- Xaùc ñònh giaù trò baûn thaân: töø vieäc tìm hieåu veû ñeïp phong caùch Hoà Chí minh (keát hôïp tinh hoa vaên hoùa truyeàn thoáng daân toäc vaø nhaân loaïi) xaùc ñònh ñöôïc muïc tieâu [r]
Trang 1Bài: 1
Tuần: 1
Tiết PPCT:1
Văn bản
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
(Lê Anh Trà)
1 MỤC TIÊU:
a Kiến thức:
- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
b Kỹ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống
* Kĩ năng sống:
- Xác định giá trị bản thân: từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách Hồ Chí minh (kết hợp tinh hoa văn hóa truyền thống dân tộc và nhân loại) xác định được mục tiêu phấn đấu theo phong cách hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế
- Giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh trong văn bản
c Thái độ:
- Giáo dục học sinh lòng kính yêu, tự hào về Bác, có ý thức học tập, tu dưỡng, rèn luyện theo gương Bác
2.TRỌNG TÂM:
* Giúp học sinh:
- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị
3 CHUẨN BỊ:
Trang 2a Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, tranh, bảng phụ
b Học sinh:
- Vở bài soạn, dụng cụ học tập
4 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
4.1/ Oån định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp.
4.2/ Kiểm tra miệng:
- Kiểm tra vở bài soạn
4.3/ Giảng bài mới: Giới thiệu bài
Cuộc sống hiện đại đang từng giờ từng ngày lôi kéo chúng ta Làm thế
nào để có thể hội nhập với thế giới mà vẫn bảo vệ bản sắc văn hóa dân
tộc Tấm gương về nhà văn hóa lỗi lạc Hồ Chí Minh ở thế kỷ XX sẽ là
bài học cho các em (Tựa lên bảng)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
* Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu
chú thích
- Sách giáo khoa trang 5
- Giáo viên đọc mẫu
- Giáo viên hướng dẫn học sinh
đọc
- Giáo viên nhận xét
?- Dựa vào chú thích em hãy nêu sơ
lược về tác giả và tác phẩm?
* Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản:
?- Vốn tri thức văn hóa nhân loại
của Chủ Tịch Hồ Chí Minh sâu rộng
như thế nào?
+ Hiểu biết văn hóa ở nhiều nước cả
phương Đông lẫn phương Tây
?- Vì sao Người có được vốn tri thức
sâu rộng như thế?
+ Đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều nước
trên thế giới
+ Nói và viết thông thạo nhiều thứ
tiếng trên thế giới
I/ Đọc và tìm hiểu chung:
1 Đọc:
2 Tìm hiểu chú thích:
- Tác giả:
- Tác phẩm: Trích trong “Phong cách Hồ Chí Minh cái vĩ đại gắn với cái giản dị” của Lê Anh Trà
-Giải nghĩa từ khó:SGK
II/ Tìm hiểu văn bản:
1 Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh:
- Bác Hồ có vốn tri thức văn hóa nhân loại rất sâu rộng từ phương Đông đến phương Tây, nhờ:
+ Đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều nền văn hóa
+ Đọc thông viết thạo nhiều thứ tiếng trên thế giới, học hỏi qua công việc + Tìm hiểu đến mức sâu sắc
- Người tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hóa nhân loại:
Trang 3+ Học hỏi, tìm hiểu nền văn hóa các
nước trên thế giới
?- Bác đã tiếp thu vốn tri thức văn
hóa nhân loại như thế nào?
+ Bác tiếp thu có chọn lọc tinh hoa
văn hóa các nước, giữ lại vẻ đẹp
truyền thống của dân tộc
+ Phê phán cái xấu, cái tiêu cực
+ Tiếp thu cái hay, cái đẹp
+ Phê phán cái tiêu cực, hạn chế
- Giữ gìn truyền thống văn hóa của dân tộc
=>Tạo nên một nhân cách , một lối sống rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng đồng thời cũng rất mới, rất hiện đại
4.4/ Câu hỏi và bài tập củng cố:
1 Phong cách Hồ Chí Minh được thể hiện qua những yếu tố nào?
a Có vốn tri thức văn hóa nhân loại sâu rộng
b Lối sống giản dị, trong sạch, thanh cao
c Tiếp thu có chọn lọc tinh hoa của thế giới, giữ lại vốn văn hóa truyền thống của dân tộc
d Các ý trên đều đúng.
2 Ý nào nói lên việc tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hóa nước ngoài của Hồ
Chí Minh không được nêu trong bài viết?
a Không ảnh hưởng một cách thụ động
b Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay đồng thời phê phán những hạn chế tiêu cực
c Luôn luôn đề cao bản sắc văn hóa của dân tộc.
d Trên nền tảng văn hóa dân tộc mà tiếp thu những ảnh hưởng của quốc tế
4.5/ Hướng dẫn học sinh tự học:
* Tiết này:
- Học thuộc nội dung bài, làm bài tập
* Tiết sau:
- Chuẩn bị bài mới, trả lời các câu hỏi theo sách giáo khoa
5 RÚT KINH NGHIỆM:
-
Bài: 1
Tuần: 1
Tiết PPCT: 2
Văn bản
PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH ( tt )
Trang 4(Lê Anh Trà)
1 MỤC TIÊU: ( Như tiết 1)
2 TRỌNG TÂM:
- Thấy được vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài
hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao
và giản dị
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc
văn hóa dân tộc
3.CHUẨN BỊ:
a Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, bảng phụ
b Học sinh:
- Vở bài soạn, dụng cụ học tập
4 TIẾN TRÌNH:
4.1/ Oån định tổ chức và kiểm diện: Hát
4.2/ Kiểm tra miệng:
Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh sâu rộng
như thế nào? Bác làm thế nào có được vốn tri thức ấy? (7đ)
Đáp: Tiếp xúc nhiều nền văn hóa trên thế giới, nắm được phương
tiện giao tiếp là ngôn ngữ, đi nhiều nơi, làm nhiều công việc, đến đâu
cũng học hỏi tìm tòi
Sự tiếp thu ấy của Bác có chọn lọc như thế nào? (3đ)
Đáp: Tiếp thu có chọn lọc, không chịu ảnh hưởng một cách thụ
động, tiếp thu cái hay cái đẹp, phê phán hạn chế tiêu cực Dựa trên nền
tảng văn hóa dân tộc mà tiếp thu văn hóa nhân loại
4.3/ Giảng bài mới : Giới thiệu bài ( nội dung tiếp theo)
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
* Hoạt động 1: Tìm hiểu văn
bản
?-Lối sống rất bình dị, rất Việt Nam,
rất phương Đông của Bác được biểu
hiện như thế nào?
- Cho HS xem tranh nhà sàn của Bác
II Tìm hiểu văn bản:
2 Vẻ đẹp trong lối sống giản dị mà thanh cao của Bác Hồ:
- Chủ tịch Hồ Chí Minh có lối sống vô cùng giản dị:
+ Nơi ở và làm việc: nhà sàn nhỏ, chỉ vẻn vẹn vài phòng
Trang 5- GV diễn giảng thêm
?-Vì sao có thể nói lối sống của Bác
Hồ là sự kết hợp giữa giản dị và thanh
cao?
- GV cho H trình bày, H nhận xét
GV nhận xét và chốt ý
+ Lối sống giản dị của Bác vô cùng
thanh cao trong sạch
+ Không phải tự thần thánh hóa cho
khác đời, khác người, mà sự giản dị
như vốn có của một con người Việt
Nam
+ Sống có văn hóa đã trở thành nếp:
Cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên không
phải cố tỏ ra khắc khổ của con người
tự vui trong cảnh nghèo khó
?-Em hãy tìm những câu thơ, bài thơ
thể hiện lối sống PC sống của Người?
Dẫn chứng:
+ Bài “ Tức cảnh Pắc Bó”
+ Anh dắt em vào cõi Bác xưa
Đường xoài hoa trắng , nắng đu đưa
Có hồ nước lặng sôi tăm cá
Có bưởi cam thơm, mát bóng dừa
+ Cách sống của Bác rất giản dị làm
cho tác giả nghĩ tới các vị hiền triết
ngày xưa cũng có cách sống đạm bạc
với những thú quê thuần đức
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
+ Trang phục giản dị: Bộ bà ba nâu, áo trấn thủ, đôi dép lốp, tư trang ít ỏi + Aên uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa
- Cách sống giản dị, đạm bạc của Bác lại vô cùng thanh cao:
+ Đây không phải là lối sống khắc khổ của những con người tự vui trong nghèo khó
+ Đây cũng không phải là cách tự thần thánh hóa, tự làm cho khác đời, hơn đời + Đây là một cách sống có văn hóa đã trở thành quan niệm thẩm mĩ: cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên
_ Lối sống của Bác rất dân tộc, rất Việt Nam : gợi nhớ đến các bậc hiền triết ngày xưa
Trang 6+ Cách sống của Bác như các vị
hiền triết ngày xưa trong lịch sử:
Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm…
Sống vui với thú quê đạm bạc mà
thanh cao
?- Em hãy nêu vài nét về nghệ
thuật?
- Tự sự(Chọn lọc các chi tiết tiêu
biểu)
- Nghị luận, biểu cảm
- Từ Hán Việt
Đan xen thơ văn Nguyễn Bỉnh
Khiêm
- Nghệ thuật đối lập
?- Văn bản giúp em hiểu được điều
gì về phong cách Hồ Chí Minh?
? Em rút ra được bài học gì cho bản
thân?
- GV gọi học sinh đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3: Luyện tâp:
- Đọc truyện Về lối sống giản dị
của
- Kể chuyện Bác Hồ
-Gọi HS trình bày, GV sửa
3 Nghệ thuật:
- Kể kết hợp với bình luận
- Sử dụng ngôn ngữ trang trọng
- Vận dụng các hình thức so sánh, các biện pháp nghệ thuật đối lập
- Sự đối lập: Vĩ nhân >< giản dị
Am hiểu mọi nền văn hóa mà lại rất dân tộc, rất Việt Nam
4 Ý nghĩa văn bản:
Bằng lập luận chặt chẽ, chứng cứ xác thực, tác giả Lê Anh Trà đã cho thấy cốt cách văn hóa Hồ Chí Minh trong nhận thức và trong hành động Từ đó đặt ra một vấn đề của thời kì hội nhập: tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời phải giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
* Ghi nhớ sgk trang 8
IV/ Luyện tâp:
4.4/ Câu hỏi và bài tập củng cố:
ù Nêu nét chính về nội dung và nghệ thuật.
4.5/ Hướng dẫn học sinh tự học:
Trang 7*Bài học tiết này:
- Học thuộc nội dung bài Tìm đọc một số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác Hồ Tìm hiểu nghĩa của các từ Hán Việt trong bài: tiết chế, thanh cao, thuần đức, di dưỡng tinh thần
* Bài học tiết sau:
- Chuẩn bị bài mới “ Đấu tranh cho một thế giới hòa bình”, trả lời các câu
hỏi theo sách giáo khoa
5 RÚT KINH NGHIỆM:
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học: