LIÊN kết tế bào (SINH học tế bào)

LIÊN KẾT VỚI BỘ XƯƠNG TẾ BÀO Ở BÊN TRONG LIÊN KẾT VỚI BỘ XƯƠNG TẾ BÀO Ở BÊN TRONG... LIÊN KẾT TẾ BÀOLiên kết tế bào cell junction là những cấu trúc chuyên biệt n m ở màng tế bào, ằm ở m

LIÊN KẾT TẾ BÀO

(Cell Junction)

CƠ THỂ

CƠ QUAN

TẾ BÀO

TẾ BÀO KHÔNG TỒN TẠI

LIÊN KẾT

TẾ BÀO ? LIÊN KẾT

TẾ BÀO ?

TẾ BÀO LIÊN KẾT

VỚI NHAU ? TẾ BÀO LIÊN KẾT

VỚI NHAU ?

PROTEIN BỀ MẶT TẾ BÀO

Liên kết đồng dạng

LIÊN KẾT VỚI BỘ XƯƠNG TẾ BÀO

Ở BÊN TRONG

LIÊN KẾT VỚI BỘ XƯƠNG TẾ BÀO

Ở BÊN TRONG

LIÊN KẾT TẾ BÀO

Liên kết tế bào (cell junction) là những cấu trúc chuyên biệt n m ở màng tế bào, ằm ở màng tế bào, có chức năng gắn kết các tế bào với nhau hoặc gắn kết tế bào với chất nền ngoại bào

LKTB được chia làm 3 nhóm chính:

 Liên kết nghẽn (Tight Junction)

 Liên kết liên thông gồm có liên kết khe (Gap

 Liên kết dính (Anchoring Junction) gồm có 2 nhóm liên kết:

Sự gắn kết thông qua siêu sợi actin:

Sự gắn kết thông qua siêu sợi trung gian:

LIÊN KẾT NGHẼN

Tạo ra hàng rào thấm chọn lọc, ngăn cách gi a t m bi u mô và ữa tấm biểu mô và ấm biểu mô và ểu mô và khoảng không ngoại bào

Phân bố ở b mặt đỉnh của tấm ề mặt đỉnh của tấm biểu mô

Tạo ra vành đai, ngăn cản sự khuếch tán của nước, ion, phân tử hịa tan cũng như sự di chuyển của

tế bào

Cấu trúc phân tử của

liên kết nghẽn

- Claudin (protein màng) liên

kết 2 màng cạnh nhau

- Cấu trúc được giữ ổn định

bởi spectrin

- Các spectrin liên kết với

nhau nhờ những protein đáp

ứng là ZO1 và ZO2

Claudin

Liên kết nghẽn – Hàng rào bảo vệ:

 Độc tố ZO của Vibrio cholerae gây ra bệnh tiêu chảy: do nới lỏng LKN => thoát dịch

Helicobacter pylori (phóng thích độc tố protein vào bên trong tấm biểu mô dạ dày), phá vỡ LKN, làm gãy vỡ hàng rào bảo vệ nằm dưới tấm biểu mô và có thể dẫn đến ung thư

dạ dày

Barry J Marshall

J Robin Warren

GIẢI NOBEL Y HỌC 2005

 Liên kết neo

 Desmosome

=> Sử dụng phân tử Cadherin

LIEÂN KEÁT DÍNH

 Liên kết neo: siêu sợi actin

 Desmosome: siêu sợi trung gian

=> dùng để gắn kết tế bào cùng một loại mô với nhau

 Xuất hiện đầu tiên trong tấm biểu mô

 Cấu tạo: α,-catenin, catenin, cadherin và siêu sợi actin

LIEÂN KEÁT NEO

Hình d ng gi ng chi c “đ a”, là mối hàn giữa các tế bào ạng giống chiếc “đĩa”, là mối hàn giữa các tế bào ống chiếc “đĩa”, là mối hàn giữa các tế bào ếc “đĩa”, là mối hàn giữa các tế bào ĩa”, là mối hàn giữa các tế bào

biểu mô.

DESMOSOME

Desmosome là một thể liên kết gồm :

 Tấm bào tương là một phức hợp các

protein nội bào

 Mặt ngoài của tấm bào tương liên kết

với các phân tử Cadherin

 Mặt trong của tấm bào tương gắn kết

với các siêu sợi keratin

CẤU TẠO Phân tử

Cadherin

CẤU TẠO Ở MỨC PHÂN TỬ

 Bệnh Pemphigus (trên da), cơ thể tự sản xuất kháng thể chống lại các cadherin của desmosome;

 Phá vỡ desmosome của biểu mô da, gây ra sự bỏng rộp rất nghiêm trọng và dẫn đến sự rò rỉ dịch cơ thể ra ngoài

BỆNH LIÊN QUAN ĐẾN LK DESMOSOME

LIÊN KẾT KHE

― Liên kết trực tiếp giữa 2 màng

tế bào (giống cầu liên bào ở

TV)

― Tạo thành khe hoặc kênh liên

thông giữa 2 tế bào

― Truyền tín hiệu ( kiểu synap

điện)

― Tạo ra “hiệu ứng cộng đồng”

 Những cấu trúc dạng tấm cĩ chứa những kênh xuyên màng để nối kết vùng bào tương của hai tế bào cạnh nhau

 Những kênh (phức hợp protein xuyên màng) gọi là Connexon

― Liên kết khe cấu tạo

― Các connexin tạo

thành một kênh ưa nước

có đường kính khoảng

1,5nm

CẤU TẠO LIÊN KẾT KHE

SỰ SẮP XẾP CỦA CONNEXIN

 Hoạt động LKK phụ thuộc: số lượng kênh và các kênh

TÓM TẮT

LIÊN KẾT NGHẼN

LIÊN KẾT NEO

DESMOSOME

LIÊN KẾT KHE

LIÊN KẾT TẾ BÀO – CHẤT NỀN NGOẠI BÀO

CÂU HỎI TỰ LƯỢNG GIÁ

Loại liên kết tế bào nào sau đây cĩ hoạt động chức năng giống nhau ở cả tế bào động vật và thực vật ?

A Liên kết khe Liên kết nghẽn

B Liên kết khe Desmosome

C Liên kết khe Cầu liên bào

D Desmosome Cầu liên bào

E Liên kết nghẽn Cầu liên bào

Liên kết nghẽn có cấu tạo sau, TRỪ MỘT?

Các liên kết sau xuất hiện trong tế bào động vật, TRỪ MỘT?

A Desmosome

B Hemidesmosome

C Liên kết neo

D Liên kết khe

E Cầu liên bào

Độc tố ZO của Vibrio cholerae gây ra bệnh tiêu chảy do?

A Phá hủy liên kết khe

B Làm lỏng liên kết neo

C Ngăn cản LK desmosome

D Nới lỏng LK nghẽn

E Tất cả đều sai