[r]
Trang 1NS: 23/9 /2015
Tiết4: Bài 4: định luật phản xạ ánh sáng
I Mục tiêu:
* Kiến thức:
- Tiến hành đợc thí nghiệm để nghiên cứu đờng đi của tia phản xạ trên gơng phẳng
- Biết xác định tia tới, tia phản xạ góc tới góc phản xạ
- Phát biểu đợc định luật phẩn xạ ánh sáng
- Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để đổi hớng đờng truyền ánh sáng theo mong muốn
* Kỹ năng:
- Biết làm thí nghiệm để đo góc, quan sát hớng truyền ánh sáng, qui luật phản xạ ánh sáng
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
*Học sinh: Mỗi nhóm: - Một gơng phẳng có giá đỡ, một đèn pin có màn chắn đục
lỗ để tạo ra tia sáng, một tờ giấy dán trên tấm gỗ phẳng , một thớc đo độ
III Hoạt động dạy học:
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ+ Đặt vấn đề bài mới ( 10 phút)
?1: Hiện tợng nhật thực, nguyệt thực
sảy ra khi nào? vì sao nguyệt thực
th-ờng sảy ra vào đêm rằm âm lịch?
?2: Chữa bài 3.4 SBT( yêu cầu HS vẽ
đúng tỉ lệ 1cm ứng với 1m chú ý ánh
sáng mặt trời chiếu xuống là chùm
song song, cái cọc và cột đèn đều
vuông góc với mặt đất)
GV yêu cầu học sinh nhận xét cho
điểm
GV dùng đèn pin chiếu một tia sáng
lên một gơng phẳng sao cho thu đợc
một vết sáng trên tờng
? Phải đặt đèn pin ở điểm nào để vết
sáng đúng một điểm A cho trớc trên
tờng ?
HS: - SGK
- Vì đêm rằm âm lịch Mặt trời, Trái đất, Mặt trăng mới có khả năng nằm trên một đ-ờng thẳng Trái đất mới có thể chặn ánh sáng Mặt trời không cho chiếu sáng Mặt trăng
Hoạt động 2: Nghiên cứu sơ bộ tác dụng của gơng phẳng( 5p)
? Hàng ngày các em thờng soi gơng
vậy hãy cho biết gơng phẳng có tác
dụng gì? những vật nh thế nào thì
đ-ợc gọi là gơng phẳng?
? Lấy một vài ví dụ về gơng phẳng?
HS: Mặt nớc, tấm kim loại nhẵn, tấm
kính
GV các em đã biết trong môi trờng
trong suốt và đồng tính thì ánh sáng
truyền đi theo đờng thẳng vậy ánh
sáng tới gơng phẳng có đi thẳng hay
không, đờng đi của nó nh thế nào?
I/ Gơng phẳng:
- Gơng phẳng tạo ra ảnh của vật trớc gơng
- các vật nhẵn bóng phẳng đều có thể là gơng phẳng
Hoạt động 3: Hình thành khái niệm về sự phản xạ ánh sáng Tìm qui luật về sự
đổi hớng của tia sáng khi gặp gơng phẳng( 20p)
? Yêu cầu HS đọc thông tin SGK II/ Định luật phản xạ ánh sáng
Trang 2quan sát h4.2 nêu dụng cụ và cách bố
trí thí nghiệm?
? Các nhóm nhận dụng cụ làm thí
nghiệm và chỉ ra tia tới và tia phản xạ
trong thí nghiệm.( SI là tia tới, IR là
tia phản xạ)
? Hiện tợng phản xạ ánh sáng là hiện
tợng gì? ( hiện tợng ánh sáng gặp
g-ơng phẳng bị hắt trở lại)
GV yêu cầu HS làm thí nghiệm trả
lời C2?
? Hãy quan sát và cho biết tia phản
xạ IR nằm trong mặt phẳng nào?
? GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK
cho biết góc tới và góc phản xạ?
( góc SIN là góc tới, góc NIR là góc
phản xạ) GV yêu cầu HS chỉ rõ các
góc này trên thí nghiệm
? Dự đoán xem độ lớn của góc phản
xạ và góc tới? ( bằng nhau)
? Làm cách nào để kiểm tra đợc dự
đoán trên?
? Khi góc tới thay đổi thì góc phản
xạ có thay đỏi không? và thay đổi
nh thế nào?
?Yêu cầu HS dùng thớc đo góc đo
góc phản xạ của từng trờng hợp từ
kết quả trên rút ra kết luận?
? Hai kết luận trên có đúng cho môi
trờng khác không? ( 2 kết luận trên
cũng đúng với các môi trờng trong
suốt khác)
GV chốt 2 kết luận trên chính là định
luật phản xạ ánh sáng
? Vậy định luật phản xạ ánh sáng có
nội dụng nh thế nào?
? Cách biểu diễn gơng phẳng và các
tia sáng trên hình vẽ nh thế nào?
GV nêu qui ớc cách vẽ gơng trên mặt
giấy yêu cầu cả lớp vẽ vào vở
*Thí nghiệm:
*Hiện tợng ánh sáng gặp gơng phẳng bị hắt trở lại gọi là hiện tợng phản xạ ánh sáng 1/ Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào?
* Kết luận1: Tia phản xạ nằm trong cùng mặt
phẳng với tia tới và đờng pháp tuyến.
2/ Phơng của tia phản xạ quan hệ nh thế nào với tia tới?
a/ Dự đoán về mối quan hệ giữa góc phản xạ
và góc tới?
Góc phản xạ bằng góc tới b/ Thí nghiệm kiểm tra đo góc tới, góc phản xạ
Góc tới i Góc phản xạ i’
600
450
300
*Kết luận 2: Góc phản xạ luôn bằng góc tới
3/ Định luật phản xạ ánh sáng:
+ Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng chứa tia tới và đờng pháp tuyến của gơng ở điểm tới + Góc phản xạ bằng góc tới
4/ Biểu diễn gơng phẳng và các tia sáng trên hình vẽ:
SI: tia tới
IR: tia phản xạ I: là điểm tới IN: là đờng pháp tuyến
N
I
Trang 3GV yêu cầu HS vẽ tia phản xạ IR C3
vào vở.một học sinh lên bảng vẽ
Hoạt động 4: Vận dụng(10p)
GV yêu cầu HS làm C4, một HS lên
bảng vẽ còn các HS khác vẽ bằng
bút chì vào vở nếu sai để chữa lại
III/ Vận dụng:
C4:
a/
b)
Hoạt động 5: Hớng dẫn học ở nhà( 2p)
- Học thuộc phần ghi nhớ SGK.
- Đọc phần cóa thể em cha biết
- Làm bài tập 4.1 đến 4.4 SBT
- Làm thêm bài tập nâng cao trong sách BT nâng cao
S
I
R
R
I