Caûm xuùc cuûa taùc giaû khi ñöùng tröôùc laêng Baùc : Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác.. Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi.[r]
Trang 1Ngữ văn 9
Trang 5Bài 23 Tiết 117 Viếng lăng Bác
I Đọc-Tìm hiểu chung
1 Tác giả :
Trang 6Viễn Phương
Viễn Phương tên khai
sinh là Phan Thanh
Viễn, sinh năm 1928,
Trang 7Bài 23 Tiết 117 Viếng lăng Bác
Trang 8TÁC PHẨM
Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1976, sau khi cuộc kháng chiến chống
Mỹ kết thúc thắng lợi, đất nước thống nhất, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vừa khánh thành, Viễn Phương ra thăm miền Bắc, vào lăng viếng Bác Hồ Bài thơ “Viếng lăng Bác” được sáng tác trong dịp đó và in trong tập
thơ “Như mấy mùa xuân” (1978).
Trang 9Bài 23 Tiết 118 Viếng lăng Bác
I Đọc-Tìm hiểu chú thích
1 Tác giả :
-Viễn Phương tên khai sinh là Phan Thanh
Viễn, sinh năm 1928, quê ở tỉnh An Giang.
2 Tác phẩm :
- Sáng tác năm 1976, khi nhà thơ ra thăm lăng Bác
- Xu t x : ® îc in trong tËp “ Nh mÊy mïa xu©n” ấ ứ 1978.
- Thể thơ : Thơ tự do
Trang 10Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…
Viếng lăng Bác
Trang 11Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim !
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
Viếng lăng Bác
Trang 12Chia laứm 4 ủoaùn : + Đoạn 1 : Khoồ thụ 1 :
Cảm xúc của tác giả khi đứng tr ớc lăng
+ Đoạn 2 : Khoồ thụ 2 :
Cảm xúc tr ớc cảnh đoàn ng ời xếp hàng vào
lăng viếng Bác
+ Đoạn 3 : Khoồ thụ 3 :
Cảm xỳc khi vào lăng viếng Bỏc
+ Đoạn 4 :
Tâm trạng và ớc nguyện của tác giả khi ra về
Trang 13Bài 23 Tiết 117 Viếng lăng Bỏc
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
1 Caỷm xuực cuỷa taực giaỷ khi ủửựng trửụực laờng Baực :
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bỏc
Đó thấy trong sương hàng tre bỏt ngỏt
ễi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bóo tỏp mưa sa đứng thẳng hàng.
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bỏc
1.Câu thơ đầu cho ta biết điều gì? Em có nhận xét gì về cách x ng hô ở câu thơ này ko ?
Gi i thi u nhà thơ từ mi n Nam ra thăm Bác ớ ệ ề Cách x ng hô "con" - "Bác" rất thân mật, gần gũi nh tình cha con.
- viếng: là đến chia buồn với thân nhân ng ời
Trang 14Bài 23 Tiết 118 Viếng lăng Bác
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
1 Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác :
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
3 Qua đó, em hiểu gì về tâm trạng, cảm xúc của
tác giả ?
Xúc động, bồi hồi
Trang 15Bài 23 Tiết 118 Viếng lăng Bác
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
1 Cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác :
4 Tíi th¨m B¸c, hình ả nh ®Çu tiªn t¸c gi¶ quan s¸t vµ c¶m nhËn thÊy lµ g×?
5.H y ph©n tÝch h×nh ¶nh hµng tre? T¸c gi¶ lµm ·
nỉi bËt nh÷ng nÐt nµo cđa hàng tre?
ý nghÜa?
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ơi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác
Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát
Ơi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Trang 16Bài 23 Tiết 118 Viếng lăng Bỏc
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
1 Caỷm xuực cuỷa taực giaỷ khi ủửựng trửụực laờng Baực :
Con ở miền Nam ra thăm lăng Bỏc
Đó thấy trong sương hàng tre bỏt ngỏt
ễi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam
Bóo tỏp mưa sa đứng thẳng hàng.
5.Trong đoạn thơ này, tỏc giả đó sử dụng nghệ thuật gỡ?
Ẩn dụ,nhõn hoỏ,thành ngữ,tả thực,tượng trưng
6 í nghĩa của đoạn thơ này là gỡ?
Tre-biểu t ợng vẻ đẹp thanh cao cho con ng
ời,cho dân tộc Vi t Nam bất khuất,kiên c ờng ệ
Trang 17Bài 23 Tiết 117 Viếng lăng Bỏc
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
2.Cảm xúc tr ớc cảnh đoàn ng ời vào lăng viếng Bác
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
7.Trong hai câu thơ đầu có 2 hỡnh ảnh mặt
trời ? H y phân tích sự khác nhau giữa 2 ã hỡnh
nh đó?
ả
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
8.Em thấy những biện pháp ngh thu t nào đ ệ ậ
ợc sử dụng? í nghĩa của biện phỏp nghệ thuật đó?
Ẩn dụ, nhõn hoỏ
Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác
và sự kính tr ng của nhà thơ đối với Bác ọ
Giảng : Mặt trời ỏnh sỏng của sự sống vĩ đại lớn lao Bỏc được vớ như mặt trời soi đường chỉ lối cho dõn tộc Việt Nam quột mự sương của những năm dài nụ lệ, mang lại cuộc sống ấm no cho nhõn dõn, cho dõn tộc Hỡnh ảnh đú thể hiện lũng tụn kớnh và biết ơn, đồng thời gợi nờn
sự cao cả vĩ đại, lớn lao:
Trang 18Bài 23 Tiết 117 Viếng lăng Bỏc
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
2.Cảm xúc tr ớc cảnh đoàn ng ời vào lăng viếng Bác
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ẩn dụ, nhõn hoỏ
Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác
và sự kính tr ng của nhà thơ đối với Bác ọ
Ngày ngày dũng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dõng bảy mươi chớn mựa xuõn… 9.M t hỡnh aỷnh ko keựm phaàn aỏn tửụùng nửừa laứ ộ
gỡ ?Cho bi t ngh thu t ế ệ ậ đượ ử ụ c s d ng trong
hai cõu th ơ này?
10 Hỡnh aỷnh aỏy ủeùp và hay ụỷ choó naứo ? Phõn
tớch?
Hỡnh ảnh tả thực + ẩn dụ, hoỏn dụ
->“Kết tràng hoa dâng bảy chín mùa xuân”
dòng ng ời nh những tràng hoa vô tận đến
viếng 1 cuộc đời 79 mùa xuân đ hiến dâng bao ã
nhiêu hoa trái.
Trang 19Bài 23 Tiết 117 Viếng lăng Bỏc
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
2.Cảm xúc tr ớc cảnh đoàn ng ời vào lăng viếng Bác
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ngày ngày mặt trời đi qua trờn lăng
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ
Ẩn dụ, nhõn hoỏ
Ngợi ca sự vĩ đại, công lao trời biển của Bác
và sự kính tr ng của nhà thơ đối với Bác ọ
Hỡnh ảnh tả thực + ẩn dụ, hoỏn dụ
11.Qua đú, ta cảm nhận như thế nào về tỡnh
cảm của nhõn dõn, của nhà thơ đối với Bỏc ?
Tình cảm th ơng nhớ xót xa, tôn kính của toàn dân đối với Bác.
Ngày ngày …thương nhớ
Kết tràng hoa dõng …
Trang 20Bài 23 -Tiết 117 Viếng lăng Bác
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
3 Cảm xúc khi tác giả vào lăng
12 Khung c¶nh vµ kh«ng khÝ trong lăng ® îc diÔn t¶ qua c©u th¬ nµo?
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
13 Cảm nhận của em như thế nào khi đọc hai câu thơ trên?
B¸c ® ®i xa nh ng t¸c gi¶ thÊy nh B¸c ®ang ·
yªn giÊc ngñ, ¸nh s¸ng trong l¨ng dÞu m¸t che chë cho giÊc ngñ cña ng êi nh ¸nh s¸ng cña
vÇng tr¨ng
B¸c nh ®ang yªn giÊc ngñ trong ¸nh s¸ng dÞu m¸t
Trang 21Bài 23 -Tiết 117 Viếng lăng Bác
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
3 Cảm xúc khi tác giả vào lăng
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
B¸c nh ®ang yªn giÊc ngñ trong ¸nh s¸ng dÞu m¸t
14 Bên Bác, nhà thơ ở trong trạng thái cảm xúc như thế nào ?
Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim !
15.T¸c gi¶ đã sö dông nghÖ thuËt g× trong
hai câu thơ trên? DiÔn t¶ t©m tr¹ng nh ư thế
nào ?
Ẩn dụ, tương phản,
Niềm xúc động sâu sắc khi lần đầu tiên đến
bên Bác
Trang 22Bài 23 -Tiết 117 Viếng lăng Bác
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
4.T©m tr¹ng vµ íc nguyÖn cña t¸c gi¶ khi ra về
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
16 Khæ th¬ cuèi thÓ hiÖn t©m tr¹ng g× cña nhµ th¬?
T©m tr¹ng nh th ớ ươ ng, l u luyÕn muèn ® îc ë
m i · bên B¸c
Trang 23Bài 23 -Tiết 117 Viếng lăng Bỏc
II Đọc-Tỡm hiểu văn bản
4.Tâm trạng và ớc nguyện của tác giả khi ra về
+ thương trào nước mắt
+ Muốn làm con chim hút quanh lăng Bỏc
đúa hoa tỏa hương đõu đõy cõy tre trung hiếu chốn này.
17.Tâm trạng đó đ ợc thể hiện ở những từ ngữ nào?
18.Nờu Nhận xét về nh p đi u v ị ệ à nghệ thuật
của đoạn th ? ơ
Điệp ng , nhịp điệu thơ dồn dập ữ
Lời tõm nguyện chõn thành tha thiết, cảm
xỳc dõng trào, lưu luyến với ước nguyện được hoà nhập vào thờn nhiờn để được dõng hiến, được gần gũi bờn Bỏc
- í nghĩa của đoạn thơ này như thế nào?
Trang 24Củng cố
1 Nghệ thuật
- Bài thơ có giọng điệu phù hợp với nội dung tình cảm, cảm xúcvừa trang nghiêm sâu lắng vừa tha thiết, đau xót, tự hào, thể hiện tâm trạng xúc động của nhà thơ vào lăng viếng Bác.
- Thể thơ tám chữ có dòng bảy chữ gieo vần lưng Khổ thơ không cố định có khi liền khi cách nhịp Nhịp thơ chậm, diễn tả sự trang nghiêm, thành
Trang 25Bài 23 -Tiết 117 Viếng lăng Bác
II Đọc-Tìm hiểu văn bản
4.T©m tr¹ng vµ íc nguyÖn cña t¸c gi¶ khi ra về
+ thương trào nước mắt
+ Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
đóa hoa tỏa hương đâu đây
cây tre trung hiếu chốn này.
§iÖp ng , nhÞp ®iÖu th¬ dån dËp ữ
Lời tâm nguyện chân thành tha thiết, cảm
xúc dâng trào, lưu luyến với ước nguyện được hoà nhập vào thên nhiên để được dâng hiến, được gần gũi bên Bác
III Ghi nhí : SGK- Tr60
Trang 26Luyện tập-C©u th¬ cuèi bµi th¬ trë l¹i h×nh ¶nh c©y tre
® bæ sung thªm ph ¬ng diÖn ý nghÜa g× n÷a ·
cña h×nh ¶nh c©y tre VN?
H/¶nh c©y tre ® îc lÆp l¹i ë c©u th¬ cuèi bµi, víi mét nÐt nghÜa bæ sung: c©y tre trung hiÕu Sù lÆp l¹i nh thÕ t¹o cho bµi th¬ cã kÕt cÊu ®Çu cuèi t ¬ng øng lµm ®Ëm nÐt h/¶nh g©y
Ên t îng s©u s¾c vµ dßng c¶m xóc ® îc trän
vÑn.