CẤU tạo tế bào sơ HẠCH CHÂN HẠCH ppt _ SINH HỌC (y dược)

Bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”; https:123doc.netusershomeuser_home.php?use_id=7046916. Slide sinh học ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn sinh học bậc cao đẳng đại học chuyên ngành Y dược

I ĐẠI CƯƠNG VỀ TẾ BÀO

- Antoni van Leeuwenhoek (Hà Lan) → Kính hiển

vi đầu tiên → quan sát thế giới vi sinh vật

- Robert Hooke (Anh) → Người đầu tiên thấy được

tế bào thực vật

→ Sự phát triển của ngành nghiên cứu tế bào phụ

thuộc vào sự phát triển của kính hiển vi

THUYẾT TẾ BÀO

M J Schleiden và T Schwann cho rằng:

* Tất cả sinh vật do một hay nhiều tế bào tạo thành

* Tế bào là đơn vị cấu tạo sống cơ bản của tất cả sinh vật

“Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản của tất cả sinh vật sống”

Tế bào Mô Cơ quan

Hệ cơ quan

Carbon

+ VK hình que: S lớn → dễ mất nước, sống sót trong môi trường nghèo dinh dưỡng.

* Kích thước

- Biến thiên theo loại tế bào, trung bình 0,5-40 µm

- Độ lớn hay nhỏ của tế bào không quan trọng,

nhưng tỉ lệ giữa diện tích bề mặt và thể tích thì rất quan trọng đối với sinh vật đơn bào.

Tại sao sinh vật đơn bào có kích thước nhỏ?

PHÂN LOẠI TẾ BÀO

Tế bào sơ hạch

(prokaryote cells)

Tế bào chân hạch

(Eukaryote cells) Nhân không có màng

Không có bào quan có màng

Đại diện: vi khuẩn

Nhân có màng nhân

Có nhiều bào quan có màng Đại diện: nguyên sinh động vật, nấm, TV và ĐV

Chiên mao

Ribosome Vùng nhân

Khung xương tế bào Trung thể

Tiêu thể Chiên mao

Không có ở

tb thực vật

Mạng lưới nội chất láng

Khung xương tế bào

Ti thể

Nhân Mạng lưới nội chất sần

Không có ở tb động vật

TẾ BÀO THỰC VẬT

Cầu liên bào

CẤU TRÚC TẾ BÀO CHÂN HẠCH

MÀNG TẾ BÀO (cell membrane)

- Bao bọc bên ngoài tế bào, bao bọc các bào quan

- Bên trong màng là chất nguyên sinh, gồm tế bào chất, nhân và các bào quan khác

- Chức năng:

+ Ranh giới giữa tế bào và bên ngoài tế bào, giữa các bào quan và tế bào chất.

+ Màng thấm chọn lọc, trao đổi chất.

VÁCH TẾ BÀO THỰC VẬT

Cấu tạo:

- Chủ yếu các sợi cellulose → vách tế bào cứng chắc

- Lớp chung: cellulose, pectin

- Vách sơ cấp: chủ yếu cellulose → đàn hồi, tế bào non

- Vách thứ cấp: cellulose, lignin → tế bào già, chết →

nâng đỡ và dẫn truyền

- Cầu liên bào: lỗ nhỏ thông thương giữa 2 tế bào liền

kề → giúp trao đổi vật chất và tín hiệu giữa 2 tế bào

Walls of two adjacent plant cells

Vacuole

Plasmodesmata (channels between cells)

Copyright c 2004 Pearson Education, Inc.publishing as Benjamin Cummings

chất sần

CÁC BÀO QUAN

Vị trí: Nối giữa màng nhân và màng tế bào

Phân loại:

 Mạng nội chất láng: không có ribosome bám vào

 Mạng nội chất sần: có ribosome bám vào

Chức năng:

 Vận chuyển

 Tổng hợp protein

 Tổng hợp lipid

HỆ GOLGI (Golgi Apparatus)

Hệ golgi

Túi mới hình thành

Túi vận chuyển

từ Golgi

Màng tế bào Mặt trans

Măt cis

Cấu tạo: Gồm 5-8 túi dẹp, 1 màng kép và các túi vận chuyển

Chức năng:

Tồn trữ

Biến đổi → bọc sản phẩm tiết

TIÊU THỂ

(Lysosome)

b Tiêu thể phân huỷ các bào quan bị tổn hại

a Tiêu thể tiêu hóa thức ăn

Enzyme tiêu hóa

Tiêu hóa Tiêu thể

Tiêu thể

Bào quan bị hư tổn

Tiêu hóa

TIÊU THỂ (Lysosome)

Cấu tạo: túi cầu, 1 màng kép

bên trong chứa các enzyme tiêu hóa

Nguồn gốc: Từ mạng nội chất và hệ Golgi

Chức năng: hoạt động như một hệ thống tiêu hóa

Nếu màng tiêu thể bị vỡ thì sẽ như thế nào?

PEROXISOME

Hình dạng: Giống tiêu thể

Nguồn gốc: Được sinh ra từ peroxisome có trước

Cấu tạo: Túi cầu, 1 màng kép

bên trong chứa enzyme oxy hóa

Chức năng: Khử độc

 RH2 + O2 R + H2O2

 2H2O2 OCatalase 2 + 2H2O

oxidase

Phân loại:

 Không bào co bóp (động vật nguyên sinh nước ngọt)

 Không bào tiêu hóa

 Không bào khí (vi khuẩn lam)

 Không bào trung tâm (thực vật)

Chức năng:

 Thải nước

 Tiêu hóa

 Tạo sức trương cho tế bào thực vật

KHÔNG BÀO (vacuole)

a Không bào co bóp ở nguyên sinh vật b Không bào trung tâm ở tế bào thực vật

KHÔNG BÀO (vacuole)

Không bào khí ở vi khuẩn lam Anabaena

Không bào khí

Bán đơn vị

nhỏ (40S)

Bán đơn vị lớn (60S) Ribosome (80S)

Chức năng: Là nơi xuất phát của thoi vi ống →

Nhiễm sắc thể trượt trong phân bào

TRUNG THỂ

TY THỂ (Mitochondria)

Màng ngoài

Màng trong

Chất

nền

Cấu tạo: 2 màng kép

 Màng ngoài trơn láng

 Màng trong gấp nếp nhiều lần, chứa phức hệ ATP synthetase, chuỗi dẫn truyển điện tử

 Có ADN và ribosome riêng

Chức năng: Tổng hợp ATP qua hô hấp tế bào

TY THỂ (Mitochondria)

KHUNG XƯƠNG TẾ BÀO (cytoskeleton)

Cấu tạo: protein

Vi sợi

Sợi trung gian

Vi ống

Kích thước: 8nm Chức năng: Actin + Myosin

→ co cơ, chuyển động của amip, vận chuyển các túi chuyên chở

Kích thước: 10nm Chức năng: khung, hình dạng tế bào

Kích thước: 25nm Chức năng: tạo thoi vi ống, cấu tạo chiên mao, tiêm mao, vận chuyển tế bào, nâng đỡ tế bào

a Vi sợi

b Sợi trung gian

c Vi ống

TIÊM MAO VÀ CHIÊN MAO

Phân loại:

 Tiêm mao: nhiều và ngắn

 Chiên mao: 1 và dài

Cấu tạo:

 Gồm 11 nhóm vi ống (9 nhóm đôi chu vi, 2 nhóm đơn trung tâm)

Chức năng:

 Giúp sinh vật đơn bào di chuyển

 Vi nhung mao: làm chuyển động vật chất xung quanh

Copyright c 2004 Pearson Education, Inc.publishing as Benjamin Cummings

NHÂN TẾ BÀO (Nucleus)

Ribosome Sợi nhiễm sắc Màng nhân Hạch nhân Lỗ nhân

MÀNG NHÂN

Cấu tạo: 2 màng kép, có các lỗ nhân

Chức năng:

- Ranh giới giữa nhân và tế bào chất.

- Vật chất giữa nhân và tế bào chất được trao đổi qua sự chọn lọc bởi lỗ nhân.

- Nơi cho 2 đầu NST bám vào khi tế bào phân chia

NHIỄM SẮC THỂ

- Ở tế bào sinh dưỡng: Bộ NST lưỡng bội (2n)

- Ở tế bào sinh dục: Bộ NST đơn bội (n)

- Số lượng NST đặc trưng cho từng loài

Phân loại:

- NST thường

- NST giới tính

SO SÁNH

Tế bào sơ hạch

(prokaryote cells)

Tế bào chân hạch (Eukaryote cells)

Câu hỏi củng cố

Câu 1: Bào quan giữ vai trò quan trọng nhất

trong quá trình hô hấp là

A Lạp thể.

B Ty thể.

C Bộ máy Golgi.

D Ribosome.

Câu 2: Trong tế bào, cấu trúc không chứa axit

Câu 3: Bào quan nào sau đây có chức năng tiêu

hóa nội bào

A Ribosome.

B Tiêu thể.

C Lục lạp.

D Bộ máy Golgi.

Câu 4: Cấu trúc nào sau đây có cả ở sinh vật

nhân sơ và nhân chuẩn

A Nhân, màng sinh chất, ribosome.

B Ribosome, màng sinh chất, tế bào chất.

C Ty thể, màng sinh chất, tế bào chất.

D Ty thể, ribosome, tế bào chất.

Câu 5: Ty thể khác với nhân ở đặc điểm là

A Được bao bởi hai màng cơ bản

B Có trong tế bào sơ hạch

C Không chứa thông tin di truyền

D Có màng trong gấp nếp

Câu 6: Yếu tố chính quy định kích thước của tế

bào là?

A Nồng độ của dịch bào

B Nhu cầu về năng lượng của tế bào

C Thành phần của màng nguyên sinh

D Tỉ lệ giữa bề mặt và thể tích tế bào

Câu 7: Trong tế bào, bào quan có hai lớp màng

A Nhân, ribosome, lizosome.

B Nhân, ty thể, lạp thể.

C Ribosome, ty thể, lạp thể.

D Ribosome, ty thể, peroxisome.

Câu 8: Chọn đáp án đúng về “bào quan và chức

năng của bào quan”

A Nhân/hô hấp tế bào.

B Không bào trung tâm/dự trữ.

C Ty thể/quang hợp.

D Ribosome/tổng hợp lipid.

Câu 9: Peroxisome là

A Bào quan có màng chứa enzyme tiêu hóa và

được tạo ra từ peroxisome có trước

B Bào quan không có màng chứa enzyme oxy

hóa và được tạo ra qua con đường tổng hợp

C Bào quan có màng chứa enzyme oxy hóa và

được tạo ra từ peroxisome có trước

D Bào quan không có màng chứa enzyme oxy

hóa và được tạo ra từ peroxisome có trước

Câu 10: Cellulose là một……….được cấu thành

bởi nhiều ………….

A Carbohydrate …… acid béo

B Đa phân tử ……… đường glucose

C Protein ………… acid amin

D Lipid ……… triglyceride