- GV nhận xét và đưa ra 1 cách xác định khoa học nhất: Để nhận biết một vật chuyển động hay đứng yên người ta dựa vào vị trí của vật đó so với vật khác được chọn làm mốc (vật mốc).. G[r]
Trang 1Ngày soạn:…………
Ngày giảng:………
BÀI 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh biết được thế nào là chuyển động cơ học Nêu được ví dụ về chuyển động cơ học trong cuộc sống hàng ngày Xác định được vật làm
mốc
- Học sinh nêu được tính tương đối của chuyển động
- Học sinh nêu được ví dụ về các dạng chuyển động
2 Kĩ năng
Kỹ năng quan sát, nhận biết vật là chuyển động hay đứng yên
3 Thái độ:
- Yêu thích môn học và thích khám khá tự nhiên
4 Năng lực cần đạt:
- Năng lực sáng tạo
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực quan sát
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- Kế hoạch dạy học
- Phiếu học tập
- Tranh vẽ phóng to hình 1.1;1.2;1.3 trong SGK
2 Học sinh
- Chuẩn bị bài trước khi đến lớp
III.Tổ chức các hoạt động học của học sinh
Hoạt động
Hoạt động 1: Khởi động(3 phút)
Làm nảy sinh và phát biểu vấn đề tìm hiểu về chuyển động cơ học
a) Mục tiêu: Từ tình huống trong SGK tạo cho học sinh quan tâm đến vấn
đề về chuyển động
b) Cách tổ chức dạy học:
Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng
Đặt vấn đề: Mặt Trời mọc đằng Đông, lặn đằng
Trang 2Tây Như vậy có phải M.Trời chuyển động còn
T.Đất đứng yên không?
- HS nghe giới thiệu của GV và đọc SGK (trang
3)
? GV: Có thể nhấn mạnh, như trong cuộc sống ta
thường nói một vật là đang CĐ hay đang đứng
yên
Vậy theo em dựa vào căn cứ nào để nói vật đó
chuyển động hay đứng yên.Chúng ta cùng đi tìm
hiểu bài
- GV, HS ghi đầu bài
BÀI 1: CHUYỂN ĐỘNG CƠ
HỌC
c) Sản phẩm của hoạt động: HS bước đầu đưa ra thắc mắc, trả lời câu hỏi
GV đưa ra
Hoạt đông 2: Hình thành kiến thức (25phút)
a Mục tiêu
Nêu được dấu hiệu để nhận biết chuyển động cơ học, biết cách xác
định vật mốc, lấy được ví dụ về chuyển động cơ Hiểu được tính tương đối
của chuyển động cơ, lấy được ví dụ về tính tương đối của chuyển động cơ
Biết một số chuyển động thường gặp trong thực tế
b Cách tổ chức dạy học
Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng
- GV yêu cầu HS nêu 2 ví dụ về vật chuyển động
và đứng yên trong thực tế?
- HS nêu ví dụ
- GV: Tại sao nói vật đó chuyển động?
- Giải thích
- GV yêu cầu HS thảo luận C1
- HS hoạt động nhóm (2’) - Đại diện nhóm nêu:
C1: So sánh vị trí của ô tô, thuyền, đám mây với
một vật nào đó đứng yên bên đường, bên bờ sông
- GV nhận xét câu trả lời và lấy VD: Bạn đang
ngồi trên xe ô tô và ô tô đang đi, cô nói bạn đang
I - Làm thế nào để biết vật chuyển động hay đứng yên.
C1:
- Sự thay đổi vị trí của một vật theo thời gian so với vật khác ( Vật mốc ) gọi là chuyển động cơ học gọi tắt
( chuyển động )
C2:
C3:
- Khi vị trí của vật không thay đổi
Trang 3chuyển động, cột mốc bên đường đứng yên có
đúng không?
- HS suy nghĩ trả lời
- GV nhận xét và đưa ra 1 cách xác định khoa
học nhất: Để nhận biết một vật chuyển động hay
đứng yên người ta dựa vào vị trí của vật đó so
với vật khác được chọn làm mốc (vật mốc)
Giảng cho HS vật mốc là vật như thế nào: Có
thể là bất kỳ vật nào Thông thường ta chọn Trái
Đất và những vật gắn với Trái Đất (nhà cửa, cây
cối, cột cây số…)
- HS tiếp thu ghi nhớ kiến thức
- GV đưa ra khái niệm về chuyển động cơ học:
Khi vị trí của một vật so với vật mốc thay đổi
theo thời gian thì vật chuyển động so với vật
mốc, gọi là chuyển động cơ học (gọi tắt chuyển
động )
- HS ghi nhận kiến thức
- Y/c HS hoàn thành C2, C3
- HS thảo luận C2, cá nhân làm C3
- 1 HS trả lời
- 1 HS lấy ví dụ về chuyển động và đứng yên
đồng thời chỉ rõ vật được chọn làm mốc
- GV nhận xét, chốt câu trả lời: Khi vị trí của vật
không thay đổi so với vật mốc thì coi là đứng
yên
GV? Cây trồng bên đường là đứng yên hay
chuyển động? Nếu là đứng yên thì đúng hoàn
toàn không?
- HS trả lời
- GV nhận xét, chuyển sang phần II
*Xác định tính tương đối của chuyển động và
đứng yên
- GV cho HS xác định chuyển động và đứng yên
đối với khách ngồi trên ô tô đang chuyển động
so với vật mốc thì coi là đứng yên
II – Tính tương đối của chuyển động và đứng yên
C4:
Trang 4- Yêu cầu HS trả lời C4, C5.
- HS hoạt động cá nhân trả lời:
C4: Hành khách chuyển động so với nhà ga vì vị
trí của hành khách so với nhà ga là thay đổi (vật
mốc: nhà ga)
C5: So với toa tàu, hành khách đứng yên vì vị trí
của hành khách với toa tàu là không đổi (vật
mốc: toa tàu)
- GV nhận xét
- Yêu cầu HS hoàn thành C6 vào phiếu học tập:
HS thảo luận theo bàn, 1 HS đại diện trả lời
- HS hoạt động theo nhóm và trả lời câu C6: Một
vật có thể là chuyển động so với vật này nhưng
lại là đứng yên đối với vật kia
- GV nhận xét và đưa ra tính thương đối của
chuyển động
- Yêu cầu HS trả lời C7
- HS trả lời C7
- GV nhận xét: Vật chuyển động hay đứng yên
phụ thuộc vào việc chọn vật làm mốc Ta nói
chuyển động hay đứng yên có tính tương đối.
- HS tiếp thu kiến thức
- Yêu cầu HS trả lời C8
- HS: trả lời
* Xác định một số dạng chuyển động thường
gặp
- GV giới thiêu quỹ đạo chuyển động :
Đường mà vật chuyển động vạch ra goi là quỹ
đạo chuyển động
- HS ghi nhớ
- GV cho HS mô tả H1.3 các dạng chuyển động
của một số vật trong thực tế
- HS quan sát trả lời
- ? Dựa vào quỹ đạo chuyển động và ví dụ thực
C5:
C6:
C7:
Kết luận:
Chuyển động hay đứng yên chỉ
có tính tương đối Vì một vật có thể chuyển động so với vật này nhưng lại đứng yên so với vật khác và ngược lại Nó phụ thuộc vào vật được chọn làm mốc C8:
III – Một số chuyển động thường gặp.
- Đường mà vật chuyển động vạch ra goi là quỹ đạo chuyển động
- Căn cứ vào Quỹ đạo chuyển động ta có 3 dạng chuyển động + Chuyển động thẳng
+ Chuyển động cong + Chuyển động tròn
Trang 5tế, có mấy dạng chuyển động?
- HS nghiên cứu SGK và nêu tên 3 dạng chuyển
động:
+ Chuyển động thẳng
+ Chuyển động cong
+ Chuyển động tròn
- GV nhận xét câu trả lời và nhắc lại: Căn cứ vào
Quỹ đạo chuyển động ta có 3 dạng chuyển động
( chuyển động tròn là một dạng đặc biệt của
chuyển động cong)
- Yêu cầu HS trả lời C9
- HS: trả lời
C9:
c) Sản phẩm của hoạt động: Ghi vở.
Hoạt động 3: Vận dụng, củng cố (10 phút)
a) Mục tiêu:
- Vận dụng kiến thức vừa học, trả lời câu hỏi C10, C11 trong Sgk
- Hệ thống các vấn đề cần ghi nhớ trong tiết học
b) Cách tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV và HS Hoạt động của HS
- Cho học sinh đọc ghi nhớ
- 1 HS đọc to ghi nhớ SGK
- GV yêu cầu HS thảo luận C10 và C11
- 2 HS đại diện trả lời
C11 Khi nói: khoảng cách từ vật tới mốc không
thay đổi thì đứng yên so với vật mốc, không phải
lúc nào cũng đúng Ví du trong chuyển động tròn
thì khoảng cách từ vật đến mốc ( Tâm ) là không
đổi song vật vẫn chuyển đông
- GV nhận xét câu trả lời
IV Vận dụng
C10:
C11:
c) Sản phẩm của hoạt động: Vở ghi, kiến thức thu nhận được.
Hoạt động 4: Tìm tòi mở rộng: (5 phút)
a) Mục tiêu:
- Vận dụng kiến thức đã học để nhận biết vật chuyển động hay đứng yên
- Tính tương đối của chuyển động
Trang 6b) Cách tổ chức hoạt động:
Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bảng
- Đọc thêm muc: "Có thể em chưa biết"
- HS đọc bài
- GV nhấn mạnh lại cho HS: Qũy đạo chuyển
động của đầu van xe đạp vừa chuyển động
thẳng trên đường, vừa chuyển động tròn so với
trục bánh xe
- HS lắng nghe tiếp thu kiến thức
- GV đưa câu hỏi: Hiếu đứng ở ban công, quan
sát quả bong tennit rơi từ trên ban công xuống,
nói quỹ đạo của quả bóng là đường thẳng
Nghĩa đi xe đạp ngang qua chỗ bóng rơi để quan
sát lại cho rằng quỹ đạo của quả bóng là đường
cong Hãy nêu ý kiến của em về nhận xét của
hai bạn ấy
-HS suy nghĩ trả lời
- GV nhắc lại đáp án: cả 2 bạn đều có nhận xét
đúng
+ Đối với Hiếu đang đứng trên ban công quan
sát thấy quỹ đạo của quả bóng rơi theo phương
thẳng đứng
+ Đối với Nghĩa đi xe đạp ngang qua thấy quỹ
đạo của quả bóng là đường cong Vì khi đó, so
với Nghĩa thì mặt đất đang chuyển động lùi lại
phía sau
HS tiếp thu kiến thức
c)Sản phẩm của hoạt động: HS ghi nhớ kiến thức, hiểu, biết kiến thức về
chuyển động cơ học
Hoạt động 4: Hướng dẫn về nhà (2 phút)
a) Mục tiêu:
- HS củng cố kiến thức, làm bài tập về nhà
b) Cách tổ chức hoạt động:
GV giao bài về nhà cho HS
Trang 7- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập từ 1.1 - 1.6 SBT
- HS ghi bài về nhà
c) Sản phẩm của hoạt động: Bài làm của học sinh
IV Rút kinh nghiệm giờ dạy
………
………
………
………