- Neâu caùc bieän phaùp aùp duïng trong saûn xuaát ôû ñôùi oân hoøa ñeå coù moät löôïng noâng saûn lôùn, chaát löôïng cao vaø ñoàng ñeàu.. gia ñình trong troàng troït vaø chaên nuoâi.[r]
Trang 1Ngày dạy: 06/10/2016 Tuần : 8
CHƯƠNG II MƠI TRƯỜNG ĐỚI ƠN HỊA
HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ƠN HỊA.
Bài 13 MƠI TRƯỜNG ĐỚI ƠN HỊA
I MỤC TIÊU: Sau bài học, HS cần :
1 Về kiến thức :
- Vị trí của Đới ơn hịa trên bản đồ tự nhiên thế giới
- Trình bày và giải thích( ở mức độ đơn giản) về hai đặc điểm cơ bản của mơi trường Đới ơn
hịa.
2 Về kĩ năng :
- Củng cố kỹ năng đọc, phân tích tranh ảnh, biểu đồ, bản đồ địa lý
- Bồi dưỡng kỹ năng nhận biết các kiểu rừng ở đới ôn hòa qua ảnh
3 Thái độ :
- HS nhận thức được sự khác nhau của môi trường đới nóng so với đới ôn hòa.
- Học tập nghiêm túc, kỉ luật.
II CHUẨN BỊ.
- Lược đồ hình 13 - 1 SGK phĩng to
- B ng ph ả ụ “thời gian bốn mùa – thời tiết từng mùa và sự biến đổi của thực vật ở đới ôn hòa”.
Thời tiết - Trời lạnh
- Tuyết rơi
- Nắng ấm
- Tuyết tan
- Nắng nóng
- Mưa nhiều
- Trời mát lạnh và khô
Thảm thực vật
Cây sinh trưởng chậm, trơ cành (trừ cây lá kim)
Cây nẩy lộc ra hoa
Quả chín Lá khô vàng và
rơi rụng
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
1 Ổn định lớp : Chào hỏi, kiểm tra sĩ sớ, cơng tác vệ sinh lớp, tác phong.
2 Kiểm tra bài cũ : ( Khơng kiểm tra)
3 Bài mới :
Trang 2Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Tìm hiểu đặc điểm
khí hậu của môi trường đới ôn
hòa.
- Yêu cầu học sinh quan sát hình
13.1 SGK xác định vị trí của đới ôn
hòa trên bản đồ thế giới
- Nhận xét về diện tích đất nổi của
môi trường ôn hòa ở hai bán cầu?
- Yêu cầu học sinh phân tích bảng
số liệu trang 42 và lược đồ 13.1
SGK để thấy rõ tính chất trug gian
của khí hậu đới ôn hòa Cố gắng
giải thích các kí hiệu làm cho học
sinh hiểu rõ sự khác nhau giữa đợt
khí lạnh ( nhiệt độ không khí giảm
mạnh dưới o0c, gió mạnh, tuyết rơi
dầy) và các đợt khí lạnh ( Nhiệt độ
đọt ngột tăng cao, khô, dễ gây cháy
ở nhiều nơi) Như vây:
+ Tính chất trung gian được thể
hiện ở vị trí như thế nào ( Dựa vào
vị trí của Ac-khan-ghen (650B),
Côn ( 510B), TP Hồ Chí Minh
( 10047’B)?
+ Tính chất trung gian được thể hiện
ở nhiệt độ như thế nào?
+ Tính chất trung gian được thể
hiện ở lượng mưa như thế nào?
Hoạt động 1 : Cá nhân
- Học sinh xác định trên lược đồ Trả lời: Nằm ở giữa đới nóng và đới lạnh ,
từ 2 chí tuyến đến 2 đường vòng cực
- Phần lớn diện tích đất nổi của đới ôn hòa nằm ở bán cầu bắc
- Học sinh quan sát bảng số liệu, trả lời câu hỏi:
+ Nằm ở giữa đới nóng và đới lạnh (510B nằm giữa
650B và 10047)
+ Không nóng bằng đới nóng và không lạnh như đới lạnh
+ Lượng mưa: không nhiều như đới nóng nhưng cũng không ít như đới lạnh
I Khí hậu.
- Đới ôn hòa nằm trong khoảng từ chí tuyến đến vòng cực ở cả hai bán cầu
- Phần lớn diện tích đất nổi của đới ôn hòa nằm ở bán cầu bắc
- Thời tiết có nhiều biến động
Trang 3- Như vậy, tính chất trung gian
được thể hiện: Không nóng bằng
đới nóng và không lạnh như đới
lạnh Lượng mưa: không nhiều như
đới nóng nhưng cũng không ít như
đới lạnh
- Giới thiệu các kí hiệu mũi tên chỉ
dòng biển nóng, gió tây, khối khí
nóng, khối khí lạnh Phân tích
những ảnh hưởng của các yếu tố
này đến thời tiết Kết luận nguyên
nhân làm cho thời tiết khu vực ôn
đới diễn biến thất thường
- Phân tích những ảnh hưởng của
thời tiết đới ôn hòa đến vật nuôi,
cây trồng và con người ở đới ôn
hòa?
Hoạt động 2 : Tìm hiểu sự phân
hóa của môi trường.
- Do khí hậu phức tạp và đa dạng
nên: Môi trường cũng có sự Phân
hóa đa dạng
- Giới thiệu cho học sinh hiểu thêm
khí hậu ở đới ôn hoà thời tiết mới
có 4 mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông
( Cho học sinh xem bảng phụ)
- Yêu cầu học sinh quan sát hình
13.1 SGK và cho biết: Đới ôn hòa
có mấy kiểu môi trường?
- Học sinh: Lắng nghe
- Học sinh: Lắng nghe
- Học sinh : Tự phân tích, giáo viên chỉ hướng dẫn.
Hoạt động 2 : Cá nhân
- Lắng nghe
- Quan sát và nhận xét về
sự biến đổi cỏ cây từng mùa
- Đới ôn hoà có 5 kiểu môi trường : Môi trường ôn đới hải dương, Môi trường ôn đới lục địa, Môi trường địa trung hải, Môi trường cận
thất thường do:
+ Vị trí trung gian giữa đới nóng có khối chí tuyến nóng khô và đới lanh có khối khí cực, lục địa
+ Vị trí trung gian giữa hải dương ( có khối khí ẩm hải dương) và lục địa ( vói khối khí lạnh, khô)
- Sự thất thường của khí hậu
đã có những tác độngt iêu cực đến vật nuôi cây trồng và con người trong đới ôn hòa
II Sự phân hóa của môi trường
- Thiên nhiên đới ôn hòa thay đổi theo thời gian và không gian
- Phân hóa theo thời gian: Có bốn mùa trong năm: Xuân,
hạ, thu, đông
Trang 4Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
- Yêu cầu học sinh quan sát bản đồ
và nêu vị trí của các kiểu môi
trường Ví dụ: Môi trường ôn đới
hải dương: Gần biển, Môi trường
ôn đới lục địa: xa biển, Môi trường
cận nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt đới
ẩm: phía tây của lục địa
- Dòng biển nóng và gió tây ôn đới
có quan hệ như thế nào với môi
kiểu môi trường ôn đới hải dương?
- Quan sát biểu đồ, Phân tích biểu
đồ và giải thích tại sao môi trường
ôn đới hải dương hình thành rừng lá
rộng? Tại sao môi trường ôn đới lục
địa có rừng lá kim? Tại sao môi
trường Địa trung hải rừng cây bụi
gai?
( Học sinh tư duy và đưa ra câu
trả lời Giáo viên chỉ hướng dẫn
sơ bộ)
- So sánh rừng lá rộng ôn đới hải
dương và rừng đới nóng ?
nhiệt đới gió mùa, cận nhiệt đới ẩm, Môi trường hoang mạc ôn đới
- Lắng nghe, quan sát, trả lời câu hỏi của giáo viên
- Ẩm ướt quanh năm, mùa
hạ mát mẻ, mùa đông không lạnh lắm
- Mưa nhiều, nhiệt độ vào mùa đông không lạnh lắm
rừng lá rộng
- Lượng mưa ít, nhiệt độ vào mùa đông lạnh rừng
lá kim
- Lượng mưa ít, nhiệt độ luôn cao cây bụi gai
Thiên nhiên theo không gian:
+ Từ tây sang đông: rừng lá rộng, rừng hỗn giao, rừng lá kim theo ảnh hưởng của dòng biển và gió tây ôn đới
+ Từ bắc xuống nam: Rừng lá kim, rừng hỗn giao, thảo nguyên, rừng bụi gai theo vĩ độ
4 Củng cố :
- Tính chất trung gian của khí hậu thể hiện như thế nào ?
- Những nguyên nhân nào làm cho thời tiết đới ôn hoà thay đổi thất thường ?
- Trình bày sự phân hoá của môi trường đới ôn hoà theo thời gian và không gian
Trang 5- Học bài và chuẩn bị bài mới.
- Tìm hiểu trước các sản phẩm nông nghiệp đặc trung của một số quốc gia thuộc đới ôn hòa
IV RÚT KINH NGHIỆM
Bài 14 HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP
Ở ĐỚI ÔN HÒA.
I MỤC TIÊU :
1 Về kiến thức : Hiểu và trình bày được đặc điểm của ngành kinh tế nông nghiệp ở Đới ôn hòa
2 Về kĩ năng :
- Củng cố kĩ năng phân tích thông tin từ ảnh địa lí
- Rèn luyện tư duy tổng hợp địa lí
- Kĩ Năng sống: Thảo luận nhóm, kĩ năng giao tiếp.
- Liên hệ địa phương và sự tác động của dân số đến môi trường.
3 Thái độ :
- Biết được nền nông nghiệp của đới ôn hoà đã tạo ra được một khối lượng lớn nông sản có
chất lượng cao đáp ứng cho tiêu dùng, cho công nghiệp chế biến và cho xuất khẩu, khắc phục những bất lợi về thời tiết, khí hậu gây ra cho nông nghiệp
- Biết hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chính: theo hộ gia đình và theo trang trại ở
ôn hoà
II CHUẨN BỊ :
- SGK
- Tranh ảnh về sản xuất chuyên nôm hoá cao( trồng trọt, chăn nuôi ) ở đới ôn hoà như ở Bắc Mĩ, Nam Mĩ, Ôtrâylia, Bắc Âu, Đông Âu
- Tranh ảnh về sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP :
Trang 6Ổn định lớp : Chào hỏi, kiểm tra sĩ sớ, cơng tác vệ sinh lớp, tác phong.
2.
Kiểm tra bài cũ : Tại sao nĩi đới ơn hồ mang tính chất trung gian giữa đới nĩng và đới lạnh ?
Những nguyên nhân làm cho thời tiết khí hậu thay đổi thất thường?
3.
Bài mới :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Nền nơng nghiệp
tiên tiến.
- Hướng dẫn học sinh đọc sgk và
trả lời các câu hỏi:
+ Cĩ những hình thức tổ chức sản
xuất nơng nghiệp nào phổ biến ở
đới ơn hồ ?
+ Các hình thức này cĩ gì giớng
nhau và khác nhau ?
- Yêu cầu học sinh quan sát và làm
việc với những vấn đề sau:
- Quan sát hình 14.1 và 14.2 cho
biết sự khác nhau giữa hai ảnh trên
( Hướng dẫn sơ bộ, học sinh tự
phân tích)
Hoạt động 1 :, cá nhân, Cặp.
- Tách nhĩm, thảo luận và trả lời câu hỏi
+ Hộ gia đình và trang trại
+ Giớng nhau: Cĩ trình độ sản xuất tiên tiến và sử dụng nhiều dịch vụ nơng nghiệp
+ Khác nhau: Khác nhau:
là về quy mơ
- Hình 14.1: ruộng Italia canh tác theo hộ gia đình với những mãnh ruộng lớn nhỏ khác nhau và nhà cửa của từng hộ gia đình riêng lẽ trên mảnh ruộng của mình
- Hình 14.2: ảnh trang trại
ở Hoa Kỳ mỗi gia đình canh tác trên mảnh ruộng rộng 200 ha (các mảnh ruộng có diện tích gần bằng nhau có khu nhà ở, nhà kho)
- Trang trại cao hơn hộ
I Nền nơng nghiệp tiên tiến.
- Có 2 hình thức sản xuất nông nghiệp hộ gia đình và trang trại
- Áp dụng những thành tự kỹ thuật cao trong sản xuất
- Tổ chức sản xuất quy mô lớn theo kiểu công nghiệp
Trang 7- So sánh trình độ cơ giới hóa
nông nghiệp ở đới ôn hòa thể
hiện trên 2 ảnh trên?
- Tại sao để phát triển nông nghiệp
ở đới ôn hòa con người phải khắc
phục những khó khăn do thời tiết
và khí hậu?
- Hãy nêu một số biện pháp khoa
hoc kỹ thuật được áp dụng để khắc
phục những bất lợi trên?
- Chuẩn xác kiến thức và nêu một
vài kiến biện pháp khoa học đã và
đang được nước ta học hỏi và áp
dụng trong trồng trọt tại đà lạt,
sapa,
- Nêu các biện pháp áp dụng trong
sản xuất ở đới ôn hòa để có một
lượng nông sản lớn, chất lượng cao
và đồng đều?
gia đình trong trồng trọt và chăn nuôi
=> Vì thời tiết biến động thất thường, lượng mưa ít, nóng lạnh đột ngột
- Hệ thống thủy lợi hoàn chỉnh: Tưới nước tự động khoa học, tiết kiệm nước;
Phun sương tự động tưới nước ấm khi quá lạnh
- Che nhựa trong, trồng hàng rào cây, tưới phun sương, trồng cây trong nhà kính, lai tạo giống cây con
- Chuyên môn hóa sản xuất từng nông sản Coi trọng biện pháp tuyển chọn cây trồng và vật nuôi - Để có một lượng nông sản
lớn, chất lượng cao và đồng đều các nước đới nóng đã Chuyên môn hóa sản xuất từng nông sản và Coi trọng biện pháp tuyển chọn cây trồng và vật nuôi
Hoạt động 2: Các sản phẩm
nơng nghiệp chủ yếu.
- Yêu cầu HS nhắc lại đặc điểm
Hoạt động 2: Nhĩm
- Khí hậu mang tính chất
2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu:
Trang 8Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
khí hậu của môi trường đới ôn
hòa?
- Yêu cầu học sinh tách 6 nhóm,
quan sát sgk và hình 13.1 và thảo
luận các một kiểu môi trường
thuộc đới ôn hòa với ôi dung:
+ Đặc điểm khí hậu
+ Nông sản chủ yếu
- Giáo viên chuẩn xác kiến thức
và giúp học sinh hoàn thành
bảng
trung gian giữa đới nóng và đới lạnh, thay đđôit từ tây sang đông, Từ ven biển vào lục địa
- Chia lớp thánh các nhóm nhỏ thảo luận trong vòng 5 phút
- Đại diện nhóm lên trình bày kết quả
- Hoàn thành bảng vào vở ghi
Kiểu khí hậu Đặc điểm khí hâu Nông sản chủ yếu
Cận nhiệt đới gió mùa
Mùa đông ấm, khô, mùa
ha nóng ẩm
Lúa nước, đậu tương, bông hoa, quả vùng nhiệt đới Hoang mạc ôn đới Rất nóng, rất khô và khắc
nghiệt
Chăn nuôi cừu
Địa Trung hải
Nóng quanh năm, hè khô nóng, thu đông có mưa
Nho và rượu vang nổi tiếng thế giới: cam, chanh, ôliu… Ôn đới hải dương Đông ấm áp, quanh năm
có mưa
Lúa mì, củ cải đường, hoa quả, chăn nuôi bò Ôn đới lục địa
Đông lạnh, hè nóng có
mưa
Lúa mì, thảo nguyên chăn nuôi gia súc, Trồng khoai tây Ôn đới lạnh (vĩ độ cao) Lạnh, rét mùa đông, mùa
hè mát có mưa
Lúa mạch đen, khoai tây, chăn nuôi hươu Bắc cực
- Từ bảng trên em có nhận xét gì
về số lượng sản phẩm?
- Cách khai thác sử dụng môi
trường tự nhiên trong sản xuất
nông nghiệp?
- Hướng dẫn HS đọc, tìm hiểu
chăn nuôi bò theo kiểu CN hiện
- Sản phẩm nông nghiệp ôn đới rất đa dạng - Sản phẩm nông nghiệp ở
đới ôn hòa rất đa dạng
- Các sản phẩm phù hợp với đất đai, đặc điểm khí hậu từng kiểu môi trường
Trang 9đại (hình 14.6)
4.
Củng cố :
- Tại sao các nông sản được trồng và chăn nuôi ở mỗi môi trường lại khác nhau (tính thích hợp
với điều kiện tự nhiên: khí hậu, đất đai…)
5 Hướng dẫn, dặn dị : Học bài và xem trước bài 15: hoạt động cơng nghiệp ở đới ơn hồ IV RÚT KINH NGHIỆM
TRÌNH KÍ.