việc thiếu các nguyên tố vi lượng như Zn, Fe (khi thừa) …………
*Đào thành rãnh quanh gốc, vì: P liên kết chặt với đất ít di động nhờ khuyếch tán, tốc độ
khuyếch tán rất thấp → tăng cường tiếp xúc với vùng hoạt động của rễ → tăng khả năng hút
P
0,25
0,25 0,25 0,25
4
(1,0đ)
a - Khi còn tươi, lượng ABA (axit abxixic) cao gây ức chế quá trình nảy mầm ABA cao
làm cho các hạt này "ngủ" chờ thời tiết thuận lợi mới nảy mầm → thể hiện đặc điểm thích
nghi sinh sản với khí hậu………… ……… ………
- Khi phơi khô hạt một thời gian, hoạt tính của ABA bị mất, vì vậy hiệu suất nảy mầm tăng
lên (hiện tượng này thường thấy ở cây một năm) … ……….…… ………
b Cách đơn giản nhất là so sánh hàm lượng ABA của hạt tươi và của hạt đã phơi khô rồi
được ngâm nước
0,25 0,25 0,5
5
(1,0đ)
- Thực vật CAM là nhóm thực vật mọng nước, sống nơi hoang mạc, khô hạn
- Ở thực vật CAM sự đồng hóa CO2 xảy ra trong pha tối của quá trình quang hợp, trong đó có sử
+ Giai đoạn tái cố định CO2 theo chu trình Calvin diễn ra vào ban ngày khi khí khổng đóng
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 3(1,0đ)
a Giải thích:
- Vì thực vật hấp thụ nitơ ở 2 dạng: NH4+ (dạng khử) và NO3- (dạng ô xi hóa), nhưng trong
tục hình thành aa → tổng hợp Prôtêin
b Đặc điểm thích nghi để tự bảo vệ:
- Hình thành amit
c Điểm khác nhau cơ bản:
- Xung thần kinh trên sợi thần kinh có bao miêlin lan truyền theo kiểu nhảy cóc từ eo Ranvie
này sang eo Ranvie khác (tốc độ nhanh) Xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao
miêlin lan truyền liên tiếp từ vùng này sang vùng khác kề bên (tốc độ chậm)……
*Giải thích:
- Do bao miêlin có tính chất cách điện nên không thể khử cực và đảo cực ở vùng có bao
miêlin được
0,25 0,25
0,25 0,25
7
(1,0đ)
* Cấu tạo mao mạch phù hợp với chức năng:
- Mao mạch có đường kính rất nhỏ chỉ đủ để cho các tế bào hồng cầu di
chuyển theo một hàng nhằm tối đa hoá việc trao đổi các chất với dịch mô
.… ……… …
- Mao mạch chỉ được cấu tạo từ một lớp tế bào không xếp sít với nhau
nhằm giúp cho một số chất cần thiết và bạch cầu có thể dễ ra vào mao
mạch nhằm thực hiện chức năng vận chuyển các chất và bảo vệ cơ
thể……… ………
* Giải thích:
Số lượng mao mạch trong các cơ quan là rất lớn, chỉ cần khoảng 5% số
mao mạch có máu lưu thông là đủ, số còn lại có tác dụng điều tiết lượng
máu đến các cơ quan khác nhau theo các nhu cầu sinh lý của cơ thể
Lượng máu tới các mao mạch được điều tiết bởi các cơ vòng ở đầu các
động mạch máu nhỏ trước khi tới lưới mao mạch ………… …
………
0,25 0,25
0,5
8
(1,0đ)
- Lá lách rất lớn dự trữ nhiều máu, trong máu lượng O2 rất lớn
- Hàm lượng prôtêin myoglôbin cao trong hệ cơ để tích luỹ O2
nước 1 cách thụ động
trong thời gian lặn
0,25 0,25 0,25 0,25
9
(1,0đ)
*Giải thích:
- Tĩnh mạch phần dưới cơ thể có van Do huyết áp trong tĩnh mạch thấp, máu có xu hướng
rơi xuống phía dưới Van tĩnh mạch ngăn không cho máu xuống phía dưới, chỉ cho máu đi
theo một chiều về phía tim
- Huyết áp trong động mạch cao, áp lực máu chảy trong mạch lớn → nên không cần
van
0,5 0,5
10
(1,0đ)
*Thiết kế thí nghiệm:
Lấy 1 kg hạt thóc hoặc đậu, ngô ngâm trong nước, vớt ra, ủ cho nảy mầm: Gói hạt trong
túi vải, đặt túi hạt trong hộp xốp cách nhiệt, cắm nhiệt kế vào túi hạt, theo dõi nhiệt độ trên
nhiệt kế Ghi nhiệt độ ở các thời gian khác nhau sẽ thấy khi hô hấp, hạt tỏa nhiệt mạnh
(nhiệt kế tăng lên)
* Giải thích hiện tượng:
Trong quá trình hô hấp nội bào, khi phân giải hoàn toàn 1 phân tử glucôzơ hiệu suất giải
phóng năng lượng (ATP) chỉ chiếm khoảng 40%, còn phần lớn năng lượng tỏa ra dưới dạng
nhiệt → quá trình hô hấp tỏa nhiệt
0,5
0,5